Skip to main content

Full text of "Hermanni Boerhaave ... Praelectiones academicae in proprias institutiones rei medicae"

See other formats 


' 


*•■      C 


herManni  boerhaave 

Phil.  &  Med.  D.InJl.  Coltegii  Pratt.  Bot.  &  Chem.  Prof. 

in  Acad.  Lugd.  Bat.  Praes.  CdlL  Cbir.  Soe.  Reg. 

Scient.  Lond.  &  Acad.  Reg.  Scient.  Paris.  Sod. 

PRAELECTIONES 

ACADEMICAE 

IN  PROPRIAS 

1NSTITVTIONES  REI  MEDICAE 

EDIDIT,  ET  NOTAS  ADDIDIT 

ALBERTVS    HALLER 

M.  &  Pbll.  D.  Confilierius  Aulicus  &f  Archiattr  Regius 
Med.  Anat.    Bot.  Chir.   P.  P.  O. 
Socc.  Reig.  Brit.  fef  Suec.  Sod. 

Tom.  V.    Pars  II. 
MENSTRVA»  conceptvs. 


gottingae, 

apvd  abram  vandenhqeck,  acad.  tvpogr. 

mdccxliiji. 


Digitized  by  the  Internet  Archive 

in  2011  with  funding  from 

Open  Knowledge  Commons  and  Harvard  Medical  School 


http://www.archive.org/details/hermanniboerhaav062boer 


<^:^®{m)o^o^:Z£$8) 


DE    MENSTRUIS, 

D  C  L  I X. 

Jitius)  *  Ut  fetum  meliua  et  fuftineat* 
&  defendat  :    deinde  extrorfum  cedit 
os    facrum  ,  atque    auget    pelvis    capaci- 
tatem. 

Coc* 

a  Pelvis  ltiu!iebri$  a  virlli  fatis  infigniter  dif- 
icvt'  nam  ipfae  lumborum  verrebrae  in- 
eipiufit  magis  retrorfum  declinare  oal 
tle  uter.  iif  C  B  \UHIN<  Tbeatr,  p. 
ifo%  Deinde  pelvisipfa  latior  efta  dextris 
ad  firiiftras,  ob  ofifa  Iliuna  magis  ad  latera 
rerlcxa,  vel  patula  c  bauhin.  Theatr. 
pt  49.  riolak.  p.  404,,  MAURICEAU 

ad   ict    p.  200%     ALBIK,     ofteoh    tk.    2  jp. 

MOMROO  of  the  bones  p  331.  feqq. 
VESaLIVS  \fc%  PALFYN  1  c  denique 
dimidio  fere  pollice  latiora  grew.  Mh(c± 
p4  $%  Pnrro  latior  eft  ab  anteriofihus  ad 
pofteriora  ,  ob  os  facrum  magis  re&ums 
nequeperinde  antrorfum  flcxum  bona- 

CIOLVS     p.    if.      ALfilN.     MONROO 

e.  bauhin.  pal*yn  anat ■.  de  la  femmt 
P-  f\  fi  lumbosque  retrorfum  patulos 
C.  B.  ctcc    &  coccygem  re&iorem  AL8; 

1.  C   M  O  N  R  O  O    l    C,      VESALtVS   Lt  I.    C. 

19.  c,  bavhin  qui  idcm  mobiliof, 
&  magis  adeo  retro  verfus  cft:  MAURI* 
CE4U  1.  c,  Sacrum  osetiam  longius  facit 
GREW.  p.   / .   fed  hae  menfurae  ut  pro 

con« 
Tvn.V.  ParsII  A 


z.  DE    MENSTRUIS. 

Coccygh)  Ejus  mucro  vertitur  antrcr> 
fum  b,.'ut  fetum  fuftineat  ,  atque  fimul 
ita  articulatur,  utfacile  retrorfum  flefti 
poft^t,  fic  fpatium  auget. 

Remoti)  Quando  in  pelvim  mafculfni 
fceleti  ,  ab  inferioribus  infpicio  ,  major  an- 

goftia 

conftantibus  admitti  poflint,  multa  egent 
repetitione,  Porro  etiam  ideo  portio  ofTea 
minor  eO  ,  quia  ofla  pubis  longe  majori 
&:  obcufo  angulo  uniuntur  ,  quae  prin- 
ceps  nota  eft  fceleti  mullebiis ,  CELSO 
olim  difta  L.  Vlll.  c-  i.  &  VESALIO, 
c.  BAUHiNofr  aliis :  confer  chesei- 
denii  1\  XXXlV.  cum  T.  XXXV. 
ALB.  1  c.  MAURICEAU  1.  c,  Eadem 
ofla  breviori  fynchondrofi  coeunt  KIOL. 
p.  404,.* 

Denique  et  ifchii  tubera   rragis  diftant 

AIB      1     C     PALFIN  1.  C     CIAUHIH. 

hinc  femorum  cervires  magis  transvcr- 
Jae  cum  trunco  angulum  faciunt  rec"Ho- 
rem.       Adeoque    ¥bi    femina   lattor   eft 

ALB.    1.  C.   MONROO    p.  3?6*.   BEURllN 

dijf.  de  lux.  fem.  n%  8 ,  Quod  quidem  ne- 
cefle  eft  ,  ut  latefeens  in  graviditate  abdo- 
men  firmius  fuftineri  poflit.  Aliae 
diverfitates  partim  minoris  momenti 
funt  minusve  certae ,  ut  foramen  pubis 
majus  verheyen,  p.  312.  oflium 
lfchii  tuber  planius  :  m  o  n  r  o  o  I.  C* 
aliae  ,inferius  dicentur,  vide  not  c* 
PiNAEvs  equidem  videtur  has  diverfita- 
tes  fere  parlui  tribuere  de  not.  virgin. 
p.  178.  Verum  in  virginibus  etiam  repe* 
riuntur. 
b  Vidc  not  *< 


DE    MENSTRUIS.  3 

guftia  manifefta  fit  perfpicienti  ,  qua  a 
ieminae  pelvi  differt.  Hujus  adeo  capacior 
eft  apertura,  cumque  ofla  fpubis  et  coc- 
cygis  )  a  fe  mutuo  longius  diftent  ,  tota 
pelvis  capacior  quam  viris  eft  ,  quos  eadem 
cum  femina  ftatura  efle  pofueris.  Haec 
adeo  evidentia  funt  vifu  ,  ut  notae 
fint  ,  quibus  fceleta  utriusque  fexus  di- 
ftinguas. 

Pubis)  Ita  augetur  apertura  pclvis,  quae 
fetum  transmittit. 

Maxlma  )  Statuam  fprmofiffimze  femi- 
xiae  c  adfpice,  qualis  antiquiflima  illa  Coae 

vene- 


c  Hoc  duobus  modis  verum  eft,  Nam  I. 
maxima  latitudo  thoracis  firilis  fuperat 
maximam  latitudinem  inter  duo  i!ia  ,  in 
fcmina  vero  eidem  cedit.  In  fceletis 
CHeseldenianis  XXXIV  XXXV.  ratione? 
<unt  hujus  modi :    Latitudo  fumma  tho 

racisin  femina  26—    latitudo  vero  ilium 
3*—  M  viro  thoracis  latitud©  31—  ^^ 

vero  ^o~    Adeoque    comparatis  nume- 

ris,  latitudints  inter  ilium  ofta  ratio,  ad 
latltudinem  pe&oris,   in  feminis,  cft  ai 

camdem    in     viris    rationem   ;;         ~ 

nempe  uti  :.'  ie$f.  Si$  proxime.  A 
fceleto  verb  rationes  ,  quam  a  ftatuis 
fumere  malui  ,  nam  tori  majores  viris 
pe&oris  rationem  majorem  faciunt,  adcps 
clunium  fcmoris  rationcm  in  feminis 
A  2  augct, 


DE    MENSTRUIS. 

auget.      Verum  hic  unice  quaeritur  fpa« 
tium  ollibus  interceptum       DURERVS 
tamen  de  proport*  L  11.  p.  i0,    dat  fcml- 
nae  hume-orum  latitudinem    t^    fcmo- 
rum  paulo  plus;  viro  humerorum  dlftan- 
tiam  j!„femoru     laritudinem   16.  Hunc 
locam     praeceptor      velle     videtur. 
Dudum  rhases  ad  mansorem  L  11. 
c,  5-6    „  feminis  pe&us  et  fcapulas  angu- 
ftas,    coftas  minores ,    ct  coxas  ex  nateS 
craftiores  efle      In  mnuris  autcm   feminls 
iigonivs  au&or  eft, femora  11011  latiota 
humcris  efle  of  barbados  P.S7. 

Diftantia  osfium  femorum  er.  osfium  illum, 
quae  fere  eadem  cft  ,  majorem  rationem 
habet  ad  diftantiam  (capularurn  in  femina, 
quam  in  viro.  Tn  integro  homiue,  Ve* 
falii    Venus  habct    femorum    dlftantiarn 

partium^^    fcapularum  autem  48—  -Jo 

Hercule  caedem  quantirates  funt  48  ff% 
In  fcelero  cheseldenii  in  ofteogr. 
rtagn*  T.XXXlV.  XXXV.  eaedem  quan- 

titates  infeminafunt  19-     1  c~  ,in  viro 

r%"        4 

31-—  41  m      Nempe    in  fcminis  latitudo 

fcmorum  ,  sd  latitudinem  fcapularum 
eft  uti  114  ad  1 4 '  -  in  viris  vero  uti  6jf , 
ad  %%:  adeoque  ratio,  qna  latitudo  fcapu- 
larum  fuperat  latitndinem  imae  pelvis  in 
viris,  ad  eamdern  in  feminis  rationem  eft 

uti  ifi-  ad  j?    ;;  jerc.jic^.vcluti 


II4  6f 

10 18.  10/f. 


Vide 


DE     MENSTRUIS.  5 

veneris  *  flatua  eft  ,  quae  Romae  marmo* 
rea  confervatur ,  et  menfura  diftantiam 
inter  extremitates  infimae  pelvis  ,  reperies, 
tres  partes  habere,  uti  duas  habet  diftantia 
maxima  oppofitorum  terminorum  tho- 
racis.  Contra  in  Mercurio  ,  aut  Hercule, 
iive  alia  pulcherrimi  viri  ftatua  ,  repcries 
tres  partes  efle  latitudinis  thoracis ,  duas 
pelvis.  Haeceft  femmae  a  mare  diverfitas, 
ut  maius  nempe  fpatium  paretur  pro  fetu 
recipiendo,  quod  m  mare  anguftius  eft ,  ct 
quafi  connivet. 

Multa)  'Vefica  c,  quae  fere  nullum 
fpatjum  occupat ,  quando  inanis  eft :  Ute- 
rus,  non  major  parvo  piro  :  Inteftinum 
denique  re&um  graale  in  mulieribus.  Ergo 
in  toto  corpore  nullus  locus  eft,  ubi  partes 
minus  prernantur  ,  quamin  pelvi  fem/nae. 
Ideo  fit,  ut  in  femina  omnis  in  humorum 
quantitate  cxceflus  deorfum  dctermi- 
netur. 

1737. 

d  Videtur  Pracceptor  Venerem  Mediceam 
velle  ,  quae  Romae  cfle  deiiit,  arquc 
Florentiae  inter  thefauros  gentis  Mediceae 
reperitur.  V.  keisleri  elegantisfima 
itinera  I  p  499. 

e  In  femina  pelvis  amplitudo  tanta  efl: ,  ut 
fufficiat  utero  recipiendo ,.  et  vaginae, 
quorum  loco  viri  non  hahent,  niii  parvas 
veficulas  proftatamque  Neque  incre* 
mentum  uteri  maximum  in  pelvi  eft, 
fed  cedit  turgenti  pingucdo  circum- 
pofita  re&o  inteftino  ,  mobilisque 
coccyx. 

*  5 


6  DE    MENSTRUIS. 

173 2.  Veficam  quidem  in  femina  majo- 
rem  f  efTe,  verum  non  ab  ipiis  primordiis* 
fed  expandi  fenfim,  cum  in  loco  capaci 
polita  ut;  Hinc  feminas  urinamdiutiusretU 
nere,  quam  viri. 

DCLX, 
Flaniorem)  a  Ut  paretur  fpatium  pr# 
nramrois,quas  lafte  oportet  diftendi.  Dein- 
de ,  ut  augeaiur  facilitas  geftandi  fetus. 
Nam  centrum  gravitatis  corporis  mutatur 
in  gravidis,  &  declinat  in  anteriora,  h  nc 
facillimus   eifet  in  anteriora  prolapfus,    ii 

per- 

f  Ntfva  obfervatio,  fed  vera  ,  quantum  video. 
ld  etiam  certum  eft,  feminas  urinam 
melius  retinere,  nifi  guavidae  fint,  neque 
in  viris  tantas  veficas  repcrio ,  quales  non 
raro  inter  caufas  partus  difficiles  funt ,  et 
tunc  ad  o&o  libras  urinae  vifac  funt  con« 
tinuifle  ,  o&oque  pintas  e  d  1  n  r.  s  o  c. 
IV»  44.9,  et  novcm  chopines ,  enormem. 
certe  molem  ,  la  MOTTE  obf  LX.  quia 
«empe  familiari  vitio  urina  ante  partum 
fubprimitar,  capite  fetus  in  veficam  ni- 
tente  la  MOTTE  des  accouchem.  obf  49. 
220.  ld  etiam  verum  eftfe  reperio,  femi- 
nis  magis  triangulares  veiicas  effc ,  cum 
deorfum  latefcat  a  pondere  vefica,  neque 
refiftcntes  fub  fe  habeant  veficulas  femi- 
nales  ,  duramve  proftatam ,  fed  mollis* 
iimum  re&um  inteftinum;  vide  confen- 
tientem  d  paksons  of  the  bladder 
p,  31.  T.  3.  et  garrngeot  fplancfa 
■•  p.  7  f .  qui  in  gravidis  inferne  dilatai* 
tit. 

a  Vide  DCXXlHj 


DE  MENSTRUIS.  7 

perinde  thorax  mutaretur  ;  cum  aliunde 
gravidae  ad  rainimam  offenfam  antrorfurn 
labantur.  Ideo  thorax  aliquandum  retror- 
ium  vcrgit  ,  ut  huic  incommodo  utcunquc 
iubveniatur.    ' 

DCLXI. 

Laxiora)  Quando  corpus  feminae  veftibus 
tecturn  praefto  eit ,  et  iuxta  adiacet  cor- 
pus  virile,  incidcndo  certe  cutem  femoris 
&  comparando  in  utroque  corpore  crafli- 
tiem  pinguedinis  cum  gracilitate  cutis,  facile 
feminam  diftinxero. 

Cellulae)  Mulier  macilenta  torofo  viro 
©befior  eit*  Hinc  in  viro  toros  mufculorum 
diltinguimus,  quos  in  feminis  alta  piriguedo 
ita  fepelit,  ut  tota  corporis  fuperficies  plana 
videatur. 

Vaja)  Arteriofa  &  venofa  majora  funt 
quam  viri  a:  venae  enim  in  feminis  facile  m 

vari  - 

a  Haec  obfervatio  maxime  neceflaria  cft,  pcr 
eam  enim  fequentia  omniademonftranda 
funt,  Ncmpe  femina  a  natura  fa&a  eft, 
ut  certis  vitae  temporibus  eius-  uterus 
cnormiter  inciefcere  ,  fetumque  fatis 
magnum,  ramquain  novam  corporis  ac- 
ceffionem,  ex  fuo  /anguine  alere  polTita 
Ideo  natura  feminas  toto  corpore  mol- 
Mori  &  extenfili  fecit:  deinde  uteri  vafa 
dilatabilia  ;  tandem  ita  difpofita  ,  ut  eo 
fauguinis  abundantia  naturaiiter  vergat. 
Ergo  puer  &  puella  vix  differunt  ,  femi- 
me  vero  a  viris  ita  infigniter  ,  ut  de  in* 
fantili  indole  diutiffime,  &  in  fenium 
usque  retineant  univerfalem  eam  molli- 
tiew  ,  quam  in  ipiis  otfibus  anatome 
A  4  diftm 


8  DE  MENSTRUIS. 

variccs cxtenduntur.     Inde  fit,  ut  muler  ad 
minimum  fqperpondiumin  nutrimento,con- 

tinuo 

ilftingait  Ea  ipfa  enim  in  femitia  le* 
viora,  rotundiora,  planiora,  minus  cava, 
minus  eminentia  funt.  Sed  neque  otium 
hanc  diverfitatem  ficit,  etfi  eam  augere 
nott  negaverim  Nam  etiam  rufticis 
exercitatis  feminis  haec  in  cute  molli* 
ties,  in  adipe  abundantia ,  in  oflibus  te- 
neritas  fupereft.  Conferitlt  mobilitas 
generls  nervofi,  difpofitio  ad  convulfio- 
nes  ,  ad  animi  motus,  earo  etiam  ta<5fcu 
wollior,  obfervata  hippocrati  «ygp/ 
yvv&tK*  &•  pulfus  cclerior,debiliorc  Nequt 
enim  fanae  manerc  potuiftent,  fi  laxita- 
tem  partium  abdominalium  majorcnt 
ipfis  natura  dediiTet,  rcllquas  vero  partes 
aeque  robuftas  reliquifiet- 

Sed  hic  fubveniunt  nobisexperimenta 
ClirTONi  wi  ntri  ngh  am>  per  quae 
mathematice  conftat ,  in  brutis  perinde, 
uti  in  hominibus,  vafa  feminarum  8c 
debiliora  »  &  ad  fanguincm  ad  pelvern 
determinandum  aptiora  fa&a  fuiffe, 
i.arteriae  ovi*  feminae  ubique  laxiores  /unt, 
quam  cognomines  arteriae  arietis  Exp, 
19  p(  130  &  capaciores  p.  ijrf.  Robur 
enim  aortae  arietis  ad  robur  aortae  in 
ove  eft  prope  cor  : :  79.  78.  p,  <S$\ 
fuper  cmulgentes  ::  12  j8.  1000.  p.  7  f. 
&  fupcr  iliacas  :  :  1172.  1000.  p  106. 
&  7 1.  7  o,  p.  6  S,  artcriae  vero  iliacae 
robur  ad  idem  robur  in  vena  focia  in 
ove  .-  :  nojv  1000.  p.  110  Deinde  ratio 
craffitiei  tunicarum  in  aorta  adfcendente 

ad 


DE   MENSTRUiS.  9 

i 

tinuo  plethora  laborct,  nifi  per  menftruam 
fenguinis  jatiuram  fe  liberaverit. 

Repkn  - 

ad  fanguinem  ,  cft  ad  eandem  in  ove 
rationera  :-.  1055.  1000,  p.  146,  \n  de- 
fcendente vero  ::  110S.  tooo.  p.  146.  8c 
fuper  cmulgentes  ::  13  19. 11*9  p  112. 

Haec  adeo  utraque  ratio  minuit  vim» 
qua  vafa  maiora  m  fernina  cordi  refi- 
itunt  ,  &  incrementum  facit  velocius* 
deinde  demonftrat  plethoram  femininam : 
nihil  enim  plethora  eft ,  nifi  ratio  major 
fanguinis  ad    tunicas  continentes. 

Scd  viciiTim  ven^e  feminis  non  in  ea« 
dern  ratione  debiliores  funt.  Aortae 
arietis  robur,adaortam  feminae  prope  cor 

eft  79*  venae  Cavae  ibidem   9J;    P   66- 

78  90 

flcmpe  mjnor,      Supcr   emulgentcs  artc- 

riarum   ratio  cft    ^Sj*    venarum    ljJ~? 

1 000  * 000 

p.  78.    denuo    minor-      Ad   divifionem 

iliacarum        arteriarum       ratlo      J*3i' 

1000 

venarum  i%$f.  p.  68.  infigniffime  minor. 

2.  aicuti  autem  artenarum  contentum 
majus  ,  ita  vemrum  contentum  in  fe- 
minis  minus  eft.  Nam  proportio  ca- 
pacitatis  venarum  cavarum  ad  arterias 
aortas  efl:  in  ariete,  ad  eamdem  111  ove 
proportionem  "  1041.Sc  10761000.  p. 
144.  l^f,  fuper  Uiacas  ,  8c  denuo  \\ 
109i.&  iiai.ad  1000.  p.  i^r  Hls  modis 
efficitur,  ut  venae  &  parvitate  fua,  £c 
A  5»  robo- 


io  DEMENSTRUIS. 

Repkntur)     Femina  etiam   fatis  gracilis 
pcr  abortum    vel  lochiorum  fluxum,  ma- 

gnam 

roborc  fuo  fanguinem  promoveant,  ne 
nimis   lentef:at  circulatio  p   1 5-5. 

3.  Haec  laxitas  arteriarum  in  gcnere 
fevriinino  inprim/s  ad  pelvim,  &  prope 
originem  vaforum  uterinorum,  inhgniffi- 
roa  eft,  ut  imnifeftum  fit,  ad  hanc  fe- 
dcm  adeo  evidenter  minus  refiftentem 
fanguinem  abundius  determinari  Non 
enim  folum  truncus  aortae  defcendentis 
in  rerr.ina  amplior  cft:  ,  quod  etiam 
pitcarnius  habet    de  fiuxu    menftr. 

P    lf4    Iff.&FREIND     C.lV.le    FEVRB 

fhyfioly  169.6cc.Sed  lingulatim  in  feminis 
aorta  verfus  iliicas,  &  rr.agis  ,  quam  in 
maribus  dllatatur,  l<  minus  augetur  ro» 
bore ,  adeoque  uterlnae  partes  rnagis 
dilatantur  a  vi  aeque  robufti  cordis, 
quam  partes  pelvis  mafculae  Id  appa* 
rct  per  fupra  citata.  Nam  ratio  roboris 
arteriae  arietis  ad  ovis  arteriam  ad  cor  eft 
78.  79.  ad  iiiacas  autem  "*  1172.  ioec\ 
nempe  arteriae  robur  valde  augetur  de- 
fcendendo  in  ariete  ,  in  femina  parum, 
ut  omnino  in  maiori  ratione,  quam  in 
aliis  partibus  arteriae  ovis  dcbiliores  fint, 
ubi  vafi  uteri  prodeunt  p.  114.  11  f. 
Deinde  ratio  capacitatis  defcendentis 
ad  adfcendentem  in  ove  ,  efl:  ad  eamdcrn 
in^ariete  rationem  2  10^*«  iooo.  p.  146. 
et  ratio  capacitatis  aortae  prope  emu!  • 
gentes,  ad  capacitatem  arteriae  in  ariete 
efl:  iio<r.  in  ove  1120.  p.  113.  atquc  in 
univerfum  capacitas  aortae  fub  emul 
gcntibua,  in  ove  multo  major  eft    quam 

in 


DE  MENSTRUIS,  n 

gtiam  copiam  fanguinis  amitterc  poteft  te* 
ad  unam  alteramve  iibram,  neque  inde  val- 
de  dt;bilitabitur :  &  dimidia  certe  ja&ura 
fanguinis,  quam  vir  aut  per  vulnus,  aut 
per  venam  iettam  emiierit,  eius  vires  ita 
franget,  ut  vel  animo  linquatu-,  vel  exftin- 
guatur  fubito. 

dcixi  i» 

fn  ariete  >  fi  cum  aorta  fup  enori  com* 
paretur  p  114, 

Tanta  fanguinis  hic  maior^eft  dctcrmi- 
natio  ad  partes  uteri,  cuin  &  axiores  8c 
ampliores  arteriae  eo  ducint, 

Capacitates  vemrum  vici(Tim  minores, 
roboraque  majora  funt.  Nam  iliacae 
venae  capacitatis  ratio  ad  arteriam  eft 
191.  100,  cum  ad  emulgentes  ratio  ca- 
pacitatis  venae  cavae  ad  capacitatem 
aortae   fit  4.694,,    1000.  p.    100 

Denique  arteriarum  ex  hypogiftrio  in 
feminis  copia  &  rnajoreft,quam  in  maribus 
riTCARNE  n6  8c  valde  magna  pro 
portione  uteri,  quem  adeunt  Fitz- 
Gerald  de  catamen     p.  49. 

b  Expenmenta  demonftrant,  qHam  enormes 
haemorrhagias  tolercnt  feminae  ,  quibus 
fctus  ante  dieni  eliditur  freind.  c  j, 
Vide  vvzos  in  T  T  P.  111  Acad. 
Cbirurg  Faris.  Sex  venae  fecYiones  in  puer- 
pera  absque  omni  noxa  fuerunt  la  motte 
$bft  15-7.  viginti  quinqu™  demum  librarum 
ja&ura  ARCVLANUS  apud  SCHEN^ 
KIUM#  Et  in  univerfum  feminas  plus 
fanguinis,  quam  marcs  habere,  per  expe- 
rimenta  demonftravit  vir  praeftantiflimus 

S.  Ha- 


i3  DE  MENSTRUIS, 

DCLXll. 

A%K^h)  Corpus  humanum  terminum 
funum  habet,  uJtra  quem  n  hil  in  longitu- 
dine  excrefcit,  a  in  latitudinem  vero  parum. 
Hic  terminus  in  juventute  definitur  ofljbus, 
quod  ad  longitudinern  attinet,  quando  ea 
ita  rigida  fadta  funt,  ut  a  cordis  &  arteria- 
rum  viribus  nfcn  patiantur  fe  extendi.  Ve- 
rum,  poft  terminum  hujus  incrementi,  in 
corporibus  ,  quae  ad  fummum  ftaturae  de- 
cus  pervenerunt,  abdorren  ftriftum,  coftae 
ar&ae,  corpus  habiliflimunri,  &  natura  ju- 
narum  eft  ,  non  arte  ,  quam  carpebat 
chaerea  Terentianus  in  Eunucho.  Poft 
hoc  tempus  aliqumtum  adhuc  craflefcimus: 
au&oenim  adipediitenduntur  coftaeamutuis 
contactibus,  utextrorfumprotuberent:abdo- 
nienpromi.net, quod  totum  molleeft  &facile 
cedit,craflities augetur,  bsqueaugmento  pro- 
ceritatis.  ita  feminaethoracem  ante  gettatio- 
nem  arttiorem  ,  poftpartum  autem  latiorem 
habent,quia  perpetua  preffio  adfcendentis  uteri 
coftas  extrorfum  vcrt  t,&  cartil  gines  adex- 
leriora  pellit,  non  redituras  ad  pr  orem  ar- 
dtitafero,  nifi  continuo  a  partu  fafciis  tho- 
rax  cogatur,  uti  folet  fieri  apud  aulicasmu- 
liere?*  Nunc  adiitum  verum  terminum 
proceritatis  femrnae  fere  tertia  parte  anno- 
rum  citius  quam  viri   pervcniunt b ,  inque 

eadem 

S.  HaLES  hemaftAtt  jmi.  &  Inter  omnia 
animalia  feminam  fanguinis  copia  excel- 
lere  ARISTOTELE^  hift.  anim.  L  III. 
c   jo. 

a  CCCCLXXV. 

h  Per  fuperiora.    Cor  enira    aeque  forte  eft 

in 


DE  MENSTRUSL  13 

eadem  ratione  citius  ad  generationem  aptae 
funt.  Viri  enim  longitudine  increfcunt  ad 
annum  aetatis  vigelimum  quintum&  ultra; 
femina  vero  annos  nata  fedecim  aut  otio- 
4ecim  iam  attigiteam  proceritatem  ,  quam 
nunquam  excedet  ,  nifi  in  raro  aliquo 
exemplo.  His  obfervatis,  legislatores  apud 
omnes  gentes  facultatem  teftamentl  con- 
dendi  teneriori  mulierum  aerati  concedunt, 
viris  tardius  largiuntur  ,  quod  exiftiment, 
etiam  animas  feminarum  prius  perfeftas 
efle,  uti  corpora  celerius  vident  periici. 
Sed  cor  folum  facit ,  ut  feminae  crcfcant, 
quod  in  vafa  laxa  fanguinem  inpellit.  Nunc 
in  femina  fedecim  annorum  ofla  dura  funt, 
neque  concedunt  incrementumulterius,vasa 
autem  ex  natura  muliebri  laxa.  Supereft, 
ut  ifta  dilatentur,  atque  plethora  nafcatur. 
Caufa  autem,  quare  citius  in  feminis  ofla 
proceritatem  limitent,  eft  in  ipfa  vaiorum 
laxitate,  quae  non  iufficit  extendendis  ofli* 
bus.  Oflafcminis  nonduriora  funt ,  quam 
viris,  fe4  maiorem  laxioribus  vafis  cppo- 
nunt  reiiftentiam. 

in  puero  Sc  puella,'  neque  enim  ulb  m 
recens  natis  diverfitas  reperitur.  ^ed 
pucllae  arteriae  laxiores  fimt  ,  facilius 
adeo  cxtenduntur,  quintum  poflunt  ex- 
tendi,  a  definita  ratione  virium  cordis; 
puero  vero,  Cum  duriores  fint ,  len- 
tius  expandt  iiecefle  eft,  quae  cordi  ma. 
gis  refiftant  Prius  autem  pubefcunC 
feminae,  quia  haec  arteriarum  laxitas  sd 
uterum  etiam  major  eft,  adeoque  nixu 
majore  vafa  collapfa  uteri  8c  vaginae 
Citius  ita  evolvuntur,  ut  rubrum  fanguinem 

reci- 


i4         DE     MENSTRUIS. 

DCLXlll. 

MolUs)  Vulgo  dicunt,  cavum  mufcu- 
lum  efle,  atque  lacertos  carneos  habere,  fed 
ecco  quidem  nefcio  ,  ubi  cos  lacertos  vide- 

rint 

recipiant.  Eadem  porro  laxitas  artena- 
rum  facit,  ut  feminae  minus  procerae 
fint  ,  cum  arteriarum  minor  impulfio 
hbras  folidas  minus  in  longum  extendere 
valcat. 

a  Situs  efls  in  uxtu)  Uterus  in  pelvi  ponitur, 
in  altitudine,  qualis  veficae  elr,  aut  paulo 
breviori  vesalivs  p.  65*1.  &  de 
china  p.  Iti;  multo  infra  margjnem 
pelvis.  Dire&io  deorfum  &  paulum 
antrorfum  rr.cHnaf  winslow  p,  coi. 
Antcrius  veficam  habet  oppofitam. 
pofterius  re£him  inreftinum  aristote- 
les  hifi.  amm  1,  i.  c  i£.  casser. 
L  Vlll.  T.  18  Et  perifonaeum  quidem 
fmiens  afcdomen  ,  poftquam  fuperiort 
veficae  verr»ct  modica  latitudine  incubit, 
adfccndit  iterum  vesal,  I.  V  f  24.. 
&  jti  tredio  utero  adplicatur,  paulo  fupra 
ortum  vsginae  ,  bidloo  T  LllL  f  t. 
hinc  adfcenditadhaerens  utero,&  confccnfo 
vertice  defcendit  retro  uterum,  multo 
profundius*  quam  adfcenderat,  ante  inte- 
ftinum  reftum,  od  vagmae  usque  trans* 
verfara  partem  ,  dussve  'ertias  hsn- 
sing  in  eximia  diiT  de  periton  n.  46.) 
cellulofa  vero  circumpoflra  reliquae  vagi* 
nae,  tum  antcriori  eius  faciei  circumfun* 
ditur.  Latcraliter  autem  peritonaeum 
anodo  in  pelvi,  «uti  certe  facpe  ovaria  in 

pelvi 


DE     MENSTRUIS.  15 

pelvj  reperio ,    fere  in  media  altitudine, 
modo  ante  taforum  iliacoruiv»  fere  me- 
diam   partem  a   Pfoa    recedens  ,    ett3m 
altius  quam  uterus  ve  sal  p,  6c&    ovaria 
continet,  utidicam    Pars  vero  peritonaei, 
quac  cavitateni  anonymam  imo  urero  reclo 
que    interceptam    lateralis  tcrmrmt,    ea 
ab  utero  pofreriora  petens  ,  dunbu*  p^icis 
transverfalibus ,  tamquam  licamemis,  eX 
altitudine   ea  ,     qua   vefie»m    deferekat* 
fineque     uteri    inferiori  ,    merum    cvm 
re&o   inteftino   conjuneir    rVDLOO  T. 
jo    utcunque,   conf  tyXXVl.  santo- 
kikus  eam  pro  cervicis  ligamento  defcri- 
pfitp.  »19.    Vertici  uteri    omcnn  rr  non 
rariffime     adligatur.       Exempla    fia^ent 

BARTHOliNVS  p    l$l     FABSlCIVF  dt 

o?nentop.o^%  &  blasIvs  in  veslin- 
oivm  :  etfi  ncn  dixerim  ideo  flerilefcere, 

tlt      HIPPOCRATES       9TCP/      afyPM     & 

Aphor.  V.  &PANAROT.  vs  Tentec  111. 
obf.  4..  &  fabricivs.  Dudum  mo- 
nuit  J.  W.  PAULT  difl.  de  nmrit  p.  2?. 
&  quotidie  obefisfirr.ae  feminae 
pariunt, 

Sed  vagina,  quam  cum  urero  defcri- 
bere  necefie  videtur  ,  canalis  carnofus 
cft  ,  ex  terere,  uti  canales  folent ,  con* 
preflus  ,  multo  utero  latior  ,  fitu  primo 
declivi ,  qualem  omnes  unice  pingunt, 
deinde  pene  transverfali,  ut  tamen  modi- 
cc  antrorfum  defcendar  deventer 
nov.  lum-  obft.  p.  11,  n.  qui  inter  ante- 
riorem  ,  &  inprimis  fuperiorem  veficam, 
quam  enormiter  parvam  eustachtvs 
pingit  T.Xlll.  &  XIV.  f.i.  &  inter  infe- 
rius  &  pofterius  reclum  intefHnum,  a 
fincuteri,  cui  coaaafcitur,  ad  interfemi- 

ncum 


fc6         DE    MENSTRUIS. 

\ 

neum  defcendit.  Utero ,  paulo  fupra  os 
internum,  inviolabili  nexu  connafcitur. 
Rcd/to  inteftino  etiam  galen.  de  dijf% 
vulv.  c.  4.)  &  cellulofis ,  &  carneis  fibris 
cohaeret,  ut  tamen  integra  figura  feparari 
cjueat  Veficae  cellulofitate  inera  ,  longe 
ante  accretionem  peritonaei  ,  urethrae 
denique  ipfa  carne  conjungitur,  neque 
poteft  absque  laceratione  feparari  gal, 
devulv.  dijf.  C.  4.  c.  bauhik  p#  IIO. 
Et  anterior  vaginae  finis  ar&ior  eft 
vesalivs  p,  6ff.  media  latefcit 
gr  aaf.  p.  16*0.  147.  Nuper  tamen  exL 
tum  latiorem  vidi. 

Llgamenta  autcrn  uteri  utririque  duo 
dicuntur  :  lata,  quae  velorum  fimiKa 
Aretaevs  dixit  de  morb  diutur.  L  11. 
c.Xl,  funt  ipfum  pcritonaeum  ,  quod 
a  margine  pelvis  anteriori  defcendit,  Sc 
ad  uterum  quidem  diclum  eft,  cum  vero 
latius  fit,  ad  utrumque  ejus  latus  retror- 
fnm  fertur.  hinc  utero,inde  pclvis  lateribus 
continuatum  ad  pofteriorem  pelvis  parie- 
tem  contrafe  ipfum  rcdit,  adeoque  duplex 

Cft.    HENSINO,^  perlt.  n.47.  VESALI  VS 

6f6*  &  quafi  perpendiruhre  /eptum  intef 
anteriorem  &  pofteriorem  pelvis  medie. 
tatem  facit  v/inslow.  n.  6oi.  vesa- 
xivs  L,  V,  f  14.  0.0.  Idem  utrinque 
&  uteri  lateri  adhaeret  &  vaginae  ,  uti 
recie  santorinvs  p  *io.  maxime  in 
virguaculis  junioribus  ,  ibique  continua- 
tur  parti  peritonaei  tegenti  uterum,  prius 
di&ae  BIDLOO  T.  jo,  EUST,  T.XiV. 
t.h  graaf.  T#  Xll.  M,  M.&  Xlll  (fed 
tefe&um.) 

Iden* 


DE    MENSTRUIS,         17 

Idem  peritonacum,    quod  ligamenta 
lateralia  facit,  ovarium  ample&itur ,  eiquc 
pro  membrana  communi  eft,  iterumque 
ab  ovario  recedit  antrorfum,  latiusculum, 
propria  produ&ione  libere  in    abdomine 
natante ,  Sc  longius  ovariis  adtingit  tubas 
&  continet  g  r  a  a  f  T.  Vll.  G.  G.  T.Vllf, 
O.  O.  T.  XI.  I.  I.    T.  Xll.  V.  SWAMh 
MERD.T.  1.  D  D.  T.  111.  tuncque  porro 
ad  mufculos  &  vafa  Iliaca  redit.     Haec 
ultima    plica  faepe,    &   MORGAGNO 
inprimis  adv»  IV   p.  49,    alae  vespertili- 
onis    nomine    venit.      Aliis    vero ,     ec 
Gallis  maxime ,     ligamentum   ovaril  in. 
duas  partes  divlditur,   pofteriorem  ovarlo, 
anteriorem       vero       tubae      detVmatanv 
g  a  r  e  n  g  11.  p.  6$,    w  1  n  s  t  o  w  v  s  hanc 
alas  parvas  vocat  n.  602.  Fibras  carneas 
vero    alarum  vesalii    p1  660.   f.  »4. 
P.  a  COLUNSIO  p.  773.   &  a  BAY- 
LIO  repetltas  de  catamen,  a  quibus  uteruni 
In   penis  occurfum   deprirm  VESaLIVS 
dixit.  &   DIONIS  cmrs  d'anat.  p  191^ 
recte  refutat  GRAAF.  p,:  106.  &weit- 
brecht   fyr.desmoL   p,    130.   &   hbn- 
sing.  l.c, 

Alterum  ligamentum  uteri  teres ,  fub 
tubarum  origine  fustack.  T.XIII.XIV. 
f  1.  &  anterius,  latius  ibi  quam  in  pro- 
greffu  graaf.  p  209.  cowper  ad  T. 
50.  ex  uteri  lateribus  exit ,  inter  redeun- 
tes  in  fe  ipfurn  ligamenti  teti  laminas 
iiensing.  n,  47.  taeniae  modice  conve- 
xae  fimile  ,  &  retro  peritonaeum  ,  qued 
elevat,  graaf  T.  Xi.  d.  p.  f.  &  retro 
artenam  umbilicalem  ,  deinde  fle&itur 
deorfum ,  atque  fuper  vafa  Uiaca  extror- 

furrt 
Tm.V.  P. //.  B 


i8  DE  MENSTRUIS, 

fum  abit ,  ad  anulum  abdominalem  tcn  • 
dit ,  perque  eum  ad  initia  femoris  ver- 
fus  pubem  convergens  ,  &  aliquibus 
fibris   ibi  infertum    barthol,    tig;  92. 

Ctnt.   2.    LIEUTAUD     p.     360.      SANTO, 

rin.  p.  220.  in  fimbrias  radiatim  &  dif- 
formiter  folvitur ,  mo-rg.  Ad<v  I.  T,  111. 

GRAAF.     T.     Vll.     Vl!l.     XI.      VI  D-     T. 

LXVIII.  quae  in  adipem  evanefcunt,  ex« 
tra  pudendurn  wi  nslow,  n.622,  graaf 
p.  208.  muralt.  nmdern.  p,  419.  fal- 
iop.  obs.  p.  195.  Cellulofum  hoc  liga* 
snentum   eli  ,  vafis    miftum  winslow. 

».  619.     SWAMMERD.     T,  111.    V.     COW 

fer    1.  c.  ut    in  praegnantibus  quadru  • 
plo  cradiora  fmt  ,    riolan,  p.  365.  & 
in  puerperis  mire  fanguine  diftendantur 
morg.   Ad*u.  IV.  p  49.  atque  ftriis  fi- 
brofis    longitudinem    fequentibus  ,     ar~ 

CHANGELO    di&IS    p.   194.     &    NUCKIO 

adenogr.  f,  32.  &  baylio  1.  c.  &  nuper 
Cl.  trewio  Comm^  Noric.lJli.  n.  26. 
&  moebio  difT.inaug.  obs.2.  aemulismu- 
fculorum  luutaud  1.  c  ut  refte 
cum  carneo  tomento   comparaverit  fal- 

LOPruS    obs.    p.   195.    SANTORINUS    VC 

ro  ornatius  ex  praegnantibus  &  puerper is 
defcripiit ,  &  per  cornua  uteri  ,  in  fum- 
mum  fundum  ire,  arcum  facere  ,  atque 
uterum  detrahere  dixit  p.  221.  quae  for- 
te  cauia  fuit  f  cur  multi  anatomici 
Cremafterem  feminis  tribuerint  DCXL. 
recentiores  autem  aliqui  mufculos 
omnino  vocent  ,  ut  p  i  n  a  e  u  s 
p.  41.  nicholls  p.  46,  quos  olim  re- 
futavit  fallopius,  deinde  craaf 
p.  208.  Longius  vero  defcenderc ,  &  ad 
clitoridem  vcnire ,  ut  columbus  p. 
342.   (  qui    pro    novis  defcribit)  nym- 

mak. 


t>E  MENSTRUIS.  19 

UKTt^devittfetus  p.4344.  BARTHOLiN. 
p.  149.  riolanus  encbir.  p.  172.  ves- 
lingius,    &    ante  revocationetn  fuam 

DtEMERBROECK    p.I^S»    &HUperCRA- 

merus  Comm.  Nor.  1734.  bebd.\gm  vel 
ad  media  femora  pervenire  ,  ut  c.  ste- 
phanus  p.  292.  aut  iroa,  ut  c.  bar- 
tholinus,  utetiam  lapfis  ingenuamu- 
liebribus  uterum  detrahant,  le  clerc 
Chirurg.  p,  96.  id  experimcnto  repu- 
gnat.  Longe  roinus  verum  eft,  haec  liga* 
menta  cava  efle  ,  ut  c  bartholi* 
nus,  &  riolanvs  p.  184,  qui  eam 
viam  veneni  venerei  facit,  per  quam  fau- 
bones  nafcuntur  ,  &  bayle  1.  c.  & 
nymman,  qui  ea  via  puerum  refpirare 
docuit  ,  de  <vita  foetus  p.  43.  44.  aut  fe- 
men  continere  ,  quod  spigelius  ait 
p  259.  &  D.  de  MARCHETTIS  p.47. 
&  VESLlNGiUS.  Horum  errorum  iN 
lumjam  ARCHANGELUS  J.  c.  deinde 
van  HORNE  prodr.  p.  27.  iftum  MO- 
LINETTUS  refutavit  p.  324.  FAL- 
LOPIUS  amem,  qui  extremitatem  ca- 
vam  fuifte  dicit  p.  195.  bt  vafa  vidiffe  po« 
tuit,  in  q  ae  difcedit. 
Liberum  idco  uterum  efle,  nemo  negaverit  exper 
tus,&?era  hic  eft  DRELINCOURTU  de 
uterov^  &KERKRINGH  obftrvatio  (ob$% 
zok  )  quam  GRAAFlUS  repetit  p.  209. 
nam  pondus  uteri  iata  ligsmenta  facilc 
inclinat ,  teretia  vero  vix  ullibi  ,  quam 
in  utero,  firmius  punclum  habem.  A 
ligarr.entis  autem  latis.  &  a  vagina  adnexa 
hinc  re&o  inteftino  inde  urethrae  &  vefu 
cae  ,  retinetur  uterus  ,  ne  nimis  licentio- 
fevagetur,  aut  per  abdomen  f  gutturve 
obamfculet,  quae  vetularum  phrafis  eft 
B  2  per 


20  DE  MENSTRUIS. 

fint  c.  Uterus  virginis  fedecim  annorum 
cxtra  menfium  periodum  tantilius  elt, 
fefcuncem  longus,  fefquidigito  nihilo  latior, 
ubi  latifiimus,  &  intus  exiguam  cavita- 
tfem  d  continet  ,  fibroiam  ,  transverfis 
itfuttibus.  Pulpa  ipfa  uteri  in  ea  aetate  tota 
homogenea  adparet  ,  praeter  cervicem, 
TiCque  arteriae  venaeve  adfunt  confpicuae, 
nifi  in  exteriori  fuperficie  :  nullae  denique 
glandulae  adfunt ,  fed  fmgularis  fubftantia, 
quam  cum  videret  ,  mereri  exittimavit 
galenvs,  ut  hymnos  lovi  caneret,  quod 
tam  mirabilia  fibi  contigiflet  videre.  Con- 
textus  efl  vaforum  arterioiorum  ,  &  veno- 
forum  ,  qualia  nulla  in  virgine  adparent  , 
nequfi  enim  diflettus  uterus  fanguinem 
fundit  ,  qui  totus  albicct.  In  gravidae 
vero  feminae  utero  nihil  fcre  vides ,  praeter 

far- 

perantiqua  ,  nam  apud  ARETAEUM 
reperitur  acutor.  L.  11.  c  XI.  neque  a 
recentioribus  ejurata,  ut  apparet  ex  hi- 
ftoriola  E,  N.  C.  Dec  I.  ann%  111%  obs. 
349<quam  fabulumRlOLANVS  caftigavit 
p.184.  Idem  rc&caddit ,  ovaria  utique 
©berrare  pofle  ,  quae  etiam  ab  intefrjno- 
rum  preflione  huc  illucve  cedere  necefle 
eft.  Tenui  inteflino  ovarium  inhaefifle 
vidit  SANTORINUS  obs.  p.  217.  &  in 
inguina  etiam  prolabi,  teftinmque  fpecie 
imponcre  ob'ervat  Cl.  PARSONS  of  the 
hladder  p.  141.  neque  quidquam  repugnat. 
c  Vide  DCLXIV.  DCLXXXVl.  ubi  etiam 
hanc  fententiam  videtur  defenderePRAE- 
CEPTOR. 
'%  d  DCLXIV.  ubi  reliqua  ,  td  fabricam  utert 
fpeclantia  ,  habemur. 


DE  MENSTRUIS.  21 

fanguinem,  &  in  eadem  parte  c,  in  qua  vix 
unum  aliquod  vafculum  inveneras ,  praeter 
fuperficiem  ,  in  ea  nunc  tanta  adfunt ,  ut 
digitum  inferere  pofles.  Ab  ca  vero  magni- 
tudine  uterus  ad  priorem  parvitatem  redit  f. 
^idi  enim  uterum  feminae,  quae  decies 
&  quater  pepererat ,  iimilem  certe  virgmei 
uteri. 

Extenfuh  )  Haec  tota  diverfitas  ,  qua 
gravidus  uterus  a  virgineo  diftat,  debetur 
humori  ab  interioribusdiftendentl,  neque  ul- 
li  augmento  folido ,  quod  vafis  appoiitum 
fuerit :  et  tamen  uterus  gravidus  ita  dila- 
tatur,  ut  24  f  libras  capiat,  fi  gemellis  in- 
praegnatus  fuerit.  Haecadmirabilis  fabrica; 
quae  in  femella  humana  vixextricaripoteft, 
adegit  malpighivm  f*,  ut  in  vaccarum 
uterum  inquireret.  Uterus  arteriarum  et 
venarum  tela  eit  &  complicatio.  Quod  in- 
ter  vafa  medium ,  id  cellulofum  eft,  cavum, 
muco  totum  plenum  in  praegnantibus:  utero* 
vero  inani  &  vafa  &  cryptae  omnes  evane- 
fcunt,  five  in  virgine  cxtra  tempus  menfium 
inquifiveris  ,  five  in  muliere,  poitquam  pe- 
perit :  neque  ulla  pinguedo  circa  uterum 
eft,  nifi  in  femellis  caftratis  ,  &  id  ipfum 
de  marium  fcroto  obtinet  :  neque  glandulae 
in  uteroullae,  fed  cryptae  ingentes,  liquore 

tur- 

e  DCLXXXV.  Uterus  ia  recente  puerpera 
non  major  pugno  la  MOTTE  bbs.  397. 
&c. 

f  DCLXXVI. 

f  *  'Epift.  ad  Sfon.   p.  29. 
g  DCLXIV. 

33 


2t       .  DE   MENSTRUIS. 

turgidae ,  in  quas  humanac  placentae  inee« 
qualitates  radicantur  ,  brutorumve  cotyle- 
dones. 

Hic  totus  uterus  cx  tantilla  mole,  exigua 
vi ,  ad  inhgnem  magnitudinem  extcnditur. 
Quo  modo  vero  uterus ,  cinttus  vafis  adeo 
magnis,  potuerit  a  centro  ad  circumferen* 
tiam  expandi  h  ,  a  tam  modico  intluxu  par- 
tis  expandentis,  neque  potius  ab  ambeunte 
abdomine  comprefius  fuerit ,  &  quareovura 
facilius  potuerit  diftendere  ,  quam  uterus 
ovum  comprimere,  ad  has  quaeftiones  vix 
quidem  datur  refpondere.  Quod  enim  in 
ovoeft,  id  omne  ab  utcro  vcnit.  Nequc 
fiatu  diftendi  poteft  ;  /ed  diitendi  videtur  a 
conjuntta  diftenfione  vaforum  omnium. 

Elajlicus ;  harveius,  cujus  nunquam 
fine  reverentia  oporet  meminifie,  fcripfit* 
in  ipfo  utero  inefle  vim  ,  quae  fetum  expel- 
Jat,  tantam,  ut  inter  mortuae  matris  femo- 
ra  puer  repertus  fuerit  ',  quem  poftfatum 

ute- 

h  Uti  fcmen  vifci  in  cortice  arboris  ,  &  inter 
rupes  phntae  faepe  arboresque  ,  bufo  de- 
xnum  inter  dura  faxa  augetur.  SANTO- 
RIN.  obs  p.  232.  Vis  enim  viva  omni 
vi  inertiae  major  eft.  Neque  vafa  cavita- 
tem  uteri  conprimunt,  ea  enim  extrorfum 
dilatantur  ,  cum  in  externa  fuperiicie 
truncos  fuos  habeant ,  eaque   liberior  iit. 

i  de  gener.  anim.  p.  267.  edit.  Londin.  Sed 
fetus  a  mcrte  matris  in  lucem  erumpen- 
tis  numerofas  hiftorias  invenio,  quaeequi- 
dem  demonftrare  videntur  ,  aut  magnas 
in  partu  fetus  partes  efTe  ,  aut  mufculofam 
viui  uteri  ab  ipfa  morte  f«pereffe.     In 

fumma 


DE  MENSTRUIS.  23 

uterus  expuliiTct.  Certe  poft  partum  ute* 
rus  molliseft,  uti  charta  pergamena  lota. 
Vivusautem  coit  quidem  in  lc  ipfum,    ut 

cavum 
fumma  debilitate  &  deiiquiis  partus  la 
M  O  T  T  E  obs.  154.  in    convulfionibus 

UR£SL.    1722.     M.       Dec%     MAURICEAU 

obs.  331.  cum  paralyfi  la  MOTTE  obs. 
219.     ln  media  apoplexia  partus  bresl. 
1719.  m.  No<v.   iti  agone   moitis  BAR* 
THOLINUS  hift.  99.    Cent.  1).  in  co« 
mate  matris  HARVEIUS  p.  266.in  epi- 
lepfia  ejusdemHELMONT.  <vit.  multip!. 
FONTANUS    p.  135.    E.  N.  C.   Dte. 
11.     ann.  2.    obs.   32.  Dec.  111.     ann.    7 , 
8.  obs.  124.  &  cum   perfe&a  mentis  alie- 
natione  conjun&a  la  COURVEE  parad. 
.  p.   144.  SCHURIG.  Embryol%    p.  474. 
P  E  C  H  L  1  N.     L.  f.    n.  30.    Par. 
tus    a    morte   hokstius   ex  corna- 
rio  bift.  med.mir.    p,    705.    ubi   plura 
exempla      habentur.       Duo     exempla , 
fedde,  auditu     habct     h  1  l  d  a  n  u  s 
p.   906.       aliud    fufpeclum    salmuth 
Cent-W.  obs.x.  Unum  absque idoneo  tefte, 
eft  in  E.  N-  C  Dec.  1.  ann.  111.  0^.318. 
alh-d  Dec.  11.    ann.  4.  obs.  42.  &  DecAU. 
ann.  4.  obs.xzii  &  vivi,  ut  videtur,  fetus 
ibidem  obs*  83 %  tum    apud    VESLING, 
ep  pojlb*  7.  &  melius  Dec,  I.  ann.  3.  1.  c. 
'DyxoxnAclisHafnienfibus  ann.  11.  <?£/.  35.  p. 
92.  &  inHiftoriisBARTHOLlNJ  l.c.  A. 
liud  rolfi  nckius   diff.   anat.    p.  r  1 9 5 # 
aliud     breslavienses  1722.   m.  Martm 
».  Sept.  quae  hiftoria  fatis  fida  videtur,  & 
1718.  p.   1192.  1193.  k   fidus  auttor  la 
MOTTE  1.  c  p.  540.   aliena  quidem, 
fed  fatis   probabili   fide.     Scd  &    nym- 
B  4  ma. 


14  DE  MENSTRUIS. 

cavum  omne  dcleat  k  ,  perinde  ut  vefica , 
fed  fenfim  &  absque  elateris  indicio.  In 
vivo  enim  animale  aperto  abdomine  veficam 
acu  pupugi  l ,  cum  tota  urina  plena  efict, 
effluxit  urina  ,  &  vefica  in  fe  ipfam  coivit, 
contraxitque  fe  pro  ea  ratione  ,  qua  urina 
exibat. 

Liber  )  Tamquam  £W  &  £<y<y,uti  fDE- 
mocritvs,  facile  moveri  poteft,  furfum, 
dcorfum,  antrorfum ,  retrorfum,  dextror- 
fum,  finiftrorfum:  &  pariter  fitum,  uti  fi- 
guram,  facile  &  frcquenter  mutat.     Haec 

DE- 

makus  talia  conpilavlt,    &  schurig; 

filleps.  pt20o.  Vcrum  aliud,quod  maxime 

huc  facit ,  in  quo  fetus  &  ipfe  morruus,  & 

penc    putridus  ex   mortua    matre  egeftus 

eft,exftat  e.n.c  Dec.lh  ann.^  obs.xoy.  & 

aliud  ex  languente  &   penemortua  matre, 

mortuifetusejc&i  exemplum  VERDRIES 

E.   N.  C.     Cent.   11.    obs.   177.    aliaque 

pariter  habet  mortui    fetus  SALMUTH. 

Cent.  11.  obs.   36.     &     aiiud      HOECH- 

STETTER      Non  tamen  oportet  diffi- 

mulare  ,   lochia   etiam ,  &  fanguinem,  a 

morte  per  uterum    &  os  ,  per  expanfio- 

nem  aeris  claflici  concitata  erumpere,  & 

hoc  modo  fetum  ,    cum    efTervefcentibus 

lochiis,  explofum  fuifle  E.  N.  C.  Dec% 

111,  ann.  3.  obs*  44.  &  menfes  per  os,  na- 

resque    a  morte    apople&ica    hildan. 

Ceni,  111  cbs..\2»  ut  omnino    circumft&n* 

tias  accuratc    perfpicere    oporteat    prius, 

quam  ex  his  ebfervationibus  pro  mufculo 

uteri  aliquid  concludatur. 

k  DCLXIV. 
1  CCCLXV! 


DE  MENSTRUIS.  % 


deventrii  m   eft  obfervatio,   os  nempa 
uteri  non  femper  reda   refpondere  lineac 

medi- 

m  Nemo  fere  anatomicorum  ante  deven- 
trium  ignoravit  hanc  in  fitu  varieta- 
tem  ,  quae  in  utero  ,  in  vagina ,  &  In  u-; 
teri  ore  obfervatur ,  &  ipfe  &  in  utero 
vacuo  vidi  dextrorfum  traclo  ,  &  in  prae- 
gnante.  Jn  graviditate  enim  etiarn  fre- 
qnentius  contingere  neceffe  eft  ,  cum  fu- 
niculus  rariffime  mediae  placentae,  neque 
haec  medio  fundo  uteri  indgatur,  ad  eam 
vero  partem  uterum  vergere  neceffe  fit,  ad 
quarn  fetus  pondus  eum  trahit  MULLER 
de  fitu  obliquo  uteri  Argent.  1731.  Ergo 
hippocrates  fufiffime  diverfbs  in  fitu 
uteri  errores  profequitur  w*pt  yvvcLtx,-  0. 
&  ab  ea  caufa  derSvat  fterilitatem  ib«  &• 
&  £.  &   Tgp/  (&popct)i>'  deinde  plato    in 

TIMAEO,    ARISTOTELES  bi/I.  L»X%    C.  K 

2.  GA.LBNUS  dijf.  <vufo.  c.  7.  uterum 
ejusque  collum  furfurn,  deorfum,  antror- 
fum  &  retrorfum  inclinari  ait.  PAULUS 
propriam  curationem,  tamquam  malo 
vulgo  noto  ,  uteri  declinationi  obponit 
L.  111.  c.  64.  RHAZES  declinantem  ute- 
rum  cucurbitula  admota  jubet  corrigere 
de  fettionibus.  Sed  &  avicenna  habet 
Canon.  L  M.  Fen.  XX!.  Tr.  I.  c.  1.  8. 
qui  hac  ratione  a  femine  aliquando  vult 
averti ,  &    riolanus  p.   184.  &  rol- 

FINCKIUS,    &    MAURlCEAUp.  61.57. 
&C.    &  BLASIUS  obs.  2.  L.1V.&  GRAAF. 

p.  178.  &  charleton  de  catam.  p.16. 
&  ruyscii.  Cent^  obs.  SS.  &  in  E.N.C. 
Dec.  \\\.  ann.  7.  8.  obs.  9.  [  dextrorfum  ) 
&  iustina  sigmunoin,  quae  pro- 
B  5  fun- 


26  DE  MENSTRUIS. 

mediae  ,   five  axi  vaginae  n5  declinareau- 
tem,  ut  retrorfum  ,  vel  ad  latera  aberret. 

In- 

fundum  (itum  oris  uteri  inter  caufas  diffi- 
cilis  partus- retulit  p,  188.  189.  atque,  il 
retrorfum  declinavent  ,  periculum  prae« 
fsgit  p.  12,  &  morgagnus  Ad<v.  IV, 
p.  46.  Ab  eo  tcmpore  parisini  hift. 
de  P Acad^  1709.  n.  5.  hepar  viderunt 
ab  uero  declinato  in  pedus  inpelli  ,  & 
cou  ey  fitum  oris  uteri  incertum  faeit  in 
edit.  Camer  p.  67.  &  manningham 
comp.  art  objfctric.  p.  3,  m  14.  qui  ad 
omnes  quatuor  plagas  dcclinare  vidit,  Sc 
chapman  inprov  of  midqjuifiy,  qui  oris 
obliquitatem  folum  ad  pofteriora  &  ad  an- 
teriora  admittit  p.  9,  &  recentiores  fere 
omnes.  Hoc  autem  peculiare  habec  H. 
a  deventer  ,  quod  has  uteri  aberratio.- 
nes  inter  frequentes  caufas  partuum  diffi* 
cilium  numeret  novum  lumen  obfietr.  c.  9. 
11.  46,  feqqt  quem  fequitur  manning- 
ham  p.  20.  &  i.von  horne  Webmutter 
S.  11.  c  2 .  fufe.  Sed  recentlores  video 
non  plurimum  tribuere  huic  difficuhati , 
&  vix  aliam  adgnofcere  ,  niii  quae  fttab 
offium  pubis  a  facro  nimis  exigua  diftan* 
tia.  Certe  etiam  in  herniis  uteri ,  enor- 
miter  devii ,  partus  felices  reperio ;  &  vis 
uteri  ,  qua  fetum  propeliit,  etfi  aliquam 
efle  non  repugnaverim  ,  pene  nulla  eft ,  fii 
cum  enormi  nixu  refpirationis  conpara- 
veris ,  quo  urgente  fetus ,  qua  data  via 
cedere  cogitur ,  vitiumquemollis  uteri  fa- 
cile  ipfe  emendat,  repulfus  a  facro  oiTe  ad 
minus  refiftens  oflis  pubis  intervallum, 
denique 
a  Lineam  reclam  per  uteri  axin  cum  vaginae 

axi 


DE  MENSTRUIS.  27 

Ineommodum  cft,  fed  neceflarium.  Jnde 
helmontii  n*  voces  ,  Deuzn  ponere 
maximas  potcitates  in  membranis,  cum  ven- 
triculus  vim  cibi  mutandi  nattus  iit,uterus 
vim  transformandi. 

Preffus)  nulla  certe  ca'jfa  adeft  ,  quae 
comprimat  uterum ,  qucm  mollia  undique 
ligamenta  fuftinent.  Haec  enim  laxaetan- 
tum  Tnembranae  funt.J 

Dcfenditur)  Supra  uterum  enim  perito- 
naeum  proximum  expanditur,  uterurnque 
cingit.  Praetcr  eam  ixembranam  nullam 
aliam  •  habet. 

DCLXIV. 

Membranh  )  Uterus  omnino  p  tegitur  a 
peritonaeo  ,  tanquam  externa  membrana,& 

un- 

axi  continuam  alioquin  ducere  impoflibile 
e(t ,  cum  uterus  etiam  cum  optima  va« 
gina  angulum  intercipiat. 

n*  Vide  fextupl.  digeft.  n.  18.  ideam  morb. 
n.  2.  &c. 

a  Turbinatae  ,  in  Textu  )  Uteri  proprie  fic 
di&i  figuraeft,  quae  a  sorano  primum 
demonttrataeft.ut  modiceanvexa  faperfi- 
ciefuperiusterminetur  VESAL.  p.652.^ 
radCbin.  p.  122.  inie  duabus  lineis  fen- 
fim  convergentibus ,  modice  curvis,  tan" 
quam  lateribus  finiatur.  Tales  bonas  ieo- 
nes  RVYSCHIUS  dedit  in  Thes.  VI.  & 
Ad<v.  I.  Facies  anterior  &  pofterior 
planiores  funt  VESALf  VS  p.  652.  RIO- 
LANUS  p.  185,  latera  pene  acuta,  ma« 
gis  eminent.  Gracilior  finis ,  in  quo  lu 
neae  convergcntes  coeunt ,  habet  circum  • 

natam 


28  DE  MENSTRUIS. 

undique  clauditur,  ut  nihil  apertum  fit, 
praeter  tubarum  aperturam.  Interior  autem 
tunicanulla  b  adeft,  ne  minus  facile  ulerus 


m 


natam  fibi  paulo  fuper  ofculum  vaginara 
GRAAF.  T.  VIL  WINSLOW.  n.  646. 
quae  apicem  refe&i  coni  fimilem  uterioc- 
cultat.  Confer  EUSTACHll  T.  XIV. 
t  3.  cum  T.  Xlll.  &  DCLXXV.  Inde 
fadium  eft  ,  ut  uterus  vulgo  nimis  brevis 
&  pingatur  &  delcribatur.  Tres  nempe 
digitos  transverfos  Iongum  faciunt  V  E- 
SALIUS  p.  656.  G  R  A  AF  p.  183. 
WfNSLOW.  n.  590.  &  alii,  egocoram 
liabeo,  cujus  dupla  longitudo  eft,  ex  fe- 
mina  faniffima  excifum.  In  puellis  au- 
tem  tenerioribus  equidem  exiliffimus  eft 
RVYSCH  Mus.  p.  184.  fabae  mole 
HARVEI.  p.  272.  in  virgine  piro,  in 
muliere  ovo  anferino  conparat  1  n  e  m  p. 
273-  Jn  gravidis  infigniter  increfcit,  ut 
totus  uterus  pene  fphaeram  imitetur,  rio« 
lanus  p.  t85#bidloo  T.  54.  bene, 
DEVENTER  ic  c.  Vll.  Craffities  in 
jnatura  femina  circiter  unciae  fde  gravida 
vero  dicetur  ).  Duos  digitos  transverfos 
facit  GRAAF  p.  183. 

b  Membrana  exterior  uteri  peritonaeum  efl , 
quo  undique  obducitur,  uti  recle  monuit 
ARANTIUS  de  fetu  p.  3.  neque  aliam 
praetereamembranam  habet;eLli  nervofam 
membranam  pro  peculiari  GALENUS 
numeret  de  <vu!v.  diJJ\  Poft  hanc  mem* 
branarn  celluiofa  fequitur  N  O  O  R  T- 
W  Y  C  K  T.  I.  C  fuperius  ita  ar^a 
&  brevis  ,  ut  vix  polfit  a  carne  uteri  fe- 
parari.    lmerna,  quam  dixerunt  GALE- 

NUS 


DE  MtN|STRUltS.  29 

in  molem  majorem  diftenderetur  ;  Loeo 
vero  membranae  funt  vaforum  ultimorum 
exhalantium  ,  &  inbibentium  ,  fines,  &  in 
praegnantibus  lacunae  muci  plenae. 

Fu 

NUS  ,  qui  venofiorem  facit  externa  1.  c. 
&  VESALIUS  p.  656.  &  GRAAFIUS 
p.  186,  &  alii  fereomnes,  nihil  eft,  nili 
ipfam  fubftantiam  uteri  velis.  Video 
quidem      raembranam      hanc      repetere 

WINSLOWUM     n.    595,    596.      VIEUSSE- 

hium  no<v.  <vas*  jyjt*  p,  2,  &  SANTO- 
RINUM,  &  Cl.  LIEUTAUD.  p.360. 
porosque  ipfi  ttibuere  &  lacunas  villos- 
que.  Verum  non  video  ,  quibus  notis 
haec  membrana  a  reiiqua  uteri  carne  fe# 
parari  poffit :  Dudum  monet  MERY bift. 
de  VAcad.  1707.  obs.  2,  neque  diffentit 
MORGAGNUS  Adv.  IV.  p.  47.  &  ve- 
teres  video,  ipfam  carnem  uteri  pro  ea 
membrana  habuifle  ,  cum  crasfiflimam  , 
maxime  ad  oftium,  VESALIUS  vocet 
pt  65:7.  &c.  Membrana  vcro,  quam 
bis  in  utero  reperi  &  facile  feparavi,  mol- 
lis  ,  porofa,  ea  chorion  fuit,  ut  videtur,' 
a  conceptu  infelici  fuperfles  ,  &  nihil 
cum  naturali  fabrica  commune  haber. 
Caro  vero  uteri  ,  in  multa  ftrata  fepara- 
bilis  ARANTIUS  1.  c,  BARTHOLI- 
NUS  p.  262.  VERHEYEN.  p.  127. 
NOORTWYCK  anat.  uter.  p.  i2.fpon~ 
giofa,  mollis,  fungofa  ,  PLAZZON. 
p  127.  compreffilis,  fucco  plena,  nihil 
fere  cum  ullo  alio  viicere  communehabet, 
glandulofae  tamen  carni  propior  eft  « 
quod  morbi  utero  familiares  confirmar.t, 
fcirrhi,  cancri,  farcomata. 


3o        DE     MhNSTRUlS. 

Fibris)  c  Uteri  fibrae  in  integro  &  fan- 
guine  diftento  utero  nullae  apparent  ,  tunc 
enim  rnera  vafa  videntur,  Quando  vero  a 
partu  fmguine  fpoliatus  pallet,  tunc  innu- 
merabiles    adparent.     Inde  fequitur  ,    aut 

totum 

c  Has  fibras  omni  tempore  in  utero  viderunt 
Anatomici  GALFNUS  omne  genus 
fibrarum  in  utero  efle  dixit  de  utiL  part. 
L.  XIV.  c.  m.  BON/CIOLVS,  cum 
rarcifBma  babeat ,  villos  tamen  utert 
habet,  &  Jongitudinatles  &  transverlos 
p  17.  edit.  Batav.  FERNELIUS 
earem  (4oc**t  phyJioL  defer.  part.  c.  Vll.' 
VESAL1U5  fufe,  extemas  fibras  in 
feminis  ,  quae  pcpcrerunt,  transverfas, 
non  plurimas ,  medias  copiofiores  obli- 
quas ,  internas  paucas  &  redtas  efTe 
p.  657.  &  c>nuo  has  carnofas  fibrasrepe- 
tit  ixamen  Fa/L  p.  145.  PLAZZONUS 
habet  fmilia,p.i27.  &  BERGER  p.  455. 
&  oRAAFius  p.  i^c»  magis  tamen 
in  fundo,  &  c  bauhinvs  p.  113.  ar- 
changeivs  fibras  carneas  inter  duas 
tunicas  evidcntiflime  vidifTc  teftatur 
p%  too,  LUD.  BARLES  inter  inembra- 
nas,  $c\  orificium  internum  telam  car- 
ne.im  nafci  ait  nouvell  decouv.  n.  3. 
S\  IJOLLlNSfn  praegnantium  utero  fibras 
jnufculares  ait  apparere  p  f<50.  MAL- 
PIGHIVS  non  in  vacca  iolum  p.  *6\ 
fed  in  mulieribus  praegnantibus  fibras 
rcticulatas  vidit,  uttotus  uterus  ex  lacer- 
th  componi  videretur  p'  19.  et  obferva- 
tioncm  MALPIGHII  MORGAGNUS 
in  puerpera  confirmavit  adv.  IV.  p.  47. 
Gajrneas    reticulares    uteri     fibras    etiam 

C  O  N 


DE    MENSTRUIS:         jr 

totuifl  uterum   rnhil  e(Te    nifi   fibra?  ,  aut 
omnino  nullas  adeffe  c  *.   Quid  ergo  ?  non- 

ne 

conno  r  v  s  habct  diff.  de  farcom.  uter. 
p.  49.  MERYUS  in  pucrpera  uterum 
niufculofum  reperit  h\fl%  de  lyAcad. 
1707.  n.»c  6c  LITTRIVS  1701.P  3^. 
qui  reticularem  mufculum  v©cat  p.  %S6. 
fantonvs  (ibras  uteri  copicfisfimas 
vidit  p.  108.  &  mufculum  notabilem, 
quo  corpus  uteri  componatur  ,  ex  trans- 
vcrfalibus  longis  &  decutTatis  fibris 
HEUCHERVS  art.  magn  anat  n.  63. 
vatervs  in  farcomate  uteri  carnem 
mufculofam  vidit  propria  difl.  HEI- 
STERVS  denique ,  qui  mufculo  uteri 
nihil  tribuit,  fibras  tamen  mufculares 
titeri  adinittit  comp  anat  n  ji,  cc  in 
difT.  m  o  e  b  1  \,  santorinvs  autem 
uterum  absque  dubii  figno  mufculum 
vocat,  cuius  lacertuli  in  puerperis  diftin* 
£te  adparcant ,  &  alii  in  orbem  ducantur, 
alii  fupcrne  ab  ufero  dimittantur  p.  2.16. 
Cl.  NOORTWYCfC  ftrias  in  ufero 
pcne  in  orbiculum  difpofitas  reperit  gra- 
ciles,  paflim  fparfas,  neque  ad  placentae 
fedeTi  limitates,  in  gravida  femina  1.  c. 
p.  ii.  106.  Ego  denique  ,  fed  omnine 
femcl ,  in  utero  tertio  menfc  gravido, 
fibras  in  univerfum  circulares  vidi, 
deinde  alias  ex  vertice  uteri ,  per  utram* 
que  fuperficiem  fecundum  longitudinem 
defcendentes. 

c*  Fibras  mufculares  omnirio  adefle,  et  pol- 
lerc  vi  elaftica ,  multis  modis  confirma- 
tur.  Uterus  enim  humanus,  praeter  ex- 
pcrimenta  not,  i,  ad  PCLXHL  ita  vaiide 

in 


3z         DE    MENSTRUiSi 

in  partu  conftringttur,  ut  etiam  manum 
debilitct  Hift.  de  l'Acadm  17 15*.  p.  7.GL 
haktr  anft  de  fecund.  cont,  txtrab, 
p.  13.  MURALT  colL  anat.  p,  642. 
CIJBOEHMER  inprogr.  defit.uter.  p.i;. 
&  perrbratus  a  fetu,  intra  breve  tempus 
vulnus  ,  quod  fctum  transmiferat,  pens 
clauferit  la  MOTTE  obf  316.  E.  N.  C. 
Dec.  1L  ann.  9.  obf.  1 1  f.  ftatimque  ab 
exclufa  placenta  circa  manum  manirefto 
fe  contrahat  deventer  p.  44.  alias 
autem  os  uteri  crampo  conftringatur  in 
commode  ,  partumque  moretur  sieg- 
mundin.  p.  10.  aut  a  partu  ita  cito 
feclaudat»  ut  rctineat  iochla  harveivs 

Deinde  ,  matre  immobili ,  fefu  iam 
putndo  uterusita  fecon(tringit,utpuerum 
pellat,  &  iuvet  eximentem  siegmun- 
r>  i  n.  p  ji.  notifilmo  denique  experi- 
mento  ex  fumma  illa  dilatatione  in  partu 
Je  intra  paucas  horas  reilitcit,  prforem- 
que  recuperat  exisuitatem  la  MOTTE 
obf.  385.  MANNINGHAM  p.  4. 
&C.DCLXXXV 

Evidentius  autem  vidit  HARVEIUS 
in  prolapfu  uteri ,  cum  omnis  fepti 
transverfi  abeflet  a&io  ,  uterum  fe  fetu 
mortuo    liberaiTe     p.  269.    confentiente 

EIERLINGIO.       L.     BOURGEOI3    11,     p« 

39.  ruyschio  ad<v  \\  p.  24.  &  BUN- 
cho  de  gener.  p.  114.  &  refciflo  abdo- 
mineincanefolum  uterum  fetum  exclufifle 
Harv.  1.  c.  p.  33  V  alibique  in  ex.  67. 
motum  uteri  undorum  fe  vidifFe  memorat, 
ia  recens  ene&ae  damae  ucero.  Porro 
in  catellis  VENETTE  p.  247.  225. 
&    GRAAFIUS     in    cuniculo  ,    motu 

undo- 


DE    MENSTRUIS.  33 

ne  ruyschivs  d  mufculum  vidit,  quem 
defcriplit?  nonne  in  auttione  publica  ven- 
ditus  eft,  boni  fenis  nianu  praeparatus,  utc- 

rus 

nndofo   periftaltico   fetum  expelli    vidit 
p.313.  &  in  cornubus  uteri  muris  agrarii 
motunrperiftalticum  fuis  confpexit  oculis 
MURALTUS    <vadem>    anat.    p>    544. 
nuperoue  VALISNERl  de  ^ener^  <vi<vip> 
c.  5.  i^  22.    RUDBEKIUS   uteri  eon- 
traclionern,  quae  poft  partum  fit ,  difcrte 
cum  veficae   conftri&ione  ccmparat  obf 
foft  tr*  de  duB.  aquof.  p.  5  29.     Denique 
in  partu  muliebri  ipfe  tctigit  RUYSCH^ 
uterure  moveri*  eminere,  &  manum  pro« 
pellere  ohf.  med.ti.  93. 
i  DlEMERBROEKIUS  in  puerperis  vide- 
rat,  inter    utramque    uteri  membranam 
contextus  mufculares ,  quos  ad  expellen* 
dosfetus  aptos  efle  crederet  p.  137.    cito 
autem  a  partu  evanefcere  addiderat.    De 
Meryo   dixi  not.    b.   &    Littrio*     Deindc 
JRuy/cbius   in  Ad*v%    io    Der*   11.    iibras 
mufculofas  fundi  uteri    in  circulos  con* 
centricos  fere  dispofitas  defcripfit.  Poftea 
vero  fufius  expofuit,  circulares,  iubtiles, 
fibras,(Dec.  111.  iconem  vide  T.  3.  f  t. 
&    in   tr.  de>  uteri    mufculo)    placentam 
feparantes ,    ut  minime  necefTe  fit  manu- 
bus  eximere  nimis  adhaerentem.    Inven* 
tum    ei  ,  gratulatns    eft    A.    Vaterus   & 
Hecquetus  ,       deinde     recepit     Monrous 
Edimb.foc.  11.  p.  128.  &  Simfon  JLdimb. 
foc.  IV.  p.  117.  aliique,  ut  prdefer  vulgo 
notas  fibras  novum  mufculum  admittant* 
Sed     etiam     folertiffimus     Hummelius, 

quem 
T.V.  P.It.  C 


34         DE    MENSTRUIS. 

rus,  in  quo  manifeftas  in  fundo  videres  mern- 
branas  circulares  ?  Adfunt  utique  ,  fed 
fibrae  non  funt.     Quid  ergo?  Merae  lacu- 

nae 

quem  nuper  praematura  mors  exftinxit, 
altero  a  partu  die  Ruyfchii  mufculum 
fc  vidifle  feribit  Comm.  Vt  173?.  hehd, 
21.  deinde  ex  repetitis  experirrsentjg 
defcriptionem  dedit  ib.  1739.  hehd.  16 
conf.  diflT.  Hollingii  de  cffic.  obftetr>x\.  12. 
Grauel  de  fuperfet.  p.  12.  &  Keck.  diiT.  dt 
dolor.  a  fartu  caufis  x\%  41.  &  iconem 
COMM.  i739.T.lV.f.  1.  rlbras  nerops 
in  fundo  uteri  tenues,  in  varios  arcus 
absque  crdine  flexas  ,  &  decuflatas, 
plerasque  orbiculares,  reclas  alias. 

Verumcontra  huncmufculum  Heifierus 
dixit    comp.  n.    31.    &    in    diiT.    Moebii 
1.  c.    qui  negat  aliquid    a  dudum  rctis 
fibris   diverfum   vere  adefle.     Tum   CI. 
Hartranft,  cum  uterum  mufculofum  ad- 
mitteret  ,    peculiarem  tamen  &  a  fibris 
dudum  notis  diverfum  apparatum  adefle 
negavit  defecund.  extr.  non  differ.  n.  13  # 
&    teftis   omnium    maximus     Ruyfehius 
In   ultimo     ienio     manifefto  faflus    eftf 
parum  fe  fuo  mufculo  tribuere,  tefte  Cl# 
SCHREiBERO   de  <vit.  Ruyfch.  p.  54, 
ex  ore  communis  noftri  amici  ///.  Bohlii, 
qui  diu  cum  Ruyfihio  vixit  ,    ultimus  & 
cariffimus  difcipuloruro.    Verum  an  ergo 
nullae    orrnino   fibrae    mufculofae  uteri 
adfunt  ?  an  omnino  mufculofaefibrae  uteri 
,  lunt  dilaratae    aut  lacunae  ,    aut  arreriae 
venaeve,  fangume  praeter  naturam  turgi* 
dae,  ut  hicpKAECEPToR  opinatur  6t 
fidco  Ql  GORTERVM  fentire  dt  r»ot* 

V&4 


DE   MENSTRUiS.  35 

nae  fungofae ,  fanguine  plenae  ,  quamdiu 
uterus  diftenditur :  tortuofum  autem  vas, 
aut  accumuhtio  vaforum  limilium,  fibram 
lefrrt  mufcularem.  Refle  ndeo  malpi- 
Chius,  ignorare  fe ,  quid  uterus  humanus 
ftt,  &  nihil  mufculofum  reperire.  Deinde 
alia  ratio  eft  ,  quare  has  fibras  non  credam 

efle 

vit.  n,  41.  &  tiEUTAOD.  p-  3*9.  & 
pridem  fufe  vieussens  nov.  vaf 
fyftem*  p.  \f\  boerhaavius  quidem 
tenacitaten  elateris  adlegat,  quae  in  utero 
cft,  £  defideratur  in  mufculis.  Sed  no- 
tifTimum  eft,  inteftina  ad  enormem  mo- 
lem  diftenta  facile  ,  expulfo  aere,  in  an- 
guftiam  fummam  redire,  CI.lieutaud. 
obiicit,  uterum  ferum  crafTefcere  ,  cum 
ventriculus  8c  inteftina  expanfa  exte* 
nuentur.  Sed  ea  extenfio  uteri  in  vafis 
eft,  &  dicetur  alibi.  Verum  contraeHles 
elafticas  fibias  inefle  utcro,  pallidas  ante 
graviditatem  ,tunc  vero  vafis  turgentibus.uti 
©mnes  mufculi  minores  rubicundiores  evi- 
dentius  confptci,  opinorcertum  efle.  atque 
&an3torre  demonftraM  experimenta,8c 
ipfe  denique  crdo  rarrorum  expers,  & 
fecli  traclus  a  vafbrum  figura  alieni. 
Pectliarcm  vero  ruyschh  n>ufculum, 
chVerfum  a  fibris  illi?  uteri  dudurr.  notrs, 
Jieque  cog;t  anatome  neque  ulla  fuadet 
admittere  neceflnas  Hummklii  autem 
icon,  uti  a  ruysthiana  tota  differt, 
ita  hoflfratf  feimntiam  confirn  at,  cum 
fibras  fc  cireulares  varias,  &  varie  longi- 
tudinales  admittar. 


C* 


36  DE  MENSTRUIS, 

efle  de  mufculorum  natura  ,  hi  enim  ea 
ratione  diftendi  non  poffunt  ,  nifi  tanta 
vis  ipfis  inferatur  ,  ut  poftea  nequeant  fe 
jn  priorem  brevitatem  reftituere.  Confi- 
deravi  cadaver  feminae ,  quae  plurimo*, 
&  vegetos  ,  fetus  ediderat  :  poftquam 
decem  fere  annis  defiiffet  parere,  vidi  ute- 

rum 

c  Intortis,  in  textu)  Vafa  uteri  in  fcminis  non 
inpraegnatis  in  univerfum  proprios  ha« 
bent  fcrpentinos  flexus  ;   ut  toto  itinere 

S[uidem   pene  redam   linearn   fequantur, 
ed   eam    alternis   undis  interceptam  de- 
fcribant.Habent  kornmwammerdam 
frodr.  T.  I.    II,    graaf    p.   187    T.  1. 
utcunque  &     p.    iSi,      fc    boh»     p,. 
214.  &   iconem  dat  nuck    adenogr.   T. 
XXXH.  Conter  etiam  frejnd  emmenol. 
c.  IV"    8c    vatervm  uter  grav    prooe* 
tnium  &  p.  1 1  -  Tn  praegnante  vero  utero 
fcas  plicas  evanefcere ,  &  vafa  in  re&um 
exporrigi,  manifefto    vidi ,  ibique    enor- 
rniter  inerefcunt,  ut  credam    kartho. 
xino  ,     qui   cmulgenti  comparavit,  & 
oraafio  p    iif,  qui  digitum    reciperc 
dixit    p.    18  :t     quod  de  fpermaticis    C. 
BAUHINVS  dixerat  p  114.   &    R  I  O- 
LANVS  p  \66t  &    salzman    in   ebf. 
anat^  &  pridem    carpus   in  MUNDp. 
CClV.  Addit  malpigahivs,  duas  fere 
ad  unam  arteriam  venas    effe  p.  16  & 
car   stephanus,  arterias, magis  quam 
venas ,    flexuofas  effc,  quod   verifTimum 
cit,  L.lll   c.  f. 

Caeterum  in  non  praegnamc  utero  &• 
jperficicm    inprimis    trunci    percurrunt, 

fub 


DE  MENSTRUIS.  37 

rum  nihilo  majorem,  quam  virgini  fueraf# 
Ergo  fibrae  ureri  ,  quae  in  tantam  ampli- 
tatem  fe  patiuntur  diftendi  ,  et  taroen  vim 
contraciilem  ita  illaefam  retinent  ,  ut  ad 
priorem  parvitatem  fe  contrahere  valeant, 
non  mufculari  potentia  ,  fed  communi  ali- 
qua  vi  elaftica  videntur  agere. 

Exter- 

fub  peritonaeo,  ut  in  iconibus  graafii 
&  swAMMERDAMMii  adparet  Ia 
pulpa  autem  uteri  difTe&a  adparent  fora^ 
minum  fpecie,  quod  difleciae  arteriae  fe 
fuftincant  RUYSCH  in  iconibus  ple- 
risque  ,  GRAAF  T.  Vlll  F  s  w  a  m- 
msrdamT.  111.  S.  MaURICE  U 
p.  3$.  f  3  douglas  Vhil  trans  abr* 
IV.  TVl  f.  2  Video  MORGAGNVM* 
GRAAFIVM  corrigere  adv  IV.  p  47. 
quod  pro  vafis  habeat ,  quae  finus  fint. 
Verum  ipfa  tercs  figura  &  repletio  aliud 
fuadent,  Denlque  in  ipfo  utero  vafa 
perinde,  uti  in  aliis  glandulis,  in  rete  in  • 
tricata  evanefcunt  malpigh,  epift.  ad 
Sfon.  p.  16. 
*  -^ymphatica  in  utero  vaccino  facilia  funt 
vifu,  &  calamo  non  minora  vidi ;  conf. 
NUCICIUM  adenogr.p.  7f.  I  33  RUD- 
BECK  ftg  nov  IX.  M^LPIGH.  epift. 
ad  fpon%  p.z6  graaf.  T.  XI  \Y/HAR- 
TON  p#  144.  Ita  etiam  ovium  uterus 
lymphatiea  habet  virussens  p  14. 
Haec    ipfi    vafa    ca   la&ea    funt ,    quae 

EVERHARDUS     &     DEUSlNGfUS     aje- 

bant   per    lata    ligamenta    ad  uterum  & 

cornua  ferri  apud  tilingivm  de  plct- 

centn  p.  261.  360.  &  defendit  DIEMER- 

C  j  BRQE- 


3S  DE  MENSTRUIS. 

Externae)  In  viris  mufculi  abdomJm* 
propriis  periorattonibus  initructi  fjnt,  per 
quas   vafa  ipermatica   defcendunt.     ita  in 

femi- 

BROECKIVS  p  206.  ilj  &c.  Sed  8c 
©varia  brutorum  lymphatica  habent 
RUDBECKlUS  I.  c  NUCK  p  70,  In 
homine  obfcuriera  iunt  Morga- 
gnvs  tamen  in  puerpera  turgida,  fub 
externa  mcmbrana  repcntia,  vidit  adv. 
IV.  p.  76.  &  winslow  n  622  & 
iidem  funt  ladhferi  duclus  interni  invo" 
lucri  uteri,  a  chiraco  demorr  ati 
apud  sc hvrig.  embryolog.  p.  4  .Sed  8c 
MERYUS  vidit,m  omnibuspartibus  gene- 
rationis  apud  la  MOTTE  des  accouckem. 
p,  101.  &  stafhelinus  meus  fpecim* 
anat.  bot.  1  14.  n.  6.  NVCKIVS  de 
utero  humano  defperavit  p  7f-  ovarii 
autem  lymphatica  quatuor  aut  quinque 
trunculis  vcrfus  vafa  magna  &  cifternam 
ehyli  euntia  pingit  f  31  Haec  eadem 
vafa  ovarii  in  femina  enormiter  ampla 
vifii  fuifle  parisini  habent  Hiftoir. 
4e  Vacademie  107  n,  4,  Nervos  deni- 
que  diximus  ad  DCLVl  Ab  ofhvo  pare 
deducit  vesalivs  p  6"6o.  fed  intelligis 
intercoflalem,  a  eujus  plexu  mefenterico 
infimo  majusculos  ramos  video  imum 
uterum  adire,  &  ex  fine  ultimo  ramu- 
los  habent  wiNsiowp,  6*;.  vievssens 
T.  XXlll.  n.  Si,  deinde  a  trunculo,  iam 
fini  fuo  proximo  n.  84  Addit  gaaa- 
Piusab  ofle  facro  alios  p.  iSG.  qui 
niihi  principes  videntur  ,  fi  cum  nervis 
clitoridis  conjunxeris.  Nervorum  autem 
in   alis   veipertilionum   plcxum    prirnus 

uhe» 


DE   MENSTRUIS.         3, 

jfemlna  paritcr  duo  foramina  fub  pcrito- 
naei  membrana  reperiuntur ,  quae  duas 
vafculofas  vaginas  emittunt.  Vdteres 
vocibant  inferiora  ligamenta  uteri,  led  eos 
drelincourtius  s  dendet  ,  folebat- 
que  per  jocum  dicere  ,  eos  vtros  in  camera 
obicura  feminas  vidifle,  qui  has  taenias  pro 
Jjgamentis  haberent  ,  neque  enim  ligamen- 
torum  loco  elfe  poffe ,  &  uterum  ivtinera, 
nifi  ,  quando  feminae  inveriae  incedunt. 
Vafa  iunt  innumerabilia ,  quac  ex  fe<nore 
ad  uterum  veniunt  h,  &  quaepoft  eusta- 
chivm  depinxit  swammer.damivs* 
Hinc  intelligitur  ratio  herniarum,  quae 
feminis  accidunt.      Herniam  h  *  dicimus, 

quo- 

uberius  defcripfit  sanTorinvs  p,xio„ 
T,  i.  i.  $.  Senfum  huiiis  vHceris  acutiffi* 
mum  efle    vulgo  notum  eft. 
g  DCLXlll.     Eandem    fenteutiam     fequitur 

GARENGEOT     fpUnchnol,       i  I-      p       74.. 

«empe    ligamenta    teretia    communica- 

tionem  inter  externas  &  intemas  parte* 

genitales  perficere. 

k  Omnes    venae  uteri    miris    anaftomofibus 

communicant    graaf,    pt    214,    etlam 

cum    hiemorrhoidalibus ,  de  quibus    ne- 

gat  idem  p#  i?3,  Res  ipfa  vera  eft,    & 

perpetua,  nt  fola   vafa  genttalium  extcr- 

narum  partium  valvulas  habeant.     In  liga^ 

mentis  tamen  teretibus  venam  valvulofam 

depingit    swammerdam,    ita   difpofi* 

tam,  ut  fanguinem  ad  uterum  non  finat 

venire  frodr.  p.    17,  T.  11.    fed  refutat 

GRAAFT  VS   p.    %fft 

h*  Hernias  ibi  fieri  dudum  fallopius  yidlt, 

C  4  qut 


4*         DE  MENSTRUIS. 

quoties  peritonaeum  extrorfum  pellitur  $ 
id  in  viris  fequitur  vaforum  feminalium 
iter  :  in  feminis  autem  ,  quibus  perito- 
naeum  fimplex  vafis  illis  femoralibus,  pro 
ligamentis  habitis  incumbit  ,  poterunt 
inteftina  fecundum  eorum  duflum  elabi ,  & 
primo  inguinalcm  herniam  facere  ,  inter 
angulum  femorum  &  pudendi  labiuni  5 
deinde  femoralem  ,  quales  ad  medium 
femur  prolapfus  fuifle  vilum  eft  ;  ut 
omnino  meryvs  viderit ,  faeces  alvinas 
ex  medio  femore  exeuntes,  per  ruptum 
In  dilatata  vagina  peritonaei  intefti- 
num. 

Communicantes )  Ut  arteriae  femor&Ies 
cum  feminalibus,  &  cum  iliacis  internis,  & 
rcliquae  parirer  inter  fe  conjungantur 
mutuo.  Ita  fit,  ut  in  omni  ftatu  corporis, 
quidcunque  feminae  contigerit  ,  uterus 
femper  abundet  fanguine.  Si  cnim  quinque 
fontcs  obftrutti  fuerint,  fextus,  quem  folum 
apertum  manfifie  pono,  omnem  eum  fan- 
guinem  folus  ad  uterum  feret ,  quem  quin- 
que  fontes  ferebant.  Omnia  enim  vafa 
uteri  Hberrime  ccmmunicant  invicem ,   & 

val- 

qui  hunc  ligamentorum  teretlum  exitum 
per  annulum  bene  defcribk  p  19?-  i9f. 
fc.  Sed  nuckius  fufe  adfirmat,  produci 
in  feminis  pcritonaeum  in  niodum  di- 
vertlculi  ,  atque  ligamenta  teretia  ali* 
quousque  comltari  p.  Ijo.  feq.  6c  \4  40, 
Vcrum  nihil  vidi  unquam,nifi  dubias  ali- 
quas  rubellas  ftrias,  cremafteris  imaginem, 
pcritonaeum  autcm  ab  anulo  ,  perinde 
Uti  in  viris,  etiam  aliquo  fpatio  diflat. 


DE  MENSTRUIS,  4t 

valvulis  deftituuntur ,  ut  unica  artcria 
rcpleta  continuo  repleantur  omnes.  Primus 
eustachius  in  tabulis ,  wreenivs 
autem  cx  conje<5tura,docuit  nullas valvulas  irt 
utero  reperiri.  Nifi  hanc  fabricam  natu- 
ra  felegiffet ,  in  uteri  diftentionibus  facile 
vala  comprimi  potuiffcnt ,  nunc  difficillime 
hic  obftru&io  oritur.  Eodem  artificio 
natura  in  cerebro  utitur  ,  ubi  vertebrales 
arterias  cum  carotidibus  ccnjungit  CXXXllU 
Ad  uterurn  ergo  defcendit  ianguis  per 
fpermaticas,  paralellus  fubit  per  iliacas,  & 
haemorrhoidales  ,  adicendit  cx  femo- 
ralibus. 

Valvulh)  Uterum  crgo  poffumus  dicere, 
texturam  inextricabilem  arteriarum  & 
venarum  a  pluribus  originibus  ortarum, 
&  inter  fe  communicantium  ,  quibus  hoe 
lingulare  datum  eft,  ut  omnia  incrementa 
arteriarum  &  vcnarum  exprimere  poffint  '*. 

Nul- 

i  Ita  ruyschius  ca  vafa  vermiculata  uteri 
ovilli  prius  limpida  viderat  nianere,  cum 
vafa  rubracera  repleta  efTent  Tbef.  II. 
aJf*  f  •  n-  l  9-  Sed  idem  alibi  continua 
vidit  artcriolis  Thef  VII.  n.  16.  Et  vulgo 
notum  eft,  in  gravidis  incredibilem  vim 
magnorum  vaforum  carnem  uteri  per« 
repere  DOVGLAS  1.  c.  quae  in  utero 
inani  vix  apparent:  atque  deaique  fan- 
guinem  naturaliter  per  ea  vafa  exire, 
quac  liquidum  pellucidum  exhalabant- 
Ita  MORGAGNUS  finus  ilios  laxatos 
fluoreni  album,  magis  laxos  fanguinem 
fundere  credit  Adv>  IV,  p.  49,  ht« 
trius  1720,  hijt.  p.  ao.  per  eosdem 
G  f  poros 


43  DE  MENSTRUISi 

NuUum  enim  fanguinem  continent  in  utero 
virgineo    non    menitruato  ,    nono   autemt 

men- 

poros  in  menftruatis  fanguinem  ,  in 
gravidis  mucum  album  exire,tenuem  ve- 
ro  &  limpidum  liquorem  in  non  prae- 
*>nantibus,  neque  menftruatis.  Kiuc  rete 
iilud  uteri  cinercum ,  friabilc,  teretibus 
du&ibus  fa&um,  ramofum,  de  quo  du- 
bitabat  MALPIGHIVS  ,  an  arteriae,  an 
fibrae  carnsae,  an  nervi  efTent  p.  50. 
k  C*vit*te  in  textu  )  Haec  exigua  eft  in 
utero  non  praegnante,  ut  enormiter  ni- 
miam  pinjcerit  VESALIV>  f.  %y.  & 
ettam  GU.AAFIVS  nlmiam  T.  Vlli.A  T. 
IX.  X  Conpreflfa  nempe  ubique  inter 
crafifas  carnes  uteri,  femper  plana  eft  8c 
minifiiae  capackatis  ,  cum  anterior  uteri 
medietas  a  pofteriori  proxime  ab(itc 
Conf  winslomt  n  jrot.  8c  n  ste- 
NoNisiconem  act.  hafn.  \10bfS9. 
Porro  inter  duas  tukas,  &  fuper  cervicem 
lata  eft,in  cervice  pene  nulla ,  dum  re« 
mina  virgo  eft.  Sed  fepto  quoda<n, 
dicebant  uterum  utcunque  in  duos  finus 
dividi,  veteres,  ut  ari  stoteles  hift. 
anim.  III.  c.  I.  &  AVCTOR  If*g.  *n*U 
c.50  &  PHILOTIMVS  atque  PRAXA- 
GOHAS  apud  GALENVM  dedijf.vulv. 
c.  3.  &  GALENVS  de  util.  p*rt<  L. 
XIV,  c.  4.  &  AVICENNA  CAN,  L.Bl. 
fen  XXlIV.i.c.  1.  &  RHAZES  *d 
M*nforA,c.i6.  Inter  vero recentiores  etiam 
divifum  uterum  defcribunt,  futura  vel 
feptulo,  CARPVS  in  MVNDLNVM 
CSXVIL  CCXVIIL  &  If*g.  p,  *2 ■*•  & 

FER< 


DE  MENSTRIHS.  43 

menfe  nihil  nifi  fanguinem  ,  ut  totus  uterus 
videatur  rubris  vaiis  conftare ,   inde  iterum 

con- 

Fernelius  1.  C  C  Vlf.  Paraeus  p.  106*1 
Platerus  p.  i6i#  Laurentius  p.  273» 
Pinaeus  p.  132.  C.  Bauhinus  pKHJ* 
Mauriceau  p.  4U  Linden*  pby  ol*  p.  9^. 
C.  Bartbolinus  p.  154,  Spigeiius  p.  259. 
Riolanus  p.  196.  197.  £•  Hilaire  p. 
720,  Diemerbroeck  p,  137^  Ego  vero 
neque  futuram  ,  neque  feptum  ui« 
lum  video,  uti  recle  Columhus  monet  p» 
241.  &  Graaf  p.179,  Veteres  autem 
forte  unice  bifulcos  uteros  ad  hamanum 
gcnus  transtulerunt  ,  quod  omnino  pro« 
babile  eft,  nam  Galenus  caprinum  &  vac- 
cinum  uterum  cum  muliebri  convenire 
ait  de  diff.  <vul*u.  c.  3.  unde  manifeiium 
eil  ,  quod  dudum  Vefalius  monuit,  p.669; 
&  de  rad.  Cbin.  p.  izO.Galenum  titerum 
muliebrem  nunquam  fecuiffe,  Praxa- 
goram  autem  &  ^hilotimum,  ob  hoc  iptum 
vitium,  pndem  Galenus  accufavic.  Hip- 
pocrates  denique  vel  certe  auclor  1.  ^rc^t 
&&ikvvi6'ooc  manifefto  uterum  biccrnem 
defcribit  n.  1.  Vel  rarum  aliquem  fulcum 
viderunt,uterumfeptobipertientem,quaIerri 
Riolanus  habet ,  &  f.  n.  c.  Dec.  W.ann^ 
5.  obs.  67.  &  Morgagnus  AdvAV.  p.  46* 
et  Cl.  Grauel  de  fuperfet.  obs.  5,  f.  2. 
aut  medium  lacertum  cervicis  ;  aut  ute- 
ros  demum  rariori  cafu  femiduplices,qua- 
lem  Maius  defcripfit  €omm,  Nor  1753. 
h.  *c.  olimque  Syfoius  append,  Jfag.  et 
/.  Bauhinus  apud  Rouffetum  hyfterot.  p% 
ZZ7.  et  Littre  hift.  de  l"Acad.  1705.  p. 
59.    In  hydropica  bifidum  majorem,  et 

mi« 


44  DE  MENSTRUIS. 

contrahuntur  in  latitudinem  pene   nullam. 
Maxima  arteria  uteri  non  diltenti  invilibi- 

lis 

minorem  uterumlego  in  e.n.c.  Dec\\%ann% 
$.obs.  68-  et  apud  Grauel obs^  I;  f.i.  fere 
fimilis  eft.  LUerus  oerfe&e  divifus  %aulinm 
pofl  E.  N.  C.  Dec  II.  ann.  V  obs.  108. 
Memoir,  de  T Acadmi~]0$%  p.  504^  Uteri 
duo,  dexter  major,  ex  Margaritadn  Ter* 
tre:  alius  ex  la  Marche  apud  Heifierum 
<teno*u-  invcnt-  alius  in  y&?.  67/.  «w/  VliL 
tnant.  n.  r  Vagina  duplex  etaltera  pars 
latior  Bartbolinus  Centt  111.  #.2.  Vagina 
duplex  Comm%  Nor.  1733.  hebd*  i$. 

1  Tubarum)  vide  DCLXVlli. 

m  Exigui ,  /'*  7>#/«.]  Pars  ifta  anatomes  u- 
teri  dirficillima  eit.  Id  quidem  facile  eft, 
fuperficiem  cavitatis  uteri  fuperioris  fu« 
per  cervicem  fere  rubellam  apparere 
Graaf.  p.  185.  Santorin*  p.  216.  et  na* 
turaliter  vilJofam  et  flocculentam  eiTe 
Santorin  p.  216.  Winslow  n.  596.  Pa- 
pillofam  video  Ruyfchium  vocafle 
apud  E  R  N  D  L.  it.  p.  89.  Vaicula 
vero  lymphatico- nervea  vocat  VieuJJenius 
p.  17.  aitque  roinimas  propagines  in  ca- 
vum  uteri  defcendere  ,  inque  poris  ibi  a- 
periri  p.  20-  21.  In  teftudine  interna  uteri 
facies  adeo  evidenter  villofa  eft ,  ut  inte- 
ftinorum  tunicae  intimae  comparet  Tau~ 
*vry  de  la  gcner.  p.  37.  Hos  villos  efle 
omnino  arterias  exhalantes  recle  Kaau- 
*uoius  n.  1037.  io3^  partim  vero  refor- 
bentes  venas  ,  Noortvuyck  p.  9.  in  eos 
ipfos  villos  produ&as,  &  utrumque  cer- 
tum  eft,  Experimenta  enim  demonitrant, 
&  a  venis ,  &  ab  arteriis ,  patulam  viam 

eife 


DE  MENSTRUIS.  45 

Iis  eft,  fi  cum  arteria  rubra  comparatur : 
&  haec  tamen  invilibilis  arteria  adeo  magna 

fit 

efle  in  uteri  caveam.    Nam  flatus  Graafio 
tefte    p.   184,       Fantono     p#     199,    ( ex 
venis^     Heiflero     comp.    anat.     p.     109. 
Pa/co/i    de  bomine  II),   p.   61.    Dwverney 
PhiL  trans%  abr.  111.  p.  21*  &  aqua  obfer- 
vante  Graafio  p.  184.    (fed  in  puerpera), 
&   C-  Bartholino  de  fiphonis  ujii,    &  Li+ 
fiero  de  bumpribus  p.  292.  (qui  tamen  per 
glaudulas    uterinas  ajunt  exire  liquorem 
impulfum  vafis  hypogaftricis),  &  mercu. 
rius  Cajfebohm   ap,   Cl.  Bobmerum  de  y?/. 
8/*r,  p.  21.  &  in  meth.  Jec.  <vi[c.   p.  34. 
per  arterias  &  per  venas,  &  cera  demum 
impulfa  in    vafa    hypogaitrica  viam  fibi 
in  uterum  aperit  (  Bidloo)  &  per  eos  po- 
ros  exfud: tWinsloiv.n.bij  Vicifiim  autem 
per  eos  poros  aer  ab  utero  in  venas  redit , 
Bartholin.  de  lacleisdubia  c,  1»  p.m  117. 
&  bifi  anat*    92      Cent*    1.     tieifier  1.  c. 
ipfamque  placentam  per  folertiffimi  Nort- 
nvyckii    experimenta.     Habet  etiam  exi- 
guos  iftos  uteri  poros  C.  Bartholinus   avu$ 
infi.  p.  154.  C.  Bauhinus  p.  127.    Collins 
p.    568.  Graaf  pfc  182.     Fztzgerald.    p. 
19.  Santorinus  p.  2*8.  Wepfer   de  cic.   p. 
125.  Peyer.cxerc.  p.  76.    ( in  puerpera)  , 
Weljch*     Tabb.    52.      Winslow      n.  596, 
Noorfwyck  pt  I24   Zr//r<f  Mfw.  <&  V  Acad* 
J702,  p  28r.  Per  hos  poros  utcri  ftillat 
ferofus    blandus    tenuis    liquor    Kaaww 
l^  c.    Graaf.  1.  c.     Collins  ,    P^r   1.  c. 
Zz7/r*  1.   c.     Pinaeus     p.  119.     fubfalfus 
Fitzgerald  1.  c,  &  in   puerperis  ipfe  fan- 
guis  £///rr  Mem.del  Acad*  1701.  p.28r. 


46  DE  MENSTRUIS. 

fit  in  utero  praegnante,   ut  initium  calami 
icriptorii  admittat. 

Emiffa- 

jRuyfcft.  ols.  i0.  Waldfchnid.  de  alortu  p. 
11.  &  m  menflruztis  Littre  1,  c.  ut  tamen 
apud  pleresque  aegre  ditfinguas,  an  iftos 
fubtiliores  fcntes  ,  an  cavernulan  m  velint 
oftia  ,  deque  Peyero  &  C.  Bartholino 
omnino  probabile  (it.eos  ifla  potius  vidifle. 
Porro  in  cervice  uteri  lacunae  funt.  inter 
transverfas  laminas  interp ofitae ,  in  fub- 
ftantiam  utcri  demerfae  ,  a  trewio 
optiroe  depiclae  Comm.  Lit.  1732.  p.284. 
T.  2.  f.  5.  quae  brevem  fetam  flatumve 
admittunt.  Ex  iis  mucus  exprinu  poteft. 
Videtur  has  lacunas  dixifle  C.  Stepbanus 
p.  308.  habet  etiam  Arantius  p.  5.  Rio* 
lanus  p%  IQ7.  201.  &  /  van  Horne  prodr . 
p.  ic.  ubi  meatus  glardofos  vocat,  & 
Graaf.  p.  181.  186.  &  Verbeyen  p%  127; 
&  Cl.  Berger  p.  455.  &  Santorinus  p.216. 
&  fantonus  p.  192^  &  Lieutaud.  p.  359. 
&  Pafcolus  111.  p.  60.  &  7V*u;  1.  O  atque 
Petropolitani  Tom  111.  &  Cl.  Noort<wyck 
p.  105  ln  utero  aliquae  et:am  ,  fed  pau- 
ciores  lacunae  adfunt.  Has  Arantius  p. 
5.  &  Mahighius  p.  29.  &poftb.  p.  46.  & 
Graafius  habet  p.  214.  Duos  Fantonus 
dixit  prope  tubos  ortos ,  &  per  uterum 
ramofos,  p.  193.  tum  Santorinus  p»  216. 
In  ipfo  demum  externo  limbo  inferiori 
©ris  uteri  fblUcuIos  defcribit  Cl.  Noort* 
*wyck  rnuciferosque  jroros  p.  7.  &  pingit 
T.  T.  &  olim  rlix*t  IJarderus  apiar*  p  10. 
Corpufcula  vero  ovorum  formicarum  for^ 
ma  in  utero  puerperae  7.  Bartbolinus  vi- 
derat  p.  298.  &  Collins  glandulis  uteTum, 

atque 


DE  MENSTRUIS.  47 

Emifjtriis )    Haec  nunquam  defunt,    et 
quo    magis  uterus  diftenditur,  eo  irajora 

fiunt, 

atque  fpongicfa  fubflantia,conflare  fcribit  p. 
569.  Recentforesautem  bene  multi,glandu- 
lasuteri  receperunt,aZ.///r/0  totieb  Lominatas 
hifi  de  r  Acad.  17 20.  p.  22  Scc.utzlFt/jchia 
Tab.  anat.  52.  &  Pafcolo  lf  c.  &  prope 
tubas,  fed  dubius,  aliquas  pofuit  Santori- 
nus  p,  216.  ex  brutis  vero  infert  Tau* 
<vryus  anat.  raif.  p.  185.  ex  rupicaprs 
Hardtr^  Exerc  p.  3^  &  ex  vaccis  ib, 
apiar.  p.  i8%  Pechlin.  obs*  21.  Cett.  u 
ex  equis  Collins  p«639%  Has  glandulas  fe 
vidifle  credebat  in  n  uJier  Dougtajf.us  ab- 
ridgmj.c.  muctimquefecfrrere  do<etKei/. 
comp.  anat.  p.  102.  fuccum  vero  album 
chylofum  Preflw  Ph>L  trans.  abr.  111. 
p.  210.  Eas  autem  glandulas,  fareor,  me 
vidifle  nunquam  ,  neque  faciie  admittere,' 
ctfi  tuberculofam  faciem  uteri  viderim , 
(  Vatero  piclam  fig.  cit.  a  )  quam  lui- 
ptores  videntur  pro  glandulofa  habuifle. 
Negavit  etiam  Meryus ,  &  omittunt  re- 
centiflimi. 

Deinde  primus  Car.  Stephanus 
anfraduofos  &  frongiofos  canales  in  iub« 
ftantia  feminarum  praegnsntum  vidit  L. 
111  ,  c  4  p.  ^95.  Piolanus  inventorem  & 
inventum  laudavit  p.  185.  ut  non  bene 
meatus  in  fponglofa  iLbfUntia  utznjohan* 
21  van  Horne  prodr.  p.i  5  tribuat  Sivam* 
merdam  p.  54.  Uterum  pluribus  trbulis 
&  cuniculis  percurri  LUdenius  dixit  pbys. 
p.  300.  &  fere  fl mila  Diemerbroeck  p. 
140.  et  Sa/zmannus  ex  puerpera(^j- anat* 
p%  44.)  Baylius  &  Charletonus  propria 
etfam  txperimenta  adducunt  >  &  quarto 

menfe 


48  DE  MENSTRUIS. 

Jiunt ;    minima  in  non  gravidis,   Jn  prae* 
gnante  utero  tam  vafta  aliquando  odtavo 

menfc 

menfe  praegnaris  uterus  cavemulis  ftylum 
admittentibus  plenus  defcribitur  in  e.n.c« 
Dec.  U  ann.  4.  ebs.  192.   195.  Caecos  tu* 
bulos  ex  fpongiofa   uteri   carne  Bobnius 
dixit  p.  15.  Vieuffenius  vocat  vafa  veficu- 
lofo  -  lymphatica   de    nov%  in*ventt  p.  12; 
Sed  ubcrius  docuit  Malpigbiusjpongxofam 
illam  uteri  carnem  plenam  efle  cavernofis 
finubus   epift.    ai  Sponium    p.  30»   nulla 
membrana  coercitis,    fpongiarum  duftus 
referentibus  Vieuffens  p.  9    Contraria  fen- 
tentia  membranofos  vocant  7",  Bartholinus 
£d   Cafp.    p,   149.  Sc    Bayle  £e  caus.  ca* 
tamen.   p.  z3  &C»   &    Berger    p.  256.    & 
charleton  de   uteri   rfpeumat^  p.  zj. 
&  MonrooEdimb*foc*  11«  p>  127.  &  robuftos 
j5^/?  p.  7.  Hi  finus  in  feclione  uteri  ad« 
parent  difle&i  /*/*r    fig.  cit.  C.  C.   C. 
Jnaequabili  cavitate  VieuJJens    p   4.    ^*r« 
heyen.  p.  153     Varie  ramofi   funt  Malp. 
ib.  Vater*  p.  13  -  18.  E.    n.    c.   Z>*r.   I# 
«m?.  4.  0$/.  !Q2«  Tn  cavitatem  uteri  paflim 
aperiuntur  Matp  ib«  obliquis  Q&\o\isVater 
p.  13.  Santorinus  p*  218,    ( qui  vero  nihil 
praeter  eos  fiphunculos  habet)  uberius  ta- 
men  in  fundi  parce  ,   cui  placenta  adhae* 
ret  Vater  p.  16.     Haec  oftia  exiliffima  vo* 
cat    Bayle  \%  o   fed  in  puerpera  apicem 
digiti  minimi  receperunt  Morgagn.  Sc  ma* 
jora  funt,  quam  pro  arteriarum  portione 
horne   de  dutt*  faliv.  11.    Magna  etiam 
ofcula  pmgkNoortvuycb  T.i  P.  Addunt  viri 
cgregiiVater  fig.  b.b.r*/*0^ff/p.5  commu- 
mcarefinus  iftos  cum  vafis  xxxtxxVaUr  p.13; 

#f;r* 


DE  MENSTRUIS.  49 

menfe  vifa  funt ,  ut  apicem  diglti  infertum 
rcciperent,  Mucofo  humore  plefta  funt3 
&  in  haec  ipfa  loca  placenta  inferitur. 

DCLXV. 

Morgagn.    IV.    p.    48.      arteriis    nempe 
E    n.  c.  Dec.  I,  ann.  4.  obs  192.  Monroo 
h  C     Vieuffens    p.    58.     Simfon  p.  39    a 
quibus  fanguinfem  accip;ant  ,    &    venulis 
Monrooi  Vieuffens  p.  6.  10.     Sifnf)*t    I,  c. 
ifoj'/'?  P.  23.  &  peir  cas  cavernulas  liqui* 
dum  in  ut~ruro  d~poni ,  quod  truncis  va- 
foruoi  inje&um  fuerit  Vater  1.  c.  &  forte 
Du-vemev  ].  c.  vicifTim  ve-o  vafa  per  oftia 
cavernulanim    ififlari    po(fe    P ater     1.    c. 
E.N.Ck  D^r.  T.  /2^.  4.  obsjgz.  1:^.  ut  hae 
ipfae  fint  illae  foveolae  ,    ex   quibus    fan- 
guis  menflruus  exttillare  vifus  fit  Diemer- 
broeck  p  \\O.BarthoU  pc  155.  ^ia/^r  p.  17. 
Vieuffens  p    r?    &  Liflerus  forte ,    q  ando 
menfes  ex  ;dandulofis  du&ibus  provenire  ait 
&  ex  iisdem  locnia  fundunturrW^V  n.{g# 
Adnarere    vero  maxime    in   praegnanti- 
bus.  cum  ibi  augeantur  VATER  p    14, 
MONROO   I.  c.  SltMSON   p.   7$.    ad 
unius    &   duarum  linearum   diametrum 
usque  LITTRE  l.c.   SIMSON.  p.  7?* 
monroo    I.   c,     &    digiti    cralTitiem 
ed.  soc   1VV  p.  4fo.  &  una  mollHfimos 
fieri  vieussens  p.  4.    in  prae^nantibus 
&  in  menftruatis  monroo,    &  digirum 
capere  miaimum  in  puerperaMORGAGN. 
1.  c.  calamumve  fcriptorium  m  o  n  r  o  o 
p.    nS.     in      praegnante,      dfgitumre 
noortwyck.    p    ii.  alio  tempore 
arclos  effe,     Mucum  naturaliter  fecernere 

dixic 
7om.  V.  P%  II.  D 


50  DE  MENSTRUIS. 

dixit  bohnivs,  &    in    iis  repertus  efl 
i.n.c-  Dec.l.   ann$.  obf.   ic*#  vteussens 
fuccurn   ly  rnphatico  la&eum  funderc  p  j. 
&  iiquidum  alibile   fetus  ,    quod  reforbe- 
ant  venae  umbilici  ib.  p,  10,  Sed  VATE- 
RVS  in  eas  ipfas  cavernuias  vafa  ait  de- 
gcnenre  p  1  f .  LITTRIVS  loco  venarum 
effe  ,  Cl   monrovs   utero  pro   arteriis 
efTe  ideo  datas,  ne  in  partu  perpetua  fieret 
funefta     haemorrhagia     Edimb,    Soc.    1L 
p.  44.0.  vieussenivs  autem  in  eos 
ipfos     finus    vafa    fua    lymphatico  ner- 
vea  ex  fuperficie   uteri  inferidicit  p.  7.  8. 
Kaec  uterque  pecuiiaria  Inbet.    ipfe  etiam 
in  prxgnante    muliere   vidi    finus   illos, 
$c  replevi  cera ,    ut  ex  ofculis  ultima  fra- 
gmenta  eminerent .  quae  cera  non ,  ut 
in  vafis,    teres,    fed  angulofa  &  muiti- 
formis ,    £c    fruitillata  uterum  percurrit, 
Non  ergorepugno,  celluloia  fpatiola  in 
utero  efle,  interpofita  vafis  ,   ln  quae  ali- 
qwandlo  ferofus  liquor  ,  aut  mucus,  ali- 
quando  fanguis  deponatur  ,    &  per  poros 
naaiores  uteri,   illus   ipfos    forte,    quos 
fuperius  citavi  ,  in  uterum  exeat  ,   diver- 
fus   tamen  a  liquore  exhalante  villorum 
arteriofbrum.     Has  nunc  cavernas  utlque 
in bubulo  utero  vidit  malpighivs  in 
epificla  rul  Sponium9varns  in  ftratis  difpofi- 
tas  pefib.  p,   46.    terminatas  denique  in 
duos   magnos    du6his,    unum    utrinquc 
p    16.    qui  cum   utero  gravido  extenfi, 
cubiti  longitudine  fiant  p   28     &  circa 
cornua   orti ,  multis  ramulis  p-    27.   in 
uterum  datis   pofih.    p.  86.  T-  XI  f.  f. 
deinde  ad  cervicem  uteri   aegre  confpicui, 
minores  ,    iteruinque  in  vagina  maiores, 
fig.  cit.  ibique   frequenter  ramofi,  quafi 


DE  MENSTRUIS.         51 

DCLXV. 

Virgo)  Ita  voco  fcminam  ,  quae  incre- 
menti  fui  tcrminum  adtigit ,  neque  nunc 
impracgnata  eft,  neque  recenter  pcperit* 
Vulgo  annus  decimus  fextus  pro  termino 
incrementi  habetur. 

Plus)  Ab  eo  die,  quo  virgo  nata  eft,  cor 
ejus  continuo  expandit    vafa  ,    &  diftendit 

hu-« 

globulis  intercepti  p.  17.  &  appendiculis 
caecis  ib.  tandem  uno  alterove  dudu  pro- 
pc  urethram  aperiantur.  Addebat,  ea 
vafa  in  vapina  mucum,  in  utero  magis 
tersbinthinae  fimilem  liquorcrn  conti- 
nere  p.  284  quem  habeant  a  glandulis, 
propriis  ©ftiolts  fe  in  eos  du&us  exone* 
rantibus  p.  17,  1.  cit.  Hos  dudhis  penc 
certum  eft,  a  vetertbus  pro  du&u  excreto* 
rio,fi  ve  vafe  glandulofo  a  teftibus  ad  exitum 
urethrae  habitos  &  defcriptos  ef- 
fe,  ur  a  galeno  de  dijf  vulv.  c.  XI.  & 
ab  HEROPHILO,  cum  lermeme  rum 
tubis  nefcio  quomodo  confufo  de  femine 
11.  c.  1.  quos  renovavit  PLAZZoNVS 
p,  14,1.  cujus  dudtus  a  iaurentiano 
dirTert,  &  C  BAUHINVS  p.  1  i6,negat 
autem  VESALIVS  p.  66$,  &  de  radice 
Chin.  p.  114.&  CARPVS  p,  CXCV.  & 
ad  arterias  refert  van  HORNE  p  14. 1$. 
Sed  in  honiine  Hnus  omnes  in  uniyer- 
fum  diierte  negat  RUYSCHIVS  ,  & 
VATERVM  ait  vidifle  diflTe&orum  vafo- 
rum  fcttiones,  &  fubdubitat  NQORT- 
WYCKp.  114.  cum  quibus  neque  feu- 
tire  pofTum  ,  neque  pugnarc  ,  fufficicn» 
tibus  deilitutus  obfervationibus. 

D  z 


53  DE  MENSTRUIS. 

humoribus ,  ficque  fecit,  ut  totum  corpus 
increverit*  Veruni  nunc  pergit  agere  vis 
ea,  quae  diftendit  vafa,  fed  corpus  non  in- 
crefcit,  quia  offa  nunc  folida  funt,  fupereft, 
ut  vafa  in  latitudinem  magis  plena  iint, 
quam  ad  eum  gradum,  qui  requiritur,  ut 
aperta  fuftineantur.  Sed  nunc  omni  menfe 
pone  corpus  increvifie  una  uncia,  neque 
nunc  increfcere,  fupereft,  ut  ea  uncia  fu- 
perfiua  in  vaiis  adiit,  &  nata  eft  plethora  a 
unciae  unius  fanguinis,  nifi  natura  eam 
unciam  alicubi  excreverit. 

PIus 

a  Praeceptor  vetuftam  galeni  theo- 
riam  defendir,  qui  pafljm  plethoram  pro 
caufa  menfmm  sdducit  adverfus  erasi- 
stratum  8c  de  util.  part.  L  XI V.  c.  8. 
Eamdem  hypothefin  inter  recentiores  ac- 
curatius  excoluit  frhind  in  emmenol. 
&pitcarne^  fluxu  menflruo&  tuentur 
bohnius  p,  219,  &  keil  comp  anat. 
p.  105.  Sc  fitzgerald  difl,  de  catam. 
Monspelii  habita,&  difcipulus  Boerhaavii 
gorterus  comp.  med.  Tr  XXXV.  & 
KAAUW.  de  perfpir.  n.  io6ot  fccleFEVRE 
phyfiol.  p.  t  70.  8c  auBor  Comm,  ih  Heifl. 

&  CYPRIANUS   eplfl    ^MILLINGTON 

p.  43,  &  duverney  mem.  de  VAcad. 
des  fc.  1706,  p,  406,  tum  stahlivs, 
cum  adfeclis  p.  289.  &C. 

Ante  pubcrtatem  vafa  genitalia  minima 
funt  fe  cordis  impetus  inpcnditur  ,  ut 
arterias  totius  corporis  ,  cedentes  ,  in 
longitudinem  producat  Sed  definant 
arteriae  elongari  poifc,  lupererit  aliquid 
de  eo  fanguine  ,  quem  c©r  expellit,  &  id 

ipfam 


DE  MENSTRUIS.  yj 

Plus  quam)    Uterus  haeret   in    pelvi ,  ut 
nullam    omnino    preflionem    patlatur  un- 

quam, 

ipfum,  quod  abfumebatur  m  incremcn- 
tum  ,  nunc  alia  via  oportebit  confumi 
pitcarne  p#  if4.  five  omnino  in- 
cremehtum  nullum  nunc  fit,  (ive  minus, 
quam  pro  portione  gcnerati  fanguinis, 
pofterius  autem  verlus  videtur  ,  recte 
obfervante  d.  simson  p.  f  $.  , 

Deinde  convenit  ferri  hunc  fanguinem 
inprimis  ad  uterum  ,  quia  arteriae  eo 
ducentes  debiiiores  fu nt ,  magisque  ce- 
dunt  communi  cordis  inpetui,  et  pro  ra- 
tfone  venarum  amplhTimae  funt  DCLXl. 
not*  freind  c.  4..tum  pro  aliarum  par- 
tium  ratione  maximae  simson  p. 
3^  &  pondus  denique  ianguinis  per 
perpendiculares  arterias,  pitcarne  n. 
f.  in  omni  fere  corporis  fitu  congcftio- 
nem  in  uterum  determlnat  freind  c. 
4.^  keil  1.  c  simson  p,  75,  Venae 
vero  reducentes  utcrl  &  minus  diftenfiles 
funt,  8c  ad  perpendiculum  fanguinem 
rcducunt,  &  valvulis  deftituuntur  .  quae 
allbi  fanguinis  circulationem  faciliorem 
reddunt  freind.  c.  V,  &  minores, 
pro  ratione  arteriarum  DCLXl.  not  a. 
adeoque  fanguis  &  majori  copia  per  ar- 
terias  advehitur,  &  irJnori  copia  perve* 
nas  redit,  fupereft,  ut  in  uterum  facib 
congeratur ,  ibique  ftagnet,  Nullibi 
certe  omnes  8c  rnajores  &  minimas  ar- 
terias  ita  coadto  &  gelatinofo  fanguine 
ftagnantes  reperi  ,  quara  in  utero^  ubi 
totuoi  vaforum  fyftema  fub  initia  fenii 
D  3  ple- 


54  DE  MENSTRUIS. 

quam,   ied  liber  haereat   in  amplo   fpatio. 
Omnes  autem  aliae  in  corpore  partes  pre- 

mun- 

plenum  albis  polypis  vidi  $  fed  8c  gr  a  a- 
fius  vafa  uteri  infarta  vidit  coa&o 
fanguine  p.  200.  Porro  artcriae  uteri 
ferpentino  modo  flexaefuntDCLXlV.not.e. 
Has  nunc  plicas  ad  retardationem  fan- 
guinis     valere     vidcrunt     b  o  h  n  i  u  s, 

FREIND,       BERGERUS     p.      Iff.     2f6. 

h  o  f  m  a  n  n  us :  allas  vero  conditiones  ne- 
glexerunt.     Verum  ob    eas    ipfas    plicas 
Tanguis,  dum  has  arterias  extendit ,  con- 
geftus,    producit   finus   earum  flexuofos, 
&    angulos  auget,     atque   totas    arterias 
reddit    longiores  ,   five    qucd  idem  eft, 
profundius  in  uteri   fubftantiam  penctrat, 
Atque      extremitates    harum    arteriarum 
aliae  in  venas  terminantur,    fortiores    &: 
a/iguftiores  quam  alibi ,    &  re&iores  ar- 
teriis,  8c    perpendiculares  ,   &    deftitutas 
valvulis,  ut  omnino  fanguinem   difficilius 
revehant.     Ergo  fanguis  in  arterias  con 
geftus    non    poterit    maiori     copia    per 
venasredire,uti  majori  perarteriasvadvenit. 
Sed  altera  extremitas  harum  arteriarum 
patet  in  cavitatem  uteri»  per  villos  exha- 
lantes  certius  DCLXlV.   per  finus  pitui- 
tofos  utcunque  minus  evidenter  ib.   not. 
m.    Ergo  fanguis  harum  arteriarum    in 
bivio  conftitutus,  impetum    fuum    ma- 
jorem  ,    quem    venae    magis  refiftentes 
avertunt  ,    inpendit     in     arterias    exha- 
lantes,  easque   diftendit ,     uti  alibi  oculi 
arteriolas  exfangues,    aut  tubulos  Bellini 
in   haemorrhas>iis   renalibus  folet  diften- 
dcre,  donec  fuccedat   albus  primum  mu- 

cofus* 


DE  MENSTRUIS.  S5 

muntur.     Huc  ergo  vergit  plethora.     Ve- 
rum  etiam  marnruae  iupra  pedtoris  mufcu- 

los 

cofus      liquor  ,      ARISTOTELE    iam 
obfervante   de  gener.  anim.   L.    II.  c.  4. 
hift.  anim.  Vll.  c.    1.  etiam    tenerioribu» 
nou  infrequens  P I N  A  E  U  S  p,    118.  ut 
ipfe  fexto    8c   oc"tavo  anno   vidi ,    tum 
PECHLINVS  Cent.  I.  obf  3*.  &  e.n.c. 
DecA.  ann-  9.  10  obf- iS.  &   &  ann  8. 
ebf    tf.   &  nuper    D.  FIT7.GERALD. 
p»  9.  qui   aliquid  etiam    debilitati  tribuit 
villorurn  exhalantium.     Poft    eum     fero- 
fum  liquorem  liquor  ftillat  lymphaticus,ru- 
bellus,  qualem  im  utero    ferninae  rnenfes 
paticntis  vidit    Cl.    FITZGERALD   p. 
17.  alias  omnino   iiavus  ,    nempe    ipfum 
fanguinis  ferum  e.  n.  c    Dec.  I.    ann.  111. 
ob\.   Jif.     Denique    ipfe    fenfim    ruber 
fanguis   per  uterum   exit.      Gonfentlunt 
omnino   ea ,    quae  menfes     aut  augere 
obfervantur  aut  minuere.        Augent    8c 
praeeipitant      nienfes      calor      regionis 
DCLXVll.  vita  lauta  otiofa  ib.  not-    a.  e. 
maxime  fpirituofi  potusFlTZGERALD 
p.  ro.    laetitia  &    ira ,     nova   venus    la 
MOTTE    obf  1  8.    FECHLIN   obf  %6K 
Cent.l.  BRESLAV.    fuppl.    \\l     p;    113! 
febris    ( TERENZONI    1.   c.    p.    301J 
pediluvia,  vapores  utero  fuppofiti,  fternu» 
tatio    e,  n.    c     Dec.    II.  ann.  f   $bf  69, 
Dec.  111.  ann.  5.   obj.  %z.    aliquando    ip& 
purgantia  SANTORIN.  n.  %f.  Haec  au- 
tem  omnia  fanguinis  ad  uterum  fluentis 
veloeitatem  augent ,   aut  vafa  uterina  la- 
xant.     Minuunt  menfes  contraria,  frigus 
aeris ,  vita  laborio/a  DCLXVlI.  a,  terror, 
D  1  diaeta 


S6         DE    MENSTRUIS. 

los  locantur,  iola  pinguedine  te&ae  &  laxa 
cute,  ut  nihil  fit ,  cjuod  premat.  Cum 
ergo  hae  tres  corporis  humani  partes  mi- 
nus  refiftant  ,  quam  reliquum  corpus, 
eo  omms  humorum  exceilus  determi- 
natur.    Praeterea  uterus  &  mammae  b  re  - 

cipro- 

diaeta  acida,  frigida  pedibus  admota, 
quae  omma  nempe  imperum  fanguinis 
aut  lvtimiunt  aut  averrunt  ab  utero, 
Reliqua  taciiia  funt ,  cum  arteriae  mi* 
nimae  ubique  magnam  habeanc  ratio* 
nem  ad  impetum  cordis  CCLXI  ,  hinc 
uti  alibi  arteriae  turnidae,  vel  difTe&ae, 
ita  &  in  utero,  facile,  fublata  plethora, 
arteriae  in  priores  redeunt  diametros, 
atque,  ut  pniis,  liquorem  ferofum  ex- 
cernunt. 

Hic  omnino  a  FREINDIO  recedo,  qui 
rumpi  arterias  ,  &  cicatricibus  claudi  ad- 
roiferat,  ignarus  legitm  ae  anaftomofeos, 
quem  merito  correxic  HERELIVS, 
b  Mammae  eo  femper  tempore  elevantur, 
quo  uterus  turget.  Menfes  prodeunt 
puellis,  quando  ubera  duobus  digitis  ele- 
vantur  ARISTOTELES  hift.  tmim.  L. 
VlL  c.  i#  Caufa  di£u  noa  eft  facillima ; 
fed  oportet  ,  fiquidem  adeft  effe&us, 
caufam  eam,  quam  PRAECEPTOR 
propofuit,  aut  folam,  aut  cum  alia  con- 
jun&am*  veram  efle,  neque  quisquam 
fere  repugnat,  vide  SIMSON  p.  4f.&c. 
Duduro  GALENVS  non  fimul  pofle  fe- 
minam  &  la&are  &  bene  roenftruari  de 
util  part*  LXIV.  c.  8.  Suppreflis  roenfibus 
mammaelac  fuderunt ,    berger  erklar, 

merckw* 


DE  MENSTRUIS.  57 

ciproce  confentiunt :  quod  enim  per  gefta- 
tioncm  ad  utcrum  confluxit,  id  a  partu  ad 
mammas  vergit;  &  lac  fcquitur  fccundo 
tertiovc  die.  Quae  femime  menfes  nunc 
patientur ;  iis  mammae  tumcnt:  quampri- 
mum  snenfes  fluunt,  flaccefcunt  mauimae 
&  collabuntur. 

Lateralia)  Sunt  abfcifli  arterlarum  fines, 
qui  per  extrema  aperta  humores  fuos.de- 
ponunt,  haec  in  utero  contrafto  aqua  re- 
plentur,  fanguine  vero  copioftus  adfluente 
majora  fiunt,  &  btiora,  &   humidiora. 

Pubem^  inguina^femora)  lnde  enim  vafa 
ad  uterum  veniunt  % 

Febri- 

tnerckw.  dinge  n,  7.  &  vichTim  lac  in 
puerpera  per  uterum  &  veficam  fluxit, 
LAURENTIVS     L;    VII.     c,    XI. 

p.  m& 

Aliquando  timen  menftruantur  Ia£hnres 

FREIND.  C.  I,  C  O  N  R  1  N  G  dt  lacte, 
SIMSON   p.48     SCHENK.   E.  N,  C.    DecA, 

ann.  9.  io,  obfm  9.  Sed  id  ad  eximiam 
pletlioram  refero 
c  Dolor  &c.  figna  funt  fanguiuis  ad  uterum 
vehementius  determinati,  &  vaforum  ita 
diitentorum,  ut  diftrahant  viclnos  nervos, 
quos  notum  eft  plerumque  vafa  fequi. 
Derade  turaere  menfium  tempore  uterum 
cum  vafis,  teftes  funt  GALENVS  olim 
devulv.  dijf,  c  S,  &  VESALIVS  exam. 
obf  Fallop-  p.  15-0.  &  COLUMBVS 
p.  174.  &  HERELIVS  contra  FREiN- 
DIVM  p.  9.  &  VERHEYEN  p.  94.  & 
LITTRE  bift\  de  VAcad,  1720.  p.  10. 
D  f  Hxz 


5$  DE    MENSTRUIS^ 

Ftbricula']*  virginalis  vera.  Jnter  mille 
feminas  vix  una  reperitur  ,  quae  ante  pri- 
mosmenfes  non  febricitet,  &  haec  tamen, 

quae 

Hinc  vulgo  nota  co  terapore  a<l  venerem 
proclivitas  ,  ctiam  anatomico  experimen- 
to  confirmata  ,  cum  RIEDLlNUS  tur- 
gentem  in  menftruata  clitoridem  viderit* 
Pubertatis  vero  tempore  vehementcr 
fanguinem  verfus  genitales  partes  in  utro- 
que  fexu  determinari ,  &  vafa  dilatare 
fupra  priorem  diamctrum  ,  facile  dc- 
monftratur ,  tum  a  pube  in  utroque  fexu 
eo  demum  tempore  erumpente,  tum  a 
femine  in  maribus  primum  fecreto  ,  dc* 
nique  anatomico  experimento.  Conftat 
enim  arterias  ubique  in  corpore  humano 
facillime  in  fetu  repleri,  in  organis  vero 
genitalibus  folis,ante  pubertatem,  vafa  & 
minima  efle  &  ceram  aegerrime  admit- 
tere ,  nequc  unquam  ,  vel  ad  tolerabilem 
clegantiam  repleri  nifi  ubi  prius  ipfa  per 
aetatem  natura  collapfa ,  &  folis  tenuis- 
fimis  liquidis  pervia  vafa  dilatavit  Si 
vero  tumorem  uteri  menfes  fundentis 
rson  vidit  VALVERDVS  p.  199;  & 
DIEMERBROF.CK  p.  141.  & 
GRAAFIVS  p.  199-  raritati  occafio- 
num  ,  &  fubjeetorum  rortc  vitio  tribui 
poteft  ,  nimis  cnim  anaiogus  eft  tumor 
in  vafis  gravidarum  ,  quam  ut  recedere 
velimus  a  GALENI  &  VESALII  ex. 
perimentis. 

d  Febrlculam  demonftrant  capitis  dolor,puftu. 
lae  virginibus  moleftae  freind.  c-  HX, 
E.  n.   c.    Dec.  L  ann.  6-   7.     obs.    233» 

SCHU* 


DE    MENSTRUIS.         59 

quae  non  febricitat  ,    lafiitudinem    in  toto 
corpore  percipiet. 

Dtktantur  )  Plethora  vafa  dilatat  ,  hu- 
mores  rarefacit ,  inde  color  ruber  intenditur, 
accedunt  pulfus  fortiores,  calores  ,  vera  fe- 
bricula.  i>ed  id  uterus  peculiare  habet ,  ut 
arteriae  uteri  ex  rninimis  poflini  rraximae 
fieri ,  &  cx  maximis  mininrsae.  Nempe  ar- 
leria  in  utero  contu  uatur  equidem  venae 
fibi  refpondentr,anteauam  vero  in  venarr»  • 
abeat ,  efFundit  humorem  fanguine  tenuio- 

rem 

schurig,  parth.  p.  214.  ex  variis,& 
frequentes  tonfjliarum  inflajnmationes 
WiEDEMAN.  de  tonftll.  p.  20. 

e  Errorem  loci  perfe&e  ex  praeceptore 
repetit  p.  20.  tum  ALLEN  fynops-  med% 
c  14.  n,  7.  &  pridem  ,  fed  non  ita  lu- 
cuknter,  PITCARNE  p.  152.  atque 
CYPRIANUS  p.4.3. 

f  Menfem ,  in  Textu.  ]  Prifci  fere  lunam  pro 
cauflk  pericdi  advocarunt  ,  ut  noduin 
dea  folveret-  aristotelem  virie  de 
gener.anim.  L.  IV.  c.  2.  &  calenum 
de  diebus  decretoriis  c.  ir.  Inter  recentiores 
menfes  lunae  etiam  tribuit  CRAANEN 
Oeconom.  p.  716.  Sed  facile  adpa- 
ruit  confiderantibus,  nullam  eiTe  phafm 
lunae  ,  in  qua  feminae  menfes  non  pa- 
tiantur  lister.  de  humor.  p.  424.  425. 
bercer.  p.  250.  neque  plenam  aut  no- 
vam  lunam  hic  aliquid  a  plebejis  diebus 
habere  praecipui  ,  fed  unice  revoiutca 
28  dies  fanguinemfequi.ConferBOHN.p. 
228.  Ja  MOTTE  L.  I.  c-  12.  JUN- 
CKER  tab.  phvs.  p.  33?.     S  T  A  H  L. 

P-  35*. 


6^  DE    MENSTRUIS. 

rem  in  vas  lateraje ,  quod  ante  venam  ex 
arteria  oritur.  Pone  nunc  arteriam  intu- 
luefcere ,  eadem  certe  caufla  etiarn  vas  la- 
terale  diitendet,  dilatabit  ienfim  ejus  oftium, 
donec  ultimo  adeo  ampliter  hiet ,  ut  ipfum 
/angumem  recipiat.  Tunc  nafcitur  in  ute- 
ro  levior  inflammatio;  &  pergente  femper 
sgete  caulTa  urgente  fanguinem  in  vala  la- 
leraiia,  ita  tandem  expandetur  etiam  extre- 
nium  vas  iaterale ,  ut  totum  in  arteriam 

fan- 

p.  356^  qui  aliquid  tamen,  ut  erat  in  a- 
ftra   benignior  ,    noviluniis  &  pleniluniis 
tribuebat  p.  386.    decrefcenti  vero  lunae 
favebat    aristoteles    hift.  anim%    L^ 
VU.  c.  1.  Mihi  vero  absque  luna  res  non 
videtur  ita   difficilis^      Pofl  primum  flu- 
xutn  menfium,  determinata     diuturnitas 
nixus  fanguinis  requiritur ,    donec    vafa 
titeri   inflexa  extendantur  ,   finesque  re^ 
folvantur,  &  hanc  videtur  efle  rationem 
conftantiae  periodi,     Quare  vero  hic   ni- 
xus  intra  27.    potius  quam   quadraginta 
dies  vafa  utcri  refolvat ,  ratio  reddi  non 
debet  ,  &  ne  quidem  peti  ,  nifi  quis   ve- 
lit  etiam   rationem   petere  ,    quare  nono 
menfe  homo,    alio   menfe  alia   animalia 
pariant  ;  &  qnare  cerafa  fex  feptimanis 
pofl  fiorem  ,  poma  quatuor  menfibus,  ca- 
itaneae  etiam  pluribus  maturentun     Ipfa 
ratio  periodi  efl    in   proportione    virium 
expandentium  ad    vires   refiftentes :     uti 
horoiogii  definita  periodus  rationem  fuam 
habet,  in  ponderis  ad  volvendas  rotas  re- 
fiftentes  ratione.     Ipfos  numeros  propor- 
tionis  effedtus  docet,  ratio   vero  in  tota 
fabrica  latct.    Quando  vero  nunc  prima 

vice 


DE  MENSTRUIS.  61 

fangumeam  mutetur.  Sed  finis  hujus  vafis 
lateralis  patet  in  uteri  caveam  ,  eo  ergo 
fanguis  exftillabit ,  &  limillima  in  utero 
haemorrhagia  fiet,  quaJis  in  puerofit,  cui 
narium  arteria  dilatata  fuit. 

Exit)  Quando  vero  vafa  lateralia  fangui* 
ne  fe  depleverunt  in  uferum  ,  tunc  conni- 
vent  ,  &  prior  utero  figuia  redit  Hac 
fimpliciflima  ratione  totum  negotium  pera- 
gitur,  absque  imaginarios  fermento,  ex  fola 

pie- 

vice  poft  menfem  regenerata  eft  ple- 
thora  ,  debebit ,  C  malier  fana  fuent, 
omni  menfe  redire  ,  cum  eaeden  caufae 
intra  idem  tempus  debeant  eumdem  re- 
ducere  efFeaum  FREIND  c%Vll.  Caetc- 
rum  ,  neque  id  diffimulandtim  eft  9  hanc 
periodum  non  adeo  regularem  effie,  & 
longe  plurimas  feminarum  p^riodos  vici- 
nas  menftruis  experiri  ,  dies  autem  cer- 
tamve  regulam  non  fequi  SANTORI- 
NUS  n,  9. 
g  Recentiores  paffim  viderunt  fyftema  pletho- 
rae  quibusdam  obnoxium  efle  difficulta* 
tibus.  Nam  etiam  inedia  confe&ae,  tabi- 
dae ,  debiles ,  &  exfargues  «-irgines 
menfes  faepe  patiuntur.  Diemerbroeck  p# 
141.  Charleton  p.  37.  Verheyen  \l  p, 
95«  Schurig.  parthenof.  p«  39«  Stahlm 
p.  388.  &  Acutijffimi  ingenii  Vir  P.  G. 
VPerlhof  de  febr.  p.  30C.  Porro  feminae 
etiam  robuftiffimae  ,  durisque  exercitae 
laboribus,  menfes  faepe  copiofos  patiunt  r 
Bayle  p.  6-  Sed  objiciunt  etiam  v«  nae 
fecllonem  neque  retardars  menfes.  neqae 
neceffitatem  evacuationis  tollere,  Iterum 
perfpirat^o    absque     ullo    majori     ma  o 

augeri 


6*  DE  MENSTRU13. 

plethora.      Hac    nunc    plethora    liberatur 
corpus  muliebre,  non  majori,  quando  pri- 

mi 

augeri  obfervatur  &  minui  per  Keilii  ob~ 
fervationes  ,  hinc  neque  fanguinis  abun« 
daniiae  noxas  evidentes  effe  deducit  Sim- 
fon  p.  9.  llluftris  denique  Werlhofius  in- 
gemofiflimo  argumento  ufus  effc  ,,  feminas 
nempe,  a  quibus  menfes  diu  abfint,tamen 
menftrui  periodi  tempore  varios  nixus  & 
molimina  experiri,  quae  periodo  illaela- 
pfa  evanefcunt ,  cum  tanxn  nihil  de  ple- 
thora  detefterit  de  febrib.  p,  300.  HE- 
RELIUS  praeterea  menfes  in  gravida 
abefle  obfervat ,  neque  tamen  fetum  li. 
bram  illam  menftruam  ,  aut  duas  ,  nam 
ita  citat,  libras  FRE^NDIT  abfumere  * 
idemque  vafa  potius  ex  plethora  intu 
mefcere  &  fanguinem  retinere  turgida 
aequum  credit ,  uti  in  gravidis  fieri  fo- 
let  p.  22.  quam  dimittere  Iibera. 
Hae  difficultates  fecerunt ,  ut  praeterito  che* 
mico  illo  feculo  paflim  fermenta  &  efrer- 
vefcentiae  advocatae  fint  ,  ut  ratio  redde- 
retur  efFufionis  menftruae  :  colligi  nem- 
pe  acre  aliquid  ,  et  in  aliqua  parte  geni* 
talium  muliebrium  reftdere,  et  paulatim 
auclum,  tandem  quocunque  modo  irritare 
uterum  et  diftendere.  Hoc  fermentum 
alii  alibi  quaefiverunt.  In  univerfum 
GRAAFIUS  p.  200.  feqq  fermentis  fa- 
vet,  etBAYLE  toto  HbeUo,COLLlNS 
P*  ^ll*  et  parum  diverfus  a  BAYLIO 
CHARLETONUS  ,  etfi  fcrmenti  no. 
men  lcnge  refutet  p4  68.  feqq.  plethoram 
enim  fucci  alibilis  pro  fervoris  uterini 
caufla  adlegat    p.  110.  qui  retemus  acef- 

cat 


D,E  MENSTRUIS.  63 

mi  tr.enfcs  ftillant,  quarn  paucarum  guttu- 
larurn  ftillicidio  ,  ut  maculae  aliquae  in  vc- 

itibus 

fcat  p.  1 20.  et  ipfe  adeo  Imc  recenfendus, 

Porro  et  TERENZONUS  igniculos  huc 

advocat    GIORNde  LETT.  XXI X. 

art.  19»   cx  quibus  in   feminis  fervorem 

acl    venerem   deducic     p.    119.    Sed    et 

VIEUSSENlUS  fimilia  fentit  «mi,  fyft. 

p.  11.  et  VERHEYENIUS  ,  cujus  fer- 

mentum  circa  extrema  vafa   in   fubftantia 

uteri  refidet  L.  11.  p.  96.     Hi  fere  omnes 

caufam  menfium  quaefiverunt  in  finubus 

uteri   cavemofis,     ubi  aliquis  liquor  ex- 

crementitius  ftagnaret    CHARLETON. 

117.  eosque   diflenderet    BAYLfi  p.  20. 

TAUVRY  femen   muliebre  acre  faclum 

adducit  anat,  raij.  p.  189.    et  WENCK 

in  E.  N.  C%  Dec.  111.    ann.  4.    app.  ncn 

valde  a  GALENO  remoti ,  qui   dudum 

humorem    uteri  ferofum    mordacern  £eri 

aeflumque  facere  dixerat  de  util.  part.  L. 

XIV.  c.  9.  SANTOR!NUS  ,  non  repu- 

diaia   plethora   ,  in  proltatis  femininis  et 

venerei  ftimuli  et  menfium  caufarn  pofuit 

de  catamen^  n.61,  liGiorem  nempe  acrerri 

qui  vaginam   irritet     n.  19.     Sed  etiam 

GANDOLPHE    fermentum    admittit  , 

hift.  de  P Acad.  1707.  n.  9.  et    h  DRA- 

KIUS  bilem  fingulis  menfibus  ex  veficu- 

la  effluere  ,  ftimulumque  in   utero  mira- 

bilem  efficere  ,  econjeclura  propofuit  an% 

throp.  L.  J.  c.  23.     MORGANUS  ,    fi 

diis  placet ,  ferum  excrementitium   glan- 

dularum  omnium     maxime  vero  cellulo- 

fae ,    quae  renes  uterum    et  ovaria  am- 

beat,  hac  via  excerni  credit  mech*praft. 

of 


64  DE    MENSTRUIS. 

ftlbus  adpareant.     Sed  intra  menfem,     par 
priori   plethorae   renafcitur  plethora  9    vel 

etiam 


cf.  pbys.  p,  246.  cum  nullibi  certe,  quam 
circa  uterum,  minus  fitcellulofae  fabricae. 
Sed  anatome  tota  abhorret  ab  his  acrimo» 
uiis,  &  ova  &  veficulas  Nabothi  &   uteri 
fuccos  omnes  mucofos  &  blandos  in  omni 
aetate  omnique  tempore  reperit ,  femine 
virili  manifefto  blandiores  ,    cum  retenta 
nuilum  odorem  carnibus  tribuant ,  neque 
urgeant  barbam  ,     &  ipfe  fanguis    men- 
Itruus  mitis  eft  DCLXVll.  SANTORINI 
demum  proilaticum  liquorem  multae  fe- 
minae  aut  maritatae  ,    aut  levioris  animi , 
abunde  excernunt ,    nullam  indc    paflae 
menfium  diminutionem  ;  totaque  denique 
xepugnat   corporis    oeconomia  ,  cum  in. 
flammationes    pleuriticae,   ophthalmiae, 
Jiaemorrhagiae  narium  ,  fanguinis  per  re* 
r>es  effufiones  CCCLXXXlll.  abinpatfu, 
absque  acrimonia  fieri   videamus,  omnia 
vero,  quae  ab  acri  liquore  iiunt,  fangui- 
nis  profiuvia,vix  fanabilia  reperiamus ,  ar- 
gumentoa  lcorbuto,  a  bile  atra ,    a  ve* 
nenis  deduclo.     Sed  inpedito  etiam  utcro 
haec    acrimonia  non   erodit  uterum  ,  uti 
necefTe  vidctur  ,     cclleclo    &  exafperato 
fermento.    Verum  fanguinem  menftruum 
retentum  videmus,  uti   a  plethora  tx^t> 
£ari  poteft ,  infartis  jam  arteriis  uteri  Sc 
ita  refiftemibus,  ut  fanguirem  innitentem 
repellant,  aliorfum  niti,  ibique  aut  me- 
ehanicevafa  rumpere,  aut  diiatare  absque 
ttlia    erofione  earum   partium ,  per  quas 
viarn  fibi  aperuit,  DCLXVIl.  not  h  feqq. 
Sfea  in  tabidis  utiquc,  fi  menfes  adfuerint, 

ncn 


DE    MENSTRUIS,  65 

ctiam  major ,  &  vafa  utcri ,  quae  fer^el  fe 
dilatari  funtpafla>  facilius  nunc  dilatantur, 

atque 

non  dlfficilis ,    tieque   e  longirquo  petita 
excu<atio  eft  ,  quando  fufficere  dicimus,  fi 
5n  utero  vaforum    renixus  debilior    fuerit 
inpetu     innitentis     fanguinis.       Plethora 
adeo.  multum   imminuta,  menfes  tamen 
faciet  ,  M  cum  fanguinis  copia  vis   conrra* 
clilis  uteri  pariter  debilitata  fuerit»  Verum 
certum    eft  ,    frequenter   menfes  abefie  a 
tabidis ,  et  poft  morbos  diuturnos  rr.enfes 
lente  recurrere  Freind,   c.  1.     plethoricis 
autfm  ,    et   macilentis,  uberiores  fluere. 
Lentiores  etiam  bimeftresve  periodi  fiunt 
ad  annum  quinquagefimum   1  d.  c.  VIU 
cummagis  refiftant  vafa,et  longiori  cordis 
nixu  fuperentur.     Fxercitatae  vero   rufti- 
cae  rrenfes  parciores   experiuntur  Fr«W. 
c.  Vll.  ipfo   fatente  Hereiio  pi   18.19.  ut 
vix  una  die ,    vix    unius   unciae   pondere 
fenjruinem  amittant  ,     non  raro  detrque 
deftltuantur    r  enfibus     Frein*.  c   111    uti 
neminem  v"deo  ,    qui    neget  ,    fautis   et 
©tiofo  copiodcres  eflc,  atque  celerius,  et 
bis  aliq«>ando  intra  menfem  redire*    Vidi 
etiam  puellas  ,    quibus  duodecimo  anno 
meniiurr    indicia   sdoaruerart,   choreis  et 
frequentibus  fudoribus    excmionem  fan* 
guinis  ita  repuliffe,   ut  pofl  duos  demum 
annos  tedierint.     Venae  fe&ionem  autem 
menfes  non  retardare,  vix  credid?rim  ,  ii 
major      fi  propior  periodo   imrrinenfi,  fi 
in    minus    plethorica    fuerit.     Certe  Ta- 
puyae  feminae  tempore  pubertatis  incilloi 
nibus  fiiias  fuas  per  femora  lacerant ,  ita 

a 
Tom.V.jTars  II.  E 


66  DE  MENSTRUIS. 

atque,cum  renafcente  adeo  plethora,  etiam 
eadem  fed  mitiora  fymptomata  redeunt ,  & 

uberius 

a  menfium  periculo  liberant,  ut  per  totam 

vitamnullos  patiantur  LERY  in  itin  Brasm 

p.  302.  8c    J.  von  STADEN.  et  notifli- 

mum  eft ,  abortus  periculum  averti,lochia 

menfesque  fluentes   vena  fe&a  fupprimi, 

ipfamque    menfium  neceflitatem   repetita 

venae  feaione   tolli    FREIND.  c%  7.  8. 

In  feminis  anno  45.  venae  fe&ionem  lar- 

giorem  faepe  necefiitatem  menfium  fubito 

auferre ,      STAHLIUS   ipfe  auftor    eft 

p.  387,     Si  vero  levis   fanguinis  ja&ura, 

et  longe  ante  proximam  periodum  ,  et  in 

bene  cibos  digerente  muliere  fuerit,  non 

mirutn  eft ,  menfes  inde  nihil  retardari. 

Nam  fanguinis  copia ,  poft  aliquot    a  ve- 

nae  fe&ione  dies  ,  etism  major  eft  ques- 

uay  de  la  Jaignee    p.  366.    et   libram 

fangumis  intra    5    dies    reftitui    obiervat 

^ODARTUS   in    bift.  Acad.  Reg.  p;   167. 

Perfpirationis  noxas  avertit  faepe  fucceda- 

nea  diarrhoea  ,  aut  miftio  uberior  :  fan- 

guinem  in  uterum  congeftum  ,  non  alia 

via  ex  corpore,  et  inprimis  ex  uteri  vafis, 

edsci  pofTe,  facileeft  vifu.Aliquando  tamen 

falivationem,  aut  diarrhoeam  (  E,  N;  C. 

Dec.  \\<  ann.  io#  obs.  193. }  menfium   vice 

fuifle  legimus    FREIND  c.  IX.    Neque 

uterus  continuo  ,  aut  femper  lcvabitur,  fi 

plethoram  de  reliquo  corpore  deleveris : 

poterit  enim   inpa&us  femel  manere  fan- 

guis ,    ct    denfari  in  vafis   uterinis ,     uti 

faepe  inflammatorias    obftrucliones  nalla 

tollit  venae  fetfio.     Neque   vafa  ,    quod 

vult   Cl,  HERELIUS ,     fupra  certum 

gradum 


DE  MENSTRUIS,  67 

ubcrius  ftillicidium  menftruum  renafcltuiv 
Quam  primum  vero  plethora  abeft,  etiam 
menfes  fponte  evanefcnnt,   &  una  fecun- 

ditas 

gradum  dilatari  ,  menfesque  retincre 
pofTunt,  uti  poiTunt  in  gravidis  ,  quando 
ofcula  eorum  excretoria  oppofitae  radicu- 
lae,  placentae  obfercinnt  Iilae  demum  , 
quas  ILL.  WERLHOFIUS  excitat,  hi. 
floriae  ,  puto,  rarae  funt ,  et  referri  pof- 
funt  partim  ad  vires  ccnfuetudinis ,  cum 
ctiam  ipie  appetitus  poft  horam  prandii 
absque  cibo  evanefcat;  &  fanguis  practerea 
per  ea  ipfa  ,  quae  citantur,  molimina,  in 
quibusdam  feminis  ,  ex  uteri  vafis  in  ve- 
noium  iyilema  pcrtarum  expediri  poterit 
CJ#  SiMSONUS  omnino  parum  a  no- 
bisabeft:  Etfi  enim  plethoram  repudiat, 
tamen  ait  incrementum  uteri  menfes  fa- 
cere  ,  quia  ianguis  fenfim  iibi  viam  in 
finus  faci^p,  31  •  donec,  fed  poft  longos 
nixus,  eos  frnus  ita  dilatet,  ut  eo  penetret 
p.  34.  64«  tunc  effuium  (anguinem  docet 
diftendere  iinus  »  fic  vicinas  arterias  com- 
primere  ,  circulationem  fanguini»  retarda- 
dare  ,  doJores  facere  etc.  p.  40-  donec  per 
finuum  ofcula  effluat,  inde  vero  laxari 
compreiTa  vaia,  et  circulationis  libertatem 
reftitui  etc  Sed  vir  Clar.  errorem  pro 
fundamento  pofuit  hypothefeos  ,,  tunc 
nempe  incrementum  definere  ,  quando 
adeo  lata  fint  vafa  t  ut  faciiiiina  fit  circu- 
latio  p%  26,  cum  certum  fit ,  folis  exce- 
ptis  genitalibus ,  in  fetu  plurima,  et  fa 
cillime  diftenfilia  vafa  effe,  et  maximam 
impetus  fluidorum  rationem  ad  folidorum 
refiftentiam,  cum  aetate  autem  plurima 
E  z  perira 


6»         DE    MENSTRUIS. 

ditas ,  anno  aetatis    45.    h    vel    quinqua- 
gefimo. 

Tempore)  Feminae  dantur  ,  in  quibus 
inenfes  ad  horologium  redeunt ,  adeo  accu- 
rate  obfervant  tempora.  In  aliis  incertiora 
funt  tempora  ,  uti  variae  circumftantiae 
exegerint,  &  diverfa  vitae    ratio.      Neque 

adeo 

perire,    Sc  ubique  refiftentiam  vaforum 
contra      impulfum     liquidorum     augeri 
WINTRINGHAM      znquiry     p,     91. 
106. 
h  Plerumque  3    nam    exempla  ,    quae   nolo 
cumulare,  exftant   feminarum  ,    quae  iu 
aetate   longe  feriori  nicnfes  pafiae  funr, 
&  conpilationem  vide    apud    BRSSLA- 
VIENSES.     Ita   menfes  anno  ff ,  adhuc 
fiuentes  vidit   la   MOTTE    L.  111.  c.  9. 
Anno  60,  BRESL.  1719.    OB.  p.    +94* 
1722.  m.  Jan.  1724..  m,  Afril.  Anno6;. 
BRESL.  1724.  M,  Jm.  Anno  feptuage- 
fimo  FRANC.  Sat.  VI,  p.  96.  9S.  Thil. 
tr.  abriJg.  IV.  p.  1%%.  Anno  7$    IO.Anno 
77,  T.    BARTHOL.  btft.    54."  CenU  Vl. 
Anno  78.  HILDANVS  Cent  11.   obf  60. 
61.  Anno  80.  L.  BOURGEOIS  L.  lLp. 
2*.    HILD.    obf    6$.   Ce»f.    IV.  Anno 
82.  LANZONVS  *«iw.  55.    Anno  Rf, 
KERlCRING,^/83.  AnnoSSBRESL. 
1719.  1.  c.   Anno  89.    francvsL  cr 
Anno  90.  bartholinvs  Ai/2-  90.  91. 
CentAW.  Anno  92.    hagedorn,  Anno 

IOO.  BUNCAARD  AnilO  102.  S  O  L  S- 
N  A  N  D  E  R    apud    SCHENK1UM:&    lll 

variis  decrcpitis  CARpys  p,  CCXXX. 
Non  tamen  diflimulandum  eft ,  plerum- 
que    hos  menfo  morbofos    cffc  man- 

NlNfi^ 


DE   MENSTRUIS.  6$ 

adeo  mirabile  videtur  ,  li  fecundum  cer- 
tam  regulam  menfes  redierint.  Nam 
etiarn  virili  corpori  per  artem  menftruam 
plethoram  conciliare  novi.  Aliquando 
homines  ex  capite  dolent  ,  medicus  jubet 
fanguinem  rnitti  ,  levantur  ;  fed  poft  qua- 
tuor  forte  feptimanas  malum  redit.  San- 
guis  determinatur  iterum  ad  capitis  arte- 
rias  ,  &  dolorem  facit  ,  qui  repetitae  ve- 
naefedioni  iterum  cedit ,  quam  ego  qui- 
dern  non  valde  probo.  Verum  repullulat 
vivax  malum  poftduos  menfes,  &  repetita 
venae  fedtione  denique  plethora  ita  ad 
caput  determinatur  ,  ut  ftatis  redeat  vici- 
bus  ,  nifi  malum  radicitus  exftirpatum 
fuerit.  Hic  Leidae  mercator  vivit  ,  vir 
honeltus  *,  cui  fanguis  omni  menfe  per 
arteriam  haemorrhoidalem    majori    copia, 

quam 

n  i  n  g  h  a  m  o  monente  p.  $j.  utJ  lethalia 
funt  exempla  la   MOTTII ,    &    BRES- 
LAViENSLVM  1729,  M.  0#.  &  1724: 
M.  Apr, 
i  Conh   CXlll.    Menfes  viriles  haemorrhoida- 
rios  MARC&LLVS  habet,  ex  Amato, 
vesalio   p,   m.    411,    &    RODER.  a 
Caftr.  in  praef.  tuniE.  n.  c.  DecA*  ann„  2. 
*bf  191.  an.y  obf  10$.  ann.  4.  obf.  44.  4f« 
60,  Dec.  11.  annt  1.06/^70,  8t  magnamcon- 
pilationem  datSCHURIGlVS  VartbenoL 
S.  11.  c.  4.     Menfes  juvenis  per  virgam 
fhentes  STALPART  van  der  Wkl  Cenu 
1,  obf  00    e,  n   c.    Dec.  111.  ann,  9   obf. 
136.  SCHURIG  \   c,  S.ll.  c.  4.  &  bis 
fe  vidifle    teftatur  ALLEN  1.   c.   n.   9. 
Menfes  in  juvene  per  vomitum  exiiffo 
E  5  BAR-. 


7o  DE  MENSTRUIS, 

quam  ulli  ianifli«nae   feminae  per  uterurti> 
iiuit,  nimpead  integram  libram  ,    &  ol> 
fervat   penodos   ad    horam.      Hac   eadem 
ratione  vuos  quoscunque  licerei.  effeminare. 
Hibernus  erat  ,  cujus  hiitoria  in  a&is  Bri- 
tannieis  legitur  ,     cui    certiifimus    quovis 
menie  morbus  lmminebat  ,  niii  ianguis  per 
apitem    minimi  dtgiti    k    efllueret  :     poft 
meniem  redibat  idern  fluxus,   neque  ulluni 
in  cute  veltgium   reiinquebat  viarum,  per 
quas  (anguis  prodiiflet.     Cum  hunc  fluxura 
tentarent  iiccare  medicamentis,  in  morbum 
incidit  graviilimum.     Adparet  adeo.corpus 
humanum,  quando  aliquoties  per  eamdem 
viam  fanguine  fe  neplevit  ,  confuetudinerat 
indui,  qua  fiat,  ut  ftatis  temporibus  eadem 
pars  fanguine  obruatur      Quo  plus  fangui- 
nis  fuerit  ,  quod  eiFunditur  ,  eo  plus  enam 
in  eamdem  partem  redibit  ,    fi  fanitas  in- 
tegra  manferit&bonachylivifcera.    liste- 
rus  i    narrat  de  lanionibus  Londinenfibus, 
eos   vitulos  reddere  pinguiflimos   mittendo 
fanguinem  ,      deinde     corpora      replendo 
lafte,  fic  plethora  generatur   fanguinis  non 
rubri. 

Eadem  caufla  plethoram  &  ad  uteri  ,  & 
ad  mammarum  vafa  determinat.  Si  alia 
autem  pars  fuerit,  ad  quam  fanguis  efHu- 
ere  confuevit  ,    tunc  quidetn   non   ultra 

per 

BaRTHOLINVS  teftis  eft,  *K  lh 
Cent*  V.  Ex  cute  in  viro  kin  iven. 
c  4.  Meufes  virorum  ex  digito,  urina, 
*lvocollegit  SCHVRIGiUSib, 

k  Conf.  DCLXVH, 

1  De  humor%  p%  $jo. 


DE  MENSTRU,IS.  71 

pcr  uterum  manabit.  Trienniura  eft 
{1724.)  quod  Amitclodami  virgo  in  orpha- 
notrophio  vixit,  cui  omni  menfe  ex  cutc 
capitis  fanguis  exfudavit,fpedaculo  ita  cele- 
bri  ,  ut  mille  homines  (uperfint ,  qui  vide- 
runt  cominus. 

Vcginam )  Non  negaverim  ,  &  poteft 
eo  fanguis  vergere,  uti  funt,  quibus 
per  nares,  aut  aures,  aul  os  denique  effun- 
ditur  », 

m  Ab  ©mni  teraporc  quaefitum  eft,  num 
per  uterum  ,  num  per  vaginam  potius 
mcnfes  efHuant.  Pro  vagina  pugnarunt 
rationibus  variis,  a  wagnitudine  (fed 
imaginaria)  vaforum  cervicis,  £c  uteri- 
norum  exilitate  PLAZZONVS  p  122. 
ab  anguftia  uteri  virginei  santorinvs 
1.  c%  n4  3.  a  fanguinis  menftrui  fluida 
natura  ,  quem  uterus  coa&um  fundat 
VESALIVS  p,  66*.  a  menfibus  gravida- 
rum  fano  fetu  fluentibus  ,  cum  os  in 
gravidis  claufum  fitARANTivs  de  fetu 
p.  8,  stalpart  vslyi  der  Wiel  Cent.  1. 
•b[  y6.  PLAZZONUS  p  122.  HIL- 
DANUS  Ct»\V.ob[.+i%  ZOD.GALL. 
II  pt  ui,  bartholin.  hifl.  12.  Cent* 
IV.  SCHURIG.  pmhenol     p,  148.  204. 

SIEGMVNDIN    p,     2j8.      T  R  E  W. 

Comm.lit.  1728,  hebd.  9.  la  MOTTE 
ohf  tf.  quas  obfervationes  mire  con- 
firmare  videtur  la  MOTTII  experimen* 
tum  ,  haemorrhagiac  ,  quae  in  gravida 
nanifefto  per  vaginam  fiebat  ob[.  109« 
Experimenta  porro  habent  ZACUTUS 
(quera  teftem  citat  schuri©.  parthenoU 
U  II.  c.  3)   fc    COLUMBVS  p.   174. 

£  4  PINAE* 


7*  DE  MENSTRUIS. 

pinaevs  p.  130.  car.piso  de  Coll.  feft 
$M  P  II.  p  m.  if9  BOHN  p.  Xl^ 
bekcxEr  p,  if7.  lanzonvs  anim. 
33.  GOUEY  ex  edit,  Camer.  p.  75.. 
quiomnes  negant  in  utero  n  enles  pati- 
entium  fuifle  fanguinem  >  aliqui  etiara, 
ut  ZACUTVS,  ex  labiis  vulvae  menfes 
viderunt  fliliare,  Ita  terenzonus 
demorb  uteri  in  fcabiofa  rr.entibus  fup. 
preflis  etiam  vaginam  fcabiofim  in« 
venit    GiOR  N.    de    LETT     XXIX 

Alii  ex  utero  pariter  &  ex  vagina 
fluere  malunt,  ut  PLaZZQNUS  p,  111. 
HlGHMOR.  p.  00.  FRElNO  c  V. 
hofmann.  med     fyft%    p,     129.     coi- 

IINS  p,  f76.  MAURICEAU  ^/49. 
p.  93.     VERHETEN.      VATER       de    UttrO 

grav.   p.   ft    stahl.   p   39/,  ut  tamen 

MAUHlCBAU,  COLLINS   &   VATER 

6c  stahl.  plus  tribuerent  utero, 
PLAZZONVS  &  HOFMANNUS 
vaginae. 

Sed  hcile  ipfa  fabrlca  partium  dcmon- 
ftrat ,  uterum  naturale  organum  efle 
Itujus  fecretionis  ,  neque  adeo  ab  HIP- 
POCRATICA  do&nna  recedi  debere, 
qui  T6f/  yvvcLi&Mov  a.  menfes  ubique 
utero  tribuit  Uterus  enim ,  &  qmdem 
fundus  uteri  ,  villofus  eft  cX  arteriis  ex- 
halantibus  fcatet  DCLXIV.  vagina  vero 
viljis  omnino  dettituitur ,  quos  non  pati- 
tur  adefle  attritus  neceflitas,  &  membra- 
nam  duram  habet  ,  &  cartllagineam 
t>ionis  des  accouch.p  166.  fed  arteria- 
rum  etiam  majores  trunci  ad  uterum 
veniunt,  rami  ad  vaginam  charleton. 
P»ii.  Glandulae  vero  vaginae  a  mulris 
'  diclae, 


DE    MENSTRUIS:        7$ 

di&ae,paucisvifaefunt.  Lacunasenim  nihil 
hicpofTe  manireftum  eft,  five  urethraeillas 
velis,  fatis  incommode  proftatarum  no« 
mine  appellatas,   &    minirne    regulanter 
binas   morgagn.  adv.  IV.   p.  4*..   *$•• 
quarum  oftia  pinxit  morgagnus  adv„ 
1,  T  111  **   &  defcripfit  p   %6.  &  olim 
vidit  riolanus  p  io£     five  de  vicinis 
lacunis    urethrae  dicas,    interius  utrinque 
inter  nymphas ,  &  papillares  cuticulas  ex 
urethra  dcfcendentes,  pofitas,  tres,  quatuor 
aut  quinque,  quales  habet  morgagnus 
l.c/ed  minores,&  videtur duverneyus 
detexiffc  apud  peyerum    exerc   p   14,8^ 
lacunas  autem  vocafle  plazzonum  de 
part.  genit.  L.  II*  c  6,  &  ex  eo  rhodivm 
mantifc  n.  $-$.  atque   undenivm  phyf. 
P-  332*    five  demum    intelligas  minutos 
illos  novosque  finulos,  qui    corpori  clito* 
ridis  refpondent,     anteriores,    inferiores, 
&  a   glande    eius  ad   urethram  in  re&a 
fere  modicecavaliner  defcendentes,  qua- 
lem    unicum    morgagnvs   dixit  L  c. 
&  forte    GARENGEOTVS      Splanchn. 

1J<  P.  ti- 

Glandulas  autem  vaginae  alii  pro  fonte 
menfiuro  habent  BRESL.  i7U.p.8i.feqq. 
Verum  ego  macutas  quidem  yidi  non 
raro,  fcd  absque  deprcfiione,  vel  finus. 
Glandulas  autem  vaginae  a  DUVER- 
NEYO  di&as  PEYER  exerc.  p.  97    & 

COL  IINS   p.    5-64,,     &  K    N.  C,      D<?£.    II. 

**».lX,*&/%ia4,.&  VERHBYENIO 
p.  146,  T«  17.  f.  i.aVERCELLONO 
adoptatas  <&  pudendagr.  p.  16.  5c  Cl. 
dionis  ^  accouch,  &  ASTRUCIO 
<fc  /#<?  venerea  p.  15-;.  &a  RAVIQpropo- 
E  $•  fitas 


74        DE     MENSTRUIS. 

fitas  apud  valent.  zoot.  II.  p.  o>,  & 
acHBSELDENio  p,  274.  nunquam  vi 
di,  &  refutavit  morgagnus  adv.  IV. 
p.  4f.  brur is  nempe  conceiTas,  non  ho« 
mini,ut  fimiae  e,  n.  c.  Dec,  ]].  an.L 
obf  61.  fui  ra  1  fynopj  quadrup  p.  95-. 
aliisque.  lJoros  vero  c,  bartholini 
deovar.  p,    17    hartmanni,    mai» 

*l  GHII  pojlh.    p.    46.     GRAAFII     p.  171. 

214  verheveni  p.  133.  aut  finus 
porius  evstachu  T.  XIV.  f.  3  4.  & 
FANToNi  p.  192.  198  omnino  aliquo* 
ties  reperi,  fed  muciferos. 

Verum  experimenta  praeterea  pro  utero 
&  a  plurlbus  ,  &  in  univerfum  a  majo- 
ribus  viris  capta  confcntlunt 
Ut  enim   nihil   tribuas  capltibus  illis  ve- 
narum     in    uterum     infertis    dioclis, 

PRAXAGORAE,       PHILOTIMI,      G  A- 

leni  de  dijf  vulv  fub  finem,  carpi  p. 
CCXV  Ifag,  p.  22.  plazzoni  p.  121. 
quae  ajebant  emulgentium  aequalia  fieri 
in  praegnantibus,  C.  bavhin.  p.  124. 
vafisve  in  cervlcem  uteri  apertisPiNAE  1 
P-  226  arteriis  denique  patentibus  vb- 
sali  1  p.  6fj.  poros  ccrte  uteri  nemo 
negat,  quos  ex  Bartholinis ,  Graafio\ 
Wepfero  ,  Peyero  ,  Welfchio ,  Fitzgeraldo, 
Santorino,  Winslom,  Mauriceau  p.  42, 
iupra  excitavi ,  &  fangulnem  viderunt 
ftillare  In  puerperis  waldschmid. 
ruvsch.  littre  &c.  In  menftruatis 
autem ,  quod  rem  noftram  demenftrat, 
omnino  maculae  in  utero  fanguinem 
ftillantes  vifae  funt  a  littrio  Mem. 
de  1'Acad,  p.  171,  p  2S1.  HiJI.  de  VAcad. 
17*0,  p.  22.  MORGAGNO  Adv.    1.  p. 

39»  T.lll.  Adv.  IV.   pc  48.  SANTORINO 

apud 


DE  MENSTRUIS.  7; 

apud  MORGAGNVM  Adv.  IV,  VBK« 
HEyENlO    II.   p.   94.   MAVRICEAV^/ 

49.  &  prat  des  aceouch.  p.  48  schvl* 
Zio  Comm.Noric.  1731-  ^c-  f%  vievs. 
senio     ww.  j^-     ^/     p,      20.     11. 

JITZftERALDlO  p.  I  7.  HElSTERO 
»0*.    32.    HEREL  IO    l.  C,  p.    9.     RX    oftlO 

uteri  ftillantes  menftrui  fanguinis  guttas 
viderunt  vesalivs  p.  664.  la  MOTTE 
cbf  ai,  tvrman.  Chir.  cur.  n.  p#  486. 
littre  fci/2  */e  V Acad  1720.  p.  10. 
memoir.  1702.  p.  282,  mavriceav  o£/I 
96.  322.  e.  n,  c,  G?«£.  V,  0^  24.  ln 
vagina  vero,  nihil  fimile  vidit  l  i  t- 
trivs,  et  morgagnvs,  et  ifte  qui- 
dera  in  folo  fundo  neque  ipfa  cervicc 
uteri,  maculas  iftas  vidit,  confentiente  la 
MOTTE  des  accouch.  1.  c.  i%.  Porro 
uterum  in  Daenfium  fupprefiione  atro 
fanguine  pknum  viditRLANCARD.  anat. 
fracl.  p.  «33»8c  collins  p.  $79,  ct  olim 
marcellvs  donatvs  p  4ff.  men * 
fesque  per  tubas  erumpentes  RvysCH. 
Thef  111.  p.  2f.  conf.  ob(.  8j\  atque  ftil* 
lantem  ex  cicatrice  opcrationis  caefareae 
menftruum  fanguinem  ia  MOTTE  1.  c, 
*tf-  339-  Gravidarum  vero  menfes  vel 
ex  oris  uteri  circum  fcrentia  externa  fluere 
poffunt  la  motte  pt  119.  1.  c  ve! 
per  ipfum  os  uteri ,  non  adeo  perpetuo 
clauium,  vel  per  vaginam ,  fed  praeter 
naturae  lcgemGRAAF,  p.  198. 

Saepiffime  enim  ii  menfes  nocent 
hippocrate  tefte  et  aristotelb 
de  gener*  anim  L.  IV.  c.  f.  e.  n.  c,  Dec. 
II.  ann.  1,  obf  110.  bvchnero  in 
mifcellan.  etc.  ut  tamen  ideo  non  ne- 
gem,  pofle  in  plethoricis  a.  n  c.  Dec.  I. 

*nn' 


76  DE  MENSTRUIS. 

DCLXVl. 

Communicant  j    *     Poft    RioLANVM 
kuckivs  repietis  vafis  reperit,  omnino  has 

ana- 

ann.  6.  7,  obf,  63.  rovsset.  S.  VI  p. 
if  $  absque  maguo  malo  menfcs  fluerc 
Has  nunc  uteri  macuhs,  quas  cum  mor- 
gagno  vidi  ,  analogia  demonftrat  efle 
ftipata  oscula  artenarum  exhahntium, 
pervetiisenim  cxcernt,  ut  Ct  Bauhinus 
p.  17.  Rigbmorus  p  ioot  &  Bohnius 
p.  iif  &  pariter  ex  venis  & 
arteriis  Yitcxrne  p  iSi,  id  quidem  offi- 
cio  venarum  manifefto  repugnat. 
Recle  haec  Santormus  1  c.  n.  4. 

a  Arte  ae  mammariae  aliae  internae  funt>  aliae 
externae. 

lliae  oriuntur  utrinque  ex  fubcla- 
via  ,  ubi  furfum  prodit  thyreoidei  infe- 
rior  furfum  et  pofterius  vertebralis ,  de- 
orfum  et  pofterius  intercoftalis  fuperior, 
fupra  terminatum  ibi  caecumque  pleurae 
faccu  .  Inde  defcendit  Inter  pleuram 
coftasque  cartihgineas,  rna^ima  parte 
mufculis  nuda,  tcre  ad  perpendiculum, 
exit  inter  extremum  fternum  et  coftarum 
m  trgtnem  cartilagineum,  defcendit  inter 
re&um  abdominis  mufculum  atque 
peritonaeum,  et  paulo  fupra  umbilicum, 
fle&itur  introrfum  ad  lineam  albam,  ibi- 
que  ramofa  evanefcit- 

Praeter  alios  ramos ,  minime  htc  enu- 
merandos  chymicam  ,  mediaftinas 
Wdther  de  vafis  vert  pericardiacam  late- 
ralern ,  et  inreriorem  majorem ,  et  peri* 
cardio  diaphragmaticam  ,  et  bronchialera 
ipfam  ,  quam   aliquando  edit ,   et  majo- 

rem 


DE  MENSTRUIS.  77 

anaftomofes  vere  adefle.  Ob  iftam  anaf  o- 
mofw  ,  &  ob  fimilem  in  mamu  is  hxiia- 
tem  fit  celebris  ilie  uieri  cum  mammis 
cenfenfus.       Quo  enim  femel  natura  viam 

iibi 

rem  inferiorem  diaphragmaticam,  ramos 

minoTes  per  intervslla  coftarum  extuntes, 

ad    intercoftales ,   claviculam  ,    fternum, 

coftasque  Ruyfcb.  £/>    11,  t  2  (  2    rantum 

magnum    cutaneum  ,   quem    tdit  ,    ubi 

flernum   finitur,  et  alium      Lteraliter  di- 

vergentem    fecundum    coibrum    m.rgi- 

aem     evst.    forte     T.   XX^li.    f     12, 

aliosque   cuti    tt  obliquo    externo  dato?$ 

praeter   inquam  iftos,    ^rincipe  lcct    hic 

memorandum      exhibet      ex     Intcrvallo 

fecundae   tertiaeque  coftae,   aliis  inreiius 

tjnter  4,  et  f .    C.   Bauhinus   p    120.     Cl. 

gunz  de  mamm  p.  20.  trans  fe&oialem 

ad    mammae     pinguedintm.    uti     recle 

Tallopius    obf    p.     127,      &:     plandu  am 

Lieutaud  fuiculisque   ad  papdLm  exeun- 

tem    Gunz  1.  c.    Ex  tltm-o  ve?o  infiexu 

trunculi,  per  ipfam  redti  mufculi  carnem 

duos  ramos  dat,  qui  cum  toti^err  e\  iga- 

flricae      rsmis      faepe    comn  urpcant  ,* 

Xujlacb.  T.  XXVll     t,   ]i.    quem    vide, 

C^r    L.  IV.    T.   XI     Fallop    p      1  zjm 

Winslor*   L.  111.  tr.  de  arter.  n.  90.  tr.  des 

Veines  n.  60. 

Vcna  mammana  fola  origine  difTert, 
quae  in  dextra  ex  trunco  cav«*e  eft,  ubi 
findi  incipic  Euftach.  T  XX  V%  XXVIL 
Winslo»  111  /r.  /&j  <ve'mt  n.  £0.  in  finiftra 
ex  fubclavia    Winslo%     1    c.    Euji    1   c\ 

Mammaria  autem  arteria  externa^uzm 
rcAe   diftinguit    Ft/b/itt  p.  «77 •  ct  D, 

de 


7*  DE   MENSTRUIS. 

fibi  aperuit  ,  eo  perpetuo  redit  ,  ut  quafi 
per  confuctudinem  omni  menfe  fanguinem 
per  loca  genitalia  exccrnere  cogatur.  Hinc 

fit 


de  Marchettis  p.  6i,  &  alii  ,  una  vel  plu- 

res,  oritur  ex  fubclavia  ,  ubi  fub  clavi. 

cula  eft  ,  retro  Deltoideum ,  datque  alios 

rarros  mufculis,  uno  vero  ante  pecloralem 

defcerdit  ad  mammas,  maxirae  vero  ad 

pinguedinem  cutemque  lieutaud,  1<  c. 

cunz.  I.  c.  non  absque  aliquibus  currt 

interna  anaftomofibus    gunz    1.  c.     Hic 

ramus  mihi  perinde %    ut  cabrolio  obs; 

7.  major   videtur,    quam  internae  rami. 

Fer  iftas  feminae  „  lac  libi   fuper  axillas 

ad   iuammas   fentiunt  attrahi  stahlio 

tefte  pfc  366.  Venam  comitem  vesalius 

pinxit  p.  49*.  ic.  P.  &  dixit   p.  677.  & 

ipfam  longiflimo   trunculo  fub  cute  cum 

epigaftricse   ramo  exteriori  communican- 

tcm.     Haec  ea  eft  ,  quam  fallopius 

a  thyreoidea  vcna  pierumque  prodire  vult 

p.  122.     Epigaftrica  denique  arteria   cx 

Jliaca    externa   oritur ,    proxime    prius, 

quam     retro    lisjamentum    pubis    trans- 

eat  Caffer.  L.  Vlll.  T.  3.  Wnsl.  Tr.  des 

*rt%  n.  133.  conf.  Euft.  T.  XXVll.  f.  12. 

&  alibi.     Inde  trunco  fuo   ante    perito. 

naeum  ,  retro   re&um  abdominis  mufcu- 

lum ,  adfcendit  Winslow  111.  tr.  des  vein. 

n.  171.  &  furer  umbilicum  cum   mam  • 

mariae    ultimis  ramulis    coit    Euftachius 

l  C  CaJJerius  L.  IV.  T.  XI.   Winsl.    l  C 

des  <vein.  ft-f?*.  desart.  n.  134.    Rfola- 

nus  fdevena)  p.   176.     Reliqui  rami  in 

mufculos  abdorriuis  &  cutem  inpenduntur, 

maxime  vero  notari  meretur  ramus  ex« 

terior 


DE  MENSTRUIS.  79 

fit ,  ut  in  neutrum  horum  vafornm  ,  ute* 
rinorum  aut  marnrrariorurn  ,  vis  fanguinis 
vcnire  poflit  ,  quin  iimul  in  alteruro  pariter 
ingruaU     Inde  omni  feminae  ,  quinque  an- 

t« 

tenor ,  qui  longe  faepe  inter  oblfquum 
defcendentem  &  cufem  adfcendit,  quem- 
que  vidi  pariter  ,  fed  alio  Ioco  ,  cum 
mammaria  commuricafle. 

Recle  adeo  egerunt ,  qui  communicare 
dixerunt  has  arterias  ,  ut  Galenus  de 
di//l  ruenar.  &  art  c.  8  Catpus  in  lfag* 
p.  5%  &  36.  (fed  ex  aliis) ,  Fallopius  1,  c. 
EttjLUtn  Pareus  op  p.  119.  Vidus  p. 
290.  Pinaeus  p.  196,  C  Bauhin  p.  180. 
C»  Hofman»  de  ufu  part,  p.  3  r  5 .  Cajfrius 
I.  C  Highmor^  p.  110.  Vigier  1.  C.  zu 
AmfteUdamenfes  p  8.  in  vitulo,  Nuck  in 
adenogr.  p.u.  Verhtyen.  p.  152.  Schrader* 
obs>  3,  D^c.  I.  #<?«  apud  Ftf/*#/  II.  p. 
104.  Mangetus  Theatr.  II.  p.  168.  qui 
per  pudendam  redire  vidit  aquam  inje* 
clam  mammariae,  G#»£  1  c.  p»24«  Inde 
in  vulnere  epigaflrii  fanguis  ad  inguina 
educlus  Zod.  GalL  I.  p.  51.  Non  optime 
vero  has  anaftomofes  raras  efie  dixi 
Valverdus  p  277,  Minus  bene  alii,  qui 
omnino  aliquas  adeffe  negaverunt,utCV#flz- 
b?is  p.17?.  Carpus  p.CCVll-de  hominelo* 
CUtus-  Jejfenius  a  Jejfen  anat  p.  28  Afo- 
jor  anatf\.  p.  17.  Muralt*  fadem.  p,  6; 
*7.  Bartholinus  hifi.  9  C«r/.  I.  &  />//?.  6. 
C*/r/.  1V%  Barles  nounj.  decnwv  p*  1 48; 
Harder  \n  prodr.phys.C.  1  oMauriceau  p. 41 2. 
Porro  recle  plerique  phyfiologi 
uteri  curn  mammis  aliquod  cornmercium 
fifle  duerunt  ,  ut  Gaitnus  de  »///  /*r/. 

LXIV» 


So  DE  MENSTRUTS. 

tediebus,  quam  menfes  natiatur,  mammae 
turgert ,  maxime  vero  eo  die  ,  quo  men- 
fes  prodibunt  b.  Poftquam  autem  menfes 
defierunt  fluere,  concidunt  eaedem  ad  prio- 
i  rem 

L.  XI V4  &  recentiores  fere  omnes.  Nam 
Epigaftrica  non  raro  obturatricem  dat,  a 
qua  vafa  varia  pudendorum  veniur.t 
DCLXIV.  &  pudendas  externas  1.  c  &  * 
fi  nihil  dederit  ,  uti  negat  dare  Vefalius 
p.  66o.  proxima  tarnen  eft,  &  vicinifli* 
ma  artcriae  Hyrogaftricae.  Addit  D.  de 
Marchettis,  arterias  epigaftricas  in  laclanti- 
bus   duplo  mpjores  eiTe  p.  6z. 

Verum  an  ideo  laclis  materia  ab  utero 

ad  mammas  determinari  rotf  t ,  in  gravi- 

dir,  &  puerper  s  ,    &  laclantibus ,  qnibus 

plerumque  menfes  defunt,  aut  a  mammis 

ad  uterum  ,  uti  fit.  quando  Jocrra  mam- 

mas    te&e    exhauriunt,  id   quidem  non 

dix^rim.     Nam  arguftae  funt  anaftomo* 

fes  ,  &  vul^ares  ubique  inter   truncos  vi- 

cinos ,  &  derique  in  viris  rariter .    atque 

in  fe^inis  reperiuntur ,  uti  etiam  nunc  in 

pueru  o   video.      Sagaciter  adeo    vesa- 

lius  ,  qui   anafto  rofibus     non    quidem 

repudiatis  p.  476.    parum  tamen   tribuit 

p,  477.   (  non  ideo  quidem  ,  quod  nullae 

ab  internis  arteriae  mammas  adeant,  uti 

fcribit  p.  678.  id  enim  alrnum  eft  a  no- 

ftris  experiment:s)  rum  Laurentius  L.VU. 

C.  Yl.   k  Bayle  de  catam    p.  6a. 

b  Confer  DCT.XV.  b.     'rde  iMa  rfrata  hip^ 

pocsatis  >,  Lacex  mammis  fluere  fi« 

gnum  debilis  fetus  Aphor.  V.  n.  52.  Epid. 

11»  S%6.  Si  mu'ier  neque  praegrans,  neque 

puerpera  lac  habuerit ,  ei  defunt  menfes 

Aphor* 


DE  MENSTRUIS.  81 

rem  gracilitatem,  poft  tertiam  feptimanam, 
denuo  in  tumorem  rediturae.  Sed  gravidis 
ctiam  poft  retentos  menfes  mammae  tur- 
gent  ,  &  poit  partum  maxime.  QuamprU 
mum  concepit  femina  y  uterus  clauditur  i 
tunc  fanguis ,  repulfus  ab  utero  ,  in  mam- 
nias  venit.  ln  partu  dcpletur  uterus,  tunc 
mammae  concidunt  ,  fed  brevi  intervallo 
contrahitur  uterus ,  tunc  autem  mammae 
lade  rigent. 

Evacuatis  &c.  )  Mammarum   artenae  a 
proximo  corde    non   re&a    via  adveniunt: 
>fed  adfcendunt  ad  finem  peitoris  ,  inde  ad 
mammas  retrbgradae  defcendunt. 

DCLXVII. 
Durteri  )    Dantur   integrae  a   nationes, 
quarum  mulieres  menfibus  deftituuntur  :  id 

de 

Aphor.V.  n.  39.  Ad  menfes  nimios  cu< 
Curbitulam  maximam  mammis  oportet 
admovere  hipp.  Epid*  11.  St  6.  In  ea  par- 
te  ,  cujus  mamma  major  eft ,  in  ea  fetus 
de  /uperfet*  n.  9.  Quibus  mammae  gra- 
cilefcunt,  abortiunt  Aphor.  V.  p.  53. 
Cum  haemorrhagia  uteri  mammae  colla* 
pfae  e.  n.  c.  Dec.  11.  ann*  4.  obs  154^ 
a  De  Brafiliae  itfdigenis  dixi.  Groenlandiae  in- 
digenas  pube  &  menfibus  deftitui  olea- 
rius  refert  in  itin.  Mofc>  Pers.  p.  170.  8c 
pechlinus  obs.  34  Cent.  1.  &  men- 
fes  in  (eptentrione  rariores  funt  freind. 
c.  IX.  hipp.  T5p/  &*pcdv  &c.  n.  7.  His 
borealibus  frigus  folidas  partes  corporis  ftri- 
cliores  reddit :  illisBrafiliae  incolis  pletho* 

ra 
Tom.  V.  Pars  II.  F 


S*         DE  MENSTRUIS. 

dc  fcythicis  a*  narrantfeminiSjquae  maritog 
in   bello  comitantur;    vix    eas  mamma 
ajunthabere,    vix   menftrua   patU     Acce- 
dunt  nempe  ad  marium  naturam. 

Labore)  Hae  enim  fuperpondium  per 
labores  b  diflipant. 

Succulentae)  Novi  feminas  pulcherrimas, 
fed  molliffimas,  quae  vix  integra  feptimana 
a  menfibus  liberae  funt  c.    Hoc  ab  otio  fit, 

& 

ra  fub  prima  molimina  menfium  deftrui- 
tur ,  ut  prius ,  quam  nova  generetur,  foli- 
data  vafa  uteri  preffioni  fanguinis  refifte- 
re  potfint.  Rede  Cl.  simson  ,,  menfcs 
non  neceflarios  effe,  quando  uteri  vafa  ju- 
fto  minora  funt  p.  79« 
&*  hipp.  mpi  ^eov  C£&Tav  &c.  n.  48.  Sal* 
tatrices  exatat  freind.  c.  3. 

b  DCLXV.  not.  a.  g. 

c  Minus ,  in  Textu.  )  h  1  p  POC  R  a  t  e s ,  Grae* 
cus  homo ,  quae  gens  feminas  in  gynae- 
ceo  quietam  &  reconditam  vitam  jube- 
batagere,  menfium  copiam  integris  dua» 
bus  heminis  aeftimat,  nn^t  yvv&tKliav 
tt*  quam  copiam  credunt  viginti  uncia* 
rum  pondere  efTe  ;  id  ipfum  vcro  pondus 
Preindius  adfignatc.  1.  Hifpanis  qua- 
tuordecim  &  fedecim  undarum  menfes  efTe 
fitzgerald  1.  c.  p.  5.  Occitanis  ab 
odio  ad  decem  ib.  Batavis  vix  fupra  fex 
uncias  gorterus  in  comptndio  p.  1 4 1  . 
&  rufticis  germanis  vix  unius  unciae  pon^ 
dere  DCLXV.  not.  g.  Ut  in  copia,  ita 
in  tempore,  quo  menfes  fiunt ,  aliqua 
diverfitas  tft.  Graecis  biduo  vel  tridua 
abfolvitur  periodus    aiustoteles  bijl. 

anim 


DE  MENSTRUIS.  S3 

&  mollitie,  deindc  ab  igne  ,  quem  pedibus 
feminae  batavae  perpetim  fupponunt,  de- 
terrimum  fecutae  morem.  lta  enim  infe- 
riora  laxantur,  &  eo  fanguis  adtrahitur, 
dum  corpus  quiefcit,  &  pcrpetuo  tamen 
cibis  repletur  opimis ,  &  thcac  coffeaeque 
potu.  Nempe,  uti  in  listeri  expcrimen- 
to  venac  fedtiones  plethoram  augent ,  ita 
his  feminis  accidit :  &  praeterea  vafa  laxan- 
tur,  ut  nullum  fanguinem  retineant,  Non 
fanantur,  nifi  ad  labores  redeant  fi  no- 
luerint  ,  quadragefimo  anno  hydropicae 
pereunt:  fi  autem  conceperint  utero,  plc- 
rumque  abortiunt. 

Vids]  Nulla  pars  eft  in  corpore  humano , 
ex  quo  aliquando  menfes  non  prodierint. 
hippocrates  effatuseft,  quibus  menfes 
fupprimuntur ,  &  mammae  tument ,  iis 
menftrua  caputpetunt,  &  furor  accedit  f. 
Quibus  vero  retcntis  menftruis  pcr  haemo- 
ptoen  fanguis  exit,  fanantur ,  fi  catamenia 

redie- 

anim.  L.  VlK  c.  2.  &  hippocrates 
WZftyvvatK$i6>v  &■  triduo  &ultra  hippo- 
cr.  de  fetu  oStim.  11.5.  Occitanis  intra 
quatuor  &  fex  dies  menfes  deiinunt  flucrt 
fitzgerald.  p.  9%  In  Anglia  triduo 
preind.  C  i.  Jn  Belgio  triduo  ,    qua- 

triduO    VERHEYEN.U.    p    9$.    GORTER» 

'cornp  p.  141.  &  in  Gallia  etiam  triduop 
quatriduo  mauriceau  p*  49.  Germa# 
nis  integra  feptimana  stahl.  p.  772« 
Sed  ego ,  uti  vidi  hanc  periodum  ,  ita 
faepe  etiam  in  feminis  faniilimis  brevio- 
rem  vidi, 

F  * 


B4         DE    MENSTRUlfr 

redierint   *.    Vidi  hujusmodi  haemoptoen, 
quae  in  confuetudinem  abierat ,  ut  fanguis 

flo- 

d  TarJius)  In  calidis  regionibus  mire  praeco- 
ces  funt ,  &  fertilitatis  termini ,  &  men- 
fium  adeo,  cum  ante  menfes  feminae  raro 
concipiant.  In  provincia  Indoftanica 
jfzmex  puellae  anno  aetatis  declmo  pa- 
riunt ,  in  Balagatta  o&avo  thevenot 
Jtin.  T.  111.  Lv  fc  c.  29.  &  48.  Sed 
mandelsloh  in  indicis  itineribus  puel- 
lam  vidit,  quae  iecundo  anno  mammas 
cxtulit ,  tertio  menfes  paila ,  quinto  pe- 
perit,  Itin.  p.  118.  Occitanis  ,  in  adeo 
parva  diverfitate,  menfes  integro  anno 
prius,  quam  Parifinis  prodeunt  fitz» 
cerald  p.  3.  Jn  Be'gio  vero  inter  14 
&  26  annum  corterus  p.  140.  In 
montanis  menfes  ferius  proveniunt sat. 
sil.I.  n.  5  &  facillime  fupprimuntur, 
uti  faepe  in  alpibus  per  querelas  hofpi- 
tum  didici.  Non  ignoro ,  paffim  exem- 
pla  exftare  fecunditatis  valde  praecocis, 
etiam  in  Europa»  Ita  nono  anno  puellas 
peperifle  exempla  lego  apud    marcel- 

JLUM      DONATUM        p.    384.        I.     SYL- 

vium  de  mens.  muL  p»  165.  journal 
des  savans  a.  1681.  eresl.  1723.  m. 
No<v.  &c.  &  puellae  quatuor  annorum  a- 
dultae  &  mammofae  hiftoriam  habent 
p a  r  1  s  1  n  I  in  Aclis  acad  1 708.  .hift.  z. 
aliamque  fimilem  valisneri  affer<v*  9. 
magnamque  vim  praecocium  puellarum, 
quibus  a  decimo  anno  ad  primum  menfes 
eruperunt  ,  videas  apud  francum 
Sat,  VI.  p.  94.  &  schurigium  Par- 
then.  S.  11.  c.  5.  Sed  hic  quaeritur  d« 
integris  nationibus. 


DE  MENSTRUIS*  3S 

florldus  fingulis  menfibus  ,absque  detrimen- 
to  fanitatis,cum  levi  tuflicula  exfcrearetur.  * 
Vidi  ubi  evomebatur  fanguis  *:  vidi  per 
alvum  k  deponi  &  per  fudorem  *.   Imo  ex 

inter- 

e  Plethoricis  menfcs  bis  inrra  revolutionem 
lunae  fluunt  TreimL  c.  I  etiam  ex  Dureto, 
&  ad  integram  librani  Gorter.  1.  c,  p„ 
141,  141.  pondere  nempe  pene  triplo 
ponderis  it\  ea  regionc,  fam  iliar  is.  Per- 
licae  mulieres,  ex  luxuria  &  otio  cele- 
bres,  in  fervida  regione,  bis  etiam  &  ter 
mtra  menfem  fanguinem  de  utero  fun- 
dunt  Fitzgerald  p.  3,  Vide  etiam  exem- 
pla  fluxus  bis  in  uno  menfe  redeuntis 
apud  Tanarolum  Cent.  11.  obf+i  Mauri- 
teau  p.  |»4,  Schurig  .p.  148  &  14.  diebus 
e.  n#  c.  Bec.  11L  ann.  7.  8.  obf.  149  & 
18.  diebus  in  uno  menfe  Venette  p.  241. 
Deinde  otiofis  ad  fex  &  o&o  dies  pe- 
riodi  protrahuntur  Vreind.  &  Gorter.  Sed 
&  viris  otiofis  haemorrhoides  frequenver 
LXHL  Sanguis  enim  multus  gencratur, 
(!um  valent  vifcera,quae  chylum  faciunt, 
&  parum  difflatur,  8c  in  primls  vafa  nott 
ita  conpinguntur,utvelminirnac  plethorae 
refiftere  poflint. 

f  A  fuppreflis  muliebribus  epilepfiae  Coac*  L. 
111.  &  omne  fere  malorum  genus,  atque 
mors  ipfa,  intra  fextum  menfem  ^rspi 
yovtrav  p. 

g  Oculorum  caligo  difcutitur ,  quando  pro* 
ruMipunt  muliebria  COAC.  111.  TR.Ill. 
n  4$.  Caecitas  pro  menfibus  menftrua 
Pechlin.  obf  41.  Cent.i.  RecT:e  haec  Freind 
cVlll.  &fimillima  Fraeceptori. 


86  DE  MENSTRUIS. 

interno  oculi  canthora  nonnullis  menfes  flu- 
xerunt.  Ubique  eadem  materia  eft,floridusa 
nempe  fanguis ;  qui  per  quamlibet  cor- 
poris  partem  erumpit  ,  fi  in  ea  parte  ea 
confuetudo  nata  fuerit,  cui  vulgo  uterus 
obnoxius  eft.  Quam  primum  enim  alia 
aliqua  pars  corporis  magis ,  quam  uterus, 
dilatabilis  eft  ,  in  eam  fanguis  irrumpet, 
&  per  eam  exrbit  ,  uti  per  uterum  fo- 
lebat.  Jdem  hippocratj?s  in  pulchcr- 
rimo  libro  de  mulierum  morb)s  o  dicit  omne 

mor- 

h  Experimenta  exftant  absque  numero  fere. 
Vide  Bennetum  Theatr.  tabidor.  p,  4f. 
Salmuth  Cent-  1 1  obf  18.  Ortlob%  oeeon. 
part.  p.  14,7.  Techlin.  Cent  1  obf  43. 
B.  N.  c  Dec.  \.ann.  9.  10  ebs.  17.  & 
ib,  Cent.  X  ohf  ;;  in  gravida)  Bresl. 
171  i,M.  Jul  Hagendorn,  Harder  apiar- 
ebfSi.  Phthifis  ex  menfibu*  fuppreflis 
Bennet,  1.  cm  &  Hipp.  wifi  yvucttau. 
et  ex  lochiis  fuppreflis  Cattier  $bf. 
Xl    etc. 

i  Conpilatienern  habet  Marcellus  Donatus 
hift  med(  mir.  L.  ]V.  c.  16  et  Sennertus 
L  IV  p  1S6".  tum  Stalpart  VAN  DER 
WIEL  Cent>  11.  obf  17.  et  aliam  Schurig. 
Tarth.  S.  11.  c,  3.  Sed  etiam  Hipp.  vidit 
TS?/  yuvdJx,***  et  Aretieus  L  11,  c  xt  et 
Zaȣ,  E/>i/2.  p,  $-4,  &  Panaroluf  Pentec, 
1.  n  6,&  Harder,apiar.  obf  8*.  &  Lanzonus 
obf  182.  &  e.  n.  c.  Owf  1.  obf  4,1. Forro 
'Benivenius  exemplum  narrat  wc^.  *W.  c 
41.  &  e.  n  c.  Der.  1;  ann.  1.  obf  gj\  a»». 
6.  7.  a£/  67,  Dfc  111,  annt  %•  obf  ioi.  & 
#«y/?£  *</x>.  111,  n.  0,  &  Molinettus  p.  516- 

In 


DE    MfiNSTRUIS.  87 

morborum  genus  nafciex  roenfibus,&iisdcm 
menfibus  eos  ipfos    morbos    fanari.       Sz 

phre- 

In  viro  menftrua  farigulnis  pcr  vomltus 
cxcretio  Barth.  Cent.  V%  obf  33.  In  prac- 
gnante  is. .obf.  19.  Cent*  i.Fechlin,  obf 
374  C,  1.  Lochia  per  vomitum  comm: 
Nor.  17  3  f,  hcbd  40; 

k  Hildanns  Cent-  Vl  obf  67.  Bresl.  17»,  M, 
Aug.  Paraeus,  &  Schurig*  ex  Hollerio^ 
Horftio9  Dolaep  :  ct  Bresl.  1719  24.  oth 
V-  49  V  Porro  Hippocrates  Coac.  L.  111  Tr. 
111.  ct  Duretus  ibid.  C,  Bauhin.  p.  114,. 
ct  in  e.  n  c,  Dec.  I.  **«»•  j.  $£/!  »4.  it# 
JDe<r.  111,  #»»  f.  6.  obf  196.  Menfcs  :cum 
haemorrhoidibus  altcrnantes  Faulin,  pofl: 
ex  n.  e.  De£.  11,  <*»».  9.  <>£/!  i3o#  Hac- 
morrhoidcs  pro  lochils  Stalpart  obf  78. 
Cent.  I.  In  gravida  haemorrhoidcs  Si*£« 
tnundin  p.  13S.  Pechlin*  l  c. 

I  Pcr  poros  verticis  capitis  Kerkrtng^  obf  8/. 
Fecblin.  Cent*  1.   <>£/".  38.  Schenck    Exerc. 
anat.p.  17«/.  Verduc.   de  Vufag.  des  part^ 
Ruyfch.  adv\\\>  n-  3.  Rucker  Commt    not\ 
\T$A€bebd,%    Ex  gcna  e,  n„   c,    vo/,  VI. 
^/,    17,     Ex  nafi  pinna  e,  n,  c.  vol.V\m 
obf  2.7,  Per  poros  manus  et  genae  faa- 
guis  cum  faltu  erupit   Barthol,  hift.     13, 
Cent,  1,  Ex  cute  dorfi   e  c  n,  c.  Cent,  V\\e 
obf  8<j,  Ex  pollice     e;  n,  c,   voi,  3,  obf 
161«  Ex  aplcibus  dlgltorum    e.  n,  c.  vole 
VI,  obfzy.    Mercatus    apud    Schurig    p, 
106,  ct  in    eadem  demum  virgine  ex  his 
omnibus    viis  ec  nc  ca  vol.  Vl,    obf  i?k 
Per  fudores  Fr^wr.  Sat.  XV,  p,  »69,  270, 
Ex   cute   nova    ambufiorum    pedum  e. 
P  4  n.  c. 


88  DE  MENSTRUIS. 

phrenitide  femina    laboraverit  *    et  menfes 
fluxerint,   a    phrenitide  certe    liberabitur. 

Ita 

n,  c,  Cent  IV,  obf  ibi.  Maculac  per  cutem 
pro  menfibus  BarthoL  ib Mft.  if,  Vonta\ 
nus  confult*  &  refponf  p,  ifo.  e.n,  c, 
Dec,  11  annt  6e  app 

m  Bartholinus  hift,  16.  Cent,  1:  e.  n  c  w/iVL 
^/  27.  Sal,  Alberti  de  fudore  cruento. 
Zod.Gall,ILp*+i.  Dodonaeus,  Ruyfch, 
advt  111,  n,  3.  Stalpart  van  der  Wiel  le 
n.  19.  Harder.  apiar,  obf  81.  &  ex  Mer- 
eatOy  Dolaeo*  Helvvigio  ,  Schurigius  1.  c} 
Schenk  p6$$.  Lochia  ad  integrain  libram 
ex  du£hi  hcmmaKWoolhoufe  in  colle&ione 
a leCer/!  edita p4?.Habet etiam  exemplum 
Manget  Theatr.  11-  p.  49.  aliudque  Cy- 
prianus  p.  jo« 

Sed  aliae  viae  menfium  minus  naturales 
fuperfunt.  Permammas  menfes  Panarolus 
Pentec  IV.  obf  13.  Stalpart  van  der 
wiel  Ce«*.  t.obf  79.  in  irata,  e.  n.  o 
vol.  VI.  o£/  27,  &  ex  Amato,  &  Braffa- 
vola,  Marc  Donatus  p  410.  Borellus  hifl. 
4S.  Owf.  1  Buyfch  advAW.  n«  y  Paulinus 
e.  N.  c.  Dec  11  «*##  f  0&  .  70.  &  Srfctf- 
rij-.  ex  Wolfio,  Gaffero>  Baufchio  &  proprio 
experimento.  Per  nares  Techlin.Cent.  1. 
ofc/l  40,  Schurig.  1.  e.  ex  Baufchio,Bierlingio, 
Soienattdro*  Riedlmo,  Braffavola;  Tum 
Hildanus  Cent,  111.  06/,  11.  Preind.  c  IX, 
Racfor  L  c.  e.  n.  c  Cent.  X.  ohf.  38, 
Lochia  per  nares  e.  n  c.  Dec,  1  ann.  x. 
ohf  1 84.  Salmuth  Cent.  I.  obfjp.Ver  aures 
tnenftrua  Ffvwr.l.  c%Schurig  ex    Spindlero, 

Hor* 


DE  MENSTRUIS.  «9. 

Ita  diuturni  capitls  dolores  rrtenfibus  refti- 
tutis  folvuntur.    Ncque  mirum,  hi   enim 

mor- 

Horftio  Tarth  L;  11.  Schnk\  c,  &  Uarder 
aplar.  obf  8$,  Linder  in  A.  Suec.  17*3« 
p.  4$*.  Rucker.  1.  c.  e,  n.  e.  fo/  3,  obf 
161  Ruyfcb.  adv  1IL  n.  5.  Sub  genu  ex 
duobus  fonticulis  Bresl,  1721.  m^ 
M*;r  Ex  tibia  Rhodius  Cent.  11L  n,  fo„ 
Ex  ilibus  dcxtris  Cornm,  Nor.  1  7  3  f . 
Iiebdr  1  *r  #//>/>,  <3r€? /  'yyKct/x,  Pcr  uri  • 
nas  Bw/,  1711,  #*  y«/,  Brajfavola  &cr 
Salmuth  Cent,  lil,  ab/,  36  Ex  foraminc 
inguinis  Zacutus  a  Stnnerto  citatus  f  Ex 
poplite  Cumme  e  n.  c.  Dec  I.  /r»»  I,- 
<>£/  c6\  Ex  pedibus  Bartbolinus  Cent  i. 
£i/2.  16  ulceratis  VecHinCent.x.  obf  }q„ 
JEdimburg,  Soc.  Eff.  111.  p.  *Po.  E.  N  C. 
s/0/.  VI.  ofc/,  27.  &  Scburig  p.  io8r  ex 
Horftio,  Zacuto,  Riedlino  ,  Blancardo  ,  & 
Qomm*  Nor  173  «r.  faW.  4.0  Ex  ulcere 
tibiae  E.  N\  C.  i>rr  2,  ««#,  f ,  tffc/-  8t  f 
&  £enu  Dec,  ir  aw».  4,  obf  5-7,  Ex 
evulfo  dente  Scburig  partben,  pr  94v  ex 
Hollerio  &  aliis,  RW-  re»t  111.  n,  fie 
Zoefcber  de  dentt  fap.  p.  ai.  Ex  gingtvis 
Zacutus,  Dolaeus,  Horftius ,  le  Grand, 
'  ^lancaard  apud  Schurigium  p,  9f,  Cy- 
prianus  p.  30.  rde  lochiis),  Ex  du&ibus 
falivalibus  Er  N.  Ct  Dec,  \\\,  ann,  7,  8« 
*&/e  87,  Ex  labio  inferiori  Centt  i< 
obf  48,  Ex  ifthrao  faucium  Cent  V.  obf 
48e  Ex  palato  Breslau  1715,  M,  J^», 
Ex  umbihco  E,  N,  C  vol,  V,  obf  \6k 
i6*k  vol(  VI,  *£/;  t7,  RUYSCH  adv 
!IJ<  nr  3,  ZACUTUS,  Rhodius  Centt  IIIC 


9o  DE  MENSTRUIS. 

inorbi  fere  a  plethora  fiunt ,  ea  vero  folu* 
ta  morbos  ipfos  fanari  convenit.  Quando 
menfes  decimo  quarto  anno  in  puella  adpa- 
rent,  deficiunt  quadragefimo  :  fi  anno  vi- 

ge- 

n#  49.  Ex  fcarificatione  e.  n.  c.  Decm 
111,  ann€  I.  obf.  88.  Ex  vulnere  digiti  ma* 
nus  E.  N.  C  Dec.  II.  ann.  8.  obs  86. 
Ex  trunco  amputati  pedis  RANIE  di/p. 
Upf*  habita  n.  9.  Lochia  per  vulnus 
cancroiae  mammae  E.  N.  C.  Cent.  IX. 
obs.  54.  Ex  vena  fponte  rupta  ,  jugulari 
SCHURIG.  1.  c.  p.  103.  ex  Frid.HOF- 
MANNO.faphena  SCHENK.  BRESL. 
1724.  p.  637.  In  gravida  vena  malleoli 
aliquoties  aperta  SELECT.FRANCOF. 
I.  p.  186.  &  cruralis  vena  HAR« 
DER.  apiar.  obs.  85.  Conf.  SCHU- 
RIG.  parthen.  p.  207.  FRANCOF.  L 
p.  186.  &  integram  colleclionem  apud 
FRANCUMin/a/yr.XV.  p  269.270.  & 
SCHENKIUM.  Denique  FREINDIVS, 
non  haemorrhagias  unice  ,  &  venae  fe&io- 
nes ,  kd  varias  uberiores  excretiones 
menfium  loco  fuifle  fufe  demonflrat  c.  IX. 
falivationes ,  diurefin,  fudores.  diarrhocas 
DCLXV.  not.  g. 
n  hippocrates     de   natura    pueri    n„*   12. 

ttef t yvV&lKSlCdV  &:     &       ARISTOTELES 

kift.anim.  L.VW.  c.i.  menfi  um  fanguinem 
dixerunt  talem  efle  ,  qualis  a  vi&ima 
fluit ,  &  cito  congeiafcere.  marcbllus 
donatus  exemplum  habet  menftrui 
fanguinis ,  qui  in  uterum  effufus,  omnino 
uti  faluberrimus  fanguis ,  in  fciflilem  du- 
ritiem  coiit  p.  455.  &  menfes  ab  atreta 
diu  retenti  omnis  putrediais  expertes  edu- 

ai 


DE  MENST-RUIS.  9i 

gelimo  primum  prodierint ,  fcrius  evane- 
fcunt :  &  ad  quinquagelimum  fupererunt, 
li  25 to  demum  adparuerunt.    In  Italia  & 

Hi- 

£li  fuerunt  a  la  motte  ols.  341.  &  in 
Et  n.  c.  Dec.  11,  ann.  3.  *£/.  151» 
Hanc  veram  fententiam  etiam  a  r  a  n  - 
tius  tenuit  defetu$-l.  &  manning- 
ham  p.  45.  Recentiorcs  autem  ,  abufi 
forte  Mofaicis  legibus,  nefcio  quae  vitia 
menfibus  tribuerunt  ,  ut  etiam  vulgo  pro 
philtro  habeantur.  Vide  ridicula*  hifto« 
rias  bonaccioli  p.  39.  aliamque 
stalparti  <van  der  wiel  Cent.W, 
cbs.  19.  &  e.  n.  c  Vol.  I.  non  valdc 
probabiles  Lentiores  eflfe  alio  ianguine 
listerus  de  humor.  p.  401«  &  faetere 
1 D.  p.  400.  allen  fynops.  tned.  c.  14. 
s.  HiLAiRE^^/.  p.  756.  FaetidifH- 
mos  etiam  schurigius  recenfet  p.218. 

219.   &  BRSSLAVJENSES    l723-    m*  ^pr. 

&  ita  acres  ,  ut  aliquando  cutem  excoria- 
verint,  fpathulam  atraverint  graaf.  p. 
203.  &  eflfe  ferninas,  quarum  menfesno- 
ceantla  MOTTE  l.c.  p.  57.  collins 
p.  578.  etiam  arboribus  e,  n.  c.  Dec.  11. 
ann.  \X*  obs*  37.  ipfumque  menftruata- 
rum  feminarum  halitum  nocere  VER- 
HEYEN/«#/.  p.  98.  &  lac  menftruata* 
rum  noxium  efte  la  MOTTE  obs.  $j. 
Neque  negaverim  in  calidiflimis  regioni- 
bus  fanguinem  menftruum  facile  putredi- 
nem  concipere,  uti  lego  Hottentottarum 
calidiflima  menftrua  dari  tavernier 
L.  II.  c.  27.  &  ferrrinas  efre,  quibus  acres 
manent ,  uti  fluor  albus  faepe  cutem  de> 
fquamat  (  charlztqx  decatamj*»  182.) 

Per- 


92  DE  MENSTRUIS; 

Hifpania  femellae  nubunt  anno  aetatis  un- 
decimo ,  decimo  quarto  ,  fed  eaedem  cum 
trigeiimo  anno  pariendi  finem  faciunt  *• 

DeniquesANCTORius  r  obfervavit,  vi- 
ros  perinde  ac  feminas  menfes  pati  ,  non 
tamen  fanguineos.  Sed  in  viris  omni 
menie  nafci  ad  ponderis  ftateram  augmen- 
turn,  &  ad  fenfum,  minui  perfpirationem, 

corpus 

Perpetuum  vero  &  in  fanis,  &  mundis  fe- 
minis ,  &  in  recenter  emiflb  fanguine  vi- 
tiumefle,  nullo  aut  experimento  certo 
conHrmari  video ,  aut  ratione  ,  quae  de~ 
monftret ,  quo  modo  in  uteri  arferiis  fan* 
guis  potius  ,  quam  in  mefenterio  v,  g. 
corrumpatur. 
o  Mulieri  ianguinem  fpuenti  fupervenientes 
menfes  morbum  folvunt  hipp»  apbor.$29 
Sefi.  V-  Et  mulier  ,  cui  menles  fup- 
preffi  fanguinis  naribus  Huxus    bonus  ib. 

*-33- 

p  Non  folum  ex  retenta  aliqua  fanguinis  co* 
pia ,  ut  in  cheynei  tbeoria  p.  i66% 
fed  inprimis  a  ifognatione  ejusdem  fan- 
guinis  in  uterinis  vafls ,  hinc  orta  tenfione 
partium ,  obftructione  late  per  vicina  vafa 
diffufa,  &  impedita  circulatione  per  pel* 
vim,  cujus  adeo  ampla  vafa  funt,  ut  di- 
midium  fanguinem  aortae  defcendentis 
accipiant.  Deinde  vitia  topica  huc  perti^ 
nent.  Ex  fuppreffis  menfibus  inflamma- 
tiones  &  fuppurationes  colli  matricis 
hild.  Cent.  11.  0^.62.63.64.  Scirrhum 
uteri,  dudtibus  dilatatis  gypfea  materie 
plenisFlTZGERALD  p.  i8J  &c 

q  Balagatenfes  feminae  pariunt  oclavo  anno, 
fed    eftetae  funt  trigefimo  thevenot 

1.  c* 


—       D  E  M  E  N  S  T  R  U I S.  93 

corpus  languere  per  duos  &  tres  dies  „  & 
appetiturn  torpere  ,  ut  plethoram  enatam 
inedia  homo  cogatur  auferre  Tandem 
fudorem  copiofum  prodire  ,  aut  crafiam  & 
multam  urinam  ,  atque  ita  morbum  folvi  , 
donec  cum  proximo  menfe  novus  redeat 
paroxyfmus. 

Hadenus  diftum  eft  ,  quo  abeat   fuper- 
fiua  fanguinis  copia  j  quae  in  fanac  fcminae 

cor- 


L  c.  Puella,  cui  menfes  anno  tertio  e- 
ruperant ,  quinto  periit  pechlin.A. 
34.  Cent.  I.  Menfes  a  quarto  anno  ad  o- 
dfcavum  ordinati  t  fed  puella  non  vitalis 
£.  n.  c.  Dec.  111  ann*  7.  8.  obs*  149. 
Etiam  Graecis  mulieribus  circa  quadrage- 
fimum  annum  plerumquc  menfes  defi* 
nunt  aristoteles  de  bift.  anim.  L. 
VII.  c.  5.  Ita  PHLEGON  ex  CRATE- 
RO  hiftoriam  pueri  excitat  ,  qui  fepti- 
moanno,  ducla  prius  uxore  &  genito  fl- 
lio  obierit.  stahlius  etiam  parum  vx- 
taies  efle  puellas ,  quae  nimis  cito  pube- 
fcant,  obfervat  de  menf.  fub  finem.  Cum 
enim  menfes  paulo  ante  hnem  incrementi 
erumpant,  incrementum  autem  finiatur, 
quando  vaforum  refiflentia  cordis  in^etui 
aequalis  ell,  &  vaforum  refiftentia,  quan« 
do  vi  cordis  aequalis  eft  facla  9  continuo 
augeatur  ,  fequitur,  citius  in  his,quam  m 
aliis  feminis,  menfes,  ipfamque  vitam  de* 
ftrui  debere.  Tunc  autem  menftrua 
definunt  ,  quando  vafa  uteri  ita  indurata 
funt  ,  ut  a  cordis  inpetu  evolvi  &  aperiri 
renuant  simsonI,  c  p.  70.  Hanc  du- 
fitatem  in  utero  vetularum  etiam  digitus, 
&  culter  ipfe  percipit,  &  maxi^e  fiphon. 


94  DE  MENSTRUIS. 

corpore    generatur,    poftquam  incrementi 
terminus  ad/enit.     Quando  vero  concepit , 

tunc 

r  Locuseft  Sefi.  tt  aphor.  6$*  66.  Sed  negat 
•  GORTERUS  dtperfpir. y-  285.  neque 
videtur  res  regulam  admittere,  etfi  in  u< 
lii  verfum  fubi  nde  vitia  perfpirationisemen- 
demur  alia  excretione  aucla*  Quare  vero 
viri  men(es  nullds  patiantur,  non  difficiU 
limum  didtu  eft.  Nam  iitis  circulatio 
magis  expedita,  arteria  aorta  defcendens 
minor  eft,  DCLXII.  &  rami  ejus  muito 
duriores,  &  nulla  in  pelvi  latitudo  vel 
laxitas,  DCLIX,  nulla  denique  vafa  an» 
teriofa  exhalantia,  quo  decumbat  pletho- 
xa.  Inde  pueris  &  juvenibus  frequentcs 
narium  haemorrhagiae  ,  adultis  autem 
haemorrhoides. 

Bruta  vero  menfes    non  pati  ,  pariter 
non  diflicile  eft.     Iis  enim  duriora  funt 
vafa  uteri ,  neque  ita  dilatabilia  ,  ut  arte- 
riofum  fanguinem  recipiant.     id  demon<2 
ftrat  conparatio  fpongiofi  uteri  feminae  , 
cum  mufculofo  &  fibrofo  mufculo  bruto- 
rum  ,  (  RUDBECK  apud  HEMSTER- 
HUYS.  p.  333.)  &  carente  fmubus  ,    fi 
fides  CHARLETONO  dt  catam.  p.laj. 
tum  cotyledanum    indoles ,   quae    ladteo 
fucco  ,  absque  fanguine  turgent,  ut  fecun. 
da  etiam  absque  fanguine  de  utero  deci- 
dat,  cum  feminis  placenta   ianguinea  fit , 
&  nunquam  absque  infigni  cruoris  jaclura 
de  utero  avellatur.     Nonnihil  forte  etiam 
perpendicularts  fitus  poteft,  qui  in  mulie- 
re  fanguinem  in  uterum  determinat,  a  bru- 
tis  autem  abcft.     ItaPITCARNE  & 
FREIND.  c.  5.  Ea  caufa  etiam  eft,quare 

mu* 


D£  MENSTRUIS.  95 

tunc  ex  hoc  ipfo  menftruo  fanguine  reten- 


to. 


mulieres  prae  brutis  frequentius  abortiant 
monrooM^-  Socjl.  p.  233.  Jdinprimis 
probabilefuerft,fi  verum  elt  iimias  menies 
pati,  quod  in  PEIRESCIJ  vita  mrratur, 
cxaliena  fide,  &  SAN  rORiNUS  n.  2. 
ex  proprio  expenmento  profert     &  pari- 
ter  STAHLIUS  p.770.  &  biduo  triduove 
quidem  in  E.N.C.  DecMh  dnn$*  io.  obs. 
217.    Omnia  autem  quadrupeda   vivipa* 
ra,  quae  fuffragmes  fle&unt ,   menfes  pa« 
ti  ,  uti  ARISTOTELES  de gener.  anim. 
L.  J.  c.  20.   de  hifi.  anim.    L    VI,  c  18. 
tantum   pauciores  ,    quod   crafliora  min- 
gant,     &  in   pilos  plethoram   abfumant 
bift.  anim*  L.  VU.  c.  2%  aut  vaccas  etiam 
menftruari ,  uti  ARIST%  de  hift.  L.  VI. 
c.  22.     BOHN.    p.  227»    &   canes  ,  utt 
IDEM  1.  c.  c  20.  &  STAHL.  1.  c  & 
PLATER  apud  SCHURTGlUlvf  citatus 
p.  126.    &  equos  ,  ut    ARISTOTELES 
1.  c.  c.  *t.  Id  quidem  niroium  eft  ;  ne- 
que  pro   menfibus  habere   oportet   vene- 
reum  liquorem,   qui  ex  brutis  fub  tempus 
pruriginis  annuae  itillat ,  uti  hunc  liquo* 
rem  eo  trahunt    ARJSTOTELE3    1.  c. 
c.  20.  Cl.  HERELIUS  Tbes.  2.     Hic  e- 
nim   parciffimus  ,   neque  naturaliter  faa- 
guineus ,  neque    ex   utero  ,   neque  men- 
ilruis  intervallis,  neque  plethoram  folvere 
potens  eft.     Deinde  plethora  brutis  rarior 
eft,  uti  HALEScitatus  DCLXILnot./*. 
&  ARISTOTELES   bi/i.  111.   c,  19.  & 
demonftrat  fumma  raritas  haemorrhagia- 
rum  ,  aut  haemorrhoidum  ,  vix  unquam 
in  brutisobfervatarum. 


§6  DE  MENSTRUI& 

to  i  fctus  aliquando  ali  debet  * ,  &  crefee- 
re  ad  fex  aut  decem  librarum  pondus  ,  tum 
placenta  generari  bilibris  ,  tum  humor 
amnii  parari.  In  has  inpenfas  con- 
fumitur  copia  fuperflui  fanguinis. 

DE 

f  Menfes  primam  materiam  fetusefle  Arijlotele* 
gener.  anim  L%  I.  c.  20.  Gravidae  menfes 
abfuinuntur  in  fctus  nutrimentum  Hippo- 
crates  de  nat.  puer   n.  6>   Nempe  laxitas 
uteri  ,    &    facilis     fanguinis    ad  uteruni 
decubitus  f    &   praefentia  villorum  exha» 
lantium  ,     quibus    placenta    inofculetur 
(Simfon  p.  71.)  conditiones  funt ,  absquc 
quibus  conceptus  non  potuit  ali  ,    &  eae 
ipfae    conditiones     menfes     reddiderunt 
necefTarios.       Non  ignoro  ,     aliquando 
repertas  efle  feminas  ,    quae  menfes  non 
patfae,  tamen  dicantur  peperifle,     Exem- 
pla  numerofa  exftant ,    &  habent  Hippo. 
crates  Epidem  II.  £  5.    Voefius  ib.    BoderU 
cus  de  Caftro  de  natt  mul,  p.  68    Tan&* 
rolus  Tenter..    L   ohf  if.    Hild   Cent.  V. 
chf  41,  e.  n,  c.  Dec.  I.  ann  6  7.  ohf  ifcj, 
Dec.  II.  ann.L  obf.  41    ann.  4.   ohf  116* 
ann.6.  ohf  217.  Dec.  11L  ann.  I.  ohf  24. 
*#».  7.  S,  <>£/!  41.  19    Ce>tf   VII.  ohf  72. 
#0&».  p,  2 1  f„  Bidloo  Exerc.  anatr  Dec.  1L 
d.  f.  Bhodius  ohf    5-4,,  Cent.  111,  la  Mottt 
chf  2$,  24,    btalpart,  ohf   31.   Ce«*.  II. 
£c  conpilavit  Moehius  lndr  Med.  p  fj f. 
&   Marcellus   Donatus  ,     addito   proprio 
exemplo  L.iV,  c.  22,  &  Sennertus  LJV. 
P.  2,  C  2,  c.  j,  &  Fn*»r.  y*/«r,  Vl,  p,  99, 
100.  &  Schurig,  fyll.  p.  176.    Aliae  vero 
poil  diuturnam   menfium  fupprelTionem 
conceperunt,   m  Bartholinus    habet  fci/2. 

37. 


)    •    (  97 

DE    CONCEPTU. 

Conceptum )  Antiquillimum  vocabulum 
cft  ,  &  fignificat  cam  aclionem  ,  qua  idf 
quod  femina  ad  generationcm  confert, 
jungitur  cum  eo  ,  quod  nias  ad  idem  opus 
tribuit,  ea  ratione  ,  ut*  adunatio  horum, 
diverfiflimorurn  ,  principiorum,  ad  deter- 
xmnatum  finem  contingat.  Nempe  prin- 
cipium  y  quod  vir  tribuit,  recipitur  ab 
utero,  ut  homo  fiat. 

DCLXVIII. 
TJteri)  Cujus  fabrica  in  humana  femina, 
a  biutorum  itrudura  plurimum  *  differt. 

Tria 

%1.  Cent.W.  aut  curo  pareiflimis  menfi* 
bus  e,  n,  c.  Dec.  $.  ann.  2.  ohf  114. 
Vfrum  pauca  exempla  ad  peculiarern 
forte  fabrlcam  pertinent  ,  qualis  in 
viraginibus,  aut  Groenlandicis  feminis 
difta  eft. 

a  In  quadrupedibus  viviparis  enim  vagiiu 
finditur  in  duo  lonsra  ,  undulata  cornua, 
quorum  finis  in  tubas  adtenuatur  Graaf 
T.  XIV.  XX.  XXV  Duverney  Mem.  de 
Vacad.  1701.  f.  i;ij  totus  etiam  tenuior 
magisque  carneus  cft  confer  Vefalium 
p,66f.  In  cornubus  iftis  fetus  in  totuiem 
cellulis  diftincYis  fedent  Fabricms  de  form, 
fet.tfi.  in  cane)  &  T.  18.  f,  4  '■'.  in, 
fcrnpha,  Sbaragli  fcepf  p  j^o,  tum  Mauru 
ctauv.  3f.  f,  4,  &  Graaf.  c.  6.  &  in  his 
cornubus  plerumque  tetus,  vel  totus  fedet 
vcl  parte  maxima  Hartman  de  perit.  vet. 
*nat.  p.  18.    In  mulieribus  autem  uterus 

& 

Tem.  V.  P.IL  G 


9S  DE  CONCEPTU, 

Tria  autem  foramina  habet:!   uno  femen 
mafculum    recipit ,    duobus     ad    tubas  b 

patct. 

Exire) 

8c  unicus,  et  furfum  latefcit ,  et  ex  an- 
gulis  tubas  edit  absque  cornubus,  et 
pulpofus  totus  eft ,  atque  fpongiofus, 
roultoque  craifior,  et  fetus  in  utero  natu- 
raiiter  habitat  GaUn.  de  diff.  vulv-  ubi 
vero  idera  de  capra  et  vacca  non  bene 
adftrmatur  ,  refte  enim  feminae  pro* 
prium  efle  docet  Drelhcourt  de  femin.  ovis 
not.  c.  p.   5*90,    Nifi  forte  /luiiae  uterus 

humani  fimilis  fuerit  ,  uti  lego    E.  n,  c. 

Dec.M.  &nn.  1.  ohf.  61. 

b  Tubae  Vdlofiame  funt  canales  conici  b  i  d- 
looT  f%.  f,  4.  f.  graaf  in  omni- 
bus  iconibus  ,  varie  incurvi  sidloo 
T.  Llll.  qui  ex  maximae  dlametri  hindi 
uteri     terminis  .eustach,   T.    XIV. 

f.    I.    3.     4.   GRAAF    T.    IX.    X.   STENO- 

N  i  s  in  a&.  Haf  ann.  11,  obf  89,  mkiimo 
oftio   prodeunt   fallopivs   p,  197, 

GRAAF,  T.    IO.     PEYER.     ad  MURAIT. 

p,  408.     fetam     admittente     graaf. 

,      pt     176.      KEIL,     p.      I06       WINSLOW 
n.    608       LIEUTAUD    p.     J6l,     &C     & 

inter  duas  laminas  peritonaei  in  fe  ipfum 
redeuntis  DCLXlll.  hensing.  de  perit. 
n.  48.  winsiow.  n,  607.  extror- 
ium  verfus  ilia  migrant ,  primo  inferio- 
res,  deinde  exteriores  acruwbunt  ovariis 
f  a  l  l  nft.  fuperioribus  primum,  deinde 
&  interioribus  vide  winsloW,  &c. 
Continuo  cundo  latefcunt  bidloo  1.  c; 
i»laxzon«  L.  11.  e,  10.  ita  tamen  ,  ut  fub- 

inde 


DE    CONCEPTU*  99 

Exire)  Ut  per  eos  wateria  quaecunque 
ex  utero  verfus  extrema  fimbriata  canalium 

,    aeque 

inde     anguftiae     aliquae     interponantur 
graaf.  T,  XIX    r.  ii  %*  $.  donec  ova- 
rium  aut  proxime  santorin.  p    127. 
roersibrana  intermedia  fallop    p#    196. 
aut  omnino  adtingant    act,    berol.  I. 
vol    Vll    santorin     Jfiori/i  dun  feto 
n.    30    CRAAFp,    261.  &  T.  19     f.  I. 
winsiow    n      6lO.     LIEUTAUD     8c 
aliquando    adnafcantur ,    quod    equidem 
credit  per   morbum  fieri   Fallop,  p„  1 96« 
b.    invacca  vidit   Duvemey  junior  Mtm. 
de?  Acad.  \*]o\.  f.  2.    in   laena  vero  & 
tigride  perpetuum   efle  Parifini  auclores 
lunt  Diff.  dis  anim*   P.lll.  p.  12.    &  ele- 
phanto  p.    134.    ibi   ampliori,  quam  ad 
uterum,  ofculo  patenc Fallop*  p.  197.  minus 
tamen  lato ,   quam   pars  proxima    tubae 
Lieutaud  \.  c.  Winslo^vo.  n.   609.  Tauvry 
p.  69»  quam  cum  varice  non  male  com- 
paravit    in    injUtutionibus    Fallopius.     Id 
ofculum   undique  ambitur    fimbriis   car- 
ttofis    Fallop*    1.    c    Pafcoli    ).    ti    p.  63. 
varie  &  faepe  eleganter  laciniatis  Fal!opm 
1.  c.  Bidloo  1.  c.  GraafV  c.  f.  2..Verkeyenm 
T.  17.  f.  6.  Sche/hammer^exerc    12.  quafi 
erofis  Rio/an.ip.  179.  valde  vafculofis  vide 
iconem    afm   ^y?r/    &     Htifler.  T.   111. 
£  i).  nbrisque  longitudinalibus  inftruclis 
Sbaragli  Jceps.  £  4.    unde  mufcufos  vocat 
Drelincourtius  in  Mangeti  Theatr,  11  p.13^ 
Concept,    de   conceptu  Periocbe  5,   6,    tum 
Harder  apiar.  p.  34.     Has  nmbrias  non 
quidem  nullabruta  habent,  ut  vult  Sbaragli 
1«  c.  p.    366.     habet !  enim    felis  Zibe* 
G  2  thina 


100  DE  CONCEPTU, 

aeque  facile  ire  poflit ,  ac  ab  iis  ipfis  extre- 
mis  verfus  uterum  fertur  c.    Nullae  enim 

intU9 

thina  Parijtftis  teftibus,  Leaena,  apud 
eosdein  :  &  rana  Peyer  apud  Muralt. 
in  Vademec.  p.  404,  405.  Aliquando 
tamen  etiam  in  femina  fimbriae  defunt 
Elzfioltz  E.  n#  C.  Dec.  I%  ann.  6.  &  7. 
obf.  197.  f.  3.  Cbe(elden.  Weitbrecht. 
Petrop.lV.  p.  262.  Acad*  des  fc.  1700. 
hi/imp.  46.  Zod.  GalU  11.  p,  73 #  Utraque 
forte  caufa  eft,  quare  Snvammerdamius 
in  iconibus  fuis  omiferit  lacinias ,  & 
GRAAFIUM ,  qui  pinxerat  ,  car- 
pferit» 
c  Flatum  libenter  transmittunt  ex  utero  in 
abdomen  Graaf.  p.  260.  aut  viciilim. 
Hinc  in  tubis  frequenter  fanguis  repertus 
eft  Ruyfch,  Muf.  p.  127.  aut  menfmm 
Ruyfcb%  obf  85.  aut  lochiorum  ID.  obf 
84.  Staebe/in-  fpec.  am  1724.  n»  4.  aut 
puerperii  Blancard  in  colleel.  ad  duas 
libras  Blegny  Zod.  I.  m.  Jan.  (ubi  adeo 
apertae  fuifle  leguntur  ,  uc  grumos  manu 
eximere  lkeret)  &  per  eam  viam  in 
abdomen  fanguis  exiit  Santorin.  ift.  d'un. 
ftto  p.  16.  ad  duas  in  puerpera  libra* 
Blegny  bifioire  d*un  fetus  p.  24.  Hunc 
fanguinem  ex  utero  habuerunt ,  &  mani« 
fefto  Ruyfcbius  vid.it,  fanguinem  continuo 
duclu  in  utero  ,  &  tubis  &  ad  ovarium 
fuifle  Muf.  rmr.  p.  117.  Pili  etiam  et 
fteatomata  per  uterum  a  puerpera  excreta, 
fucrunt  procul  dubio  ex  ovario  Siles. 
Satur*  Vll  n.  5.  Spiracula  efle  uteri,  per 
quae  in  abdomen  halet,  Pallopius  ex  con- 
jeclura     p^pofuit  in   inft.     et    repetiit 

Whar* 


DE  CONCEPTU,  iei 

intus  adfunt  valvulae  d:    Ultimus  finis  in 

cavi- 

Wbarton.  p.  230«  ut  manifeftum  lit,  viam 

vidifie  liberam- 

d  Valvulas  anatomici  nonnulli  propofueruht, 
cum  flylum  mediocrem ,  &  facile  per 
oftium  abdominale  fubeuntem,  ad  unciam 
citra  uterinum  oftium,  repelli  viderent,  & 
aliquando  flatum  WEPFER  de  cicut.y. 
124.  tum  viderent  forte  cellulata  bruto^ 
rum  cornua  Ergo  tres  cellulas,  qua- 
tuorve  Riolanus  fecit  1%  c.  &  Linden* 
phyf  p«  282.  &  T.  Bartbolinus  in  Ca/p. 
p.  142.  valvulas  vero  multas  Jfharton. 
p.  230.  Sc  C-  Bartholjnus*  Sed  mera 
anguftia  eft,  rugaeverointemae  tubae,  non 
circulariter ,  v.rum  fecundum  iongitu- 
dinem  difponuiaur  Qraaf^  T.  XIX.  f,  2. 

e.  n.  c.  Dec.  11L  ann  9.  10.  obf  ioz. 
Verheyen.  p.  132.  T,  17«  f.  6«  Buchner . 
MifcelU  1727.  p.  62.    Santorin*  obf\  T.  II. 

f,  3.  Winslow  n.  613.  funtque  plicae 
rnembranae  internae  Bianchi  de  gener. 
p.  73.  Neque  video  valvulas  illas  duas 
ad  ingreflum  in  uterum  FaNTONO 
diftas  p.  100.  quarum  fimilem  unam  m 
cuniculo  vidit  GRAAFIUS  p  x6  6^ 
ctiam  ab  ELSHOLZlO  receptam  [  c. 
&venette  p,  %fa  Re£ie  adeo  ill, 
meisterus  nionet,  tubas  mulieri  minime, 
ut  ln  brutis  cellulatas  efle  comf.  p.  106. 
valvulasque  refutavit  rEyERUs  ad  mu- 
kalt  p*  409,  &  Graaf.  f;  %6k  & 
Welfcb.  T.  $-2,&  tauvrv  p.  64.  &  qui 
jie  in  equarum  quidem  tubis  reperit, 
MORGAGNI  Adv.  IV.  p,  5-4. 

©3 


102  DE  CONCEPTU; 

cavitatem  abdominis  aperitur  e  ,  &  dilata- 
tur  in  fimbrias  lacertofas  iive  rneoibrano- 
fas.     Nihii  tamen  ex    cavo    abdomine  in 

tubas 

t  Caecam  tubam  plerique  fecerunt  vetudiorum; 
Fallopio  excepto,  quiubiqueapertamdeferi- 
pfit:  Nempe  casserivsL  VlH.Tab,  10, 
21.  &  Spigelius  p.  i6i.£ilHaz,zonus  II. 
c.  10  &  c.  Bzttbolinus  inft.  anat-  p.  141» 
&  Tf  Bartholinus  p#  tf8  &  Mauriceau  p. 
i$t  &.Highmorus  p.  100  caecam  taciunt, 
leal  autem,  non  multo  melius  concidere 
aitintra  aliquot  a  xnortedies,  ne  ftylum 
admittant    p    65.    Caccam  etiam  tubam 

Vidit  BAR  THOLINUS  lift%     02      Cent.  L 

&  graaf.  p.  15-9.  T.   19-   f.   3.    &  fa 

E.    N.    C-   D^.  11    #»#•   f.   obf     6*.    &     D  U- 

verney  Me/w.  de  l'Acad    1702  p,  405* 

fufe,  &    manget     Tbeatr.     anat*    11. 

10S..&  manningham     pro  frequente) 

p.  49.  &    chese  ldenius  Vbil.  trans, 

r\tin .temanat  ^.%-j 6  ztCyfrianusy n  & 

Weitbrecbt    )e  c.      &    Tarifmi    Academici 

1704,    n,  ;.  &    Biancbi  p,    7  $•,  Sc    R//- 

yfch        Obf      cbir.      8   5.       8c      Ntfto£ 

rtfe  fterilit.n  12,  qui  addit  faepefe  vidifle, 

Alteram  autem  tubam    caecam    recenfet 

R«^^  Muf  rar  p.  174    8c   F<*/i;w,     J*//e 

«we    <W/f?    i/£wf.   c  j.  n    21.    et     Fog/i 

antbrcpogen.    p.  127,     Inde    fteriiitatem 

deducunt  aliqui  Kuyfch  obf  S$-  Cyprianus 

expertus»  &  Mangetus  \e  c.   Denique  oya- 

rium  ,    tubamque  lateris  finiftri    defuifle 

vidtt   b  L  A  s  1  v  s  1 V     *hf€%.     Jlgo    vero 

perpetuo  apertam   reperio  ,  etiam  in  tet 

neris  puellis  et  in  fetu  'Mar    Baltb,   Aft^ 

1609.  p,  2oc  contra   muralti    experi* 

mcn- 


DE  CONCEPTU.         103 

tubas  recipi  poteft  :  aut  viciffim  ex  utero 
in  tubas  venire,  praeter  vaporem  aut 
aerem. 

Diktatas)  Tubae  verfus  uterum  ftridtiffi- 
mae,  ad  partem  averfam  amplifiimae  funt, 
quae  ipfa  figura  fecit,  ut  tubae  vocatae  fue- 
rint  ab  accurato  illo  defcriptore  fal- 
jlopio;  qui  non  invenit  quidem  tubas  f , 

lter 

mentum  p-  4.16.)  etfi  aliquando  ofculum 
non  continuo  reperiam,  collapfum  inter 
rlmbrias,  ut  olim  monuit  falloim  us, 
deinde  drelincgurtius  adverf  ad 
dogma  12.  &  habeo  confentientem  mor- 
GAGNUM^I.n.30  Errorem  priicum 
refutavit,  tubasque  cavas  efle  demontlra- 
vir  WHARTONVS  ftylo  inferto  &  f. 
van  HORNE  prodr.  p#  18.  (  cui  hoc  irv 
ventum  non  bene  tribuit  S  W  A  M« 
MERDAM  p.  5-4. )  8c  g  raaf  p,  2fo. 
260. 8c  paruini  ii)  tigritk  &schra- 
DERrf/  Dte.  I.  obf.  7  ctMOLlNETTVS 
p.  3x3.  &  SCHELHAMMER  progr. 
valed.  n.  ja.  (qui  ftylum  excludere,  ied 
llatum  transmittere  monuit),  &  in  gra- 
vidis  digitum  recipere  vidit  BAyiE  de 
catam.  p.  ij^  Caufa  errandi  aut  in  ra- 
riori  cafu  ,  aut  ih  ilia  difficultate  a  iaci- 
niis  fuit  Coalitum  autem  ad  praegrefTam 
aliquam  inflammationem  non  imperke 
referunt  Cyyrianus  &  Duvemeytts* 

f  Satis  certum  eft  vetuftos  anatomicos  tubas 
utcunque  vidifle  ,  ncminem  tarnen  ve- 
rarn  hiftoriam  dedifle  Herophilus 
duchim  varicefum  fere  uti  duclius  fe- 
minalis  maris ,  utrinque  in  uterum  in- 
G  4  fer- 


104        DE  CONCEPTU. 

itcr  tamcn  ad  uterum  &  Cavitatem  primus 
detexit.  Jbx  hic  diverfa  amplitudine  fe- 
quitur,iter  poiius  ex  tuba  in  uierum  efle, 
quam  ex  utero  in  tubas* 

Fle- 

fertum  defcripfit,  apud  galenum  de 
femine  L.  11,  c  I.  non  absquc  magnis 
erroribus  admiftis,  quem  non  in  omnibus 
muliertbus  rcperiri  ait  galenus  de 
diff.  uterl  Djfertius  rufus  in  ovc„ 
vafcula  e  teftibus  cnata>varicis  ad  modum 
revoluta»  in  cavum  uteri  perforaca  vidit, 
quae  prefla  mucum  tunderent.  Lfc  1  p. 
40.  ed  clinch.  Hi  etiam  cirrhi  iunc 
uteri  apud  RVFVM,  cornua  djoclis, 
galeni  de  util.  part.  L.  XI V.  e.X  quae 
dixit  de  vuiv.  diff  c.  $.  paulatim  ar- 
&ata  angufto  finc  tefti  adhaerere  ib  Et 
apud  kundem  de  vulv.  diff.  c*  3,  & 
ORiBAsiuMp.  113.  proceflus  lateralcs 
vulvae  vcrfus  ilia  hemicyclis  compsravit 
hekophiluS'  Sed  etiam  galeni 
meatus  feminales  a  teftibus  in  cornua 
novi,  ignot»  HEROPHlLO  &  EUDE- 
MIO  de  vulv.  dijf.  c  9.  ad  teftem  Ia« 
tiores  ,  in  medio  angufti ,  penc  folidi, 
laxiores  ad  uterum,  fcmen  cffundentes 
de  femine  11.  &  transmittcntes  fpecilla 
ib-c  1.  analogi  paraftatarum  varicoforum 
de  utilitate  partium  L.  IX.  c.  11  brcves 
tamen  et  angufti  c.  10.  huc  videntur 
pertinere.  lldem  adeo  funt  du&us  a  te- 
ftibus  in  cornua  a  THEOPHlLO  re- 
petiti  p.  895-.  &  FERNELIO  defcr. 
fart.  corp.  bum.  Ce  Vll.  ct  rccentioribus 
ut  VESLlNGlo    Syntagm.  p.  7«-  ^liis- 

que 


DE  CONCEPTU.  105 

que.  GALENVS  cnim  tubas  potius, 
quam  ligamenta  ovani  vidit  in  fuis  be- 
ftiis,  eae  enim  tubas  habent,  ligamentis. 
iftis  deftituuntur  TAUVRY  de  la  generm 
Nihil  aliud  ctiam  V£  ALIUS  duu  p" 
65-9,  aut  pinxit  f.  15".  V.  f  z6  K.  tum, 
quaudo  dixit  cornubus  uteri  inferi 
de  china  p.  12?.  In  examine  vero  o££ 
FALLOPII  p,  135--  146.  videtur 
quidem  tubas  defcribere,  totus  tamen 
obfcurus  eft  Sed  &  PAREVS  p.  ioj-  f. 
G.  tubas  pingit.  COLUMBUS  autcm 
vafa  feminaiia  tortuofa  icminls  pro 
uteri  cornubus  efle  teftis  cft  p.  »41. 
FALLORVS  denique  in  infl  attat.  p, 
10,  8c  ohf  p  197,  meliorem  defcriptio- 
nem  dedit  cum  meatus  feminirii  nomine, 
fimbriasque,  &  ampliorem  finem  addidit, 
EVSTACHivsin  tab.  XllU  &  XIV.  f,  \r 
2.5.4,  fatis  demonftravit  fibi  notas  fu 
ilTe.  Ab  eo  tempore  vulgo  rcceptaefunt 
nomine  deferentis   duBus  &  C.  savhino 

C    l6.   PlNAEO     p.     $S.     CASSERIO    L% 

VIH.  T.  XX,  Xl.  aiiisque. 

Verum  alias  etiam  vias  veteres  ab  ova- 
riis  ad  uterum  propofuerunt ,  marginem 
r.empe  ligamenti  lati  teretem,  turgidum, 
rctro  tubarum  initium  pofitum  ,  quifibris 
quibusdam  femitendineis  praeditus,  utcun- 
que  ovarium  contra  uterum  firmat  Graaf 
T.  IX  £  1.  Weitbrecht  fyndtfm*  p.  23 1. 
Lieutaud.  p.  362.  E.  n.  c  Ctnt.  Vll. 
obs<  98.  bon.  ic.  Morg.  Ad<u.  I.  T.  IU.0.0. 
Sbarag/i  in  icon.  Eum  non  pauci  pro 
vafe  femen  in  uterum  efFundente  habue- 
runt.  Hunc  videtur  Galenus  fubjnde  vcl- 
le ,  nam  ebfcura  res  efl>  Ciarius  MaJJa 
Q  S  & 


io6  DE  CONCEPTU. 

&  Riolanus  p.  178*  kSpigelius  p.  261»  & 
Vesiingius  p.  71.  &  Caffstius  1-  c,  &  C. 
Bartfio/inusp  1 43  •&  ^'<ar/c««j,qui  caecum 
videri  fatetur  p.  227.  omnesque  qui  ad 
eam  aetatem  vixerunt;  qui  tamen  varie 
cum  eo  ligamento  tubae  defcriptionem 
confuderunt,  ductum  autem  dixerunt  eia- 
culantem.  £um  adhuc  habet  Eisholz  l.c. 
&  Mauriceau  p.  90*  li(-  G.  cavumque 
fe  reperiiife  confirmat  Meryus  apud  Ftf*« 
tonnm  p.  204,  tum  lantonus ,  ut  etiam 
valvulain  in  cavitate  videret  pt  208.  Cae- 
cum  autem  efTe,  &  verum  lignrnentum 
P/azzonus  monuit  p#  Bfc.  138.  &  /).  de 
Marchettis  p.  44.  neque  multum  ei  tribuit 
flarveius  exerc.  64.  Deinde  ita  refutavit 
Graajius  p  256.  &  lawvry  de  la  gener» 
p.  28  ieqq,  ut  noftris  teaiporibus  obfole- 
verit, 

Deinde  A,  Laurentius  alium  meatum 
voluit  faepe  isnvenifle  ,  qui  in  principium 
cervicis  duceret  L.  Vll.  f.  9.  quale  quid 
etiarn  Fernelius  habet  part*  corp  huvi  de/cu 
C.  Vll*  &  repetit  ex  A*  Laurentio  Vigier 
Enchir.  p.  58.  &  Riolanus  p.  178.  20 1. 
366.  fibrillas  nempe  duas  in  cervice  uteri, 
&  poros,  ejaculantium  vaforum  ofcula,  & 
E/sholz  I.  c.  Recle  vero  negat  reperiri 
Spigeiius  p.  280.  &  omnino  rf.  Laurentius 
vel  idem  ,  quod  Fernelius ,  ligamentum 
vidit,  vel  arteriam  aliquam  ex  uterinis. 
Jta  Drelncourt%  parerg*  de  tuhis  n  8. 
De  Gmlenico  illo  duclu  longiori  diclum  efl: 
ad  DCLXIV.  a  quo  tamen  Laurentianus 
differt  ,  quem  eo  referebat  ,  Tauvry 
P-  22.  Tripartitum  vas  ejacuia- 
torium  Riolanus ,  lubens  omitto,  quod  ad 

tubarr* 


DE  CONCEPTU.  107 

Fltxas)  s  Ratio  eft,  1 .  ut  cum  compendio 
longitudinis  quam  maxima  tamen  itineris 
efictdiuturnitas:  2.  ut  remoram  obponerent 

cor- 

tubam,  fundum,  &  orificium  uteri  dixe- 
rat  fe  in  gravida  vidiflefmdi  p.  366. 

g  Flexas  tubas  efle  dudum  Galenus  piuribus 
Jocis ,  &  ante  eum  Heropbilus  1.  c.  deinde 
Vejalms  f.  25.  V.  f  26.  K.'  cumque  ca- 
preolis  comparavit  Fallopius  p.  197.  porro 
Craafius  p.  259.  (cujus  tarnen  iconts  ni- 
mis  reclae  mnt)  &c  Bidloo  T.  52.  &c.  Di- 
redtio  vero  in  univer  um  varia  eit.  Oliui 
ambire  teites  dixerat  Plaxzonus  L.  11.  c. 
10.  Graafius  fere  transverfas  &  finededr- 
fum  verfo.  Ita  pene  Chefelden,  T.  XXXII. 
Sed  alibi  Graafius  magis  compofitas,  de- 
fcendentes,  dcinde  ad  ovarium  introrfum 
converfas  facit.  Transverfas  etiam  Wins- 
fo<wus\V.  n.  607.  Sbaragli  vero  adfcenden- 
tes  piogit,  fine  verfus  uterum  converfo  11. 
f.  1.2.  p.  40/.  449.  Super  reftes  fcande* 
re,   deinde  retro  eos  defcendere,  fineque 

®  fuo  furfum  vel  deorfum  patere  Morgagnus 
Ad<v.  I.  n.  30.  T.  111.  idque  frequentius 
efle  confirmat  Ad<v*  V.  p.  74.  aliquando 
tamen  confcendere  ovaria^  non  iuperare* 
alias  ne  confcendere  quidem  idem.  Ver* 
bexenius  iitum  mutabilem  efle  (  ut  m  gra- 
vidis  deorfum  refpiciant  p.  132. )  &  ea- 
dem  Winslonjoi  fententia  eft.  Ego  in  gra- 
vida  fcmina,  cujus  hiftoriam  dedi  p.  2. 
Morgagni  defcriptionem  confirmavi ,  cae- 
terum  incertam  invenio ,  quum  facillime 
dum  removentur  inteftina,  dimoveantur, 
&  alioquin  modo  in  pelvi,  modo  fuper 
vafa  iliaca  reperiantur.    Etiam  nunc  bis 

video 


10S  DE  CONCEPTU. 

corpufculis ,  quae  vel  ab  utero  per  eas  tu- 
bas  verfus  firrbrias  moverentur,  vel  a  fim- 
bnis  verfus  uteruin  migrarent. 

Glandulofa"  Fabnca  tubarum  craiTa1»  eft, 
fcabra  intus  &  villofa  3  iimilis  glandulofae. 

Cryptae 

video„fuper  ovarium  adfcendere,deinde  of- 
culum  verius  redtum  inteilinum  convercere. 

h.  Tubmim  membrana  exterior  a  Peritonaeo 
ccnti»uatur,  tota  levis  GRAAF  p.  262, 
Jnterior  ab  utero  eft  LIEUTAUD  p. 
36.  pulpoiior,  craflior,  rubentior  Wins- 
lonv.  nk  81  3.  a  qua  in  primis  laciniae  iilae 
producuntur,  rugofo  tota. 

Inter  utramque  inftnita  vis  vafculorum  eft 
m  rete  n.irabile  implicitorum:  conf  HEi* 
STERI    T,  III.  f.  1*.  &  lconem  noftram. 
Sed  &  mufculares  fibras  inter  duas  tunicas 
defcripferunt    varii,    SWAMMERDAM 
frodr.  p.  23.    WEPFER  de  eio  p.  124. 
DUVERNEY    mem.  de   VAcad?  1702. 
p%  404.  orbiculares  exteriores  SANTO. 
KJNUS  p.  228.  longitudinales  (in  vacro) 
SB    RAGLl  Jceps.     p.  453.    DUVER- 
NEY  1.  c  interiores ,  in   lacinias  produ- 
tfas  S4NTORJNUS  ib.  T.  11.  f.  3.  U- 
trasque  etiam  WINSLOWUS   habet  n. 
6ii.  &  TAUVRY    p.   64.    illas  autem 
fpirales    vocat.     Anulum    vero   cis    finr 
brias ,    qui  tubas  conflringat  DRELiN» 
COURTiO  didum  concept.  de  conc.Per.6. 
&  SCHELHAWMERO  exerc  12.  de ge- 
.  ner.  &BIANCHO  de  gener.    p.  73.   nul- 
lum  hadenus    vidi.     Recentiores  addunt 
fpongiofum  corpus  ,  WINSLOW  n.  613. 
quale    in    defercnte   vafe   eit  DCXLV. 

utri- 


DE   CONCEPTU.  io9 

Cryptae  *  funt  *  mucilaginofae ,  quae  ex 
latiori  fundo  per  anguitius  emiflarium  vi- 
fcofum  liquidum  eiTundunt. 

Hae 

utrique  membranae  interponi  ,  cujus  ope 
tuba  poflit  erigi  a  faneuine  eft^o  DRE- 
LINCOURT.  l.c.  Per.  7.  FaNTON. 
p.  219,  FARTSOEKER  Coni.  phys.  p. 
jio.DRAKEL.Kc.  21.  COMMENTA- 
TOR  HEJSTERI ,  PALFYN  li  p. 
231» 

Ivlihi  de  eo  corpore  vere  cavernofb 
«ondum  fatis  conftet.  An  vafa  illa  nu- 
merofiffima  viderunt?  Tubum  autem  ner- 
veum  illum,auem  ir  tuba  rei  eiiebarad  ute. 
rom  latiorem  R.*OLAMJ3  {.178.  179. 
&  in  rriori  medietate  admittebat  VE3- 
LINGIUS  p.  73.  ego  quidem  non  in- 
telligo. 

i  In  tubis  mucus  reperlri  folet  WEPFER  de 
cicut.  p.  124.  qualis  ir  utero  ,  non  diffi- 
milis  humani  feminis  RUYSCH  obs  45. 
invetula,  VOGLI  I.  c.  11.  p.  56.  in 
virgine,  in  puerpera  vero  SANTORIN. 
c.  XI.  n.  18.  &  in  univerfum  in  iunio- 
ribus  LINDEN  phyfeoL  p^  zSz.  aut  la- 
#is  aliquando  coa£i  fimilisBLANCARD 
nnat.  prafl.  obs.  LV.  Cunr>  teitium  fucco 
comparabat  Bartholinus  anat  p.  259.  & 
hifl.  92.  Cent*  l^  Ego  vero  mucokim  vi- 
d\ ,  fed  turpem ,  ut  e  n.  c.  Dee.  II.  ann. 
IX.  obs.  224.,  a  femine  mafculo  valde  di- 
rerfum  Lympham  Wmslontus  vocat  p. 
613.  &  fapidam  ,  cocgulabilem  Littre 
Mm%  de  l*A<ad>  1 704,  tift,  p.  27.     Hunc 

poteft 


MD  DE  CONCEPTU, 

Hae  tubae  ponuntur  in  ligamentis  latls. 
Ea  ah  arhtaeo  cafpadoce  k  cum  a- 
lis  vefpertilionis  comparata  fuerunt:  ab  ali- 
qua  fimilitucUne ,  quse  his  alls  eft  cum  li- 
gamentis  ,  ubi  ab  utero  verfus  ovaria  ex- 
panduntur.  Hoc  nomen  retinuerunt  apud 
recentiores.      Jpfae  tamen   tubae    mobiles 

funt, 

poteft  titerus  fuppeditare.    Scd  etiam  ift 
tuba  muci    fontes   invenerunt,  glandulas 
nempe    Cypriano    diclas  in   Epift.    p.  2r. 
Duverneyo  1.  c.  Tauvryo  p.  64«  Santorino 
obs.  c.  X'.   n.  18.  iflor.  cTun  feto  n.  26.  & 
Parijtms  kift.    de   rAcad^x^o^    obs.  3. 
timidius  autem  Wins/oivo  1.  c.     Exhalare 
vcro  &  in  vaporem  coei  ,  faltem  partem 
ejus  ,  confht   ex  Heifteri  experimento  ., 
quo  mercurius  in  arterias  impulfus  in  tu- 
barum  c&veam  exiit  not.  ^4.  »t   omnino 
non  necefte  fit,ad  tubas  lubricandas  liquorem 
ovcrum   adhibere  ,    quod  fecit   Paitonus 
della  penerM   p    46.  &  Cyprianus.     Fla- 
vum  cffe  in  vetulis  vaccis  ♦    &   fermenti 
forte  genus  vult  Sbara^Ii  p.  45 1 .  In  ranis 
fimilis  in   oviduftu  vifcor   eft   du  Hatnel 
hifl.  acad.  p;  275.    &    in   Raja  ovidudus 
papillis  muciparis  repletur    Stenonis  myol^ 
Jpec.  p    147.  Collinsv.bz/y*  (etiam  de  a 
liis  pifcibus).  Aliquando  increfcit  in  enor- 
mem  hydropem.     Centum  &  qnadragin- 
ta  aquae  libras  in    tuba  repetft  Harderus 
apiar.   n.   88.     Aliud    exemplum  eft  in 
ZodJGall%\.    pa  202.  &   150.    librarum 
Cyprtanus  1«  C.  f.  3» 

k  Vide  DCLXlil. 


DE  CONCEPTU.  m 

funt  ,  &  libere  l  in  fluftuante  membrana 
disponuntur  ,  nihilque  jmpedit,  quo  n  inus 
furium ,  deorfum  ,  antrorium  ,  vel  retror- 
fum,  dextrorfum  ,  iiniftrorfum  moveri  , 
&  verfus  uterum  accedere ,  aut  ab  eodem 
facillime  recedere  pofiint. 

Animalium)  lncomparabilis  harve- 
ivs  **  &  ingenio  fummo  polluit ,  &  rara' 
felieitate  beatus  eft  ,  ut  ex  liberalitate 
caroli  I.  omnes  iieceffariae  ad  totuni 
opus  impenfae  ei  fubpedkatae  fuerint:  Ifte 
cximius  vir ,  reliquit  nobis  hiftoriarr  gene- 
rationis  animalium  ,  quae  .  aristote- 
l-is  m  fimile  cpus  tantum  certe  fuperat, 
quantum  aurum  terra  pretiofius  eft  ;  cum 
tot  talenta  n  in  praeceptorem  fuum  ale- 

xan- 

1  Nifi  aliquando  praeter  naturam  utero  adna- 
fcuntur,  qualia  exempla  VOGLl  habct 
anthrop.  p.  227.  &  BlANCHl  p.  75.76. 
aut  inteflino  reclo  &c.  Sed  nulla  in  cor- 
pore  partici  !a  eft,  quae  non  aliquando  ad 
viciniam  accreverit. 

1*  De  gener.  anirn.  p.  228.  Dcodecim  nempe 
damarum  copiam  HARVEIO  fccit,  quas 
fubinde  a  conceptu  fecuit 

m  Ncque  ipfe  tamen  rudis  aut  indiligens, 
etfi  omnino  multa  ex  aliorum  rlde  recen- 
fcat  ,  neque  perinde  in  fecando  aut 
in  afliduitate  obfervandi  verfatus 
fuerit. 

a  ATHENAEVS  in  Dipnojepfrjt  ll.  IX.  licet 
noii  multum  huic  famae  trirujat  eruditis- 
fimus  sCHuiims  lift.  t*ed.  p.  3/ Si 
Sufficit  tamcn  quod  plinivs  cenfinnac 

LVW. 


ii2  DE  CONCEPTU. 

xander  effuderit  Omnes  feminae  ani* 
■iralium  quadrupedum  ,  gradientium  &  re- 
fpira  tium  (nam  aves  unicam  tubam 
habent  o  )  duabus  tubis  uterum  inftruftum 
natfae  *  funt,  &  in  vaccis  totus  uterusma- 
nifefto  in  duo  cornua  finditur,  in  muliere 
vero  cornua  rnulto  anguftfora  funt ,  &  mi- 
nora,  &  dicuntur  tubae   t.     Hae,  in  ho- 

^mine 

L,  Vlll.  e.  i6\  &  Ipfa  rc$  legentem  facile 
docet ,  venatorcs  neifrpc,  ct  pifcatores, 
&  aucupes  ,  iufliircgio,  quidquid  habe- 
rcnt  obfervationum  ,  in  adverfaria  ari- 
stgteiis  contulifie. 

o  Rarisfime  duas,  &  praeter  naturam  ,  quale 
exemplum  in  gallina  morgagnvs  vidit 
£pijl.  XX.  &  aliud  n.  stenoni  s  a.  h. 
II.  p.  226.  n  ji.  Nam  avibus  unica 
tuba,  uti  unicum  ovarium  cft,  TAUVRY 
p.  66.  tum  Quadrupedibus  oviparis, 
fiVris  in  gallina  fpiralibus  cin&us  peyer. 
werycol  p.  164.  In  infeeYis  oviducltus 
duo  I»nt ,  deinde  in  unum  confluunt 
MALP1GH1VS     de     bomhyct     T.    XII. 

p  Utl  duo  iisdem  ovaria  funt,  ita  duae  in 
omnibus  tubae.  TAUVRY  L  c,  Ratio 
nem  diverfitatis  addit  idem  ,  quod  in 
quadrupedibus  motus  per  tubam  a  pede 
alrerne  in  grefTu  promoto  juvetur ,  avi- 
feus  au*em  non  alh  ,  nlfi  a  veficularum 
acrcarum  motu  vis  fit  pt  68. 

q  Quadrupcda   &   cornua  habent>  &  tubas, 
mulier  iolas  tubas ,    malc  cornuum  no- 

mine 


DE  CONCEPTU.  1,3 

mine  tubae  ,    quae  ia  animalibus  cornua 

funt ,  in  iis  animalibus  ,  quibus  ftatum  eft 

coeundi  tempus ,  eo  lolo  tempore   mutan- 

tur,  quo  haec   animalia   in    libidinem   ex 

naturae  lege  ruunt.     boli  r  nempe  homini 

nulliirn  tempus  definitum  eft,  quogeneret, 

reliquis    animalibus    pene    omnibus    fuurn 

tempus  ftatutumfuit,  quo,  neque  alio,  ma- 

res    &    feminae    pariter   lafciviant  ,    appe- 

tantque  venerern  ,  reliquo  anno   le  mutuo 

repudiatura.      Ergo   harveyvs,    indaga- 

turus ,  quid  in  femina  mutaretur  eo   tem- 

pore,  quo   ad  generationem  idonea  reddi- 

tur  ,     facile     vidit    aptiffimum    coniilium 

fore,  fi  in  femellis  certo  tempore  venerem 

appetentibus,  in  hanc  mutatlonem  inquire- 

TQt.     Equas  adeo,   vaccas ,  cervas  ;  damas 

iecuit ,    tum     eo    tempore ,    quo    marem 

refutant ,  tum  eo,  quo  appetunt  &  admit- 

tunt*      Experiundo  didicit,    nullam   uterr 

marem  pafli,  utenve  virginei  diverfitatem 

efle ,  nifi  quae  in  tubis  s    eft  ,   &  in  ova- 

riis 

mine  etiam  pasfim  recentioribus  receptasi 

Ut  VENBTTE. 

r  Tum  animalibus ,  quae  homini  familiaria 
funt  ,  cani ,  equo ,  fcli ,  poreo ,  tauro. 
Equos  in  Alti  toto  anno  equae  aheaeae 
adhinniviffe  pausanias  Eliac.  h 
p.  314.  Ccrta  tempora  in  primis  cervi 
obfervant. 

s  Eft  utique  Vide  DCLXXlll.  De  tubis  par- 
cus  eft  Sed  aliorum  exftant  experimen- 
ta.    In  femina  impraegnata  tuba  inflam- 

mata 

Tom.  V.  P.  IL  H 


M4  DE    CONCEPTU, 

riis  *•     Tubae    nempe  inclfae  in    femellis 
veneri  non  obnoxiis ,    internam  cavitatem 

levem 

mata ,  quae  ovulum  comprehenderat 
cum  femine  viri  EDIMB,  SoC,  ESS, 
Y/tff-  &i$*  ^n  a^a  P°^  venerem  occifa, 
tuba  rubicundior,  crafla ,  diftenta,  verfus 
ovarium   intorta  ruysch.    apud    die- 

MERBROECKIVM       &      apud     ERNDL. 

It,  angl.  bat>  p.  90.  In  cane  ad  veneren 
turgente  tuba  vafis  plenisfima  valisn. 
delU  nova  delle  femine  vivipare  c  IV. 
11.  f .  7.  19  idque  ante  receptionem  ovi 
fibi  femper  adparere,  ut  flmul  major  fit  ID. 
n.  17.  In  cuniculo  pariter  tuba  rubicun- 
dior  graaf  p,  jof.  Liquidi  aliquot 
uncias  in  tuba  ovario  adhaerente  vidit 
B  u  s  s  1  e  r  e  Phil^  trans.  abrHgd  111  p.  1  ir 
&  adeo  dilatari  in  gravidis,  ut  digitum 
caplat  BAYLE  de  catamen.  f.  t;.  Cornua 
cuniculorum  magis  rubra  graaf  p.  30^, 
8c  extenta  reperiri  poft  conceptionem, 
plenaque  fucco  vlfcido  COSMOPO- 
LITA  p  4f.  46.  five  everardvs.  Tur- 
gidam  poft  conceptum  tubam  nente- 
Rvs  vidit  phyfil  p.  520, 

t  Ovarium  ante  venerem  macrum  efl:  (incane) 
valisn,  c  IV.  n.  14.  Idem  a  conceptu 
plenum  liquido  vifcido  EDIM6URG.  V. 
p.  357.  Ovarium  a  coitu  rubrum  ver- 
hevbn,  1!.  p.  3 14.  Pofl:  coitum  contu 
nuo  veficularum  tunicae  pluribus  vaiis 
confpicuae  sbaragli  fcepf.  i.  p.  300. 
&:  opacae  graaf  p.  267.  Ovum  ali- 
quod  reliquis  majus  perpetuo  ruy  scu. 
IbeJ.  VI  n.  c.  (>ed  de  corpore  lutco  dicit) 
Congreflus    tempore    nafcitur  in  ovario 


DE    CONCEPTU.  115 

levem  habent,  &  lubricam  ,  muco  intus 
inunftam.  Sed  in  venerea  libidme  interior 
luperficies  tubarum  quafi  inflammata  adpa- 
ret ,  maculisque  rubris  vanegatur#  De  • 
inde  in  femellis,  quae  venerein  non  appe- 
tunt  ,  tubae  /uo  pondere  labuntur  ad  infe- 
riora  ,  &  fimbriarum  laciniae  peadent ,  uti 
in  caftrata  femina  feaiper  flaccid^c  reperi- 
untur.      Sed  veneris  tempore ,   etiam   in 

galli- 

^amarum  fibrofum  tuberculum  i  quo 
ovum  ab  ovario  liberatur  PEYER  me- 
rycol.  p.  4^  et  in  fcropha  globuli  undi- 
que  ex  ovarto  eminent  ID.  ib.  quod  g!o- 
buli  fimile  ,  e;landulofum  defcribit 
GllAAF  l.c.  &  foramen  dentq»je  adpa- 
ret ,  per  quod  ovunv  tranfiit  p,  18  !  Sed 
videde  eminente  corpore  luteo  DCLXlX, 
Adeoque  mutatur  omnino  ovarium 
ad  conceptus  tempora,  quod  non  bene 
negaverat  HARVElVS,  'VALlSNERlO 
monente  c.  X,  n  4.)  &ea  ipfa  mutatio 
partes  dcmonftrat  magnas  cfle  ovarii  in 
generationis  officio  IDEM  c.  9.  n.  $. 
ln  furore  uterino  ovarium  pugno  aequi- 
le  BLANCAARD  anat.  pract.  II  0^99: 
ovaquc  pifo  aequalia  BONMET.  Med* 
Sept.  1.  p*  216.  SCHURJG-  de  maliebr: 
p.  n6-  idemque  vidit  BRENDELlVS, 
et  magna  inde  fymptomata  hyfterica 
santorinvs  p.  224.  ruptamque  ovarii 
membranam  ,  quam  diduxerat  corpus 
luteum  turgidum  idem  ifteria  d'un  reto 
n  19.  Ovaria  plenisfima  hydatidibus 
in  temina  maniaca  COMM-  NOR. 
1741,  Sihd.  \t.  &  ovarium  ovi  galli- 
nacei  molc  fhdaeys  misc,  ohs-  6. 
H  2  In 


u6         DE   CONCEPTU. 

gallinls,  ftatim  a  coitu  tubae  rigent ,  & 
laciniae  expanduntur  ,  &  non  raro  ,  con- 
tinuo  u  a  coitu,  reperiuntur  ita  ex  panfiae, 
utovarium  ampledtantur  contiguae  u*# 

Fetus  )  ln  feminis  hurnanis  non  raro 
reperti  funt  fetus  matri  fuae  funefti ,  qui 
in  tubis  x    enufriti  fuerant :  in  tota  nempe 

lon- 

In  hyftericis  veficulae  tumidae  drelin- 
court  de  femin'  ovis  p«  J19.  In  virgine 
a  retento  femine  crafTo  ovarium  pugni 
inole  venette  p.  208.  tz  in  puella  non 
cafta  femine  turgidum  p.  2ti.  Teftes  iu 
animalibus  catulientibus  magni  &  femine 
pleni  HARVEIVS  p,  272. 

u  Sed  dhTentiunt  alii ,  neque  continuo  a  coitu, 
&  poft  aliquot  demum   dies  adhaefionem 
tubarum  cbfervant  C.  BARTHOUNVS 
&c.    In   catella   primo  &  altero  die  di- 
ftantes  ,   tertio  quartoque  admotas  ovsrio 
tubas  vidit ,     ovumque  recipientes  Scbu- 
r?g-  fylkpfi  p-  75*  &  Ltngius  ib.  p.  6i*& 
fexto  die  aut   quinto  in  juvenca  demum 
tubas  ovarium  ampie&i  a  Desmg  de  for- 
matione  fitvs ,    viginti    vero  feptem  horis 
a  coitu  in  cuniculis  graaf  p.    306    & 
foramen    in     ovarii    tunica    tertio     die 
ovum  transmittere  >    ferius   in  majoribus 
animalibus  p   267.  eoque  tempore  egere 
videtur  ,    ut   ex  ea  lege  fecelere  et  per 
ovarii  membranam    penetrare  queat,  fi 
Tauvrye  fides  p,  83. 

u*  Poft  venerem  verfus   ovarium  converfam 
vidit     Ruyfcb*     apud      Ditmerbroekium, 

Eli* 


DE   CONCEPTU.  117 

Iongitudine  anfra&uofae   tubae:    modo  in 
angufto    orificio    tubae ,     proxime    juxta 

ute- 

E/fMzium  e.n.c.  Dec.  I.  ann.  6.  7;  olf. 
196.  et  Mangeti  Bibl.  anat.  p.  550.  ova- 
rio  vero  fibrofis  appendicibus  adhaeren- 
tem ;  Ofculo  fuo  adglutinatam  quafi 
ovum  abforbturam  (extra  conceptum 
tamen)  Valisnerius  c.  5.  n.  23.  Deinde 
tubam  ovarium  amplexam  poft  coitum 
faepc  vidit  Graaf.us  p.  269.  Acad.  des 
$c.  1704.  bift.  21.  et  Buffiere  Pbif. 
trans*  n.  207.  abrilg.  111.  p.  211.  et 
Valifnerius  c.  2r.  n.  ir.  in  vacca  Du* 
<verney  junior  Mem.  de  Vacad.  1701; 
p.  243.  atque  in  fue  Buffiere  Pbil.trans. 
abridg.  111.  p.  212.  et  n.  207.  in  afina 
N.  Stenonis  A8*  Hafn+  11.  p.  229.  in 
cane  Seburig.  Jylleff.  p.  75.  et  Goelicke 
apud  eundem  p.  50*  in  juvenca  Desnvig 
de  formatione  fetus ;  et  in  ave  demoifelle  de 
numidie  Parzfini,  inrana  Valijneri  operum 
T.  I.  p.  44;. 

Porro  ovum  in  tubam  pendulum  ex 
vafculofo  pedunculo  Buffiere  in  femina 
PhiL  Trans.  abr*  111.  p.  212.  Goeiicke 
apud  Scburig.  .fyllepf.  p.  yi*  Ovum 
autem  in  tubam  receptum  in  femina 
Edimb,  Soc.  Effl  V.  p.  336.  in  erina- 
ceo  Peyer  ad  Muraltum  p.  256,  Va- 
Ufnerius  in  cane  c.  IV.  n.  5.  et  vulpe 
ib.  n,  ^.  tubam  late  inftar  cuculli  ova. 
rium  amplexam  vidit,  ipfumque  demum 
motum  periftalticum,  quo  tuba  adreptum 
ovum  promovebat  c.  IX.  n.  12.  Jta 
mttrivs  illuftre  exemplum  habet 
H  3  tubae 


n8         DE    CONCEPTU. 

uterum ,    modo   alibi   in  flexione    aliqua, 
modo  propius  fini  tubae  ,  qui  in  fin  brias 

!  expan- 

tuba6  adhaerentls  ovario,  ovum  ample- 
xae ,  quod  media  parte  ex  oyario  exierafc 
hift  iyo6.  n  8.  &  aliud  pene  fimile  170I4 
p,  144.  Similis  fere  VERCELLONL 
hiitoria  eft  ,  &  plufcula  in  canis  tuba 
ovula  vidit  SCHVRIG  Lc  MANGETVS 
etiam  ova  extra  ovaria,  &  in  ipfa  tuba 
in  femina  reperitl.  c.p.  7*  &  incane  fimi- 
llimaobfervavitGOELIKE  apud  SCHU. 
RIG.  fyllepf *  p.  50,  j-i.  deinde  ex  ovario 
de  petiolo  pendula  ib.  nifi  ea  quidem 
foerint  hydatides ,  uti  non  male  fufplca- 
tur  SBAR^GLljfop/,  p.  381.  quales  faepe 
de  tuba  pendulas  vidi,&  pingit  NOORT- 
WYCJCt  atquepafllm  reperio  en  c  DecM. 
ann.  f.ohfji.  atque  ovum  de  ovario  pen* 
dulum  ann  1V#  obf.  74.  pro  ovo  etiam 
habitum  In  COMM.  NOR,  1737, 
hbd.  I. 

x  Denique  RlOLANVS  duo  exempla 
fetuum  in  tuba  repertorum  habet  p.  i§o. 
quorum  alrer  pollicis  longitudine  fuerat. 
Non  ignoro,  parum  huic  hiftoriae  tribu- 
ereG,  PATINVM  in  epift.  ad  STRAVS- 
SfVM  ,  rationem  vero  dubii  in  tanto 
exemplorum  ccnfenfu  non  video.  AJiud 
cx  rarbato  ipfe  sbaragli  narrat 
fcepf  ]c  p.  266.  Aliud  exemplum  eft  in 
e.  n.  c.  vol.  V.  obs.  ifi.  aliud  in  FhiL 
trans.\\\.p.2i6.  n.  25-1,  aliud  ex  menone 

MATTHIAE     3pud     SCHURIGIUM    ln 

fyllepf  p.  So,  Fetum  in  tuba  ficcum 
rcpcrtum  memorat  a  duvkrneyo 
dionis     307,     &     307.     &   placenra 

prae. 


DE  CONCEPTU,  n9 

cxpanditur  ,    ircdo    in    fuperficie    ovarii, 
ouod  extrema  tuba  expanfa  comprchende- 

rat, 

praeditum,  cum  tubne  finis  pene  caecus 
eflet  e.  n,  c  VoL  r.ol>ft  i  ft.  et  DUVER* 
NEY  Mem.  de  V  Acad.  1701.  p.  198. 
feqq  Fetum  tubarium  etiam  vidit  BRO- 
CKiVS  Comm.  Nor  1755-  hebd.  19. 
Ex  Vabricio  Terza  Lana  duo  exempla 
refert  Paitonus  delia.  generaz  IV,  p.  97. 
santorinvs  etiam  narrat  hiftoriam 
fetus  iu  tuba  repcrtl,  iconemque  addit 
T.  \l  f.  3.  69,CYPRIANVS  propria  epi- 
ftola  hiftoriam  tradit  fetus,  quem  ex  tuba 
matris  excidit  fuperftitis ,  obfcuriorem 
tameu,ut  etiam  negaverit  tubarium  fuilTe 
BiANCHVsp.  190.  191.  Sed  etProfocer 
meus  TEICHMEYERVS  fetum  tuba- 
rium  vidit,  quem  poft  fex  annos  ex  in- 
cifo  abdomine,  craiTaque  ad  duos  digitos 
iiniftra  tuba  esfecuit  ILL.  TEICH- 
MEYER  med.  for,  p.  64.  et  dentes  ma- 
xilla^que  fragmentum  ex  tuba  excifam 
bvchnervs  refert  mifc.  1750^  144  \m 
Bis  etiam  conceptionem  tubariam  vidit 
I.  dovglas  in  tracl:,  de  cunic.  partu  :  et 
lego  petermanndm  talem  con- 
cepturnvidifte,  V  A  S  S/V  LIANVS 
eciam  tetus,quem  in  uteri  potius  hernia 
quam  in,  tuba  fedifte,  MAURICEaU  ad- 
firn^at  p.77,ieqq.  omnino  tubarius  fulf,  ut 
icones doceut in  phil,  tkans  n,  47*  & 
apud  MAURICEAU  p.  j-o.  &  in  ELS- 
HGLZll  dift.  de  tubar\o  conceptu,  & 
confirmat  bionis  cours  d'anat,  \%  f  c f. 
&  duveulney  mem.  de  l'Acad.  ifof. 
P-  $ °JV  In  vacca  partum  tubarium  habet 
H  4  MAN. 


i*o         DE  CONCEPTU. 

rat,  accreta  ovario.     Plerumque  tamen  in 
media  utcri  cavca  fetus  in  humanis  ferrnnis 

repe- 

bianchi  p;  fi,  Huc  porro  pertincnt 
hiftoriae  fetuum,  qui  in  tuba  enutriti,  eam 
enormiter  dilatatam  ruperunt,&  in  abdo- 
mine  reperti  fuerunt.  Tale  exemplum 
habet dionis  cours d'anattip  37 $  & aliud, 
nifi  ad  duplicem  uterum  pertinet  p.  330. 
&  zod.  gali.  ann,  IV  m  fehr  Aliud 
saviard,  olf  60  &  ?hil  Trans  Abrc 
111  ♦  p  2.14*.  idemque  defcribit  di  onis 
p.  jif •  feqq.  bianchvs  fetum  habet, 
placenta  fua  ad  tubam  adnatu m  ,  qui  ul- 
timo  per  anum  putridus  ejeclus  eft  p. 
181,  Fetum  immaturum  ex  tuba  rupta 
elapfum  fufe  httrivs  deferibit  Mem. 
de  l'Acad  des  Sc.  1701.  p,  2/9,  feqq. 
Similis  calvi  hiftoria  eft  ,  nifi  quod 
matri  funefta  fuerit  hift  de  VAcad.  1114. 
ohf  2.  &  valisnert  c-  17,  huc  enim 
pertinerc  morgagnvs  teftis  eft  adv. 
anat*  IV.  p,  81 ,  Verum  non  folus  cafus 
fetus  invenit  tubarios  ,  nvckivs  enim 
cani  tertio  a  coitu  die,  cornu  ligavit, 
deinde  2  1.  die  reperit  inter  ovarium  & 
vinculum  duos  fetus,  cum  reliqua  tubae 
pars  uteri  vicinior  inanis  ciTet  Adenogr* 
euriof  p,  69,  70.  Experimentum  enim 
falfum     effe    duriflima     conje&ura     eft 

VOGLI   &    PAITONl  1,  C.IV,  p.    94.  q?. 

in  tanto  cum  reliquis  experimentis  con- 
fenfu. 

Quomodo  vero  ali  potuerint  in  tuba 
fetus.  explicavit  cyPRIANVS,  Vafcu- 
lis  abundat  tuba,  &  alibi  non  rarum  eft, 
adfc&as    partes     in    enormem    maflam 

adflu- 


DE  CONCEPTU.         m 

rcperltur,  in  brutorum  autcm  femcll;s  mul- 
tiparis  in  cornubus. 

DCLXIX, 

adfluxu  humonim  intumefcere.  Omnes 
tamen  tubarii  fetus  exigui  fueruntsAN- 
t  o  r  i  N  ijlor-  d'un  feto,  neque.  f acile  fex« 
tum  menfem  fuperaverunt  DuvBRNEy 
Memoir   deTAcad   1701.406. 

Caeterum  haec  fufius  proponere  necefle 
cft,  poftquam  sbaragli  omnino  tubam 
ovarium  ample&i,  ova  exfugere  fcepf.  llt 
tum  ova  de   ovario  excipere    &  promo- 
vere  pofle    negaverat  fcepfi    p.  Ajri-  6c 
adfirmaverat,  faepius  fe  expertum  ,   nun« 
quam   in  cornubus    ovum    invenifle    p. 
%fZn    quae    etiam  leeuwenhoe  ckii 
obie&io  eft  Exper*  &  cont.  p.  402,    Ad- 
dit  sbaragli,  longitudinales   fibras  tu- 
bam  potius   claudere  p   4/ §«     Alii   vero, 
tubam    non  mutari,    neque  dilatari  rem« 
pore  conceptus,objiciunt,  ut  duverne/ 
Chirurgus  2  od  gallH  m.Mart  &  faflus 
eft    v  e  r  h  e  y  e  n,  fe  tubain  ovario  adpli- 
catam  non  reperifle  II.  p.  316,       Denique 
nabothvs    fe    catellis     vinculis    tubas 
conflrinxirTe,nihil    diminuta    fecunditatc 
ait  defterilrn>  Xll.Verum  reliqui   mortales 
pene  omnes  confentiunt,  tubas,  ad  ovaria 
accedere  pofle      Nam  etiam    fponte  ple- 
rumque  adhaerent  extremis  laciniis  notta. 
&  vafis  repletis  adfurgunt,  ut  ad  ovarium 
fe  quafi    convertant   keil.    comp.  anat. 
p.  107.  santorin.  p.  220.    qui  aliquas 
etiarn    hic    partes   efle  credit  nervei  ple« 
xus  alarum  vefpertilionis  p.  230,      Erigi 
fpongiofo  corpore    repleto   &  adhaerere 
hartsoecker  fuite  des  conj\  pbyf.  p. 
H  f  110. 


i22  DE  CONCEPTU. 

noet  analogia  omnino  favetfexus  ma* 
fculi.  TAUVRyvs  etiam  fibris  fuis 
fpiralibus  &  longitudinalibus  &  brevio- 
res  fieri,  &  ad  oyarium  adduci  credit ,  uti 
ex  fimili  fabrica  fit  ia  oviparis  p  63.  SeA 
eae  fibrae  obfcuriores  funt.  Graafius 
vero  vinculo  multum  tribuit  p.  307. 
Porro  fimbriae  mufculofae  ovarium  am- 
plefti  poiTunt  drelincovrt  apud 
m  an  G  et  11.  p.  1 38.  de  conceptu  Perioch. 
15.  &  ovum  expr  imere  ,  tunc  anulo 
fibrarum  contra&ae  promovere  perioch. 
f.  6  harder  apiar.  p.]4-et  eo  tcmpore 
tubae  infigniter  turoent,  robuftaeque  f  unr, 
quando  adhaerent  ovario  bvssiere 
abridgm*  111.  p.  nr  Deinde  tuba  ovario 
admota  reperta  eft ,  per  priora  >  et  in 
tuba  fetus:  ut  omnino  non  teneamur, 
demonftrato  eventu,mechanicam  docere, 
qua  fieri  potuerit, 

Oenique  in  aliis  animalibus ,  quae 
certiflime  ovipara  funt,  longe  minor  in« 
ter  ovarium  &  infundibulum,  five  tubum 
nexus  eft  ,  neque  fere  nifi  vinculum ,  ad 
quod  inf  lexus  ovidu&us  adfcendat.Inavibus 

SWAMMERDAMI  VS  teftis  eft,l,C.p.X4. 
et   BELLINVS,  et  VALISNERI   C.  IQ.   11.  9. 

ut  olim  admlratus  fit  harv e  i v s, 
quouiodo  ovum  ex  vitellario  per  diftans 
infundibulum  dcfcendere  pofiit  p,  8  3. 
In  pifcibus  ,  ut  in  cane,  ovidudus  pec 
abdomen  mobiles  rluitant  N,  STENO- 
NIS  myol.  fpec.  p.  m.  146^  In  ranis  au- 
tem  non  folum  longe  pro  animalis  fta- 
tura  ab  ovario  diftant  tubae,  fed  praeterea 
immobiles  funt  SWAMMERDAM  1.  c, 
PEYER  ad  MURALTUM  p.  405^  &c- 
et  adeo  ar£to  orificio  gperiuntur,  ut  igno- 

ratum 


DE  CONCEPTU.  123 

DCLXIX. 

Uiero  )  Ovaria  haercnt  in  membrana  ea- 
dem ,  inqua  tubae ,  continua  cum  tunica, 
quae  fuper  uterum  expanditur.  Uterum 
autem  &  tubas  b  nulhbi  contingunt,  cum 
in  plano  ab  utrisq»je  remoto  fedeant. 

Firmantur )  Ne  facile  a  loco  fuo  diva- 
gentur  c. 

Magna  )  Tcftibus  tara^n  vlrilibiis  mino- 
ra  **.      Veteres     pariter    teftes    dixerunt: 

com- 

ratum  prioribus  primus  invenerit  VA- 
LISNSRlVS  L  c,  c  19  n.  8.  In  teftudj. 
ne  vero  tubae  foramen  minimum ,  fims 
ab  ovario  remotus  et  averius  eft,  et  de- 
fiint  laciniae  amplexurae,  et  tamen  ova 
eo  vcnire  necefle  eft  ,  cum  ova  pariant 
TAUVRY  p.  ;8.  60  In  vipera  denique 
©vio  u&us  foramen  repcriri  nequiit  MoRt 
gagnvs  IV.  p.81. 

^Valida,    in   Textu.)     Teres    illud    dictum 

DCLXHX.  &  latum  DCLXill 
b  De  tubis  vide  DCLXVUl.  not.  b. 

c  Mobiliatamen  efle  adpsret  exDCLXlll.not.5. 
carpus  modo  fupra  cornuaefle,  modo 
inferius  ,  modo  longe  remota  in  mund. 
p.  CXCVl. 

c*  Duplo  minora  in    homine   valisn.  c.  t. 

CRAAF.     p.  Z25. 

d  Ovaria  corpora  funt  femiovalia  ,  utrinque 
comprefta  winslow.  604.  bafi  lata  ex 
ligamento  fuo  (ive  peritonaeo  orta ,  pofita 
retro  tubas,  &  paulo  fuperius  sbaragli 
f.  1,  2.  conf.  graaf  T.  J.  lbi  innume- 
rabilia  vafk  a  fpermaticis  ad  ovarlum  ac- 

cedunt 


i24  DE  CONCEPTU. 

cedunt,  quorum  ramtali  per  medhim  axln 
bafeos  in  ovum  adfcendunt  graaf.  T. 
X  VI.  c.  c,  Haec  pleraque  cincinnata  funt, 
&  ferpentina  ,  &  olim  a  galeno  cum 
caefarie  comparata  fuerunt  de  vulv.  diffl 
c.  IX.  Cincinnata  vocat  sbaragli  p; 
411.  &  pingit  nuck  T.  XXXU.  Antror- 
fum  a  bafi  in  eminentiam  adfcendunt 
ovaria,  arcu  comprehenfam  femielliptico, 
utrinque  depreffam  ,  latamque  galenus 
].  c.  c.  IX,  Superficies  iirr.itatur  equidem 
pene  infuperabili  (  ves  a  l«  p.  658.  )  ad- 
haefione  rnembranae  alarum  vefpertilio* 
num,  quae  ovarii  communis  membrana 
eft,  pro  darto  data  a  galeno  1.  c.  firn- 
plex  in  homine  ,  &  fimilis  peritonaei^abs- 
que  uljis  carneis  flbris  ,  quas  in  vacca  vi- 
dit  malpighius  ep.  adSpon.1p.30,  &  va- 
lisnerius  c.  3,  p.  17.  &  in  equa  ldem 
c.  IV.  n.  1.  &  in  femina  nominat  ldem 
c.  V.  n.  24.  tum  Littre  bifl,  de  r  Acadm 
1701.  p.  143.  Neque  Sbaragli  vidit  p. 
302.  303.  uti  imaginarios  illos  Galeni 
cremaftcres  ovariorum  bonus  Carpus  non 
reperit  p.  CCXC.  Neque  video  aliamt 
propriam  teftium  tunicam  ,  diverfam  a 
propagine  ligamentorum  latorum  ,  qua- 
lem  Riolanus  propofuit  p.  2CO.  &  Littre 
1.  c  nifi  de  induftria  velis  in  lamellas  fe- 
parare  ,  ut  Santorinus  iftor%  a"un  feto  n. 
21.  Vide  confentientem  mecum  Graafium 
p  226. Lieutaud ^,364.  Hinc  indeplerum- 
que  ovarium  eminentibus  turget  hemifphae- 
riis,  quae  olim  ratio  fuit,  cur  Vefalius  cum 
glandulis  conjun&is  comparaverit  1.  c.  & 
P.  658.  ubi  finus  „  ad  piforum  fimilitu. 
dinem  protuberare  fcribit;  glandulofum  ve- 
ro  dixerit  &  pinverit  SpigeL  de  form.fet. 
T,  XXI.  f.  1,    conf.  fcvammerdam,   mi- 

rac. 


DE  CONCEPTU,  12; 

rac.  natur.   T.  111.     Elsholz.    E.  N.   C. 
Dec.  I.   ann.  I,  obs.  197.  f.  1;  &c.    Sub. 
ftantia  propria  alba,  pulpofa,   humecla, 
ex  brevifiimis,arcleflipatis  fibris  mollibus, 
parum  tenfis  Valisneri    c,  i%  conpacta,ni- 
nil  in  corpore  humano  fibi   iimile  habet, 
utcunque  tamen  cum  conglobatis  glanciu- 
lis  convenit.  conf.  Winsh<w  n.  605,  Cum 
placenta  conparat  Biancbi   p#  48     quod 
pariter  in  villos  abeant»     Sed  difFerunt  lcn- 
giffime.  Carneas  fubftantiae  ovarii  in  aiina 
hbras  Vaiisnerz  c.  IV.  n.  2.  a  N.  Stenonis 
tadtas  A.  H.  11.  p.  229.  &  in  equa  ,  ex 
externa  membrana   profeclas  Valisner.  c. 
IV.  n.  1.  etiam   Sbaraglio  diclas  p.  421, 
&  Littre  hift*  de  facad.  1701.  p.  194,  & 
Vefalio    forte  ix**».  <?&/.  Fallop.  pt  145. 
&  in  porca  Valisnerio  c.  3.   perinde  nun- 
quam  vidi.     Neque  cellulas  peculiares   in 
ovariis  novi,  in  quibus  dernum  veficulae 
nidulentur  facile  eximendae  ,  diclas  Dre* 
lincourtio  defem.femin.  n.  9.  p   591.  Els- 
hofaio  1.  c,  &  Nigrifolio  p.  16.    neque  a- 
lius,   praeter  Dwvemeyum ,    ovarium  per 
cicatriculam  inflari   pofFe  vidit ,  &  inftar 
cellulofae    fabricae    turgere  f  quae   cum 
vafis    fpermaticis    communicet   M^,    de 
Pacad*  170 1.  p.    240.     De  Lymphaticis 
vide  DCLXIV,     Ea  in  ovario ,  &  in  ipfo 
ovo  vidit  Valisneri  ,  &  ab  ovo  in  corpora 
lutea  exire  c.  12.  n.6.  Graafius  in  interio- 
ribus  ovariinon  viderat  p.  227.  Maipighii 
vafa  flavo  liquore  plena  in  ovariis  reperta 
huc  pertinere  videntur  p.  32.     Praeterea 
duriufcula  vafa  ignota  in  quibusdam  ani- 
malibus  reperit  Valisnerius   c.  3.^,27»  an 
arterias?  Injuvenculis  utiquc  ovariamagis 
fucculenta   funt    Valisneri    c.    1.  globofa 
jmagis,  Sc  pondere  drachmarum  duarum 

San* 


iz6         DE  CONCEPTU. 

communia  autern  funt«  otmii  generianimao 
lium  femimnorum.  Eadem  eximuntur  ex 
vaccis,  porcisque  faginae  deftinatis,  vul- 
nus  autem  ,  erepto  ovario  ,  confolidat  ve- 
terinarius.  Femellae  vero ,  quibus  excifum 
elt,  nunquam  ul!a  adficiuntur  libidinevene- 
rea  ,  neque  concipiunt  unquam.  Hujus- 
modi  caftrator  iri  Germania  f  uit ,  cui  eurn 

mi- 

Santorin.  ohs.  p.  221.     Graafius  in  recens 
natis  &  infantibus    a    quinque  granis  ad 
decem,  in  flore  aetatis  iefquidrachmam, 
in   decrepitis  fcrupulum    pendere    fcribit 
p.  225.  In  vetulis  ego  ovaria  exfucca  re- 
peri,  fcabra  ,  minnra  ,  duriora  :  quae  10* 
tantum  grana  pendere  Santorinus  teftis  eft 
p.  12  2.  conf.  ifioria  funfeto  n.  21.    Vidi 
tamea  in    quinquagenark    femina  ,     ob- 
foleta  ovaiia  vetuita  quaedam  ova  contine- 
re,    &  duo  corpora  lutea  :     Alias    in   ve-, 
tula  ovorum     Joco  miliaceos  tantum  acu 
nos,  albos,  folidos,    reperi.     Cur  auteni 
decrefcant  quidem  ,  fed  non  evanefcantt 
ut  in   gallinis,  refpondet  Tawvry  de  lage- 
ner*  p.  49.  quod  in  avibus  &  majora ,  & 
ir.olliora  fint.     Sed    ratio  evidens    eft   in 
peculiari  fabrica  glandukua  fp&iigiofa,quae 
in   viviparis  copiolior   eft ,    licet   neque 
avibus  defit  Collins  p  646  &c.     fpfa  de- 
nique  corpora  lutea  pennde  in  vetulis  dc 
lentur  Valisn.  1  c.  c.  i  8.  n.  18. 
e  Primus  ovaria  dixit  2V.  Stenonis  a.  1667.  in 
fpec*  myoL  p.  145.  ed.  bat,  etiam  Szvam- 
merdamio  teile  prodr.  p.  54.  pofl  eum  van 
Horne  prodr.  p.  15.  ut  male    Hornio    tri- 
buat  Die?nerbr9eck    p.  129.    Recentiores 
omnes  confenrerunt  Svaragli  excepto,  qui 
wjicaria  fbiet  vocare  tcefs.  U  p.  304, 


DE  CONCEPTU.  127 

minus  cafta  filia  eflet  ,  ita  bilis  mota  eft  , 
ut  aperto  latere  caftraret  puellam ,  quam 
ab  eo  tempore  nulla  tetigit  veneris  cupidof, 
Sphaeroidea)  Ex  fphaerica  figura  com- 
prefla.  Hi  teftes  in  virginibus  teneris  levcs 
funt ,  coitus  vero  tempore  perpetuo  fcabri  , 
majores,  pleni  fanguine. 

In* 

f  Hiftoria  exftat  apud  Wierum,  Graaf.  p.  240. 
Olim  ,,  apriis  partem  parvam  vulvae  refe- 
cari ,  fic  conceptus  facultatem  &  amorem 
veneris  exflirpari, Anftoteles  auclor  ell  hijL 
animm  L.  IX.  c.  50.  Perfecle  hoc  confir- 
mat  Verbeyen9  per  fedtiones  animalium 
caftratorum  edocrus  J?  fenioribus  ovarium 
folum  ,  junioribus  praeterea  uteri  parterrt 
refecari ,  utrasque  porro  a  venere  abftine* 
re  &  a  conceptu  II.  p  316.  Gardenins  ve- 
fo  apud  Veeunxxnboeckium  experiment.  £ff 
cont.  p.  397.  &  Bartboiinus  epi/I-Sq.*  Cent* 
111.  &  Venette  p.  228.  *&  Schurigius  mu~ 
liebr%  p.  69.  &  Peyerus  de  rumin^  &  Rai. 
fyn^  qua<ir*  pw  49,  omnino  ovaria  eximi 
dicunt,  indequc  animaiia  fterilefcere.  Bar- 
bette  tamen  frax*  p,  83.  fuibus  uteros 
eximi  mavult ,  &  Roujfitus  alias  vafa 
fpermatica,  alias  ovaria,  a  peritioribus  de- 
nique  uteros  ,  etiam  praegnantes  excidi 
p,  1 16.  1 17,  ut  videatur  in  gallinis  qui- 
dem  certo  ovaria  eripi ,  de  viviparis  nihil 
adhuc  firmum  fit. 

g  Ovula  in  plerisque  cadaveribus  vegetae  aeta» 
tis  reperi,  majora  ,  minora  ,  propiora 
membranae  ,  vel  profundius  demerfa ,  in- 
aequalia,  ab  avellanae  mole.  ad  minu« 
tiam  lentis.  Minuta  pingit  Bidloo  T,  5  r, 
f.  4%  &  femine  milii    non  majora  ,  tum 

Rer+ 


123         DE  CONCEPTU. 

Kerkring.  anthropog.  f.  I.  qualia  lego  Ett~ 
mullerum  vidifle  apud  Schurig.  dc  muU  p. 
334.  nifnis  magna  Bradley  account  of  the 
nvorks  of  nature  d. 169»  Numerusincer- 
tus  eft.  Duo  tzntum  v  idit  Bartbo/inus  hift. 
98*  Cent.  11.  feptem,  oclo  Nigri/oiius  p.22. 
viginti  ad  triginta  etmuller  ,  viginti 
Garmaun.  Plena  funt  Iiquore,  alias  ex 
luteo  pellucido  ,  alias  turpi  opaco ,  alias 
muci  fimili.  Sero  la&iconparabat  Vefalius 
&  in  hyfiericis  croceum  viderat  p.  658; 
Eft  etiam,  ubi  praeter  liquorem  flavum 
irregulare  corpus  intus  reperi,  de  quo  ali- 
bi.Membrana  rcbuftaeft,  fedundique  ad- 
nata  carni  cvsrii,  a  qua  vafa  habet,  per 
membranas  evidentes  diflributa  Svuammer- 
dam  prodr.  p.  20.  Graaf  p.  227.  Berger 
p.  456.  qui  etiam  nervorum  meminit. 
Nunquamautemova  ita  diftbluta  vidi,  aut 
credo  apparere ,  qualia  pinxit  Swammer» 
dam  T.  1).  111.  &  dicit  fe  vidifTe  p.  20. 
Sedes  in  ovarioex  maxima  parte  in  am- 
bitueft  (fraaf.  T  XVI.  ut  cafu  fiat,  fi 
aliquando  in  medio  majora  ,  miliacea 
parva  in  arnbitu  fuerint  ,  quod  ETT- 
MULLER  &  GARMANNUS  habet  in 
SCUURIGU  /ytt.  p.  112. 

VESALIUS  primum  ,  3.  c  p.  658. 
&  exzm.  ohs.  Fall,  p.  135«,  deinde, 
cum  femen  quae  reret,  aqueo  vel  luteo 
iucco  turgentes  veficulas  vidit  Fal- 
lopius  ohs.  p  195.  b.  In  ruminantibus 
teftes  vefieuiis  plenos  reperit  COITER 
p.  124,  quarum  aliae  aquam  ,  aliae  1L 
quorem  luteum  continerent.  Connatis  ve« 
Cculis  tefles  in  femina  conflare  SAL.  AL- 
BERTl  p.idjj.  RfOLANOS  muhebrem 
teftem  racemumefle,  ex  quinque  vel  fex 
veficulis  p.  K9  SPIGELIUS  Verba  COl- 
TERl  fererepetic  p,  260.  de  P,  MAR- 

CHET- 


DE  CONeEPTlL  129 

CHETTIS  cas  pariter  veficulas  vldit  p. 
44..  multasque  addit  fuiiTe.  Veficulas  in 
glandulofa  materie  ovarii  habet  Wloarton 
p.  215-.  limpido  femine  plenas  p.  122. 
Ova  vero  efle  N  Stenonis  au<5lor  eft ,  Sc 
I.  van  Horne  1.  c.  nani  neque  Drelincour* 
tius ,  AcoBimeftri  partu ,  neque  alii,  quos 
adeo  multos  excitat  de  fem.  ovis  p,  j-89. 
neque  Honorxtm  Fabri  veficulas  pro  ovis 
&  hofpitio  homiais  hcbuerunt  Baldus 
autem  Angelus  utique  viperarum  ova  vi- 
dit,  minima,  in  duplici  vulva  longe  dl^ 
pofita>&  minime  ignoravit  viva  inde  ani* 
malia  nafci  de  vip.  p.  41.  5-4.  ad  quadru- 
pedn  vero  inventum  nunquam  transtulit. 
Deinde  praeter  ea  ,  quae  ipfe  dlxi ,  pecu- 
liariter  ,,  dcnfamovi  metnbratiam,  &  fub 
ea  vaforum  rete  Malpighius  hzhet  ad  Spon. 
p.  3  1 .  facile  vifibilem  etiam  inanito  ovo 
Eam  alii  in  duas  partiti  funt  Muralt.  p. 
220.  in  equa,  Keil,  p.  lor.  Stokhamer 
IBohn.  p.  %i.  Nigrifoli  p.  12.  exter- 
nam  denfiorem  ,  intcriorem  fubtilemt 
pellucidam  nigrisol.  &  in  afina  de- 
nique  valisnefi  duas  membranas,  va« 
faque  in  primam,  hinc  in  alteram  euntia," 
&  internam  faciem  villofae  fi milem  defcrf* 
hlt  c.  IV.  p.  $.  nigrisoltus  auter»  1  c. 
glandulas  minimas  inrernae  fuperficiei  ad* 
dit^  in  quas  vafa  terminentur  ,  microfco* 
pio  vifibiles,  fed  nemini  praeter  eum  hacte* 
nusvifas  Vafculorum  veropetiolum,ex  quo 
penderet  ovum,  paffim  invemcs  Phil.tr  ans* 

Abr*  \\\.    11.    1\%.      NIGRISOLI     p*22. 

lieutaud.  p.  i6t.  cum  cgo  non  petio- 
lo  aliquo  ,  fed  undique  connexa  repe. 
riarn.    Cum  ovis  pifcium  fumma  adfini* 

tas 
T$m.  K  Purs  II.  I 


i3o  DE  CONCEPTU. 

taseft.  His  enim  pariter  duae  membranae 
funt,  Sc  humor  intus  cryftallinus  absquc 
vitello  sten.  myoL  fpec.  p.  146*  Sirailia 
etiam  funt  in  plurimis  lnfe&orum ,  ut 
cochleis  Ant.  Felix  Marfigli  in  epift.  n.  9. 
Dudum  Arifttteles  avibus  ovum  bicolor 
effe,  pifcibus  unicolor  de  gentr.  anim. 
L.  111,  c.  i.  &  Needhamus  de  ferm\fet. 
c.  3  qui  Rajam  folam  excipit,  Koc  re* 
cl:e  Nignfolius  monet  p-  11.  qui  addit , 
trutarum  ovis  &  fimi!i3  elfe  ,  &  aequa« 
lia  p.  22.  Ex  Nigrifolio  Faitonus  Difc* 
Jli  p  14. 
g*  Lymphatico ,  in  Textu. )  Totum  ovum  fac- 
culus  eft  liquore  pltnus,  qui  ad  ignem 
coigulatur  Swammerdam  p.  %f.  Drelin* 
court.parerg.de  ovis  n.  4.  de  fem.  ovis 
p.  59 1.  Muralt  p.  2Z0.  Tauvry  p.  47 . 
Sbaragli  p.  549.  593-  Kerkringm  antlrop* 
c.  1.  P^yer  o&.  p.  37.  Gr^af  p.  109.  310. 
Verheyenp.  1 10.  e.  n.  c  Der.  111.  «»»•  pi 

10.  obs.  191.  Nigrifoli  p.  ia.  Valisneri 
C.  5.  Teicbmeyer  de  generat  n.  51»  £r*»« 
*W  In  Schacheri  difl-  de  W£  %*/r.  K>#. 
1.  c  Douglas  VhiL  trans.  IV.  p.  li  p. 
116.  Manget.  Theatr.  11.  p.  63  ■     GandoU 

fhehift.  delUcad.  1703.  p.  39.  ut  omni* 
no  ova  ,  uti  in  gallina ,  co&a  indurefcant 

EISHOIZ    E.    nT  C.      -D^.     I.    #WW.    6.   ^/ 

191.  idemque  in  plurimis  quadrupedibus 
verum  efTe  reperit  redi  degli  anim^  yiv* 
p.  7S.  Blandus  efl:  liquor  &  albumini  fi« 
xnilis  Manget  1.  c.  in  fue  ,   Stenonis  a.  h, 

11.  p.  329.  111  afina:  ut-  fubaufterus  ve« 
netti  fapor,  aut  fubscris  urinofus  gei?- 
deki  apud  s  c  H  u  r  1  g.  muliehr.  p-  3  4Te 
&  experimenta  ,  in  quibus  $  «  a  r  a  tt  1 1 
vidit  liquidum    ovorum    non  coivifle  p. 

323« 


DE  CONCEPTU.  131 

Inclufa)  Ut  nullo  nifi  duplici  tempore 
foramen  in  ea  membrana  reperiatur  h. 

Haud  queat )  Uti  nemo  mafculini  teftis 
fabricam  hadtenus  explicavit  >  ita  neque  fe- 
mini  teftis  itruetura  expolita  eft,  Tcftis 
mafculus  non  poteft  in  glomerem  explicari, 
&  erravit  bellinus1,  quando  vas  femi- 
naie  credidit  ejus  longitudinis  efle  ,  quae 
confickur  habita  ratione  ponderis  totius  te- 
ftis  ad  breve  ahquod  filamentum,  quod  ex. 
plicaverat ,  &  lanci  appenderat.  Ita  con- 
fecu  ,  vas  femm^le  trecentarum  ulna- 
rum  florentinarum  longitudine  efle.  Sed  mil- 
le  fmt  vafcula  feminaria  ,  breviflima 
omnia ,  quod  per  ruyschii  praepara- 
tiones  ntinc  certo  fcitur.  Verum  in 
tefte  feminino  longe  difficilius  eft  detegere 
quidquam  :  cum  neque  nvckivs  artifi- 
ciofa  fua  mercurii  injettione  ,  neque 
rvyschivs  feliciflima  iua  cera  aliquid  de 
hac  itru&ura  detexerit,  Videtur,  arterias 
ubique  quaii  defipere  ,  venasque  in  fupe- 
riori  psne  ovarii  primum  incipere ,  neque 
vafa  alia  reperiuntur,  &  tamen  ex  his 
iplis  Vafis  contextis  certiflime  componitur 
ovarium.  Quae  vero  alii  de  fabrica  teitis 
muliebris  fcripferunt  ,  ea  fere  fidia 
funt. 

Spbdb 

393«  omntno  ad  putredinem  referam, 
quae  &  acres  &  volatiles  reddit  humores. 
-Aliquando  ita  vifcidus  eil,  ut  cum  lente 
cryftalhna  comparaverint  fdimburoen» 
sfs  T.  V.  p.  3374 

h   Vide  prop?io  loco  inferius* 

i  DCXLIIII, 

I  z 


t3z  DE  CONCEPTU. 

Sphaerulae}  In  omni  k  femina  humana, 
aut  bruta,  in  perfedia  fanitate  exftin&a, 
auando  in  vigore  aetatis  conflituitur.  Haec 
4  folus 

k  Omnino  in  omni  animalium  genere  hujus- 
modi  bullae  reperiuntur ,  PARlSiNi  de 
tigr.  avibus  ,  infe&is  ,  pifcibus  ,  minime 
excepta  anguilia ,  uti ante  valisnerium 
VhiL  trans,  n.  231.  ALLENIUS  vidit, 
deinde  in  A.  Suec.  Volf  1.  p.  47^-  ccnfir- 
jnatum  cft,  In  cochlearurn  omni  genere 
LI5TERUS  vidit  ,  &  ANT.  FELIX 
MARSIGLI  l.c.  &  ponentesovacochleas 
C.  GESNER  ,  in  limacibus  HARDER 
^Vp.36,  In  quadrupedibus  viviparis, 
&  in  feminishumanis  plerumque  reperiun« 
tur,  utnihilfit,  quare  nigrisolius  fuam 
ovorum  virorum  hilloriam  pro  re  rnemo- 
Tabili  recenfeat  p.  17.  22.  uti  non  oporte* 
bat  a  contio  negari  adeo  vulgare  ex- 
perimentum  giorn*  de  letter.  T.  XII. 
p.  28».  &c.  Reperiuntur  porro  in  cane, 
fde  SWAMM.  prodr.  p.  19.  mure  1.  c. 
ubi  addit  ,  in  utroque  genere  valde  pro- 
tuberare,  in  kaena  Pari/Ini,  Rediy  lynce, 
tigride  Parifini  ,  urfa  Redi  ,  fus 
Peyer.  merycolog.  p.  49.  fimia  Pari/ini, 
porcello  indico  Sten.  taxo  ldem  ib.  equa 
Peyer.  exerc.  p.  153.  &  Muralt.  p.  220. 
afina  Redi.  Inter  ruminantia  in  vacca 
GraafT.  XIV.  f.  1.  XV.  Redi  ,  in  bu- 
falo  Idem ,  in  cerva  ldern  in  darr.a  Idem 
in  ove  Leewvoenboeck  anat.  &  cont.  II.  p. 
165.  &  in  omni  demum  quadrupedum 
genere  Graaf  p.  »29.  Peyer  ad  Mural 
tum  in  <vadem.  p.  400. 


DE  CONCEPTU.  135 

/olus  bene  defcriplit  malpighivs1:  tri- 
bus  nempe  ova  conftant  partibus,  calyce 
glandulofo,  duabusque  membranis.  In  ve- 
ncre  magis  cminent,  Ca* 

1    In  femina  fana  fufpenfa  ,    ex  ovario  vidi 
quafi  baccarn  protuberare  ,  fucco  plenam, 
rimofam  ,  acinofam  ,    ex  vafis  de  ovarii 
fubflantia  fufpenfam  ,  facile    feparabilem. 
In  alia  femina  fufpenfa ,  cujus   ovario  tu- 
ba  adhaerebat ,  builam  fimilem  avellanae 
vidi,   plenam  aqua  fordidi  coloris,  cinctam 
ad  bafin  corpore  ex  luteo  fufco  ,    lacunato 
&  granulofo,     Deinde  in  gravida  puella, 
2  vel  3  menfe,  corpus  luteum  olivae  (imile, 
flavum  ,  acinofum  ,  finu  medio,  fed  caeco 
divifum,  non  per vio  foramine  apertum,fed 
caerulea  ,  debili,  membrana  claufum  vi&, 
Jn     alia    quinquagenaria    muliere    ducs 
lenticulares   facculos  flavos  ,    duriufculos, 
cavos    vidi,      quartam     partem    pollicis 
longos,     Sed  in  gravida  quinto   vel  fexto 
menfe,  felicior  corpus  luteum  vidi  ,    ma* 
gnum,  rotundum  ,     luteum  ,    acinofum, 
membrana  ovarii  comprehenfum,  in  me- 
dio  cavum  ,    inflabile  per  foramen  exter- 
nae  membranae ,    fubrotundum  ,    inflam- 
mato  circulo  rubente  cinclum.   Totus  ifte 
calyx ,  nexus  equidem  ovario  cellulofa  te!a 
&  vafis ,   facile  tamen  enucleabatur.   Satis 
adeo  certum  eft   in  feminarum ,    etfi  ncn 
omnium,  ovariis  reperiri  ,,  glar.dulofa  ca- 
va  corpora  ,    quae  proprio  canale  cum  fo- 
ramine  membranae  externae  communicent. 
Ea  vero  fibrofa  efle,    aut  mufculofa  ,    aut 
demum  villofa  ,  cum  meis  experimentis 
non  confentit.  Glanduloia  effe  mecum  Mor- 
gagnus  Adv.  anat.  IV.  p.  78, 

I  3 


,34  DE  CONCEPTU. 

Calyce)  Calyx  five  capula  glandis  hujus 
corporis  iimilis  eft.  Quando  fanae 
vaceae  m  ovarium    ex  corpore   refolvitur, 

im- 

in    Primus    coiterus    glandulas  ovarioium 
vaccinorum  vidit  p.  124.     D™  negleclae, 
acuAFio   vifae  funt  in  vaccis , ,  globuli 
nenipe,radiatisfadipaniculisilavis,  in  me- 
dioin  membrana    limpidum     continentes 
liquorem  ,     quo  expulio  fovea  fuperfit  p. 
227.  T.  XIV.   f.  1.   idem   ex  cve  cum 
cavea  fua  expreflit  T.  XIV.  &  4.  5.  tum 
ejninentia  cum   foramine   fuo  f.  2.  ex  cu- 
niculis  vero  T.  XXV.  P.  Q.  &  fufe  defcn- 
pfitC.XVL  in  his  beiliolis  vidit  hos  folli- 
culos  a  coitu  opacos  fieri ,    &  rubentes  ,  & 
vafculofos  ,  &  ex  ovario  eminere  p.  305. 
nihil  enim  aliud  omnino  funt,  quam  lutea 
corpora.       Porro    hobokenus  in   vac- 
cis  auream  glandulofam    iubftantiam  de- 
fcripfit  tejecund.  vituL  p.  230.  &  pulchre 
depinxit     f.     35.    36.       swammfrda- 
mius    apud    schraderum    in    Praefi 
corpus  fibrofurri  flavum  ,   cum  foveola  ,in 
gravida  muliere  vidit.     Deinde  N-  STE- 
NONiS  in  afinae  ovaiioappendiculas  ca- 
lycum  iimiles  defcnbit  A.  H.  II*  p    229. 
&  corpus  triangulare  multa  ova  corr.prt:- 
hendens  IB.  in  mula  vero  corpus  glandu- 
lae  conglomeratae  fimile ,    cavum  ,   libe- 
lum  ,    extrema  parte    exilante    p.    230. 
elsholzius      corpus  ,      nuclei     cerafi 
mole,  fpongiofurn  ,     rubcns  ,    in  infanti- 
cida  vidit    1.  c.    &  pingit  ,   ied  inclufum 
ovario  f.  3.  peyerus  autem  in  ove  tu- 
bercula  rubicunda,globofa,  fibrofa,  five  pa- 

pilias  ad  MURALT.  p-  4  »4-  4*5'  tum 

in 


DE  CONCEPTU.  135 

immittitur  tepidae  ,  &  diu  inmergitur  , 
tunc  adparcnt  vafa  lymphatica.  Ergo 
fuperficie    exterior     removeatur  ,      quae 

fabrU 

in  damis  DCLXlIX.   noc,  t.  corpora  ghn* 
dofa  defcripfit   Merycol   p    49.    fibrofa  • 
&  ova  globofa    in  porcis    pracgnantibus 
protuberantia  non  videntur  difTerre,  quae 
ibidem  citat    Sed  MALPIGHIUS  eorum 
naturam  profundius  introfpexir,    tuin  in 
vaccis ,    tnm  111  mulieribus  ,    glandofum 
nempe  corpus  efte,  fimile  capfularum  re« 
nalium  aASpon.  p.  32.  conponi  lobulisau- 
gulofis,  quafi  ad  vafa  appenfis  &  ex  va- 
vicofis    propaginibus     luteis    compofitis 
p.  3(.    cavea,  pifi  mole  excavari ,     L   c. 
plena     diaphano     humore    concrefcibili , 
patente  in  foramen  papiliae  ovarii  p.  35. 
extus  habere  tumores  inaequales,  &  fibras 
carneas  alte  fe  infinuantes  ,    Sc  vafa  fan* 
guinea,  propriamquc  ruembranam  papilia 
excepta ,  quae  fola  membtana  ovarii  tega* 
tur  p.  31.     cavum    illud  membrana  iuc* 
cingi,  quae  inftar  ramoruni,  per  fubftan. 
tiam   corporrs    lutei  deducatur,    ejusqie 
ramulis   lobulos  sppendi  pt   31.     Lrelin* 
eourtius    calyces     nerveo  -  carnofos   de« 
fcribit   Teriocb.   12.    quibus  ova   irnma- 
tura  valide  ,     matura  levifllme  ne&antur 
Ter.  1 3.  ovum  expeilere  natos  ib,  carneis 
fuis,  quas  tribuit,  tibrisi  neque  alia  forte 
funt  corpufcula    conglobata   ,     quae    m 
puerperae  tefte  vidit  de  femln.  0 vis  n.  ic. 
collims  eadem  recepit     p.   606.  607. 
neque   alia    forte    funt    minutae    ovarii 
glandulae,    quas  ait  fuccum  pro  veficulis 
praepararc   p.  790.  5-91.    bakkati  ova 
I  4  quan- 


i36  D£  CONCEPTU. 

fabricam  ovarii  coertet  ,  appareblt  in- 
terior  facics  ovarii  ,  fcabra  undique  & 
plena  tuberculis  ,    five  corporibus     luteis: 

Ea 


quantum  ex  voglio  video  p.  22.  cum 
intus  varias  protuberantias  habcre  dicat , 
omnino  corpora  lutea  funt.  Huc  forte 
pertiner  ovum  olivae  magnitudine  ,  quod 
in  hyfrericae  virginis  ovario  vidit  ;;D  E« 
^JYS  conferenc*  p.  64.  &  ovum  forte 
feminae ,  in  magno  ovario  ita  turgens  , 
ut  eximi  poflet  c  barth  olin.  exerc, 
mifcell,  2.P.42.  nifi  hydatides  fuerunt.  Tau» 
vryus  haec  corpora  lutea  etiam  carnels 
fibris  irJfta  defcribit ,  &  papiitam  efli* 
cere  pro  cxpellendo  ovo  p.  76.  57, 
Deinde  VERHEyEN,  globulos  eminentes 
In  fue  vidit  11.  p.  516.  &  papillam  Xn 
vacca  ex  coitu  protuberantem  p.  314. 
au&am  in  inpraegnatis  p.  313.  tum  m 
ove  p.  315".  bohnius  re6te,  fecundum 
mea  quidem  experimenta  ,  negat  mufcu* 
lofum  efle  p.  1 3 .  fergerus  in  puer • 
pera  cavum ,  &  protuberans  defcribit 
p*  457.  SBARAGLI  faepe  vidit  corpus 
ex  tefle  crumpens,  flavum,  cujus  capfula 
per  graviditatem  dehifcit  ,  p.  4f3. 
BRENDF.LIUM  lego  in  gravidae  ova* 
rio  unum  vidifTc.  RUYSCHIUS  apud 
ELSHOLZIVM  &  MANGETUM  in 
bibl.  p>  f$i.  ovi  in  tefte  fedem  ,  nempe 
luteum  corpus,  fpongiofum,  cavum ,  in 
cavea  rubris  villis  obfituiw,  vidit.  Porro 
111  Thes,  VI.  n.  31,  in  femina  invenit 
calycem  ovi  cgreffi  obfeffum  rubicunda 
materie,  viliofa,  in  medio  vcro  foramen 
&  exiguam  cavitatem  ,  quam  glcbofam  , 

lcute 


DE  CONCEPTU.  137 

Ea  malpighius    calyces  vocavit:  vitel- 
lorum     ^autem    minimorumfimiles     funt , 

qua- 

lentc  coeuntem    defcribit   Advers.   Dec* 
III.  n»  11.  ex  qua  credit  ovum  prodiiile 
delicto  calyce,  eamque  addit  ,  paulo  poft 
colturn  intus  rubere,  &  villofam  &  fca- 
bram  apparerc   1  b,  alibi    vero  'a  conceptu 
cavitatem  in  ovario  intus  rugofam  vidit 
Adv.  I.  n,  2.  DUVERNEYUS  addidlt , 
cavitatem  fiftam    cum    vafis    fpermaticis 
communicare  ,     &  flatum  eo  dimittere, 
110 n  tamen  femper  fuccedere  experimen- 
tum  (  p.  24,1.   )  Mem.  deVAcnd.  1701. 
p.  24.2. 24^.  conf.   f.  7.  8.  6.  2.    plnxit- 
que  corpus  avellauae  inole  f.  2.  eminens, 
perforatum  f.  1.  &c,     In  ovibus  perinde 
fere  rubentem  ex  fuperflcie  emjnenriam  , 
intus  vacuam  p.  24f  246   Cl.GOELIKE 
adhuc  juvenfs  in  cane  corpora  glandulofo* 
iibrofa   vidit  eminere  apud  SCHURIG. 
fyll.  p.  fo      L  \  T  T  R 1  U  S  in  femina  „ 
caruuculam  cerafi  fimilem ,  intus  glandu. 
iofam,  extus  mufculofam ,  cavam ,  cavea 
in  foramen  membranae   ovani   commu> 
nicantc    vidit    Mem.    dc  l'Acad.  1  7  o  i\ 
P<  384.  &  foramcn    ducens    ad  cellulam 
fanguine  plenam  170^0^.7,  &  aiias  in 
femina,-  per  fbramen  ovarii    in   cellulam 
incidit,   vicinis   partibus  ovarii   per  vafa 
nexaro  ,  exrerins  ruhrawi ,  mufculofain  % 
interius  glandulofam  flavam  ib.    p.   i4f. 
Porro  carunculum     pi/i    mole  in  ovario 
viditi7o4*  h.  iii  anno  1705,    vero  hlfl. 
8*  calycem    vafculofum  ex  glandulofa  & 
mufculofa  parte    compofitum.     VALIS- 
I  f  NERI* 


13*  DE  CONCEPTU. 

qualein  gallinarum  gallimacearum  ovariisre- 
periuntur»  Fabrica  horum  calycum  iingularis 

ett, 

NERIUS  pluriroum  in  ipfis  laborem 
pofuit,  &  in  plerisque  animalibus  repe- 
ric  In  vaccis  papillam  eminentem  , 
cavitatem  magnam  triangulam,  fabrica 
congjlomeratae  glandulae  c  111.  n.  17. 
&  foramen  invifibile  n.  19.  In  ove  fcpa* 
rabilia  cadem  corpora  ,  cava  ,  cavitate 
vafis  veftita  n.  21.  In  equo  Sc  haec,  & 
mifta  nigra  corpora  T.  1.  t  $•  In  porca 
numercfa  ,  plurimis  vaiis  ad  ovarium 
nexa  %  quae  inter  eximendum  rumpuit- 
tur  ,  plena  liquore  aibuminofo  fpecijice 
levm  c-  3.  n.  ij%  In  cane  tria  corpora 
fpongiofa  ,  a  coitu  tumentia,  papillana  , 
extra  venerem  vero  minima  papilla  defti" 
tuta  c.  IV.  n.  1  f .  vifcido  liquore  turgida, 
cava  ,  intus  liquore  lympliatico  ,  alias 
albuminofo  plena  ,  exiguo  oftio  n.  f.  9. 
per  illud  &  laterales  poros  fundentia  liqui- 
dun?  n.7.  11.  quafi  fphincteribus  cinctos 
«.  10'  foramen  vero  duccns  in  caveam 
cotporis  lutei  U;  8.  fubftantiam  quafi  inte- 
fHnulcrum  iorma  n.  6.  8.  quae  inteftinula 
tubulofaex  acinis  five  globulis  componi  vh* 
deantur,8c  vafa  admifta  habeant n.  1  o.In  ea- 
demanimaleextra  veneris  tempus  corpora 
lutea  parva  ,  pauco  liquido  plena,  non 
cminentia  vidit  c.  IV.  n.  14-  I»  capia 
pariter  papilla  eminente  confpicuum, 
cavum  ,  foramine  patens ,  lobulofum , 
valde  vafculofum  C.  V.  n.  4.  fimile  fere 
in  rupicapra  n.  1.  In  fcle  plura,  manife* 
fto  perforata  ib,  n.  5.  In  mure  denique 
pancreatis  fpecie,    in  medio  fifla  corpora, 

quae 


DE  CONCEPTU.  139 

eft,  carnea  aut  glandulofa ;  figura  cava,unde 
nomen  eft.      bx  ea  cavitatc  corporis  lutei 

cmer- 

quae  facile  ex  ovario  eximi  poffnntn.  8.1n 
virgine  libidinofa  papillam  eminentem 
Jympha  pellucente  plenam  glandulofam, 
ex  rubro  flavam ,  ab  ovario  diftin&am 
vidit  n.  16.  santokinus  fiflam  a 
corpore  luteo  turgido  membranam  ova- 
rii  reperit  iftor4  d%  unfeto  n.  24,  &  obs*  pf 
224.  ejusque  alibi  infignem  magnitudi- 
«em  in  praegnante  %  cicatricem  parvam 
n.  16.  &  obs9  p.  227.  cavum  autem 
membrana  cinclum  ,  &  ovi  petiolum 
forte  comincns.  Fabricam  etiam  cum  inte- 
ftinulis  conparat  p,  222.  VATERUS  a 
partu  vidit  grvu*  appm  n.  17.  in  femina 
cerafo  aequaie  luteum  &  fpongioiurn 
hilscherus  de  ofer.  gener.  p.  1 7. 
tum  in  vaccis ,  pifi  in  cellula  fua  capacia, 
&  canibus:  in  femina  vero  denuo  MOE- 
BIUS  diJJ.  in  obs.2.  galeacius  perinde, 
ut  malpighius,  induabus  ferninis  &  fo- 
ramen  ovarii ,  &  fub  eo  latens  olivare  cor- 
pus  ,  ejusque  caveam ,  &  caveae  in  fo« 
ramen  communicationem  ,  &  gianduio- 
fam  fibrofamque  naturam  f  vafaque,  qui* 
buscum  ovario  adhaerebat  Comm.  Bo?ion. 
p.  I2#.  i29t  bianchus  calycem  ovarii 
five  rotundam  cavitatem  ,  ab  ovo  fuper* 
ftitem,  &  reticulum  vafculorum  absque 
glandulofa  fabrica  defcribit  p.  418. 
T.  1.  *  trewius  papillam  Sc  cicatri* 
cem  ex  femina  pingit  Comm*  Norm  1735. 
foebd.  3(=i.  Cl.  noortvyck  pauio 
diverfa  ratione  ,  tubercuium  T.  IV.  f.  4. 
&    cicatriculam     ad    tuberculum    paulo 

diftans 


i4o  DE  CONCEPTUi 

emergit  veficula  •  aqua  plena ,  quae  fedet 
ia  cupula  ,  &  ab  ea  tota  amplexu  obtegi- 
tur ,   neque  fuperficiem  ovarii    contingit, 

quan- 

diftans      poro     communicantem  ,        in 
gravida      ddineat      hijk      uter.     grav. 
p.  6. 
n  Ambigua  quaeftio  eft ,    an  haec  Intea  cor* 
pora    veficulas   prius  di&as ,      tamquam 
calyces  cornprehendant?  Inoviparis,  quod 
calyx   dicitur,    eft    exterior    tunica    ovi 
cum    vafculolb  pedunculo ,     qui     adfixus 
xnanet  raceino  ,    quando  ovum  delapfum 
eft    GRA^F  p.    297.   RUYSCH    Tbes. 
lx.    n.     16.      Jn     ftruthione    defcribunt 
PARlSlNl  calycem    inftar  glandis  aper- 
tum  ,     vafculofum  ,     producentem    cau- 
dam,  cvo  adnatam.     Addit   tauvsiyus 
J.  c.    p.    52.    ova   calyce     fuo    firmiter 
adhaerere.        Jn    quadrupedibus   oviparis 
fere    fmilia     funt  ,      ut     in      teftudinc 
tauvry  p.  38.     Deinde  malimchius 
jrequenter   involucrum    luteum  carreola» 
tum     iuper      rmnimas     vefi culas    obduci 
h  c.    p.   31.  &   in  recens  natis  adnatam 
vidit  luteam  m?iteriam  p.  32.  graafius 
in  corpore  luteo  roanifeftum  ovum  icone 
exprcflit  1.  c  T.  XIV.  f.  4.     In  femina 
videtur  adrnittere  WINSLOW.  ut  cuili- 
bet    ovulo  fuus   quafi   a  fubftantia  ovarii 
calyx  accedat :   n.  605.  VALlSNERlUS 
etiam  in   vacca  fterili  vidit  „  luteam  fub 
ovis  roateriem  r.  111.  n.  20.   ft   recle  in- 
telligo.  VERHEYENIUS  in  vacca  a  coitu 
rubefcenti  papillac  inlldentem   vidit  vefi* 
culam  1),   p.  315,    N.  STENONIS    in 
lup  bafm  ovorum  cingi  eiandulofa  fub- 

tUn- 


DE  CONCEPTU.  141 

quando  ovum   immaturum  eft.      Quando 
vero  femina  ad  venercm  fervet,  tunc  cavea 

caly. 

ftantia  ,  uti  in  avibus  ACT.  HAFN.  llj 
p.  216:  DUVERNEYUS  junior  in  vaccis 
veficulam   ex  calyce  dimidia  parte   emi* 
nere  vidit  Mem.  de  T  Acad.  1701.  p.  245* 
f.  4.  NIGRISOLIUS  „ cellulas  fuas, in  qui- 
busveficulae  nidulantur,   glandulis  ait  in- 
cruftari  p,  16.  littrius  autem  inclufum 
calyci     ovum    in     femina    fufe  defcribit 
Memm-  de  V  Acad*  1701,  p.  147.  &  anno 
!7o6.n.  8.  ex  calyce  ad  dimidiam  exeuns, 
calyce  tamen  retentum.     RUYSCHiUS 
Tbef  V).   n.  32.  omnino  corpus   luteum 
pro  calycc  habet.    HARTSOEKER   cva 
faccos  efle  plenos  geiatina  ,  &   in  calyce 
crefcere  dixeratyto*  des  conj.  pbyf.  p.  112. 
BIANCHUS    p.   4! 7.     corpus   luteum 
omnino  pro  calyce  habet,  cui  intcrventu 
placentae  adhaerefcst  p.  47»  418,  &  pin* 
git  villofum  calycem  ,    qui   ovum  conple- 
clitur.      Manifefta    tamen    diverfitas    etl 
calycis     oviparorum  y      &     corpor's    lu« 
tei.        IUe   enim    eft    ipfa    exterior    ovi 
membrara  ,  q  i^e  dimifla  interiori  111  ova- 
rio  remanet  GRAAF.  1  c.  p.   247.  268# 
ruyschi  Tbef.  Vl.n.  32.  Ad<v.  111.  p.  16. 
Jn  homine  vero  &  viviparis ,  nihil  mem- 
branacei  habet  calyx,  fed  ipfius  ovarii  pars 
princeps   glandulofa  eft  ,  neque  iatis  certo 
haclenus    veiiculas  ovarii   iuteo    corpore 
ambiri   vifum  eft.     conf*   not    4.      Hinc 
rattum    eft    ut   DUVERNEYUS  major 
nullus  in    mujierum  ovariis  calyces  repe- 
riri   cbjiciat  ZOD.  GALL.  Ann.  11.  M. 
Mart. 
0  Corpora  lutsa  veneris  tcmpore  dcmum  ge. 

nerari 


14«  DE  CONCEPTU. 

calycis  latefcit ,  &  veficula  ita  turget  °,  ut 
pene  tota  libera  ex  ovarii  fubftantja  emu 
neat,calycemque  foli  bali  adpofitum'habeat. 

Hoc 

herari  &  conceptus,  neque  prius  adparere, 
ne  in  puellis  quidem  13.  &  16.  annorum* 
ckaafius  p.  314.  &  eohnius  dixerac 
p.  10  keil  p.  109.  no.  atque  in  fetis 
vaccis  folis  reperiri  hilscher  1.  c* 
graafius  denique  poit  ccnceptum  ex 
veficulis  generari ,  quas  vulgo  ova  dicunt 
p.  231;  atque  adeo  poft  oitum  emergere 
Pi  227.  Verum  Omnino  ante  coitum  du- 
dum  generantur  malpighio  jam  ob- 
fervante  p.  32-  &  repetit  bergerls 
p.  458*  non  in  virginibus  folum  santc- 
rino  tefle  p*  223.  fed  in  fue  tenella 
valisneri  c.  111.  n*  16,  &  in  parvis 
muribus  incipientia  lutca  corpora  c-  5.  n.  2b 
&  in  agna  demum  trimeflri  c.  3.^.15. 
&  in  vaccis  virgineis  verheyen  Df  p* 
313.  Deinde  pauca  fucccffive  prodeunt 
Valissteri  c.  17»  n.  4.  &  lente  au« 
gentur  c.  IX.  n.  4,  verflis  eam  aetatem 
tamen,  quae  ad  ven^rem  apta  efl,  majcra 
fiunt  c.  1  n.  7.  &  venens  tempore  inflar 
papillae  eminent  cf  IV.  n.  7*  la.  peyer 
1.  c.  DCLXVlil.  not.  /.  funtque  maxima 
valisn.  c.  IV.  n.  7.  &  in  brutis,  &  in 
feminis ,  ut  exemplutn  habet  santo- 
rinus  ifior.  p.  24.  ut  tcto  ovario  in 
adultis  porcis  majora  fint  valisn.  c.  3. 
msximae  vero  parti  ovarii  in  vacca  ae- 
quaiia  ib.  n.  17  &  duvekney  Memt, 
de  V  Acad.  1 701.  p.  24L  &  majora  c,  3 .  n. 
17.  conf.  MALPIGH.  p.  32.  In  ove  vero 
n*  28.  &  in  cane  catuliente  c.  IV.  n.  7. 

fimi- 


DE  CONCEPTU.  143 

Hoc  clarlflimi  viri   ovum  femineum  dixe- 
runt,  verum  ovum  non  eft  pellucida  bullula, 

ali- 


firnili  mole  "obfervantur.  In  cuniculo  e* 
graafii  lconlbus  citatis  nihil  in  ova- 
riis  praeter  folliculos  adparet.  ln  femina 
duae  cellulae  confumferant  ovnrium  lit* 
tre  1701.  p.  144.  U  in  praegnante 
femina  magnam  ovarii  partem  luteum 
corpus  tenere  obfervat  santorinus 
viditque  iftor  d*un  feto  n.  16.  Sed  &  Lit- 
trius  vidit  in  praegnantc,  &  fetum 
credidit  continere  non  omnino  nininium. 
Mem.  de  VAnn  1701.  p.i47-  Aliquo  ad- 
huc  tempore  ab  inpraegnatione  crefcunt 
in  ove  Verheyen  p.  3  f.  Deinde  pau« 
latiui  decrefcunt,  &  prima  papilla  promi^ 
nens  retrahitur ,  atque  evattefcit  t  a  u  v  rV 
p.  5-8.  fenfim  autcm  in  graviditatC 
etiam  corpus  luteum  minuitur  ,  ut  ma- 
gnum  flt.quando  fetus  parvus  eil  Keil.  p. 

IO#.     IIO.      VAtlSNERI    C    2.    n,    t2.    & 

etiam  intra,  quatuordecim  dies  decremen» 
tum  diiHngui  poflit  v  Ati  sn.  c.  2.  n.  21. 
22.  Ipfa  aliquando  evanefcit  clcatrix 
Valisn.  c>  10.  n-  ;  f.  ut  ultimis  men<lbus 
corpora  lutea  folida  videantur  Graaf  p. 
£28.  tunc  fenlim  evancirunt  Barthol, 
fpecim.  p,  122.  Malpigh.  p.  22.  Berger. 
p.  4f  8.  In  porca  pracgnante  corpora  lu« 
tea  jam  inania  &  coa&a,  &  forasnine 
deftituta  Valifnerius  vidit  c.  111.  &c.  In  ca« 
pra  pariter  decrepitum  luteum  corpus  re« 
perit  Idem  c.  V.  n.  4.  contracla  a  partu 
in  cane  val.  f.  n.  17.  &  valde  diminuta 
Graaf  p  jso*    non    tamen    deitrui    irt 

femi* 


,44         DE  CONCEPTU. 

aliquot   liquoris  guttulis  plena  ,  uti  defcri- 
pferunt    plerique  3  ied  cupula     fphaerulam 

conti" 

feminis  Santorlnus  re&c  obfervat  p.  it$m 
In  puerpera  vidit  '  fuperftes  Littre  i?of. 
hijl.f,  U  a  p^rtu  papilla  ipfa  aliquando 
fupereft  Bohn%  p.  19.  turn  luteum  corpus 
vater  gravU  app>  n.  17.  Quae  ego 
vidi,  eorurn  aliqua  uno  alteroveanno  ab 
ultimo  partu  fuperf uifle  neceile  eft  $  ^  uti 
duobus  annis  a  paatu  fuperftitia,  pailida  , 
defignantur  cicatriculis  Santorin.  obf  anat. 
c.  XI.  a.  1  j.  tVo  i:s  autem,  quse  confu. 
inuntur,  nova  fenfim  recrofcunt  Valifn. 
c,  IX.  11.  ?.  pauca  i"uvul&  lente.  Ita  ia 
raure  poft  abortum  feptem  nova  renafci 
vidit  Um  c  5-.  11.  <••  &  in  praegnanta 
capra  novum  fubcrcfcere  ib.  n.  4.  &  cum 
majoribus  minora  in  cqua  fimul  adeiTe  c. 
IV.  n.  1.  Videntur  cum  iftis  confentire 
obfcrvationesGr^/.  11.  p,  31*. 

Numerus  incertus  eft  In  fuibus  unde  - 
cim  ,  &  ad  viginti  usque  vidit  Valifnerius, 
plura  nempe  ,  quam  ietus  ib*  n.i^.  utifex 
in  fele  pro  quatuor  tctubus  c.  f4  n.  4. 
tum  Malpighius  p.  31.  fe  plura  vidifTe 
teftis  eft,  quam  fetus  fuerint,&  Graafius 
p.  308.  In  cane  aliquando  tot  quot  fetus 
iWi/».  c  iV.  n.  1.  quinque  nempe,  Sc 
inove  n.  28.  c  W.  fub  finem,8c  in  cane 
parifer  Hilfcher  1.  c.  p-  17  In  oye  prae- 
gnanteduo  val*  c  11.  n.  24.  &:  in  uni- 
verfum  in  multiparis  numerofa,  in  pau- 
ciparis  &  in  femina  inprimis  pau- 
ca  ,  &  111  iftis  ,  quantum  video 
folitaria  funt  Non  quidem  definiri  poteft, 
tot  omnino  efTe  quot  fetus  :  quam  legem 

Ttytt 


DE  CONCEPTU.  145 

continens  p,  &   eo  major   pro   fphaerulae 
poftione  ,  quo  animal  longius  a  conceptio- 

nc» 

Feyer  ad  Muralt.  p,  di^  41  f.  ct  Keil  p; 
ito.  habent  ex  Graafio  p.  308,  ortam 
Sed  nurrerus,quo  luiea  corpora  excedunt, 
referrl  poteft  ad  eo<  cafus,  per  quos  non- 
nunquam  ova  deflruunrur  aut  in  abdo* 
men  efFufa  evan^fcunt  Drelinc.  de  feml 
tnul  \\  2f  Vide  mecum  fentientem 
Verheyenium  11,  p*  jix.  per  experimenta 
in  cuniculis  capta. 

p  Ex  his  vocibus  adparet,  Fraeceptcrem  a 
Malfighii  fententia  non  alienum  efle, 
Is  nempe  ova  vulgo  dida  non  pro  veris 
ovis  habuit  p.  3  2,  uti  neque  Valifnerius 
c  9.  n.  9,  fed  pro  rrganis  fecretoriis,  et 
plures  yeficulas  credidit  in  unum  luteum 
corpus  abfumi,  cum  maturum  idem 
ovarium  pene  totum  occupet,  tuncque 
veficulae  tere  evanefcant  p.  3».  valis- 
nf.ri  c.  IX,  n  7.  verum  autem  &  ge* 
nitale  ovum  contineri  m  papilla  rotundum, 
utMALPi  ghivs  creditp.31  milioaequale 
p,}2  3  1  jdfenflmerumpereputat  idem  ex 
protuberante  papilla  ,  a  carneis  fibris  ex- 
preiTa,  per  hiantem  fulcum,  &  a  reliquo 
ovirio  pene  diffoluta  p.  33,  &  aperta 
ante  ovi  exirum  valisn.  C,  9,  n.  6. 
qualla  etiam  in  muribus  vidit  v  A  1 1  s- 
neri  C  V  n  8.  Luteum  vero  corpus 
filtrare  pro  ovulo  ,  quod  ex  eo  prodit 
fuccos  ,  quos  vafcula  ovi  reforbeant 
malp  p.  3*,  Similra  fere  bfrgsrvs 
kabet  p  45S  Addit  valisneri vs, eum 
fuccum  prius  in  veficulis  praeparari, 
praeditis  villofa  fabrica  vafculofa  ,   qualis 

H$m.  V.  Fars  11,  K  111 


,46  DE  CONCEPTU. 

diftat,  eo  minor  quo  inftat  propior.Haec  ipfa 

cupu- 

in  inteftinis  eft  c  IV.  n".  ?.  8c  eum<'«m 
fuccum       in        intefthiorum      fimil.bus 
tubulis  lutei  corporis    fecundo    depuran 
c   lX.n.i<5,    tum  demum   tetum    alerc; 
Eadem   fententiaS«»rori»o  eft,  &  Mcrgagn» 
Adv.antt.lV.n.zS.?.  fi    qui   tamen   a 
M^k^diverfifunt.quod  ovum  verum 
in  lu.eo  corpore  profiteantur  fe  mmquam 
in  tot  experimentis  vid.ffe ,  .credant  ta- 
men  in  centro  corporis  lutei  efie  Valtjn. 
c    IX    n    i7-  nimis   forte    tcnerum   ac 
jellurens/quam  ut  fub  oculos  cdat    m- 
tegrum  ib  fub  finem.    Sed  et.am  Craaji, 
experimenta   confenthmt,    cum   fateatur 
ovum    in    tubis     cuniculorum    decuplo, 
quam  in  ovario,  minus  reper.n    p.  307. 
&  in   T.    XXVI.  t-   '-  «>U*J»  cu.m  j" 
XXV.  &  nuUibi  ovum  dicat   fe  foll.culo 
circumdatum  vid.fle.      Taitows    demque 
fufe  pro  MalpigHo  dix«  Dtfc.   111 

Qui  veroanteMa/ptff-""»  fcnpferunt  Sc 
recelitiores      plerique    ,      «>°n     »«»1- 
le  aliquod  ovum,  ut  Valtfmrtus  ,    neque 
minutum  &  a  veficulis  d.verfum  utAJrf- 
pighius,  fed   ipfam  vulgo  notam  ve.icu 
U   ovarii  aliquam  calyce  comprehendi 
credunt,    ipfumque  corpus    luteum  efie 
oddem   hltrum,    quod  fuccos  pro   ovo 
LcparetBoJ.».p..O  vi  tamen  compr.men« 
Sbrarum  vafa  conflringere  ,    og :  ovum 
alebant,  ut  marndo  pet.olo     ponte  de. 
aba-.ur   Drelincourt    Tcrtoch    .J.   Jauvr? 


DE  CONCEPTU.  147 

•upula  cum  fphaerula  in  uterum  delataj 
cxcrefcit  ibi,abitque  ovum  in  amnion  & 
chorion  *,  aqua  plenas,  ita,  ut  fetus  noa 
in  cupula  ,  ied  in  expanfa  fphaerula  fedeat  ; 
liquor  vero  contentus ,  tenuior  equidem 
albumine  ,  perinde  tamen  ad  ignem  co- 
gitur 

Binis)  Quac   feparari    poffiint.     Earum 
cxtcrior  in  chorion  fit,  interior  inamnion: 

capu- 

111.  Peyer  merycol  p,  40.  Hujus  fen- 
tentiae  au6tores  dixi  not.  e.  Bianchus 
praeterea ,  quod  paflim  velle  videtur 
Traeceftor,  corpus  luteum  in  placentam 
abire  credldit  p.  49.  valde  praeter  veri 
fpeciem,  curn  in  ovario  rraneat:  hinc 
calycem  a  corpore  luteo  diverfum  fin- 
gere  cogitur  p  47. 

In  obforiiTimis  quaeftionibus,  de  Hte 
quidem  Valifnerii  cum  Malpighio  nibil 
definio»  cun  verum  &  ab  omni  hyda* 
tide  dtverfinn  ovum  nondum  viderim, 
nifi  torte  D  W  E  Y  G  A  N  D  J  obfervatlo 
jn  phocaena  fac*ra  proMalpighio  definiat„ibi 
cnin  ova,  femini  papcveris  aeqialia,  ex 
ovario.  per  roramen  mervbranae  exremae 
ab  au&ore  expreiT*  lepuntur  Bresfau. 
fufpl  IV  p  f  5  Pro  corpore  luteo  vcro 
contra  ova  vulgo  dicTra  roulta  militint^ 
quae  dicenrur  ad  PCLXX  not.  0  ut 
omnlno  credam ,  certo  temporein  vefi- 
cula  una.  ut  Santorinus,  vel  pluribus,  iu 
medio  liquido  generari  corpus  luteum, 
tunc  veficularum,  niunere  fun&arum, 
forrmr»  deltrui,  in  luteo  vero  corpore 
fubnafci  verum  ovum,  in  quo  lcdes  fu- 
tura  eft  homuncionis,  Ita  ieteSantorinus 
K  %  p,iiif 


i43  DE  CONCEPTU. 

cupula  vero  fit  in  placentum,  quaeex  Ipfa 
ovo  nafcitur  ,  neque  uteri  produdio  eft, 
licet  in  eo  crefcat.  1726.  Semen  denique  in 
medio  ovulo  haeret,  dnclum  his  membra- 
nis  ,  et   in  infantem   formatur. 

Parva)  Minima  in  puella  tenera  r,  fed 
ita  >  ut  poflint  demonftrari; 

Vieta) 

p,22i,8c  utcunque  Graaf  p.  ijo.&M^Z 
pighius  ^ovum  materiem  efle  ex  qua  forte 
corpus  luteum  excitetur  p,  37.   Vide  mire 
confentientia  expenmenta  Graafii  e,  16. 

q  Ita  olim  Graaf.  p  278,  Drelincourt  de  humc 
fet.  tnembr.  de  fem  mulr  n  7,  12.  deconc. 
lerich.  34,  Swawmerdam  prodre  p.  20* 
Kerkring  ad  T#  I,  Bohn  p,  n.Sed  infenus 
plura  fequentur. 

r  Veficulas  in  fetubus  murinis  reperit  Valifneri 
c.  s-  n.  f  9  &  in  minutis  muribus  c_  5». 
n,  8.  la  fetu  vituli  Harder  apiare  ohf  ne 
8,  In  recens  natis  Malpighius  pf  32,  In 
cane  ante  biduum  nata  Valifneri  c.  IV.  n. 
18.  In  vitulis  4.  5».  hebdomsdatum  magna 
&  nihilo  minora  quam  in  vacca  Leeuwen- 
ioeck  exper.  &  cont.  11  p.  174.  In  agnis 
teneris  Sbaragli  p  490.  In  agno  trimeftri 
confpicuae  Valifn  c.  3.  n>  %f  &  in  fue  te* 
nera  c%  ie  n,  16,  ln  tetu  humano  eceus 
edito  Peyerus  vidit  exerc,  pr  »00.  in 
quinquenni  virgine  confpicua  ovvValifn  c. 
f .  n  ix.  et  in  o«5renni  obf  2.  et  trede- 
cenni  Harder  apiar  hf  n  77None**go 
rc&eBobnius  in  ju  nioribus  veficutas  m  irj  mas 
eflc  p  3,  et  fenfim  augeri  peraetatem  :ne- 
que  Nigrifolius  qui  iub  fecunditatis  de- 
mum  tempus  alt  apparcrc  p#  81. 


DE   CONCEPTU.         149 

Vieta)  Femellis  tum  brutis  tum  humanis 
ovaria  pereunt8:  viriles  vero  teftes  nun- 
quam  delentur.  Nempe  natuha  aetatem 
itatuit,  poft  quam  nulla  femina  coneipe- 
peret,  pro  maribus  autem  nullurn  ne  effbe- 
tiflimis  quidem  certum  tempus  fancivit, 
quo  clapfo  generare  nequeant.  Bntannus 
ille  longaev  ifirnus  *  centum  &  v  giati  an- 
nos  natus  adulterii  reus  fuit  ,  &  coram 
tribunale  debuit  refpondere  ,  &  non  diu 
ante  id  tempus  prolem  gencraverat ,  quan- 
tum  quidem  ex  humana  fide  conftare  po- 
teft. 

Veneris )  Sive  per  ludibria  infomnio- 
rum  %  iive  per  venerem  naturae  lege 
exerdtam.     Homines  enim  utriusque  fexus, 

fecus 

5  Iu  femma  quidem  minuuntur  ,  Indurantur 
not  d.  Sharagli  in  annofa  vacca  ita  non 
deleri  ait,  ut  majora  fint  quam  in  vitula  p. 
41Q  &  de  veficulis  idem  dicit  p,  290, 
&  corporum  luteorum  in  vetula  temiia 
veftigia  vidit  Valifneri  c.f,n.2i.  Gailinis 
autem  utique  tota  evanefcunt  ovaria 
Graaf  p.  147,  Harvei.  p  8.  &  uterus  p, 
a^Rationemdiverfitatis  expofuit  Tauvry : 
viviparorum  enim  ovaria  propnam  car- 
nem  habent,ovaria  oviparorum  pene  meri 
funt  racemi  ovorum  ,  ut  nihil  fuperfit 
iftis  deftru&is.  Ita  pifcibus  &  lacfceae 
veficulae  .  &  ovarw  poft  coitus  tempus 
perfe&e  inania  funt  Harvei  de  gewr,  p. 
7.  &  iu  viperis  Baldus  Angelus  p.  41. 

t  DCLVlll. 

u  Argumentum  urferunt  varii  contra  ovorum 

defenforcs,  galhnas  rempe  &  an(eres  8c 

K  3  perdi» 


i5o         DE  CONCEPTU, 

fecus  ,  quam  bruta  animalia  ,  in  fomniis 
cadem  lentigine  adficiuntur  ,  quam  per 
vigihas  untiunt,  &  perinde  fcmen  frugifc- 
ruu)  viri  ejiciunt,  ovaque  fua  ex  ovariis 
mulicres  ,  uti  m  robufta  &  legitima 
venere.  r    . 

ces  (Jrlftot.  de  gener  anit».   L.lll  c.  i.) 
ctiam  virgines  hiftor .  anim.  L.  Vl.c,  x.ova 
fubvenranea  parcre,  feminas  huinanas  mini. 
mc  Vogli  c.  i  &  fufe  h&aragli,  Vcrum  refte 
Valifnerius  c    20.    n.  6.    gallinarum  ova 
pcr^efta  inovarlo  erTe,femmarumova  po^c 
conceptu  11     demum      tortc      nafci     pc 
folvi  ex    i      o    corpore:  &  rara  cffe  m 
feminis  ,   quae   uniparae  ffnt  ,    &  aeger- 
rime     dcmum    obfervari    c.   18.   n.  *o. 
Deinde,      fi     fides     au£oribus  ,     etiam 
feminae    variis     temporibus     ova     de- 
pofucrunt,    non  impraegnnta  folum,  e,uae 
inferius  dicentur  ,     icd  adfima  fubventa. 
rftfc     lta   KERKR1NG'VS  fieri  credit 
*     reterentibus   ctiam    virgimbus  ,     tnWo- 
pog  p  t    &  DRELlNCOURT,  penoch. 
(9.     oVova   cum  menfibus   egefta  gar- 
MANKvs  habet  in  epift.  de  ovo:  GOVhJ 
cx  fola  voluptatc  delabi  in   uteruin,  ibi- 
oue  fecundari,  ut  etiam  a  clyftcrc  imtataw 
aliquando  veficulas  pcpererintfcnbitp.76. 
77.inverfioneDriioFMANNitPAiTONVS 

fere  eadem  ratione  ova  matura  absque 
fcmine  mafculo  de  ovario  folvi,  maue 
uterum  defcendere  credit  Vijcorp  iv. 
p.  82.  82,  Virgo  lafcivior  ovum  pcpe. 
ritcum  menfibus  BRbNDEL.  di  tmbr. 
P.  36.  Bullula  clara  a  femina  in  pollu- 
Cionc   cxcidit    DIEMERBROiiCK 


DE    CONCEPTU.  151 

Emineant  Hae  funt  mirabiles  obferva- 
tiones  graafii  x.  Fennella  cuniculi 
ad  marem  admifla  fere  certo  concipit ,  ut 
raro  omnino  faliat ,  &  quatuor  quidem  vel 
quinque  fetus  ex  uno  coitu  fufcipit,  Qiiot 
fetus  concepit  ,  tot  poft  coitum  bullae  in 
ovario  prominent  ,  quod  certum  cft  ex 
plurimorum  experimentorum  confenfu. 
Hae  bullae  crailefcentes  emergunt  fupra 
ovani  fuperficiem  ,  elevant  ambeuntem 
membranam,  eamque  dilatant  ,  donec  ultl- 
niobulla  per  foramen  membranae  ex  ovarlo 
prodeat,  &  extus  emineat  ,  ardtata  intus, 
&  ad  calycem  adhuc  haerens  y  -,  Tunc  vero 

a£Uo- 

x  C  1 6,  centum  vero  cuniculos ,  &  quadra- 
ginta  oves  fecuit  p.  367.  Nempe  hora 
vjgefima  quarta  ovorum  fecundati  folliculi 
opaci  fiunt  &  dilute  rubri  ,  fmtelligit 
corpora  lutea],  &  papilla  incipit  emer- 
gere.  Vigefima  feptimahora  tubam  ova- 
rium  arnplexam,papillas  manifeftas,liquo- 
rem  ftiilantes  vidit.  Quinquaginta  horis 
manifeilius  in  folliculis  glanduloiam 
materiem  ,  caveamque  adparere  T.  25. 
Z.  Poft  tria  nycthemera  papillare  tuber- 
culum  glandulolum  perforatum,  &  in  ovi- 
duclu  ova  minima,  gemina  tamen  mem. 
brana  cinda.  Poft  quatuor  dies  ova  haec 
ulterius  provoluta  verfus  medias  tubas 
&c.  Quaeomnia  cum  VALlSNERIA- 
NIS  apprime  conientiunt.  Caeterum 
W  LANGLEY  fimilia  cum  cuniculis 
experimenta  fecerat  ,  &  exftabat  codex 
obfervationum   SCHRADERO  tefte    in 

y  Non  habet  GRAAFivs,neque  ovum  vidit, 
nifi  in  tuba, 

K4 


i52  DE    CONCEPTU. 

aftione  tubae  fallopianae  deglutltur  ,  fertur 
in  uterun»,  &  fit  in  ovurn  m  praegnatum, 
nifi  tale  prius  fuerit,  &  relinquit  ui  ovarii 
fubftantia  ucatricem  ,  quae  ,  coalelcente 
mernbrana  ovarii,  fenfim  evanefcit,  Hoc 
nunc  admirationem  n  eretur  ,  quod  hoc 
corpufculum  de  ovario  fep  lari  polfit,  curn 
tamen  totum  ovanum  ambeatur  nen  bra- 
lia  z7    nihilo    minus    denfa  ,   quam  faciei 

epi~ 

fe  Ex  argumentis  eft,   quae  eontra  ova  propo* 
nuntur  a    DUVeRNEYO     in     ZOD, 
GALL.  1.  c.  MERYO  hift.  de  VAcai. 
170«.  p.   48.    eqq.     LAM  YO    &  aliis. 
Verum  multa  retpondcri  poffunt.     Fiffu- 
rae  eniin  mininme  fenfim  dUatari  fcflunt, 
uti  vafa  diktanu  r,  quae,  deftinata  vapo* 
x\  9  fenguinem    transmittere  debent,    ab 
urgente  ovulo  &  contra  raturalem  ,   fed 
roininmm    porum    nitente.       Ita    LRE- 
LINLOURI  IUS  „  ova  fenfim  mem- 
branam  teftis  dilatare  ,    ncn  rumpere   de 
fernin*  mulnhr    n   13      &   omnino  lego  ,, 
veficulam    magoam  ,     eminentem  ,     ita 
intumuifTe  ,    ut  membranam  ovarii  pene 
difruperit  ,      eaque     adtacla       diiTiluerit 
X.  N.  C    Dec.   U    ann*  9      obf.   224.     Et 
fruftra  certe  negatur  n:embranam  ovarii 
pro  ovulo  flndi  pofie  ,    quarr  infinita  ex- 
empla  docent  omnino  fiiiam  reperiri  not. 
ff.    Ita  etiam  in  ranis  membrana  com- 
rounis  ovarium    continet ,     qnas    tamen 
nemo  dubitat   ova  parere  VALISN.   c# 
XIX.  n.  ?.   conf.    PA  TONl   DifWl 
p.   14.    tum  in    Rajis,   canibus   pifcibus 
LITTRE    Mem*    Je   1'acad.     1701. 
p.  146. 


DE  CONCEPTU,  153 

epidermis.  Deinde ,  quo  modo  exeat, 
quaeri  poteft.  Verum  etiam  alibi  leges  na- 
turae  adeo  admirabiles  eile  novimus ,  ut 
rihil  addere  polfimus  de  ingenio.  Tota  me- 
dicina  fruttra  explicaret  vires  ad  conceptum, 
alimentum  ,  aut  partum  fetus:  mhil  certe 
promoveret.  Vcrum  experiendo  leges 
invenit,  quae  omni  hypothefi  repugnant. 
Homines  entia  &  eorum  medos  non  mtelli- 
gunt  ,  uti  creator  intelligit ,  neque  a 
prima  origine  rebus  adfuerunt  ,  &  tamen 
qua  funt  fuperbia  ,  ubique  definire  fuftinent. 
J  reite  fetam  gallinam,  fanam ,  vegetam, 
infpicite  uterum  :  videbitis  ovar ■um  ,  iive 
vitellarium  ,  quod  lumbis  adpenfum  eft, 
plenum  luteis  corporibus  forte  triginta;  in 
eorum  minimis  folum  fere  **  luteum  cor- 
pus  adparet,  absque  ullo  pene  bullulae  vefti- 
gio ,  quae  in  centro  latet  :  majora  vero 
habent  vitellum  bb,  ex  cujus  centro  albu- 
mcn  eminet,     fuper  utrumque  autem   & 

vitel- 

aa  GRAAF  p.  292.  omnino  ait  folum  albn- 
men  continere,  quae  inter  ova  minora 
funt,  Sed  idem  magis  ferio  p*  247.  poft 
HARVEIUM  p.  7.  folo  vitello  ait  con- 
itare :  &  omnino  in  majufculis  gallinarum 
ovis  ita  reperio.  Ita  in  ftruthione  fe 
habere  PARISINI  auaores  funt.  Par- 
ticulas  tamen  albuminofas  in  vitellis 
ovario  innexis  miftas  adefle,  etiam  HAR- 
VEIUS  au&or  eft  p.  roz.  cum  coacli  in 
lamellas  abeant- 

bb  Non  habent ,  omnibus  fere  confentlen* 
tibus. 


154  DE  CONCEPTU. 

vitellum  ,  &  alburnen  mennbrana  fe  cxpan- 
dit.  Saepe  iriginta  hujus  nodi  ova  adfunt. 
Oninia  autern  ova,  tum  quae  ab  exitu  re- 
motiifima  funt,  tum  quae  proxima  ,  una 
jxembrana  communi  involvuntur :  quae  a 
iubnaice^te  ovo  ira  cxtenditur  ,  ut  exituro 
vitelb  aperta  iter  concedat:  quomodo  fiat? 
quacrtis  Lex  naturae  eft.  Hi  vitelli  ex 
centro  primum  CS  deinde  fenfim  orr  nes 
ex  ovario  uronoventur.  Primum  in  eoovo, 
quod  tubae  proxrmutti  ifnminet,  &  inter 
reliqua  magn  tudi  ie  e  ninet ,  nafcitur  ex 
medio  vitello  corpus  dd  bnis  membranis 
teilum,ne-npe  albumen/id  cum  incremento 
ovi  emergit,  &  arca  calycem  extenditur,  fit 
in  ovum  ,  albumine  conitans  &  vitello,quod 
in  tuba  failopiana  cortice  duro  cretaceo  ce 

cir- 

cc  GRAAF  p.  245.  confer  T.  XVlll.  uLi 
centralia  ova  minuta,  in  ambitu  v-ro 
majora  pinguntur  :  ln  co'umbis  fola  duo 
ova  perfecla  reperiri ,  cu  n  duo  tantum 
pariant  ,  reliqua  minora  efTe.  In 
Raja,  COLLIN3  T.  XLIU.  paftinaca 
HARVEI  p.  6.  &  in  aliis  pifcibus 
magna  parvaque  ova  in  racemum  congre* 
gantur  COLLlNS  p  657. 

dd  Nondum  invenio.  Solum  vitellum  exire, 
&  membranam  fuam,  quae  tamentotum 
non  ambit  ,  calycis  nomine  in  ova- 
rio  relinquere  GRAAFIVS  ait 
p.  246, 

ee  In  utero.  Haec  cate  accidentalis  eft, 
poteftque  abeffe  ab  ovis.  Comorrae  gal- 
linae  fere  folis  animalculis  paluftribus 
vivunt,    hinc    ova  absque   tefte   ponunt 


DE  CONCEPTU.  155 

circumfunditur.  Ergo  omnino  extra  du- 
bium  eft,  legem  in  animalibus  oviparis  fan- 
&am  cile,  ut  omnia  ova  ejusdcm  ovarii  una 
membrana  fortiflime  coerceantur  ,  n  quc  eo 
roinus  omnia ,  fed  iuo  iingula  iempot^  m 
tubam  exeant  pef  1  ien>branam  ncn  laeiam, 
fed  dilatatam  :  fjvc  demum  gallina  marem 
admiferit,  livc  abftinuerit. 

Foetu) 

BRUKMANN.  epijh  itin.  p.  98.  Ab'- 
quando  etiam  noflrates  molha  ova 
pariunt  HARVEl  dt  gener.  p.  z£i 
ff  Cicatriculam  ,  in  textu)  Cum  vn^.-rne  de« 
fint,  qui  etiam  foramen  m©varfo  ingenc, 
utDUVERNEYUSfenior,&LA\4YUS, 
&  perfricta  fforite  SBARAGLl  p.  03. 
&  fateatur  fe  nunquarn  vidiffe  ver- 
hfyen  11.  p.  310.  317.  &o  rem  iftam 
uberius  viium  eil  proponere.  Certum  eft 
ante  conceptum  &  turgefcenti^im  corporis 
lutei  nulJam  rimam  adpartre  graaf 
p.  268.  santorinvs  p-  22$.  (de  vir* 
ginibus)  &  tauvry  p  xo.  [de  non  im- 
praegnatis],  eamque  rimam ,  poitquam 
enata  eil  ,  fenfim  iterum  evandceie, 
neque  femper  perinde  confpicurtm  efle 
SANTORlNVS  R  %i$.  neque  debere 
nos  afcuti ,  ut  multi  folent ,  vagis  illis  & 
fubcoeruleis  ovarii  fiffufis ,  GRAAFIO 
di&isp,  iif.  &c,  nimis  coplofis,  quam 
ut  omnes  ovum  transmiferint  MERY 
hijl.de  Vacttd,  1701.  p,  5-0,  cum  etiani 
in  uniparis  plurimas  repererk  moebivs 
dijf.  cit.  n,  \.  etii  multiparas  inde  a^no- 
fcere  velit  likutaud  p,  564.  &  fetuum 
numerum  BLANCARD,    &  LITTRE 


*5*         DE    CONCEPTU. 
Foetu)  HujutiMd  cafus  in  ephemeri- 

X>BVS  GERMANICIS,  ACTIS  PARJSI- 
WIS  &  BRiTANNlClspafllTl  exftant  de- 
teripti.  fcminae  fuerunr,  quae  concepe- 
runt,   &   utero  felic;ter  geflerunt,  pailae 

funt 

*7°x'  P'  *8i.  Verum  nihilo  inccrtius  eft, 
«um  tumet  a  coitu  luteum  corpus,  fcnfim, 
&    una   Jamiua     puft    alteram  fecedente 
SANTORIN,  p.  214    in  virgine,  folvi 
iriembraoam  ovarii,  quam  corpus  luteuni 
turgens   diducit     SANTORl>VS     i;orr 
«-  24.  ut  in  vaccis  etiam  adtenuationem 
membranae       ovarii      DUVERNEYVS 
vidcrit   Mem.  de  l'Acad,  1701.    p,    141. 
&  nafci  loramen  in  apice  papillae  MAL- 
FIGHiVS  p.ji.  VALISNER.  c,V.  n#  4. 
in  capra,  in  cane  vero  c,lVr  n.  10.  &  fub 
finem,  turn  COELlKR  1,  c,  in  fele  VAL, 
C  fr  nff  j    in  vuipe  VK  in  ove  GR4AF 
T.IX.   li.  &c,    &  VALlSNER)  c,  j. 
n.  14,16   in  vacca  mfnimum  &  invilibile, 
fed  ut  famen  liquorem   preflam   emitt  t 
valisn.  c,j.  n,    7,  manifeftum  vero  & 
lunatum  apud   duvernei  p,  14J,  144,. 
P^f  Parw.  a  1701.  f.  i,  6!  \.  valvula 
ibi  ahquando  praeduum  p,    147,    oraa. 
fio   etiam  vifum   p    268.    &    HOBO. 
KENO  t  1.     rugis  radiatis  circumfcri- 
ptum,  inleporevero  WALD^CHMlDlO 
diftam  &  NENTERO  f>fy/&£   p.    jio. 
Ergo  ubique  &  in  omnl   animali,  modo 
cxiguam  ,  modo  non  minimam  fiflTuram 
apparere,conftat,quae  in  cavitaten  corporis 
iuteiducit.  i-iancfifliiram&  fubjc&am  ca> 
vitatem  plerumque    in    muheribus    vide- 
runt  WEPFER  de  cicutt?tn^.  sladus 

ex 


DE  CONCEPTU.         157 

funt  tormina  naturala  in  partum  exitura  ; 
&  diu  curr;  his  conatibus  absqne  fpe  lufta- 
tae,  cum  neque  obftetrix,  reqce  vir  obfte- 
tricius ,  quidquam  in  utero  reperiret,  mifere 

per- 

ex    ruyschio  in    AB ,    Hafn,  ann.  Hfc 

n,  im    ornme,  &  apud  Diemerbroeck.  p; 

i*f,  &    in    B$/.  Mang   p.   $70,    Berger. 

p.  457.    Kuyrch,   Thef    VI,   n,   $v  A/vJ 

I.  n.   t.  T&*/:  XI,   n,  10,    Littre  bift.  de 

Vacad   nof   olf  7    &  a    1701,  p,  184^ 

manifeftiffime,  &  a.  1701.  p.  2^1.  Nigri- 

fol.  p,  aa.  Sarracinus  apud  Voglium,  Goe* 

like  apui    Schur/g   fyllepf  p,  71.    8t  ex 

proprio     experimento    p.    73.     Douglas 

ahridgm.  IV.   p    nc,    five  tunc   pridem 

foramen   adfuerit,  ab  ovo  tantum  dilata- 

tum  Hartfoecker  fuit.  des  conjefl.p.  112. 

Tawvry  p£  f  8.  co,    five  ab  ovo  urgente 

formetur,  quod  rainus  probibile,   Littria 

tamcn   placuit    Mem.    de   Vacad      1701. 

p,   14^  &   Kerkringzo,    &   Elsholzio.     Ia 

cane  Valisnerius   praeter    maju<   foramen 

minora  lateralia  vidlt  ,  fphin&erulis  ouafi 

circumdata  ct  4.   n,   ft  l<\  qualem  efiacri 

majori   adfcribit.     Tn   femina  Swammer* 

damus  apud  Schraderum  in  praef  cicatri* 

cem  etiam  ,   fub  ca  corpus  lutrum  vidir. 

Cl.    vero    Noortwyck    foveolam    quidem 

rugofam  reperit.  f  d  poroquodam  ducen»; 

tcm    ad    tuberculum    prominens ,    quod 

lateraliter  a   ciratricula  diftabar,    p.  8.  T. 

IV.  f,  4.  In  cujus  bafi  fiffura  eiTet  h  cum 

vertex  non  perforaretur      Deinde  eadem 

cavitaslente  minuitur   Kuyfch.  Adv   Dec, 

111.  nt  4,    ipfo   tempore  impraegnationis, 

ut  Aliquando  evanefcat,  aperto  foramine 

fed 


i5S         DE  CONCEPTU. 

perierunU  Imihm  abdomen  cft,  &  reper* 
tup  perte^-ns  novirreftris  fetus  >  qui  vel  in 
ovario  etlet  ss  ,  vcl  in  tuba  hh  >  vel  in  ipfa 

cavca 

fed  collapfo  Valisn.  c.  3.  n.  22.  (inove)  , 
Sc  femper  ,  fi  Valisnerio  fides,  cum  tem- 
pore  deleantur  c.  XI.  n.  6t  qui  omnes 
cicatria  las  praeter  naturam  efle  docet. 
Ita  etiam  Tawvryus  in  femina  vifu  diffici* 
]es  effe  fatetur  pt  94,  nullasque  in  multi- 
para  repertas,  le^o  in  Bresl  »713.  «f. 
Jan  Saepe  tarren  diu  fuperne«eftcicatri- 
cula  Santorino  tefte  p-  225.  etiam  a  partu 
p.rg  &  in  puerperaJ^Vp/b-ajpifi  capax  fora- 
roen  vidit,  &  in  puer;  era  pariter  Douglas, 
poft  duos  vero  ilincfS antorinus  c4X) .  n  1  5. 
]n  vaccis  femiluna  i  figura  confpicua  fo- 
ramina  pingit  Duvernev  1.  c.  f.  6.  #♦  & 
femper  reperiri  Littrius  auftor  eft  1701. 
p.  146.  &  Lieutavd  p.ibz.  Vidit  etiam 
cavitates  ,  ubi  ova  fuerunt  Sivammerda- 
w.ius  prodr.  02q.Sc  Peyer  exerc.  p.  78; 
&  Golicke  apud  Scburig  p*  50.  &  pingit 
ex  frmina  7V*w  G?a«w  L/f.  »7<K.  n.  29. 
T.  IV.  f  II»  Ego.  fecus  quam  Valisnerius, 
iaepe  &  rragn;s  a  partu  interv-Jlis  repcri^ 
neque  tamen  perpetuo.  Nam  remota 
caufa  extenderue ,  ut  alibi  folet  fieri,ipfa 
vicinarum  partium  preffio  minutulum  f 
neque  reflftentem,  hiatum  perpetuo  mi- 
nuit,  ut  primo  n  embran1  ten^ra  caveam 
corporis  lutei  protegat ,  &  ipfa  denique 
ea  cavitas  deleatur* 
gg  Exempla  fatis  r^ra  frnt.  Littrius  in  ovohu« 
mano ,  adhuc  calyci  iucluib,  fetum  fatis 
perfeclum.  cum  ftniculo  umbilicali  vidit 
Mm.  de  TAcfid.    1701.  p,  147.  fed  huic 

hi- 


DE  CONCEPTU.  159 

cavea  abdominis  n,  ut  tamen   plarenta  fua 
ad  ovarium  adhaereret ,  cum  interim  uterus 

inte- 

hiftoriae  Santorinus  parum  tribuit ,  tum 
Valisnerius  c.  XJ.  n.  7.  Fetus  in  ovario 
exemplum  video  citari  ex  Joutn.  de  medi* 
iine  a.  1663  Valisner.  c.  17.  n«  zu  In 
fuis  ovario  fetus  putrefeclus  A£t-  M  Balth. 
1699.  p.  47.  -n  ovarii  ftafcmate  r.on 
pili  folum  ,  quod  nihil  demonftrat ,  ied 
dentes  PhiL  ColL  2.  &  du  Hamel  hift. 
acad  p.  265.  &  ofla  paeterea  cnrii  fi  * 
milia  Sampon  Phil.ColL  n  2-  TyWspud 
Gr*n?  ffl/fl/.  wa/.  p.  8.  aut  cum  dente  al- 
veus  PhiL  trans.  a>}r,\V.  p-  no.  aut  en- 
tes  foli  Ruyfch  adv.  11!.  p.  6.  T.  2.  f  4. 
5.  y^A'.  J.  n.  2.  aut  denique  caput  cum 
dentibus  Dwverney  ?pi  d  Vtnette  p.  253. 
Ex  rupto  ovario  cfTufu.  fetus  cft,quem&'9. 
lanus  defcripfit ,  quinque  uncias  lon  :us 
p.  181.  &  apud  Stravjpum.  &  alter  quem 
defcripfit  Dde  S.Maurice  apud  Biegny 
ann,  IV.  V  m.  7*"  ^4*£  /~<z>//  n.  50* 
qui  idem  videtur  citari  aBbttgfro  difT.de 
fetu  praeexift.  p.  7.  &  aliuH  exemplum 
Vieu/Jenius  habet  apud  Mangetum  theatr. 
il-  p»  140.  aliud  Nour/e ,  fetus  ex  ovario 
elapfi,  &  per  rcclum  inteft-num  excreti 
Phil.  trans.  n.  416  Huc  tm>^  hifto- 
riam  fuam  refert  Bianchus  p«  1 69.  ted  ex 
ovario  prodiifle  non  liquet.  Moia  denL 
que  ,  nempe  carnofum  pere  pollicarecor 
pus,  in  ovario  feninac  apud  Littrium  de- 
fcribitur  hifl.  de  /' Acad»  1703  obs.  14.  & 
moles  carnea  &  otTea  &  cartiiaginea  apud 
Mulehanchtr  in  e;  ift.  ad  Lancifium* 

hh  Vide  DCLXVlft 

ii  Hujus  modi  exempla  mnumera  ferereperio 

Fetus 


160  DE    CONCEPTU. 

integer,  &  pums.  &  ir^niseiTet.  Naturalis 
aurem  partus  fit  ,  quando  ovum  in  uterum 
fertur  ,  &  in  eo  adolefcit. 

DCLXX, 

Fetus  absque  laefione  uteri  inter  uterum  & 
reclum  inreftinum  fedens  exftat  apud 
Monconis  Tt  W.  p.  4^7.  Fetus  maturus 
in  venrre  mnterno  ',  hepati  infidens  ,  rla- 
centa  ?d  'urrbos  pofita  ,  utero  tubisqne 
inregris  Hifl.  de  PAcad.  1716.  n,  4.  San* 
torini  fetum  per  23  anros  gefta- 
tum  fubtequers  conceptus  videmr  demon- 
rare  non  in  utero  fdfle.  Fetus  Muffipon^ 
tanus  trginta  annis  geftatus  f  pene  lapi- 
deus,  Tanter  integro  utero  in  abdomen 
eftufus  fuit:  v.  Stmyjfii  &  Lauthieri  defcri* 
ptiorem  p.  1,  fed  ri  r.arum  tribuit  Pati- 
7ius*&  Barth.  Ep.  Certt  V\.  nt  83.  &  o- 
ronis  fides  ^crogatur  Cent  IV.  n.  ^i.  Sen- 
fuerdus  etiam  hiftoriam  Dolenfem  excitat. 
Fetis  peft  quindecim  etiam  anro<  geftatus 
in  Vypo^ftrio  ,  chorio  fuo  ad  mefpnte* 
rium  adnstus,  apud  Biamhvm  citatur  p. 
164.  forte  idem  quem  dicit  B.r>uhault  ot>ufc. 
filol.  VI.  &  addit  ovario  conjunclum  fuiiTe. 
Orthianus  etirm  ille  fe>us  46  anno<  irt 
facco  fuit,  utero  adnato.  Ahvd  exemplum. 
geminorum  in  tumore,  *d  uterum,  fed 
inteprum  ,  adnaro,  poft  aliquot  a  conce* 
ptu  arnos  repertorum  ,  eft  in  e.  n.  c. 
/>/-/■  VI  dnn.  4.  obs.  22  Aliud  Courtial 
habet  fetus  integro  utero  &  nvaris  in  ab- 
domen  expulfi.  Fetus  in  abdomine  ex- 
c:fu<  ex  viva  matre  apud  Anellum  exftat. 
Huc  Cvpnani  fetus  pertinet,  qnem  aegre 
fubis  tribuo.  Fetum  etiam  excifum  ex 
abdomine ,  placenta  faa  ad  tubam  Fallopii 

adna- 


DE  CONCEPTIL         161 

DCLX, 
Demonftrationern  credo  dari  pofie.  Suma- 
tur  maxima  inter  aves  magis  parabiles,  an- 

fer 

adnatum   recenfet   Cl.  Trioen  obf.  p.  64: 

Ex   F,  Tertio  de  Lana  hiiloriam    fetus  ex. 

ventre  exeinti   Valisnerius  hahet,    quem 

credit    ex     tuba    excidiffe,    verum    non 

hquet     c.  VI.     n    16.     In  genere  in  his 

graviditatibus  ventralibus,&  folis,  Bhnchus 

caetaream  operationem  laudat.     Tolofana 

mulier,  quae  17  annls  fetum  111  abdomine 

geftavit,  notlflima  hiftom  cfu  quam  Veye* 

rus  habet  exerc.   p.  70.   114.  &:   PhiL  tr. 

alr.  111.  p.  i\J.  &   Conncr.  diff.  med.  phys. 

p.  f6.     Sed  is  ex  uteri  ulcere  efTufus  fue- 

rat  hlegny  in  propr.  tracl.  neque  adeo  huc 

pertinet.     Fetum  fuum  ,  per  anum  extra* 

&um,  in  tubaetiam  vel  ovario  fedifTecre- 

dit  Littrius  Mem.  de  VAcad.  1 70Z.  p.  %  1  %. 

fed  nullo,  credo,  certo  fundamento  nixus. 

Fetus  canini,  fuperfetatione  geniti,  in  ab« 

dcmen  efTuli ,  exiles   PbiL  trans.  abr.  11. 

p.  90 f.  lbidem  apiorum  8c  leporum  fi. 

miles  hifforiae  habentur  n.  50 z  ovilll  ve- 

ro  fetus  Bresl.  1713.  M.  Nov.  tum  iufius 

apud  Vater  Grav  aptar.  n.  7.  Prope  fcro- 

fae  hepar  tumor  vifcidus,    in  quo  fetus 

corruptus   Afi.  Balth.  1699.   p.  79.     Lc« 

pufculi  Rommeliani  vulgo  noti  funt .    fed 

dubia    fides    eft  5     alia  hiftoria  exftat  in 

Comm  Nor  17)^.  hebd  17.      Hosfctus, 

quotquot  ex  utero  rupto  ,  aut  tub3,aut  o- 

varic,fra6t,is  non   funt  elapfi ,   omnes  cx 

ovo  generatos  fuifle  videtur,  quod  cx  ova* 

rio,  per   sliquod  caecae  forte,  aut  aber- 

rantis  tubaevitium,  in  abdomen  elapfum, 

a  vicinis  vafis  enutritum  fuerit, 

Tm.  KPars  11.  L 


i6z         DE  CONCEPTU. 

fer  ,aut  cygnus  ,  fanus  ,  vegetus ,  in  aeta- 
te  ad  vcnerem  fufhciente.  In  his  avibus  ,  o. 
lim  aristotele  docente  ,  ab  eo  tempo- 
re  vero  fabricio,  harveio,  mal- 
riGHio  &  FHiLiNO  ,  fub  pulmone  ma- 
china  oblonga  (edet ,  figurae  vix  determina- 
tae,  quam  multae  inter  linguas  modernasvo- 
cznt  Fyer/lbk  a.  Huic  circumponuntur  tu- 
bercula  humerofa,  &  omnia  denique  una 
communi  membrana  ambiuntur.  Haec 
tubercula  ova  funt ,  quorum  aliqua  majora 
funt ,  &  magis  matura  ,  alia  minus:  Sed 
inprimis  eo  tempore  vitellus  vaftus  reperi- 
tur,  cum  initio  bullae  liquorc  plenae.  Hoc 
nunc  ovusn  eft  ,  cujus  fabrica  ex  corpore 

luteo 

a  Ovarium  harvejus  defcribit  Exerc  ?, 
in  lumbis  fitum  ,  proxime  rencs^funda- 
mentolaxo,  porofo,  hingofo  p.S.  Ineo 
vitelli  variae  rnagnitudinis  funt  p.  6,  abs- 
que  albumine  p".  7-  cum  propria  mem- 
brana  ,  fuper  quam  alteram ,  dum  fepa* 
rantur,  ab  ovario  accipiunt  lb<  quae  ipfa 
dehbente  viteilo  in  ovario  manet  cum  va- 
fis  fuis,  cftque  calyxille  fupra  di&usGraa/ 
p.  147.  Albumen  autem  cx  utero  ftillac 
fecretum,  he  circumdat  vitellum  ISellin. 
de  motu  cordis  p.  c*  Harvei  p.  15.  if. 
ctiam  in  pifcibus  Collins  p,  6f  9.  In  utero 
etiam  duro  cortice  obducltur  Harv.  p.  *8. 
qui  tamen  in  acre  libero  ma^is  indurefcit 
p.  10.  ortum  autem  non  ducit  a  renibus, 
neque  cum  urina  advemt,  aut  excrcmen- 
ta  pariter  obducit  p.  32  ctfi  id  probabile 
videstur.  Horum  fixnillima  adducit  F#- 
ber  ad  Hernandez.  p.  762. 


DE  CONCEPTU.  163 

luteo  conftat ,  quod  in  infundibulo  in  vitel- 
lum  abit,  &  ex  bullula  in  ccntro  pofita, 
quae  fe  ad  ornnem  circumferentiam  feniim 
cxpandit  ,  &  in  albumen  abit.  Id  ovum, 
quod  ha&enusdefcripii,manet  in  infundibulo 
aliquamdiu  ,  extra  vitellum,  &  fovetur :  vu 
tellus  interim  parum  creicit,  albumen  au- 
tem  adeo  velocia  incrementa  capit ,  ut  in- 
tra  breve  tcmpustotus  vitellus  in  albumine 
fepcliatur  Nunc  ovum  perfe&um  cit.  fed 
moJle  hatfenus ,  S  enim  gallinam  in  hoc 
ftadio  aperueris  ,  reperies  duas  mcrobranas 
exteriores  ,  deinde  in  centro  ,  ad  obtufum 
angulum  ,  vitellum  fedentem  ,  cui  albumen 
circumfunditur.  Jn  centro  viteHi  facculus 
colliquamenti  haeret  ,  valde  exiguus,  qui  in 
arnnion  &  chorionabit,  vitellus  autem  in 
pjacentam,  ex  qua  vafa  umbilicalia  veniunt.- 
lh  centro  denique  facci  cclliquamenti  pullus 
eft.  Haec  nunc  omnia  per  fingulas  horas, 
accurate  obfervavit  malpighius.  Sed 
humana  femina  ovum  quidem  nullum  ponit, 
quod  corticem  habeat :  neque  enim  tcfta  ad 
ovum  pertinet,  &  unice  cavet,  ne  ovum, 
dum  extra  matrem  incubatione  fovetur, 
vel  a  matris  pondere,  vel  a  propriamole  eli- 
datur  ,    aut    laedatur.     Neque  cortex  *  in 

ovario 

b     Haec  celcberrima  quaeftio  paulo  fufius  & 
pro  dignitate  traclanda  eft 

Primus  oir.nia,  etiam  vivipara,  ex  ovo 
generari  Har-veius  dixerat  p.  2.  &  exerc. 
6t.  fed  per  ovum  non  intelligebat  veficu- 
las  ovarii;  verura,,membraneum  faccum, 
in  quo  liquor  contineretur ,  mediusque 
crefceret  fetus.  Empedodis  oftus  anima- 
L  2  lium 


,64        DE  CONGEPTU. 

ovario  adfuit ,  fed  in  uropygio  generatur : 
ibi  enim  burfula  eft  ,  creta  plena ,  quae 
circa  ovum  ibi  depoiitum  undique  adfundit 
gypfeam  materiem ,  &  ipfam  mollem  fex- 

lium  ex  ovo,  ab  Ariflotele  citatus  degener. 
ariim.   L.   I.    *ub  fin.   milio  experimento 
fulcitur.     Sed  N.  Stenoriis,  &  J.  van  ftr- 
ne  primi  docaerunt  ♦,  viviparorum  teftes 
ovaria  eiie ,   &  veficulas ,  teftibus  conten- 
tas ,  vera  ova.     In  hanc  fententiam  inci* 
derant  ,  ex  confideratione  anatomes  com- 
paratae  ,  quae  in  omni  infe&o  ,  pifcc,  ave, 
q-.iadrupede,  iimiles  fere  fphaerulas  liqui- 
do  plenas  reperit,  in  eo  fere  diverfas,  quod 
in  viviparisin  giandulofa  fubftantialateant, 
in  bviparis  nuda  &  absque  parenchymate 
conceiventur.       Deinde    Graafius    fufius 
hanc  theoriam  ornavit  in  praef.  ex  epifto- 
la  ad  Schachtium  p.  211.  tanquam  novam 
ac  fuam  ,    cum  ovula  iila  viviparorum  m 
apice   papiiiae,    deinde  in  tuba ,  denique 
in  utero  reperiffet :  ova  denique  humana, 
hippocraticorum  fimiiia,  cum  facculis  col- 
liquamenti  inpraegnatis  compararet.  Cum 
hiice  viris  recentiores  fere  omnesfenferunt, 
omnia  nempe,  &  ovipara  &  vivipara  ani- 
malia  ex  ovo  generari    Drehncourtius  m 
eonceftu  de  conceptu  &  alibi  adwerj.  c/af.4. 
&c.   Parifini  in    anat.  Tigridis,   Collws 
p.   coi.  Com.ConfentinuSy  Connor  evang. 
med.  art.  10.  Nenter  p.  329.  Peyer  apud 
Muralt.   pJ   42L  Barderus  apiar.    p.  34. 
&C  Cerheyen,  Everhardus  vel  Cosmopohta 
p.  432.  433.  Paffyn,  Mazinus  Infi.  p.  211. 
le  Fevre  in  phyfiolog.  c.  29.  30.  &  plenque 
alii.    Verum  contra  ea  ova  fufe  ab  Jtalis 

difpu- 


DE   CONCEPTU.  165 

-ta  ante  partum  hora  ,  fed  ab  aere  contlnuo 
in  calcariam  cruftam  abituram,  Sed  ne 
albumen  quidem  ad  ovi  eflentiam  pertinet, 
cuin  a  pullo  confumatur ,    &  unice  circum- 

fundatur 

difputatum  cft,  a  Malpiqhio  ,  Sbaraglio 
fceps.  J.  11.  tot.  Valisnerio  in  1,  cit.  &  Op^ 
omn.  11.  p.  41.  Voglio  ,  Paitono  ,  tum  a 
Venette,  Meryo,  Mauricaeo,  p.  10.  Lamyo9 
Duvemeyo  feniore.  Ergo  varia  objecerunt, 
falfa  aliqua  ,  ad  quae  fupra  refponfum  cit 
DCLXUX.  alia  veriora  :  i.  Veliculas  fir- 
miter  innexas  eile  carni  ovarii ,  neque 
inde  absque  magno  malo  natove  ulcere 
feparari  pofle  Lamy  ,  Valisneri  c.  4.  n.  1. 
in  equa  c  3.  in  fue  c,  IX.  n.  8.  c.  X VIII. 
n.  \$.Vogli  p.  22U  Mery  Comm.  Paris. 
1701.  bifi. p. 47.  &c.  ncque  unquam  ovum 
ab  ovario  folubile  reperiri  Leewvjetiboeck 
epifi.  phys.  p4  209. 

2.  Ovum    multo   majus    efie  ,     quam   ut  a 

tuba  recipiatur  Dwverney  Zod.  GalL  ann. 
II.  m.  Mart.  Leeuuuenboeck  experim.  £sf 
contfmpi  p.  28.  anat.  &  contm  11,  p.  157. 
Valisneri  1.  c.  c.  19*  n.  12.  Vogiius  &c, 
Ita  ova  vaccae  avellanae  mole  ipfe  Graa- 
Jius  ping:t ,  curn  tubae  angufliifimae  fint 
T'  XV.  &  idem  de  afinae  ovis  cerafi  ae« 
qualibus  Valisnerius  c,  4.  n.  4.  Addit  Va- 
lisnerius  ovum  Graafianum  nimis  mol^e 
efle  ,  quam  ut  tubam  nixu  fuo  dilatet,ubi 
in  uterum  dura  &  callofa  inferitur. 

3.  Veficulas  in  ovario  majores  efle,  quam  ova, 

quae  in  tubis  aut  utero  aliquando  reperta 
funt ,  Naturam  vero  nunquam  retrogredi, 
fed  fetum  a  primo  momento  conceptionis 
perpetuo  crefcere  va  l  i  s  n.  c,  1X#  n.  1  3. 
L  3  c,X. 


,66  DE  CONCEPTU. 

fundatur  nafcenti  animali,  ne  viginti  diebus, 
quibus  incubatur  ,  alimento  careat.  To- 
tum  crgo  verum  ovum  conftat  facculo  col- 
liquamenti  &  vitello.     Nequeobfcurum  eft, 

cur 

C.  X.  n.  6.  ,  faflumque  efie  graafium, 
cuniculi  ova  in  ovario  decies  quain  in  tu- 
bis  majora  e(Te  p.  307.  T.  26.  f.  1.  Et 
urget  Leeuwenhoeckius  „  ova  vulgo  didta 
in  ove  majora  efie ,  quam  conceptus  fe- 
ptimi  diei  anat  &f  cont.  11#  p.  165. 

4.  ££«rtfg// addit,  ova  Graafiana  non  refpon. 

dere  fetuum  numero,  &  psuciparis  vaccis 
numerofiora  eile  ,  quam  multiparis  cani- 
bus^  felibus  ,  fcrophis /<:*/*.  p.  312.  325. 

5.  Ova   Graafiana  non  incipere  fub   tempora 

veneris ,  &  in  vitulo  4.5.  feptimanarum 
aeque,  quam  in  vacca,  magnaefle  leeu. 
wenhoeck  anat,  Cif  contempl,  11.  p,  1 74. 
conf.  DCLXIX.  not.  r.  imo  minui  in 
praegnantibus  Stenon*  a&.  Hafn.  11.  p.  231, 
Littre  1*  c  p.  383.  conf»  Santorinum  p, 
222%   &c. 

6.  Sed  neque  evanefcere  pro  numero  fetuum, 

qui  pariuntur,  verum  in  ipfa  graviditate 
omnia  una  fere  deieri  VALlSNERJc.  10. 
n.  6. 

7.  Ova  viviparorum  animalium  verorurnovo 

rum  omninodiilimilia  clTe  Sbaragli  p.  289. 
&c.  Valisn*  c.  18,  n.  27* 

8.  Papi  k  Voglius  p.  96.  objiciunt,    nullam 

rationeili  dari,  quare  non  uno  initu  totum 
ovarium  ftxundetur* 

9.  Nabotbus,     fe  faepe  ova    morbofa ,  tubas 

claufas,  &  fimilia  vidifle  infeminis,  quae 
certiiiim«  peperiflent  :  ut  in  gravida  tarta- 
rea    vidit    Sbaragli  p.    393.     Morgagnum 

etiam 


DE  CONCEPTIL  167 

cur  ovum  humanum  albumine  deftituatur , 
&  cortice.  Non  corticem  habet  ,  quia  o- 
vurn  in  molli  matris  utero  loco  tuto  fove- 
tur:  non  albumen,   quia  ipto  tempore  ge- 

ftatio- 

ettam  fateri,  freq&entirTimc  fe  ovark  varie 
morbofa  reperire  Acfv.  I,  p.  $$•.    &  va« 
li  snerium  c.  u.  n.  f{    ex  veneris,  ut 
credit,  intermifTione ,    quod  quidem  in« 
aumerabilibus  exeroplis  coniirmari  video, 
hydatidum,  hydropis,  atheromatum,  pi. 
lorum  ,  eciam    mets   non   infrequentibus 
experimeritis.     Vidc    dudum  Sbaragli  p. 
504.  $9$    &  olim  Riolan»m  p.  $6f. 
Non  ignoro  quae  foleant  refponderi:    1.  Ni- 
hilo  difitieilius   ova  viviparorum   folvi  ab 
cvario,quam  placcntam  de  utcro ,  frudus 
de  petiolo  Graaf,  p.  160.  aut    vitellus    de 
calyce  iu  oviparis  Berge*  ad  Valisn.  c.   9. 
n.  6.  8c  omnino  hunc  in  gallinis  ovi  cum 
calyce  nexum  validum  eilc,  quem  tarncn 
certum  fit  abrumpi  Tauvry  p  f  a.  in  te- 
ftudine  denique  ova  in  calyce  ita  mergi  , 
ut  in  immaturis  nullum  forarnen  appareat 
Tauvry   p.  3S.     Et  inter  vivipara  aliqya 
eiTe  ,  quae  ova  perinde,  utl  in  avibus,  fe- 
parata   habeant ,     exemplo   erinacei,     & 
porcae  Dionis  p,  i8|.  (  fed  de  iftis  dublto) 
eaque  aliquando   hbsra    etiam    in  mulie» 
rc  reperiri    Sroammerdam    prodr.    p     20. 
Omnino  dcnique  feparari  pofle,   cum  fe- 
parata  vifa  fint,   &   ova  ex  ovario  emer- 
fiffe  viderit  Blafius  ob[.  anat.   L.  V.  n.  4. 
6t  vicinum  cicatriciovum  Duverney  junior 
comm.paris.   1701.  p.  145-,     Sed  &  lutea 
corpora  juniora  innata  ovario  efle  ,  matu- 
rcfceudo  folyi. 

L4 


i6*  DE    CONCEPTU. 

ftationis  a    matre  alitur.     Vitellum  aufem 
habet  ,  nempe  placentam  ,  &  colliquamenti 
facculum,   nempe  amnion.    Jtrgo  ovipara- 
rum  feminarum&  vivipararum  ovis  non  a- 

liud 

2.  Tubas  faciledilatari,  etiam  lenl  flatu  Tai« 

tonus  difc.  1L  p.  4$,  atque  adeo  ab  ovo  , 
vi  periflaltica  inpulfo  ,  fuperari.  Addi 
poteft,  ngere  forte  in  coitu  tubas,  &  dila- 
tari,  idque  valde  probabile  effe ,  ex  rlm- 
briarum  dilamione  &  acceflTione  ad  ova- 
num,  Porro  Tauiryus,  ovum  in  ovalem 
figuram  fingi  potfe,  fic  diametrum  minui 
credit  p.  ff.  Sed  etiam  in  Chamaeleonte  , 
evidenter  oviparo ,  ovidu&us  ne  fetam 
quidem  admittit  ,  Valisneri  oper.  T.  I. 
p.  410. 

3.  Refponderi  poiTet  „  Ovum  abruptum  de  o* 

vario  vafisque  nutritiis  aliquantum  minu*, 
donec,  ex  celeritate  corculi  au6ta,  infertae 
in  utermu  radiculae  placentae,  alant  red- 
dantque  Iiquores,  quibus  diftendatur  ovum 
DCLXXV.  not.  k.  Sed  potefr.  etiam  cu- 
tis  aliqua  abfcedere ,  neque  absque  exem- 
plo  c&,  infeda  ante  metamorphofesfuas 
mole  minui. 

4.  In  iis  femellis  ,    quae  plures  fetus  pariunt, 

ova  torte  per  feries  fen/im  expediri,neque 
plura  fimul  adparere,  quam  necefle  fit  f 
uti  de  luteis  corporibus  certum  eft.  Va* 
lisnerius  ex  fua  Jiypothefi  refpondet,  phr 
res  cfle  in  vaccis  veficulas ,  quod  plures 
sn  unum  corpus  luteum  abfumantur  c.io. 
n.  3. 

f.  Koc  diffieile  videtur  ,  &  hic  facile  vincunt 
corpora  lutea  ,  quae  adeo  evidenter  fub 
vencris  tciupus    &    a   conceptu  tument. 

PofTct 


DE  CONCEPTU.  169 

aliud  difcrimen  efr,  quam  in  albumineali- 
mentario  ,  &  defendente  tefta  ,  quibus  vi  - 
viparae  deftiuuntur  :  reliqua  omnia  in  u- 
trisque  perfedle  eadem  funt.  Miror  adeo 
fuiffe  claros  vlros ,  qui  negarent,  aliquam 
inter  ova  viviparorum  ammaliurn  &  ovipa- 
rorum  ova  fimilitudinem  imerccdere. 

DCLXXL 

Poflet  tamen  Leeuvenhoeckw  reponi  i% 
etiam  magnorum  ,  &  parvorum  pifcium, 
qui  certo  ovipari  funt,  tum  adultiorum 
&  juniorum  ova  eadem  moie  eiTe  Epift. 
fhys.  p*  166.  &  Baker  p.  ifo.  idemque 
de  animalibus  fpermaticis  verum  efle  Id. 
ib.  Deinde  ego  quidem  m  fetubus,  & 
teneris  puellis  veficulas  ovarii  non  reperio^ 
conf.  llL  Teicbmeyeri  fimile  experimen* 
tum  de  gencr.  n  17.  I11  vaccis  vero  & 
animalibus  brevis  vitae,  ita  praeceps  efl 
tempus  pubcfcentiae  ,  ut  non  mirum !  fit 
ova  recens  natorum  ab  ovis  juvencae  u« 
nius  anni  panim  dtfterre:  hinc  in  iis  ani- 
malibus,  etiam  lutea  corpora  antc  tem- 
pus  veneris  adparere  DDLXIX.  not.  0. 

6  Ova   praegnantium   aliquantum  compimi, 

neque  ideo  deftrui  ,  nova  vero  augmenta 
minorum  detrimentum  farcire, 

7  Inflrmum  eft.     Pifcium   enim    ova  veficu* 

larum  fimilia  funt.  Avium  autcm  ova 
ideo  a  viviparorum  ovis  difterunt,  quod 
alimentum  fetus,  nempe  vitellum  conti- 
neantTAUVRY  p-4f.  Ab  hydatidibus 
autem  ,  a  quibus  negat  diftingui  pofie 
VOGLI  c.  I.  vel  fola  perperuitate  fatis 
diftinguunmr. 

Ad  8,  facile  rcfpondetur,  unicurn  tan« 

tum    maturum     efle.     VAUSNERIUS 

L  $  au- 


i7o  D£  CONCEPTIL 

autem  reponit,in  oviparis  roulta  unocoitu 
ova  fecundari,  quianulla  inipfis  lutea  cor- 
pora  funt,haec  autem  in  viviparis  femper 
pauca  generantur  c  io.  n.  6.  Plura  tamen 
aliquando  uno  coitu  fecundari  5  dicetur 
ad  DCXCIV.  &  exemplum  mirabile 
~Ruyfchius  habet ,  inaiTae  cum  variis  ar* 
tubus  egeftae  ,  qui  pro  mulris  fctubus 
fufficcrent  ThesAl  ajf.   5.  n.  6. 

Tum  ad  9.  ea  mala,  quae  reperit  Ka« 
bothus  ,  potueiunt  intra  novem  gravidi- 
tatis  menfes  nata  fuilTe, 

Scd    rationes  ,     quare   in    fententiam 
Valisnerii ,  aut  certe  Malpigbii ,  pronior 
fim,  hae  funt.        Corpora   lutea    vencris 
tempore  apparere  dixi   DCLXIX.    8c  ab 
ovario  manifefto  feparabilia efle  ib.  &  nu* 
mero  fetuum   proxime  refpondere  not.a. 
&  certiffimc  foramini  ovarii  obponi  not. 
ff.  Deinde  haec  princeps  ratio  eft.    Si  ve- 
iiculam  corpus  luteum  ambit ,    vicerunt 
oraafiani.      Nunc  ego  invenio  cor- 
pus  luteum  intra  veficulam  nafci.    Scqui- 
tur  hoc  corpus  veneris  tempore  maturari, 
adeoque    omnino    veficulam    praeparare 
aliquid  pro  corpore  luteo  ,     hinc  evane- 
fcere,    quando   corpus  luteum  maturum 
eft,     neque    immediate  tetui    infervire. 
Nempe   jam  GRAAFiUS    vidit  ,     poft 
coitum    inter    ovi    membranas  fubnafci 
flavam  materiem   p  i;i.     Delnde  Ruy- 
«chius  coagulatum  cinereum  corpus  in 
majori  veficula  in  ovario   adhuc   inclufa 
depingit  Thes.  VI.  11.  f.  T.4.  Adv  I.T.I. 
f.  2.  &vatekus  repetit  de  uteri  polyp. 
U.  f .  „  cavum  uempe  ovum  medullare. 
Denique    VALISNERIUS    in     virgine 
reperit,  in  eminentc  veficula  intus  nafci 

lute* 


/ 


DE    CONCEPTU.  171 

DCLXXL 

An  ovum  hurranum  omnino  in  uterum 
feratur  ,  dubitari  potelt.  Certum  enim  eft, 
tubamita  ncn  continuam  ovario  effe  ,  ut 
etiam  remota  iit,  nequc  videtur  tubam 
ovarium  amplefti  pofte,  nifi  animam  ali- 
quam  habeat,  quae  tubam  adfurgere  ju- 
baat,  ut  ovarium  ample&i  poflit a.  bed 
id  non  videtur  probabile.  Adeoque  tota 
les  figmento  proxima  videtur.  Verum 
philolophus  nullum  phacnomenon  pro  im- 
poffibih  haberc  debct ,  nili  quod  notae  de- 
mcnftrationi  repugnat.  Neque  nos  homi- 
nes  naturam  difcimus  ichnographiam  ex 
idea  faciendo ,  fed  fenlim  &  diligenter  ob- 
fervando  phaenomena.     Gallinac  vitellarium 

ad 

luteum  corpus  lunata  figura  c.  V.  n,  16. 
fi  refte  intelligo.  Haec  etiam  mica  for- 
te  eft,  candidior,  quam  in  medio  ovi 
liquore  reperit  SCHRADER  in  praef. 
Ipfe  autem  intra  ditfeclam  vedculam  vidi 
flavum ,  glandulofum  nucleum.  Si  ta- 
menexperimenta  dclxix.  not  ».  fatisnr- 
ma  eiTent,  tunc  utique  graafianam 
praeferrem  fententiam.  Nunc  ad  alte- 
ram  pronior ,  puto  tamen  repetenda  efle 
experimenta. 

a  Conf.  DCLXVil).  not.  x.  &  DCLXX.  b. 
Neque  quidquam  juveritSBARAGLUM, 
fi  mechanifmum  adplicatae  tubae  minus 
bcne  explicaverimus ,  phaenomenon  enim 
demonflratum  otium  facit  explicaturis 
rationem  phaenomeni.  Addic  ingeniofe 
TAUVRYUS ,  omnino  tuh*s  non  opor- 
tuifle  ovarium    perpetuo    amplecli ,    ita 

enim 


i7*         DE  CONCEPTU. 

ad  lumbos  haeret  ,  inde  vero  longe  diflat 
uropygium,&  infundibulum  ,  quod  ova  re- 
cipere  debet ,  pendulum  in  cavea  abdominis 
fluitat.  Et  tamen  igne  venereo  incitata 
tuba  gallinae  erigitur ,  &  ampledtitur  ova* 
rium ,  atque  adplicata  reforbet  ovum  ,  re- 
tinet  per  dies  aliquot,  alit,  ducitquc  ad  exl- 
tum  naturalem,  Inde  nunc  certo  fcimus, 
naturam  facere,ut  tubaflaccida,  remota, 
le  oyario  adpiicet,  indevero  vitellusdecidat, 

neque 

enim  non  potuifTet  eo  fe  adplicare ,  ubi 
ovum  maturius  eminet  p.  $7.  neque  nifi 
unum  ,  alterurr.ve,  recipere,  Sed  alia  gra«. 
viflirna  objedlio  eft  ,  quarn  minirne 
oportet  diifimuiare.  GRAAFlUS  &  aiii 
not.  u*  ad  DCLX  Vlll.  viderunt  „  continuo 
a  coitu  tubam  ovario  non  cohaerere  ,  fed 
aliquo  demum  a  coitu  tempore.  Tu« 
barum  enim  adpiicationem  omnes  fole- 
mus  orgafmo  venereo ,  &  irroenti  fan- 
guini  tribuere.  Quae  ergo  ,  ii  nequidem 
orgafmi  tempore  adrrjcventur ,  admo- 
vendi  caufa  eil;  qua  via  eo  femen  ad- 
venit ,  fi  tuha  veneris  tempore  ovarium 
non  adtingi? ;  Hanc  difHcultatem  VO« 
GLIUS  urfit-  Sed  omnino  experimenta 
pro  tubae  a  recente  coitu  ad  ovarium 
adhaefione  fuperare  vidsntur  illa  pauca 
contraria  maxirne,  i\  integram  ovipa- 
rorum  analogam  hiftoriam  adhibucris. 
Aves  enlm  ex  fola  titiliatione  dorfi  abs- 
que  maris  femine  ova  concipiunt  har- 
vei  p.  13.  qui  in  Cafiuario  etiam  vidit 
ova  concepta  ex  vifa  flruthionum  ve* 
nere    p,  izj.  &  in  vetufto  pliuaco  pari- 

SI  NI  1726.  hifli  2. 


DE  CONCEPTU.  173 

ueque  unquam  in  abdominis  caveam  ela- 
batur,  quod  naturale  videtur  ,  ied  in  fau- 
ces  tubae  perpetuo  defluat,  quae  tamen  adeo 
remota  eft  :  nihil  enim  ccrtius  efTe  poteft, 
quam  ovi ,  nihil  morantibus  iftis  difticulta- 
tibus,  receptio  ex  ovario  in  tubani ,  etfi 
non  negaverim,  flaccidis  tubis  hanc  refor- 
btionem   inpoflibilem  videri. 

Oculis)  HARVErvs  tubas  rigidis  fuis 
finibus  ad  ovaiia  admotas  vidit  ,  &  huma- 
num  uterum  ,  in  quo  fimbriae  tubarum 
cum  ovario  concreverant.  Ergo  non  re- 
pugnat  naturze,  recipi  per  tubam  ovum, 
&  ad  uterum  defcendere,  Alia  ecce  expe- 
rimenta.  In  foro  porcario  fingul.s  fabbati 
diebus  ,  centum  forte  porcellae  caftrantur  b 
ut  eo  abundantius  ex  fagina  pinguefcant. 
Haec  operatio  eft  hujus  mod;.  Veterina- 
rius   incidit  abdomen    paulo    fupra  criftam 

oflis 
b  DCLXIX,  not/ 

c  Hippocrates  in  omnibus  fcriptis  fernen 
-  rnuliebre  recipitdebilius  virili  ^m  yovnc 
V.  7.  fed  neceflarium  &c.  ARISTOTE* 
LES  femen  feminis  vix  ullum  concelle- 
rat  de  gener.  anim  L.  I.  c.  2C.  &  ncga* 
verat  humorem  libidinofum ,  quem  in 
femine  excernunt,  ad  conceptum.  facere 
de  gener.  arixm^  L.  11.  c.  4.  Sed  fufe  con- 
trarius  GALENUS  ,  utique  femen  in  fe- 
minis  effe  contendit ,  paucius  equidem 
mafculo  de  femine  L.  I.  quae  etiarn 
SPMAERI  fententia  eft  apud  LAER- 
TIUM  L.  Vll.  c.  1.  &  imperfedlius  de 
uti/it.  part.  L.  XiV.  c  10.  id  per  cornua 
in  uterum  venire  1,  eod.  &  de  utilit. 
part.  L.  xlV.  c  io>  &  in  vidua  quadarn 
crafium  cum  maxima  voluptate  puft  ir- 
ritationein  pudendi  excretum  fuiffe  L.  11, 

alias 


i74  DE  CONCEPTU. 

offisilium,  inferit  digitum ,  tubam  adri- 
pit  cum  ovario  ,  educit ,  eduftam  adfpicit, 
&  refecat,  reliquam  recondit ,  vulnus  con- 
fuit ,  ita  efficit  ,  ut  nunquam  ea  porcella 
utero  concipiat,  &  tamen  utcrum  non  ad- 

tiait. 


alias  per  fomnum  elabi ,  ad  libidinemau- 
tem  praeterea  facere  de  uti/.  part.  L. 
Xlll.  p.  n.  AVICENNA  fimillimum 
GALENICO  exemplum  citat  viduae, 
quae  ta&O  pudendo  vim  feminis  excre 
verit  fen.  i.  p.  649.  COLUMBUS  ve^ 
rum  femen  contra  negantem  FALLO- 
PIUM  fe  in  teiiibus  mulierum  vidifle 
adfeverst  p.  24.6.  qnod  video  nuper  repe- 
tiiffe  D.  VENETTP  p.  222.  abufum 
fero  veficulae  alicujus  turgidioris,  &  con- 
tentuminovfs  liquorem  femcm  tenuius  efle 
repetit  MAURICRAU  p.to.  additqueD. 
de  MARCHETTIS,  femen  ex  teftibus  per 
quaedam  aiba  vafa  in  tubas  venire  p« 
45.  inter  recentiores  Cl.  HENRiCl  de 
<vefic  femin.  nml.  p.  18,  liquorem  glan* 
dularum  Nabothi  pro  femine  muliebri 
habet  ,  quod  commiftum  virili  fetum 
conllituat.  VOGLIUS  autem  femen  in 
teilibus  muliebribus  generare  docuit,  & 
eo  citante  D^  PAPI.  SBARAGLl  vero 
&  PAlTONt  Difc  IIL  p.  34.  feminis 
liquorem  fpirituofum  in  teilibus  credit 
generari ,  qui  in  fanguinem  refoibeatur, 
&  ea  fere  faciat  feminis  ,  quae  viris 
fuum  feraenpraeftat  ex  DCLVill.  Eadem 
omnino  olim  GALENO  fententia  fuerat 
de  femine  L.  I.  Deterius  athenaeus 
apud  GALENVM  de  femine  1.  n.  c.  1. 

& 


DE  CONCEPTU.  175 

tigit4  Objicies  forte  .,  animal  fterilcfceie, 
quod  ovaria  femen  generent  c.  Verum  ii 
haec  ovariorum  fundiio  eft  ,  quomodo  fit 
ut  id  femen  in  uterum  potius d,  quam  in 
caveam  abdominis  veniat?  Ergo  eo  rede- 
undum  eft,CREATOREM  fic  voluifle  nc- 
que  aliter  rem  'pofT.bilem  concipio ,  cutn 
adeo  manifefto  oftium  tubae  incayumab- 
domen  pateat  ,  neque  tamen  ovum  in 
caveam  abdominis  unquam  effundatur  : 
quantum  quidem  ^ex  obfervationibus  didicL 
Ergo  fatis  abunde  conitat,  feminam  teftcs 
fuos  ideo  nadtam  efle  ,  ut  ova  praeparent , 
quae  matura,  tempore  orgafmi  venerei  ,  m 
tubam  fallopianam  ,  ovarium  expanfis 
tubis  undique,  quafi  viginti  digitis,  ample. 
xam   abforbeantur ,    recondantur  ,    &  per 

con. 

&  nupcr  LEEUWENHOECKIUS  ova- 
m  ornnhio  inutiles  efle  imitationes  te- 
ftium  virilium  Epifl.  pJiys.  p  210. 

d  Ita  omnis  vetuftas ,,  nullura  conceptum  fie- 
ri  ,  nifi  mas  8c  femina  eodem  tempore 
femen  emiferint  Arifl.  hift.  anim.  L.  X, 
c.  4,  &  femen  rnuliehre  cum  virili  mi(ce« 
ri,  arquc  ei  qnafi  pro  alimento  effe  Gale* 
nus  ele  femine  T.  I, 

c  Yropellere  ,  in  Textu]  Haec  maxiroa  cVifficuN 
taserat,  ut  ovum  reciperetur  in  tuham. 
Fromoverl  facile  intelligo  ,  fibris  circula- 
ribus  fucceflivs  contra^iis  ,'  etiam  refpi- 
ratione  adjuvante,  A&ta  ovarium  tubae 
adhaerens  iuperne  reditum  impedit.  Ita 
DRELINCOURT  <Ie  conceftu  perioche 
r.  6.  f  r  R  E  0  I  vol.  VI  p.  261. 16$. 
DIEMERBROECK.    p.   134.  &c.      In 

cane 


i76  DE   CONCEPTIL 

conftriflionnm  tubae  coercita  adiganturin 
tubam  ,  &  in  uterum  deponatur.  Tunc, 
fi  in  uterum  ova  defcenderint  ,  quando 
femen  mafculinum  in  uterum  advenit  , 
conftridlo  utero  ovum  fn  utero  manet: 
nili    hoc  femen     adfuerit  ,     idem   ovum 

ex 

cane  GOELICFCE  ova  matura  in  ovario, 

in  tuba,  in  utcro  denique  vidk ,  etiatn  iu 

eadem   canc,    8c    repetitis    experimentis 

SCHURIG.  fyllepf.  p  49  S°-     HoC  iter 

intra  triduum  a  ctmjculis    per(ici  GRAAF 

p,  ii?.  VELUIEYEN.  L.  11.  p.  318.  in 

ove  vero  die  undecimo  id.    In  rattis  ova 

IU.  aprili  m  ©vario,  majo  in  oviduclu  & 

utero,  juuio  fere  in  utero ,  julio  in  aquarn 

efFufa  VALISNERIUS  vidit  Opcre  T.  I, 

p.  4.-15.     Fruftra  reclamat ,    nunquam  fe 

ovum    extra   ovarhim    vidifle    Leeuwen- 

hoeck.  ep.  phys.  p.  196.    Cum  in  cunicuKs 

ova  in  tubis  toties  viderit  Graafius  ,    nu- 

bemque  tefrium  adlcgaverim  not.gg  ii  ad 

DCLXIX.     Id  dubium  manet,  an  totum 

ovum  de  ovario  migret?     Ita  vulgo  cre- 

ditur  vzn  Hcrneo  p.  45-.  &  Svamrr.erdamio 

auftori  prcdr.  p.  13.  Brelincourtio  defem. 

muliebr,  n.  11.  u.   &  de  concept,  Periocb. 

XI.  6c  Graafio   ep.  ad  Scbacbt.  p.  112.  8c 

Coxppero  in  introd.  8c  oronis  fe&a  Graafii 

conienrit,  rumpi  nempe  de  ovo  petiolos  , 

maturos.aridos  Drelincourt  de  fem.mul  n. 

16.  iicovum  delabi,  tubaquc  recipi.  Con- 

trario  modo  folum  fetum   in  ovo  laten- 

tem  exire  Valijnerius  fentit  C  13.  n.  f. 

&  ovi  contentum  folum,reli&o  in  ovario 

calycc,  ut  in  gzWinis  Ruyfcb.Tbes.  VI  n.11. 

Nupe« 


DE    CONCEPTU.  177 

ex    corporc    feminino    fine    fenfu    dila- 
bitur. 

DCLXXll. 

Adparebit)  Quis  unquarn  crederet ,  nifi 
qui  vidit ,  cutem  abdominis  feminae  gra- 
vidae  adeo  enormiter  diftendi  pofle  ?  De- 
monftrat  autem  eventus,  quam  exienfiles 
membranae  fint. 

AUenui)  Madletur  fexto  a  partu  n*enfe 
vacca  ,  fi  unum  fetum  pepererit,  reperies 
unam  in  ovario  cicatriculam  ,  duas  fi  duos, 
&  duodecim  omnino  ,  li  raro  exemplo 
duodecim  ediderit  fetus.  Deinde  vaccam 
fctarn  jube  ma&ari  tertio  poft  coitum  die, 
apparebit  in  ovarli  fuperficie  eminens  bul- 
lula  a#  Ergo  eo  tempore,  quo  lafciviunt 
femellae  ,  latens  ovulum  crefcit ,  tumet> 
vergit  extrorfum  ,  dilatat  eam  ,  qua  ambi- 
tur ,  ovarii  membranam.  Inferior  pars 
hujus  bullae  femper  craffior  eft  ,    nernpe 

pla- 

Nuperus  denique  AuBor  von  der  natur 
ovulum  miautum ,  verum  ovum,  latere 
in  majori ,  vulgari  veficula  >  eam  rumpi 
in  conceptu ,  verius  autem  ovulum  exire 
propofuit  n,  87 f.  880,  Verum  ova 
humana  mnjufcula ,  toties  reperta 
undique  integra .  claufaque  membranis, 
&  facculi  coiliquamcnti  ovi  fimillima, 
fatis  opinor  demonftrant ,  totum  ovu  n 
de  cortice  luteo  folvi  ,  8c  defcen- 
dere. 
a  Nempe  corpus  luteum  not.  /.  ad 
DCLXIX. 

Spm:  V.  P.  II.  M 


iyS  DE  CONCEPTU, 

placenta  b:  fuperior,  tenuior ,  eft  chorion 
&  amnion.  Nunc  quomodo  fetus  ifti,  qui 
foramina  in  ovario  reliquerunt ,  in  uterurn 
veniunt?  Non  alia  certe ,  quam  per  tubas, 
via. 

Cav$  abdominis)  In  hominibus  eamdem 
legem  obtinere  ,  difcitur  ex  aftis  Parifi- 
nis  c.  Pariiiisenim  mulier  concepit,  utero 
geflit  ,  parturivit  ,  fed  in  ipiis  nixibus 
periit,  aperta  eft ,  reperta  tuba  fallopiana 
ovario  adnata,  &  ingens  in  cavea  abdominis 
fetus. 

DCLXXlll. 

Spirituum)  Fuerunt  inter  veteres,  qui 
fedem  libidinis  venereae  in  orificio  fuperiori 
ventriculi,  &  circa  mefenterium  lumbosque 
ponerent.  Non  male,  nam  ir>  horninibus  a 
venere  exhauftis  &  in  eo  ventriculi  orificio,  & 
in  Iumbis  vitium  accedit,  &  omnia  ibi  rela- 
xantur  \ 

lnflammatione)  In  co  ftatu  calor  b  fem- 
peradcft,  tum  in  maris,  tum  in  feminae 
genitalibus  partibus,    omnino  inflammato- 

rius, 

b  Proximc  dicetur  ,  ex  teneri  embryonis 
amnio  undique  vafa  ,  nempe  placentae 
rudirnentum  erumpere, 

c  Coaf.  not.  gg.  il  ad  DCLXIX. 

a  De  deliquiis  animi  aliisque  morbis  nervo* 
rum  e\  venere  conf.  DCLVlll, 

b  Qui  in  glande  mafculina  etiarn  thermorae- 
tro  poteft  explorari :  fcd  uti  glans  oC 
peais ,    ita  clitorls  fanguine  turget ,    & 

nym. 


DE  CONCEPTU.  179 

rius ,  fummusque,  quem  homp  ferre  poiTet, 
ab  irrucnte  &  agitato  ianguine  arteriofo 
ortus.  Omnis  enim  coitus,  &  in  rnare, 
&  in  femina ,  cum  inflammatione  fit,  quae 
in  gangraenam  abiret  ,  fi  diutius  duraret. 
Sed  &  elementa  geniturse  mafculinae ,  & 
ovum  'rnuliebre  tunc  intenfe  calent,  & 
agitantur  velocilfime  :  deinde  femen  maris 
exit  in  uterum  ,  &  tunc  aftum  ett  a 
nisre  id  omne  ,  quod  in  generatione 
agit. 

Imratum )    In    omnibus    animaLbus, 

quae 

nymphae  graafio  obfervante  p.  144, 
&  vagina  demum,  quae  6c  ipfa,  jam 
vesalio  docente,  turget,  penemque 
fungofa  conftringit  p.  6f7.  ruysch. 
*dv.  111.  n.  4.  Totus  etiam  in  coitu  uterus 
ita  fanguine  incbriatur  >  ut  vel  a  morte 
rubeat  Uterus  ,  qui  concepit  ,  ru« 
bet  ,  major  &  vlllofior  fit ,  os  hiat 
ruysch.  Thef  VI  p.  32,  &  apud 
D1RMEKBROECK1VM.  VERHEYE- 
NIVS  II,  p.  $14,  in  vacca  rubentem  vidit 
acoituuterumj  &  in  cuniculis  hoc  fignum 
eft  cupidinis  venereae  COSMOPOLlTA 
p.  4$*  Ipfa  denique  corpora  lutea  poft 
conceptum  rubent  &  villis  fcabrefcunt, 
DCLXVlll  Sed  etiam  ante  venerem 
avium  uterus  infigniter  mutatur  ,  8c  car- 
nofus  fit  HARVElVS  p.  2;.  in  damis 
vero  craflior  exerc.  66.  Aliquando  equi- 
dcm  legimus  ,  uterum  a  venere  uon  rau- 
tatum  repertum  fuiiTe  Pbil*  Tr  abr*  111, 
p,  21 1  fed  longius  a  coitu  &  poft  aliquot, 
ut  videtur,  dies. 

M  % 


180  DE  CONCEPTU. 

quae  coitum   adpetunt  ,    bullae  *   lentum 
fmegma     habentes     de    in^uine    ftillant, 

& 

c  Hacc  menftrua  funt ,  quae  canibus  feptem 
diebus  fluere  ait  arhtotelss,  cum 
genitalium  protuberatione  hift.  anim< 
L.  6,  c*  204  &  humor,  geniturae  fimilis, 
quem  equae  ve/iereae  emittunt  IB.  c.  18* 
Uterus  fub  veneris  tempus  mollefcit  & 
fudat  humorem  albugineum  HARVEI. 
p*  294.  zoj\  Uterus  a  coitu  fecundo 
plenus  humore  limpido  ruysch.   apud 

DIEMERBR.     &SLADVS     in     ACT. 

h  A  f  n."  annt  11  n,  4.  In  vacca  praegnan- 
te  uterus  liquore  albugineo  plenus  1«  s  vi- 
Vivs,  In  cornu  uteri  cervini  a  conceptu 
copiofus  liquor  albugineus  iudovici 
%4  n,  c.  Dec.  I,  ann^  8,  obf.  17.  In  utero 
paucis  a  conceptu  diebus  ,  lympha 
ruysch,  apudMAWGETVM  in  biblioth, 
anat.  11.  p,  cco#  De  vaginae  vero,  & 
extremi  pudendi  liquore  fpumofo,  quo 
per  venerem  irrorantur ,  hic  loqui  fuper- 
fedeo,  quem  vix  credibile  eit  in  uterum 
venlre. 
<]  Apertius,  in  textu)  In  recenter  impraegnata 
muliere  os  uteri  hians  ruysch.   apucf 

SIADUM      k       MANGETVM     1.     C«, 

Tum  in  vacca  VERHEYEN,  11. 
P-  3 '4* 
c  Tapillis)  His  omnino  videtur  abundare  or- 
ganum  muliebrc  In  nymphis  papillae 
SANTORINVS  dixit  p.  ttf.  in  interiori 
facie  vaginaesANTORiN.^/"p,2Ji,Papillas 
nerveas  agn  inatas  .  prope  vulvae  oftium 
peyervs  hahet  obf  3.  in  bymene  & 
rugis  samtokin,    p.  %i%€    Ibidcm   8c 

m 


DE    CONCEPTU.  1S1 

&  eo  figno  de  vaccis  cognofcitur  ad  feren-- 
dum  taurum  idoneas  efle. 

Vt- 

in  osculo  uteri  Ruyfeh.  Thef  IV.  n.  9. 
Et  iftae  quidem  fenfum  veneris  percipi- 
untr  Quas  vero  papillas  Vraeceftor  ex 
Morgagno  citat  advm  1.  p*  10.  IV.  p.  $p 
cae  utique  carnes  funt ,  fubcartilagineac, 
maxime  in  vetulis,  pene  conicae  ,  quae 
agminatae  rugas  vaginae  faciunt,  ipfo 
Morgagno  tefte  ita  inclinatas  ,  ut  deor- 
fum  aciem  convertant ,  penique  refiflant 
1  c^  Hae  papillae  in  duas  principes  ierics 
ordinantur  1D,  ib-  Garengeot  fplanchnel- 
ed.  nov  11.  p,cS.  anteriorem  &  fuperiorem 
majorem  ,  iubftratam  urethrae ,  di&am 
Vefalio  p,  65-5.  65*4.  8c  cum  palato  recle 
comparatam  etiam  a  C.  Stephano  L,  111. 
c  7§  uti  re&e  Vinaeus  vaginam  fupernc 
magis  rugoiam  dicit  p  99.  8c  Bcurdon 
p.  119.  &  Verheyen  p*  146  &  Craaf.  p. 
170.  &  Santorinus  p,  iu,  Haec  ruga 
fub  urethrae  ofculo  protuberat ,  faepe 
iiiia  ,  &  laepe  piocidk ,  perque  vaginam 
turpjter  eminet.  Altera  obpofita,  minor, 
infcrior  ,  ad  anum  refptcit  ,  dicla  Ver* 
heyeno.  Vidi  etiam  duas  medias  inter- 
ceifiiTe.  Omnes  ad  dimidiam  vaginam 
uteri  definunt ,  &  reliqua  pars  vaginae 
utero  propior  ,  mollioribus  &  ramofis 
rugis  exaratur,  quales  pinxit  Verbcyen* 
t.  17  f.  2-quam  iconem  contra.  Morgagni 
cenfuram  IV.  p.45  omnino  excufo.  Sed 
&  ipfae  duae  columnae  emiffis  transverfis 
jugis  varie  conjunguntur.  Vide  iconem 
meam  ad  naturam  factam.  Caeterum 
per  fenium  adeo  non  deteruntur  ,  aut  per 
M  3  par» 


18*  DE  CONCEPTU. 

Verum   hic   theonae  noftrae  obponit  fc 
harvbii    autloritas  f,   quae  nos  pene  ad 

fcepti* 

partum,ut  Graaff.iji.  aut  percoitum  ut 
Morgagnus  i.   p.  10.   Linden*  pby/%  p.  3  1 6, 
ctrumeis  in  experimemis,  uc  m  vetuftis 
corponbis  pulchrius  adpareant.      Vagi* 
nam  unqte  ardant  Morg.  &   ledes   iunt 
voluptatis  L    p.  fo.    certe  augent    adfrL 
clionem  ,   ut  non  male  Medici    Uratis/a- 
<vienfes  imer   «,aufam  derkientis  voluptatis 
venereae  harum  riigarum  abfentiam  rccen- 
feant,     Denique  diktationi  in   partu  fa- 
vent.     Hinc  m    recente    puerpera    nullae 
cervicis  rcgae    Rh/dnm  p.  366.    Sexta  a 
partu  feptimana  nuilae  in  vagina   rugae 
Barthol,   Cent.    I.  bifim  32,      &  in   collo 
uteri  vaccini  rugae ,  quibus  extenfis  mire 
dilatatur    ALDES  p.  546.    Ncn   ignoro 
paiTim    exempla  legi    feminarum  ,    quae 
abs^ue     volupiate     conceperint    Pechlin. 
obf  45.  L.  \    Lanzoni  awm.  32»  Scburig, 
congreff.  bift*  p  81.   &   p.  302.  fpermatol. 
p.   244.    nbi  multa  exempia  conpilantur. 
Sed  certum  expenmentum  capere  difricile 
eft. 
f  Harnjcius  in  damis  inprimis  femen   craiTum 
nunquam  reperit  exerc .    48,   66.  p.  226. 
ex.  67    tum  in  canibus  &  cuniculis  exerc% 
67-  in  quibus  coniencit  Graafii  obferva- 
tio  p.  305.   Negat  etiam  advenire  femen 
ad    ovaria  Schrader    de    micro/c.   utiL  & 
plures  alii.     Porro  galli  femen  &   a  viae 
arclitate  ab  utero  excludi  ,  &  demonftra» 
ri  alio    modo   inpraegnationem    peragi, 
quod  multa  ova  uno   coitu   fecundentur 
Harveius  monet  extrc,   5,  Tawvry  p.  71 . 

Et. 


DE  CONCEPTU.  183 

fcepticifmum   ducit.      Vir    ifle  omni   fide 
digniflimus  ,  &  in  experimentis  primarius, 

nar* 

Etiam  crafTam  teflium  muliebrium  tuni- 
cam  contra  femen  adlegat  Graaf  p.  266. 
Praetereanegant  caufam  dari,  quarefemea 
virile  ad  tubas  veniat  Lamziveerde  de 
gener.  molar  p.  76.  Deinde  adducuntur  a 
Bohnio  p.  6»  Tau^ryo^Harveio,  Raio,  Har- 
njeii  argumenta  repeteme  fyn%  quadr.  p.37# 
atretarum  numerofa  exempla,  quae  abs- 
que  immiffione  penis  conceperint ,  mani- 
fefta  demonliratione  ,  feminis  craflaroen- 
tum  ad  conceptionem  non  necefiarium 
efle.  Ita  Carpus  in  Mundinum  p,  661. 
662,  ex  Foroiwienfi  Sc  Thoma  de  Garho9 
&  Zaharella ,  &  Riolanus  de  feroina  vix 
fpccillum  admittente  p„  197.  &  de  aeque 
angufla  fere  Sorbait.  e«  n.  c.  Dec.  J. 
ann%  3.  ohf%  273.  atque  Paulini  Dec.II. 
obf  IX.  poft  Dec.  ll.  *«».  7.  &  Schenck: 
&  Mauriceau  cbf.  835.  &  Moinichen  ohf^ 
1 3 .  ubi  necefte  fuit  membranam  incidcre  ut 
pareret.Simile  exemplum  habet  faMotte chf 
243.  144.  Coalita  vagina  conceptus  fclix, 
qui  vaginam  aperuerit  \D.obf.  341,  Sed  & 
///zr */*/#;  fi  rniliahabet  p.  268.  &  Parifwi 
lji2.bi/?.z.  &  Paulini  l.c.  Hy mene  integro 
conceptus  e.  n.  c.  /)*-.  111.  «»»  ?.%.obj. 
83.  489.  Atretas  porro  ,  quae  concepe- 
runt  Rtolanus  recenfet  encbirid.p.iyy.Zod. 
Gall.  ann.\.  p.  173.  Ordo  Lipfi enft s  apud 
Schacher  in  /w^  a.  1728.  editof  Ruyfcb. 
obf.  chir.  22.  &  ex  fua  etiam  obfervatione 
Schuris[.  Gynaicol.  p.  166.  168.  Vulva  vix 
calami  capace  feminaimpraegnata  Wald- 
/cimiddevat.med9bod.ip.s.Stttiicliiufe>v\ilv3L 
M  4  con 


184        DE  CONCEPTU. 

nariat ,  in  adeo  nun:erofis  femellis ,    quas 
ipfe  fecuit,  itatim  a  coitu,  nunquam  femen 


m 


conceptus  Sc  mors,  cum  parere  non  poflet 
Triotn.  obu  p.   64.  &   iimiie  exemplum 
Ditmerbroeckii*  Inperfe&a  atreta  concepit 
j$B.  Berol    ili.  n.  1.  ^lia,  quae  vix  dena- 
rium    admiiiilct     a  partu   lecundo  virgo 
ex  Nicolo   apud  Marc.  Donatum  p  617. 
«Ala  ciauia  ,    ita    tamcn  ut  menies    fluc- 
rent,     concepit    PbiU    Vrans*    Abr*    iii. 
p,  1  6,     Abhque    immisiione    conaptus 
Zacchias   L,     X.    c      43.     Mauriceau    p. 
64,  obf    21  *.    49,    Lanzoni   anim.    32. 
Fabricius    ab    /iquapen^.    Schurig.  fiUfpf. 
p.;  145.     mfibulata  equa   peperit  Harvei 
p*|268    BoreiiusCentAV,  obfi  26.    Ccn- 
ceptui    per    peifana    Rouffet.   Mauriceau 
obf.    217.      Ex  Lechelio  ex    Nowv.   de  la 
repe  des  let.  1686.  exemplum  citat  femi- 
nae,  quae  concepit,     cum  vaginam  carne 
plenam    haberet  Schelhammerus    de  part* 
gener,  n.  27.    Porro  in  papilione  tubani 
liquore  pknam  eiTe   Malpighius  obferva- 
vit  ai  Sfon.  p.  34.  &  in  vacca  uterum 
muco  plenum  idem  obilaculum   praeftare 

P*  33 

bed       contraria      nunc     expenmenta 

fequuntur.       Semen   in    utero    in    brutis 

femper   reperit  Galenus  de    femine  L.    Im 

c<    t.     In   utero    vaccae    femen  vidit  a 

coitu  Verheven.    li^  p.   314.  \%  p.  135.    ln 

cuniculi  tubis   48.    horis  a  venere  femen 

&  animalia  Leeu-wenkeeck.   anat.  &   cont. 

H.  p.  170.   171.  &   in  matrice  15.  minu- 

tis  a  coitu   p.    166.     In    feminae    tubis 

femen  tallopius^.  196.  b.  Graafip.  276. 

Riolanus  p.  1 79-ln  utero  vero  fufpeniae,quae 

quar- 


DE  CONCEPTU.  185 

in  utcro  repertum  fuifle,  cum  tamen  equas, 
damas,  cervns,  numerofas  lecuerit,  in  quas 
mafculi  tantam  vim    feminis  injiciunt ,    ut 

vide- 

quarto  ante  die  coiverat,  ferren  invenit 
Carpus  p.  CXCl.  in  utcro  feminae  6c  in 
tuba  Ruyfcbius  Thef.  Vl.  p,  15.  n  11. 
Adv.  i.  n.  1.  T.  1.  r.  3.  &  Poftellus 
apud  Tauvry  p.  179  &  ChefeUen.  an&t. 
L.  IV.  c.  2.  Addit  Cowperus  „  in  opotTo 
ad  duas  vaginas  penem  bifurcum  reperiri 
Abr.  V%  p,  33  f,  cui  addi  poteft,  toti 
generi  oviparorum  (pifcibus  exceptis) 
pro  duplici  utero  duos  etiam  penes  efle. 
Ergo  verutn  femen  ad  ovam  vemre  Ker- 
kring  anthrop.  p.  2.  &  Collins  p,  600, 
&Cov>perus  fentit  in  mtrod^Vattsneri  cjo. 
n,  3.  Graofius  autem  femen  quidem  ad 
ovaria  non  venire  In  cuniculis ,  leporibus 
&c.  p,  263.  in  vaccis  vcro  8c  ovibus  8c 
muliere  utique  etiam  in  tubus  penetrare 
polTe  credit  p.  *6+.  6c  aliquando  admittit 
Bergerus  p  46 5-. 

Sed  inftant  aurae  fautores  ,  humo- 
rem  in  puerperis  in  tuba  reperiri  feminis 
fimilem  Bartholino  obfervante  p,  tfgr 
&  Santorino  c,  XI,  n,  iS.  k  hunc  humo- 
rem  impofuiiTe  torte  Ruyfchioy  addique 
poiTet ,  ipfum  Ruyfchium  in  vctula  hanc 
mucl  utcrini  cum  femine  virili  fimilitu* 
dinem  admittere  DCLXVill.  not.  i. 
Verum  in  ordlnario  coitu  nihil  video, 
quare  femen  aut  omne  ,  aut  ex  parte, 
uterum  non  fubeat  ,  maxime  fi  compa- 
raverim  vina  Illam  fuftricem.  pudendi  muli- 
cbris,  etiam  in  acubus  cum  magno  femi- 
narum  malo  obfervatam,  &  in  conceptio- 
ne  a  Galeno  addu&am  de  femine  L.  I. 
M;  Ne- 


i86         DE  CONCEPTU, 

vidcatar  non  pofle  fieri ,  ut  vifum  fugiat  , 
fi  omnino  adeflet  s.  Sed  eontraria  experi- 
mcnta  ruyschius  obpomt,  qui  tot  prae- 
fentbus  teftlbus  etiam  medicis,  in  duobus 
crudelibus  cafibus  feminarum  ,  continuo  a 
venere  obtruncatarum,contrarium  vidit.  In 
priori  hiftoria  clafliarius  miles  a  pulchrame- 
retrice  magna  induftria  exoraverat  admiflio- 
nem  ,  poft  coitum  vero  miro  furore  motus, 
abfcicierat  miferae  carotide*.  In  altera  vir 
adulterum  in  ipfo  inhonefto  adtu  cum  uxore 
comprehenderat,  &  necaverat  deprehcnfam. 
Cum  ergo  ruyschivs  juflu  maglftratus 
vulnus  undique  exploraret ,  vidit ,  in  cavi- 
tate  uteri ,  verum  muliebre  femen  ,  idem- 
que  continuo  alcohole  vini  inmiflum,  indu- 
ratum ,  una  cum  utero  adfervavit,  ut  hac 

ipfa 

Neque  mucum  credo  in  alcohole  obrige- 
fcere ,  &  indarari  ,  uti  Ruyfcbii  femen  ex 
utero  fumtum  ,  &  animalcula  demum 
demonftrant  femen  fuifle  ,  &  nimis 
univerfalis  eft  organorum  marium  intro* 
duc~tio  in  feminea  in  quadrupedibus,  avi- 
bus  ,  infeclis ,  quam  quae  fruftra  fit, 
g  Comparatio  cam  feminis  demonftr^t,extra 
conceptum  femen  de  pudendis  continuo 
effluere  :  &  omne  denique  evanefcere  loci 
calore  &  reforbentium  venarum  efficacia  , 
hinc  aliquot  poft  venerem  horis  non  repe* 
riri.  Damas  autem  Harveius  ferius  a  coitu 
forte  incidit ,  &  ob  eam  rationem  uterum 
reperit  inanem,uti  tertio  die  Brendelius  ca* 
tellam  dt  embr,  praeexift.  p.  38-  &  Ever- 
hardus  cunicuhm  uterum  femine  vacuum 
viderunt  habere ,  aut  demum  eae  damae 
non  conceperant  Diemerbroeck  p.  181. 


DE  CONCEPTU.  187 

ipfa  die  in  thefauris  ImperatricisRuflfiae  fpe- 
Ctabile  fuperfit.  Sed  neque  harveivs  aut 
fallere  potuit  aut  falli  ,  cum  certa  iit  ejus 
viri  ingenuitas  ,  &  copia  experimentorum, 
in  valtis  animalibus  captorum.  Conciliare  h 
adeo  oportet  contraria  ipiius,  &  rvyschii 
cxperimenta  :  Nempe  harvei  vs  fua  peri- 
cula  fecit  in  animalibus  bilulcis,  quibus  u- 
terus  in  duo  brachia  dividitur  ,  &  per  eam 
Iongitudinem  femen  faciie  ita  difpergi  po- 
tuit,  ut  paucifJimum  in  uteroreliquum  eifet: 
KVYSCHivs  in  mulieribus ,  quibus  unica 
literi  cavitas  eft.  Pro  rvyschio  etiarn 
pugnant  feminarum  experimenta,  quae  ex 
hoc  unico  figno  norunt  fe  concepifie  ,  fi  fe- 
men  poft  venerem  de  utero  non  effluxerit  *„ 
Et  veterinarii  iimilem  obfervationem  con- 
ferunt :  ii  enim ,  ut  equa  ex  preciofo  cabal- 
lo,  magno  faepe  condudto  ad  unum  initum, 

certo 

h  Ut  memores  fimus  adfirmantium  contra  ne- 
gantia  argumenta  maximam  efficaciam 
efle. 

i  Animalia  omnia  concipiunt,  fi  femen  r?ti- 
nuerint  ,  &  ne  unicum  ,  quod  ejecerit 
Galenus  de  femine  L.  L  Semen  quae  reti* 
net  ,  concepit  Hipp.  de  genit.  &  de  na- 
tur.  pueri.  Quando  non  concepit,  femen 
cxcidit  de  genit.  n.  6.  Vide  Venette  p. 
2".  Sed  recte  Ariftoteles ,  non  totum  fe- 
men  ad  conceptionem  necefTario  retineri 
hifi.  anim.  L.  X.  3.  &  1.  c ^fubfin.  eam- 
que  cautelam  repetk  Valisnerius  c.  9.  n  2. 
c  10  n.  3,  Sufficit  enim  unicam  guttam 
animalibus  praegnantem ,  ad  uterum  ve- 
«ire.  Idem  reipondetur  ad  atretarum  hi- 
fiorias* 


iSg         DE    CONCEPTU. 

certo  concipiat ,  habent  pro  certiflimoprae* 
iidio,  ii  geni talibus  equae,qua  m pnmum  caba - 
Uus  dehluit,iitulam  fngida  plenam  fuperfu- 
derint  ,  ita  uterus  conttringitur  ,  neque  fc- 
men  effluit ,  nifi  pauculum  quid  ,  quod  diu 
polt  coitum  elabitur,  jam  fundtum  officio. 

Conjlriftione  )  Poft  conceptum  uterus 
clauditur.  Quo  momento  bruta  animalia 
conceperunt  ,  eo  lumbi  concidunt,  uterus 
clauditur  k. 

Occurrens)  Hoc  enim  temporis  rnomen* 
tum  pro  conceptu  opportuniffiiiium  eit,  quo 
calor  in  utroque  fexu  maximus  ,  febrili 
certe  vulgari  multo  rnajor  eft  :  ita  enim  a- 
dtuofiflima  feminis  principia  etiam  magis 
aftuola1  redduntur:  tuncque  fit  conceptio, 

fi 

k  In  erinacco  os  uteri  a  conceptu  conflricluin 
Mnralt*  vadem.  p.  266.  &  in  vacca  Fa- 
ber  apud  Hernandez  p.  617.  Severin  \ti 
Zootom.  p.  297  &  in  ccrva  h  M»  Hofman 
E.  n.  c.  Cent,  X.  appm  obs.  46.  Uterus 
poir.  coitum  fe  contrahit  Arzft.  bift.  anim. 
L.  Vli  c.  4.  GaL  de  femine  L.  11.  c.  2. 
Signum  conceptus  os  uteri  claufum  t  & 
tamen  molle  Mauriceau  p.  91.  106.  & 
unicum  fignum  conceptus  os  claufum 
Panarolus  Pentec.  111.  obs.  21* 

1  Maxime,  fi  revocemus  ex  DCLl.  animalcula 
fpermatica  frigore  perire ,  modico  calore 
confervari,  &  animari,  vt  bmnia  infecla  fo« 
lent  Hic  ipfe  calor  videtur  facere  ,  ut 
coitus  tempore  id  animaiculum  ,  quod 
fbrtunatius  ovum  adtigit ,  maturum,>cce- 
lerato  motu  corculi  fui  ,  invifibilia  hacle* 
nus  vafa  umbilicalia  exferat ,    et  arterias 

fuas 


DE    CONCEPTU,         189 

ii  principium  genitaV  rr.aris  in  eo  roorrento 
ovulo  occurrent,  atque  adeo  vis  alicua  ex 
mare  ad  facculum  colliquamenti  pcnetrave- 
rit 

Poros)  Ovum  femininum  oritur  ex  ulti- 
mis  finibus  capreolorum  arterio^orum ,  di- 
flributis  ad  ovaria  :  ita  swammerdamivs 
docet,  &  poft  eum  rvyschivs.  Calyx  m, 

five 

fuas  ovi  venulis  inferat:  uti  vicifTim  ca- 
lentis  ovuliYquodex  utero  &  corporeluteo 
calere  aeflimatur  not^.)  elongata  arteria 
venam  umbilicalem  animalculi  obpofita 
ingreditur.  Quae  vero  animalia  ova  non 
matura  ingreffa  fuerint ,  aut  inertiora  fue- 
runt ,  quam  quae  vafa  fua  potuerint  vafis 
ovi  obponere  &  inf  gere  ,  ea  ,  etiam  fi 
tubas  &  ovarium  adtigerint,  morinecefle 
eft.  Ex  hoc  calore  venereo  forte  expli- 
cari  poterit  ,  quare  animalcula  in  fefte 
virili  non  excrefcant  ?  fed  in  muliebri 
demum  ovo  increrr.enta  capiant?  »  Quod 
absque  hacvi  expandente  folida,fluidorum 
motum  accelerante  ,  vafa  animalculi  cor- 
culi  inpetui  vi  pari  refiftere  videantur,  ce- 
dant  vero  ab  hilce  duabus  caufis  debilita- 
ta.  7.  Quod  radicalia  vaJa  nullibi  cum 
fpe  infitioris  ,  &  proventus  ,  emittcro 
poflint ,  niii  in  paria  ovuli  intus  fluitan- 
tia  vafa.  Ita  quorumdam  fungorum  fe- 
mina  in  folo  fimo  equino  radices  agunt 
&c. 
m  Supra  demonftratum  eft,  calycem  &  in  ho- 
mine,  &  in  avibus  in  ovario  manere  ; 
ovi  autem  ambitum  floccis  obduci,quibus 
cum  ovario  in  vulgari  ,  aut  cum  lutco 
corpore,  in  Malpigbiana  conjun&um  fuit, 

* 


iSo  DE  CONCEPTU. 

five  corpus  luteum  in  horrine  placentae  ru* 
dimentum  eft  ,  in  bru  is  vero  animalibus 
coryledonum  initium.  Per  calycem ,  non 
pcr  mterpofitam  fphaerulam  ,  intercedit 
cornrnercium  inter  ovum  &  ovarium  ,  & 
caly^  ovi  initium  eft  ,  finLcque  vaforum 
conglomeratorum.  Separatur  tamen  de  o- 
vario  ovum  absque  laceratione  vaforum  o* 
varii,  fed  ita  ,  ut  ea  pars  ovi  ,  qua  ovario 
netfebatur,  debiliflirna  iit. 

i.  gesn.  )  Quandonuncftimulisvenereis 
tur^etovum,  &  calefcit,  &  in  ampliorem 
molem  intumeicit ,  tunc  in  ea  parte  ,  qua 
ovum  ad  ovarium  nexum  fuerat  ,  &inqua 
omnia  vafa  nunc  abfcifla  funt ,  per  ea  ipfa 
vafa  n,  qua  olim  nnateries  nutritia  lubibat, 

(in 

Sc  olim  cum  utero  ccnjungetur.  Vieujp 
nov.fyft*  p.  52.» 
&  Abrumpi  de  calyce  ovum,  non  difficulter 
concipitur  ,  fi,  qiod  omnino  probabile eit, 
in  coitu  fecundo  intumefcere  pofueris,  ita 
enim  ,  dum  in  br  vitatem  fe  colligit ,  ad- 
trahit  vafcula ,  per  quae  alebatur ,  & 
avellit  ,  ccnjun&a  forte  vehementi 
&  convulfiva  preificne  externa  ova- 
rii  DCLXVllI.  Conf.  Aua%  <von  der 
Natur  r.  851.  Tuiic  demi,m,  &  per 
ea  ipfe  avulla  \2ih%Praeeeptor  vult  irrepe* 
re  vermiculum  ,  &  adfinia  docet  Valisneri 
c,  13.  n.  4.  Sed  obibt  g»1  orcm  exem- 
pJum  ,  qui  plura  &  diverfae  maturitatis 
ova  fecundant  uno  initu  ,  manifeitoargu- 
ment'%  in  ova  ncrdum  avulfa  vim  maicu- 
lam  fabire.  Decimo  er.im  ,  &  yigefirco 
die  a  coitu  fecurda  cva  a  gallina  pari 
Harwius  ttftis  eft  p.  19.    Sed  quanam 

pane 


DE  CONCEPTU.  191 

(in  meo  codicc) ,  advenit  id  de  mare,quod 
ovum  femineum  fecundum  reddit  :  iive  id 
fal  volatile  invifibile  efle  malueritis  <s  five 

ilatum 

parte  ergo  iubit  ?    Fruftra  quaerunt ,  qai 
ovum  ipfum  nordum  certo  viderunt. 
o  Quj  femen  mafculum  ad  uterum  venire  ne- 
garunt,    ii    feminalem    auram    volatilcm 
de  femine  exhalare    &  inpraegnare  femi- 
nam  confenti»nt ,    &  co  manifefto   incli- 
nat  G  R  A  A  F  £p.  ad   Schacht.  p.    212. 
CORNEL'US     CONSENTINUS    p. 
177.  &  alii.  Sed  vias    varias   huic  aurae 
fecerunt.  C.  BARTHOLINUS  fpec.  p. 
1 1  2.  per  vafa  fanguinea  reforbtam  adova- 
ria    venire    ilatuit      Sic   FANTONU3 
difanat.p.  2n.  SCHELHAMMERUS 
dijj.xz.     AUCTOR    L,    won    rfer   natur 
H878.HANDLEY  EjJ.qfanat.v4Q.kc 
Per  tobas  eo  iplo  tfmoore  ovario  fe   ad«. 
plicantes  VERHEYEN  L.  1.  Tr.  2 .  c. 
20.  &   L.  1!%  p.  324     Sc  VaTER  pfys. 
exp.    p.    720.    &   VALISNERIUS     0 
I3.  n.  3.  qui  et    ipfe  id  folum  ,   quod  in 
femine   fubtile   eft  ,    ad   inpraegnatiortem 
facere  credidit  c    10.  n,  3.  qucd  aniroal* 
culum  in  cvo  latens  fufcitet  ,  ut  hun<ores 
ejus  celerius  circumeant  c.  13.  n.  4.  Spi« 
ritus  etiam  folos  de  femine  ad  ovum  fub- 
ire   D  R  E  L  I  N  C  O  U  R  T    perioch.  30. 
I.  W.   PAULI  &  alii.     Per  membrana- 
rum  poros  hltrari  TAUVRY  pt  73.    Per 
vafa,  quantum  vicieo  ,  fua  muciflua,  vac- 
cis  prorria  MALPlGHIUS  p.  34.     Alii 
ne  auram  quidem  ,  fed  caufam  aliquam 
fermentationis  lufficere  malunt,  ut  PER« 
RAULT  tnecan.  dts  anim*     p,  484.    & 

CON* 


i92  DE  CONCEPTU, 

flatum"ct^oyflg//««6»rplritumve  mosa  i  cvnt, 
qui  praegnans  incumbebat  aquae,  uti  vail- 
lantivs,  five  denique  leevwenhoe* 
ckii  p    animalculum    admiferitis  y  quod 

decies 

CONNOR  **/*ȣ.  med.  p6.  kMaitreiean 
&  iromateriale  principium ,  vel  motum, 
Harveius  (ub  finem.  BORELLUS  au- 
tem  nefcio  quid  organizati  in  femine  viri* 
\\  ponit  11.  prop.  173.  Verum  plus  quam 
auram  effe  motumve,  vel  mutatio  coloris 
demonftrat ,  quam  in  ovis  bombycum  ipfe 
MAL^GHiUS  obfervat,  fterilia  enim 
fublutea  ,  fecunda  violacea  funt  de  bomb. 
Pi  %6.  42.  Sed  ranarum  etiam  ova  im- 
praegnata  ex  albis  n<gra  fiunt ,  &  fimilia 
in  erucis  obfervavit  RAIUS  Jyn.  quadr. 
p.  450. 

p  Id  fuperius  dudum ,  nifi  fallor ,  valde  pro* 
babile  faclum  eft.  Addo  nunc,  quicunque 
hominem  in  ovo  humano  fufpenfurn  vide* 
rit,  qualem  paffim  ,  in  VI  maximeThe- 
fauroRUYSCBIUShabet,  lllifponte  cer- 
te  vifurum  ,  nihil  huic  fabricae  aptius 
refpondere,  quam  vivum  animal,  quod  in 
ovum  irrepfit,  &  emiffa  radicula  fe  infe- 
ruit  huic  nativo  folo.  In  ovo  primo 
qu»mdam  quafi  vermiculum  adoarere 
MONROO  aB,  edimb.  II.  p.  212.  Qui 
vero  ex  DCL1,  ante  incubationem  homi* 
nem,  aut  animal  in  ovo  latuifTe  volunt, 
ii  &  minutius  vermiculo  feminali  faciunt, 
&,  cum  iolum  motum  ad  vitam  hujus 
ovi  fufficere  volnnt,  nnn  fatis  refpiciunt 
ad  fummam  illam  necefTitatem  mafculi  fe- 
xus,  quae  per  omnia  animalia  domina- 
tur  ,  &  ad  ova  fubventanea,  quaeperinde 

emota 


DE  CONCEPTUi  tg3 

decies  millies  minus  grano  fabuli:  femper 
utique  eodem  res  redibunt ,  ut  principium 
Inpraegnans  per  hanc  ,  neque  aliam,  viam 
ad  ovum  adveniat:  cum  vero  femen  ma- 
ris  absque  omni  dubio  communicetur  cum 
ovo ,  pars  vero  feminis  maxime  attuofa  fit 
omriino  anlrnalculorurn  congerles ;  hanc 
ipfam  veram  fecundationis  caufam  efle  pro- 
babile  fiu 

DCLXXlV. 

Tale  ]  Ubicunque  demum  pars  feminis 
fecundans  ovo  potuit  adplicari. 

Ovario]  \n  homine  fetus  inventi  funt,  in 
ovo  nati ,  qui  ovario  adhaererent.  In  iis 
cafibus  oportet  omnino  femen  mafculinurn 
ad  ovarium  venifle  :  five  per  uteri  cavita- 
tem  in  tubarum  caveam  ,  &  per  eam  ad 
ovum  venerit  ,  quae  opinio  vulgo  recepta 
eft;  five  juxta  harveii  dodtrinam  aura 
feminalis  mafcula   fe   venis  in  uterum  hi- 

anti- 

emota,  &  ovario  pariter,  ut  fecunda  ex* 
cufia,  ex  fimili  libidinej  /imili  acceiera- 
tione  inotus  humorum  ovl,  nihil  tamen 
fecundi  habent.  Sed  vermiculus*  quem 
nunc  admicto  &  qui  ovum  fubit,  nonper 
cicatricem  advenit,ut  geof  roi  anbom. 
prim.  ordin.  vermis ,  haec  enim  per  in- 
praegnationem  demuni  nafcitur  ;  nequc 
cauda  fe  adfigit ,  quae  videtur  ejus  fpina 
dorfi  efte,  fed  vafculis,  quae  invifibilia 
fuerunt, 
a  Conceptus  fedem  in  utero  plerlque  ponunt. 
Olim  gaienus,  feininam  concipere  fe* 
mine  in  vafa  fubcunte,  quae  menfesfun» 
Tom.  K  Fars  II,  N  dun- 


0 


DE  CONCEPTU: 


antibus  infinuavit  5  hinc  in  fanguinis  maf- 

farn 

dunt  de  vulv.  diffeft.  Inter  nuperlcres  ita 
dcfendit  DRELINCOURTIUS  adverf. 
dogm   !2.    &  BERGERUS  p>  460.     & 

HARTMANNUS     E.    N     C.      I>£.   111     /*»/>. 

t>  10  cbf  i6\.  lta  fufe  maximePAlTO- 
NUS  Difcorfo  IV.  &  nupcr  GOUEY,  qui 
crcdunt  ex  libidine  ova  ad  uterum  de- 
icendere,  ibi  dcmum  poros  a  femine 
iuhive  PAITON  p.  79.  Addit  ritionein 
PAiTONUSj  quod  tubi  continuo  a 
coitu  ovano  nondum   adpiicata  rcperiatur 

p.  J  X .  GRAAFIUS  Vero  BOHNIUS  p.  21. 
YALISNCKl      C.    I*.     n,  4-       VIEUSSENIUS 

»0f  y^    P«  48.    &  plerique   in    ovano 

ovum  iecundari  ftatuunt.      Hanc  fenten- 

tiam  ut  admktam  ,    faciunt  i  ova  huma- 

na     in     ovario     reperta    not.    gg.      ad 

DCLXVUL   1.     ova  humana  in  tuba  rc* 

perta ,  quaie  exemplum  S  L  A  D  V  S  cx 

RUYSCHIO   habet    ACT.    HAFN.   1 1. 

n.4-  &  DIF.MERBROECIC,    &  mani- 

feftjus  EDIMBURGENSES  qui  a  recenti 

venerc  corpus  alburn  ,  o  rde    pifi  forma, 

cum  rnulto  fentine    cx  preiTa  tuba    vidc» 

runt  exire,  in  quo  ,     ut  nereo  fubventa* 

neum,  aut  nondum  fecundum  eile  dicat, 

rudimcnta  erant   corpufculi    Ed-  Soc.  V. 

p,  556.   Plura  vide  ad  DCLXVlll.  not  u. 

$i  Gallorum  vis,   qua  multa  ova  eodern 

tempore  inpraegnant ,    ubi    manifcftum 

eft,  in  ipfo  ov3rio  oportere  inpraegnata 

fuiiTe.     Uno  enim  coitu    multa  ova    fe- 

cund  ntur,  HARVEI  p.  18.  etiamvigefi* 

xnum  exf.  39.    &  ovorum  inchoata  ru- 

dimenta 


DE  CONCEPTU.  i95 

fam  b,  &  cum  clrculante  fanguine 
per  arterias  ad  ovum  venerit.  Verum  hic 
quidem  modus  nnhL  conceptu  difficilis  vi- 
detur.  Si  enim  vis  feminis  fecundans  per 
cor  &  pulmones  feminae  transire  debuit, 
facillime  utique  aberrare  poterit  ,  ut  ad 
aliena  loca  ,  longe  ab  ovario  remota  veniat, 
niii  adjumenta  alia  gratis  finxerimus. 

Uterum)  Quaeritur  ,  num  fecundans  fe. 
minum  adunatio  in  utero  fiat:  Ita  graa- 
fius  c,  qui  multa  dubia  in  his  rebus  ex- 
pxiivit.  Sumfit  domeiticos^  cuniculos,  ma- 
res,  &  feminas,  fed  hujus  animalis  tanta 
fecunditas  eft  ,  ut  fere  ab  omni  coitu  con- 
cipiat ,  &  plurimos  quidem  fetus  ,  vix  un- 
quam  vero  aberret.  Ergo  eadem  hora  plu- 
res  feminas  ad  marcs  admifit ,  deinde  cas- 
dern  diverfis  temporibus  aperuit.  Quot 
nunc  fetus  concepti  fuerant ,  tot  femper  in 

ova- 

dimenta  p.  90.  11 1.  &  in  indica  gallina 
omnia  omnino  ova  unica  venere  fecunda 
rcdduntur  MAJLTREIEAN  p.5.  In  apum 
denique  regina  fecunditas  ad  o&avum 
&  nonum  a  viduitate  menfem  fupereft 
REAUMUR  Hift.  des  lnfea*  V.  p.  564. 
4.  Mutatio  manifefta  corporum  lutcorum, 
quae  a  fecundo  coitu  tument  ,  rubent  &c. 
Sed  eaovarii  partes  funt,  non  uteri. 

b  Cum  crafiamemum  feminis  in  uterum 
veniat  tubasque  ,  rninime  laborandum  eft 
de  parte  mobiliori.  Vermiculi  non  vi- 
dentur  in  fanguine ,  alieno  fibi  elemento, 
iupervivere  poffe4 

c  Argumentum  maximum  pro  fententia  noftra 

ett ,     fi    fatis    firmum  „  tertio  demum 

N  2  die 


i95         DE    CONCEPTU. 

ovario  reperit  cicatrices d ,  five  foveolas,  ex 
qulbus  corpus  luteum  eje&um  fuerat.    Sed 
in  vaccis ,    uti   totidem  ,    quot  fetus,    in 
cornubus    uteri  crenae  iunt  ,    ita    totidem 
pariter  in  ovariis  cicatrices,     Ita  fuibus  ali- 
quando  iedecim ,    quos    fimul    concipiunt, 
fetus  in  cornu  fedent,  vigintique  in  muribus» 
Deinde  graafius  ova  ab  ovario  in  tubas 
venille  vidit  ;  ut  aiiquot  horis  d,pofteamqua 
primum  ovumin  tubam  venerat,  fecundum 
adveniret,     donec   quatuor    v.  g.   fetus  ex 
ovario  dextro  pulfi ,    quatuor  in  cornu  cel- 
lulas  occuparent,  id  enim  femper  in  totceL 
lulas  dividitur  ,   quot  fetus  concepti    funt; 
Ex   his  experimentis  collegit   graafius, 
etiam   in  humani  generis  femina  in  ovario 
ovum  inpraegoari ,    inde  in  tubam  &  ute- 
rum  deierri.    Si   in   itinere  inpedimentum 
aliquod  occurrerit ,  tunc  in  tubafetum  cre. 
icere,  vel  in  ovar  o.     Verum  vir  clariffimus 
cxperimenta   fua  unice  in  bicornibus  uteris 
inpraegnatis  fecit ,    in  quibus  fetus  in  cor- 
nubus  geruntur.     In  homine   vero  &  equa, 
fetus  in  cavea  uteri  fedet.     Ea  ergo  ,  quae 
obfervavit,  in  bicorni  utero  valere  videntur^ 
in  homine  vero  conceptum  potius  in  utero 
contingere-     Neque  tamen  negavero,  etiam 
in   tubis,    &  in    ovario  conceptum    pofle 

fieri  c. 

DCLXXV: 

die  a  fecuftdo  coitu  tuhas  ovario  admo- 
veri  p.  307.  Oportet  adeo  pridcm  ovurn 
fecundatum  fuifle,  nam  triduo  omnino 
femen  vim  fuarn  amifit.  Sed  vid.  dclxviii. 

d  Not.«.  ad  DCLXVIIU.  fiot.*. 

«  Fatetur  etiam  PAITONUS  „  in  tuba ,  etfi 

raro, 


DE  CONCEPTU.  197 

DCLXXV. 

Claufo)  In  fecundo  &  felici  conceptu, 
infiniti  cnim  cafus  funt ,  in  quibus  ovulum 
itcrum  elabitur  a.  Hippocrates  in  lbro 
de  natura  pueri    hujusmodi    hiftoriam    de- 

fcribit, 

raro  ,  &  inovario,  ctfi  miffime,  fecun- 
dationem  contingere  pofle  1.  c.  p.  99. 
a  Inde  numerofiffimae  hiltoriae  ovorum  hu. 
manorum  de  utero  excufforum,  Bis  mihi 
oblata  funt  ovalia  fere,  alba  cincla  mem- 
brana,  quae  undique  radiculas  albas  ra* 
mofas  educeret  E.  N  C*.  Dec»  111.  ann*  9. 
13.  otA  191«  multo  fanguine  miftam  ,  lu 
quore  plena  limpido.  Sed  hanc  lanugi* 
nem  altera  craffior  continebat  membrana, 
intus  levis  E.  N.  C%  L  c.  Ccleberrimum 
ovum  cfl  illud  HlPPOCRATiCUM, 
quod  ex  faltatrice  faltu  juffit  expelli, 
fextodie,  ut  credit,  fimile  ovi  absque 
tefta  ,  cum  fibris  albis  exeuntibus,  humo- 
re  intus  pellucido  ,  &  in  medio  quafi  um- 
bilico  HIPP.  de  natura  pueri ,  &  denuo 
de  aetate  JDEM  ait  meretrices  depellere 
quafi  carunculam ,  in  qua,  fi  in  aqua  in- 
fpexeris  reperias  partes  diftinclas.  Porro 
ARISTOTELES  pro  animalis  initio 
etiamovum,  membranam  mmpe,  intex- 
tam  venulis  reccnfet  kift.  anim,  L.  Vll. 
c.  7.  Pelliculas  a  femine  muliebri  pro- 
duci  ,  quae  fetum  ample&antur,  ait  GA- 
LENUS  de  femine  L.  J.  &  eam  „  ex 
utero  pendere  ex  loco ,  ubi  vaforum  funt 
ofcula  ;  Hanc  autem  pejliculam  fieri  in  fe* 
cundam  rs. 

Haec  ova  humana  aut  fubventanea  funt, 

quo  inutilia  illa  referuntur ,  quorum  fe- 

N  3  tu« 


i93  DE  CONCEPTU. 

tus  cafu  aliquo  periit  ,  aut  bono  fetu 
plena,  fecunda.  Illorum  ecce  exemp»a 
Talia habet  gbmma  Cofamocrit  f.  2.  p,  86. 
pro  fecunda  fpecie4  Abonus  trium  ,  vel 
quatuor  feptimanarum,  nempe  bulla  aqua 
plena  in  amnio,  quod  chorion  cingebat 
DIEMERBROECK  p.  1 85.  Ovum  co- 
lumbini  mole  liquore  non  coagulabili  ple- 
num  cum  appendicibus  apud  VALJS- 
NER1UM*/^1L  p.  38.0vumgai!inaceo 
aequale  plenum  albumine  MAURIC^/. 
180.  Aitero  menfe  in  utero  facculus  fetu 
deftitutus  GALEACIUS  Comm.  Bon.  p. 
127»  Secundo  etiam  menfe  ejedla  ova 
fubventanea  harvei,  p.  230.  Veficu- 
lam  tertio  menfe  gravida  pepererat  fe- 
mina  dicla  GRAAFIO  p.  191.  Nova 
nupta  ovum  egerit  exiguum  BARLES 
nowvelL  decouv,£m  23.  Hydatis  a  conceptu 
dejefta  BRESL.  1725.  M.  ncv%  Buriula 
absque  fetu  in  abortu  SCHRADER  ob(. 
dec.  111.  n.  6.  Cum  legitimo  fetu  ovum 
externe  carnofum,  intus  grumum  conti* 
nens  vieussens.  Iconem  etiam  pls- 
centae  cum  membranis  absque  fetu  habet 
bianchi  T.  1!.  f.*  7,  8.  T.l.  f.Xl.  p# 
130.  131;  &  trioen  T. 5»  f  2.  4.  fimil- 
limam  genuino  ovo  &  pariter  villofam, 
&  kuyschius  Ikef  VI.  39  40.  41. 
T.  I.  figuris  2.  3.4.  5.  ut  videtur. 

Sed  vera  ova  conceptu  intus  ditata, 
etfi  non  rarifiima ,  non  tamen  vulgaria 
funtt  Minima  in  tubis  citavi  ad 
DCLXVlil.  Tale  etiam  ovum  in  utero 
liberum  ,  necdum  adnatum,  nigrisolus 
ex  fovea  uteri  exemit  p.  22.  Nunc  alia 
fecunda,  minima  &  majora,  ad  diem  no» 
num  usque   graafius    pingit  T.  X.  fe 

i.ad 


DE  CONCEPTU. 


i99 


i*  ad  7.  cx  cuniculis.  Ovulum  pifi  mole 
jam  villofum  cx  femina  Vaterus  habet 
tnol  praegn  n.  4..  majus  autem  bianchi 
1.1  t.  5.  cx  temina.  Ernbryo  tridui 
&  quarridui  aetate  in  magno  ovo  bian> 
chi  T .  1.  f  4  Biduo  triduove  ce» 
rali  mole  ova  kerkring  antbropogr. 
p  3.  Tridui  quadriduive  ovum  nuci  ae« 
quale  cuni  minimo  fetu  id.  f.  i.  p,  4. 
Sexto  die  a  venere  bullula  in  cornu  cu- 
niculae  leeuwenhoeck  Anat.  fa 
cont.  11.  p  171.  Septimo  dic  ovuni  uri- 
dique  viliofum  avellana  majus  bianchi 
f.  f .  Nono  die  a  coitu  conceptus  ex 
tunica,  liquido  cryftallino  plena  ,  m  quo 
nubecula  ,  8c  alius  minimus   ferus  c  o  $• 

MOPOL.      f.     EV£"RARDU5       p.    48     49. 

In  fue  dccimo  a  conceptu  die  in  medio 
utero  vitrea  fubftantia  mernbrana  claufa  s 
in  ejus  medio  tetus  cum  venis  ramofis 
coiter  p.  124.  Die  duodecimo  ovum 
humanum  aequale  pinci  putamini ,  jam 
circumtutum  vafculis  ,  cum  fetu  milii 
grani  fimili  santorin.  ifior.  dyun  feto 
n.  jr.  Decimo  tcrtio  die  ovuin  (cuniculi) 
avcllanae  mole  ,  cum  multa  aqua  amnii 
fctuque  adhuc  informi  cosmop.  p  74. 
Ovum  humanum  jugland  is  mole  ,  fibro- 
fum,  cum  fetu  jam  fatis  formato  e  n.  c. 
DecAl  ann.  i.  obf  iiq.  Ovum  hu'"anum 
columbini  fimile,  villofum  ,  cum  femine 
papaverino  non  majori  fetu ,  cV  funiculo 
E.  n.  c.  Dec  111  ann.  3.  10.  obf  11. 
Ovum  muci  aequale  cum  fetu  apis  'role 
trew.  1.  c  f  4-  S*  £.  Ovum  nucis 
mofchatae  mole  cum  piacentulae  initio 
ruvsch  cur  renov  n.  f6-  Ovum  gaL 
linaceo  aequale  ,  in  eo  tctus  magnitudine 
N  4.  femi- 


zco         DE    CONCEPTU, 

feminis  cannabini  Mauriceau  cbf.  4.8  f. 
Ovum  humanum  nucis  mole  ,  externs 
partini  fibrofum,  partim  leve,  intus  fetus 
mufcae  magnitudine  Vater  de  grav  appar. 
p.  i$.  &  pulchre  Trero.  Comrn  Lit.  1739. 
p.117.  T.  3  f,  7.  S.  9.  Ovum  undique  fi« 
brcfum  Ruyfcb.  muf.  p.  170  Ova  cum 
fctu  hordei  grano  non  majori  id  Thef 
VI.  T.  1  f .  1 .  2.  Ova  albuminofa  cum 
fetu  puncti  fimili  Mauriceau  obj '233.  die 
decimo  oclavo  ,  &  vigefjmo.  Sacculus 
in  quo  gemelli  formicae  mole  Brendel. 
Ae  embr  praeexfift  p,  %$.  In  vefica  fe- 
tus  apis  n  ole  Malpigh.  pofth.  p.  86.  VU 
gefimo  primo  die  enorme  ovum  cum 
minimo  fetu  fineus  p.  8«.  Ovum  11.  <\ic- 
rum,  in  co  fetus  lunatus  cum  partium 
initiis  Langley  p  161.  Abortus  trium 
vcl  quatuor  feptimanarum  ,  bullae  fimilis 
aqua  p^enae".  cum  amnio,  chorio  ,  &  in 
membrana  externa  carnea  mafTa  Diemer- 
broeck  p.  t$f>  f\  quidem  hoc  fecundum 
fuit.  Ovum  humanum  cum  membranis 
duabus  fibrarum  ope  conjun&is  &  fetu 
intus  mucofo  Hartman.  e  n  c.  Dec  \\% 
ttnn  10  obf  1  f 7.  Tertia  vcl  quarta  feptr 
mana  ovum  cum  fetu  faba  non  majori 
Ovum  if  dierum  cum  fstu,  nimis  puto, 
perfeclo  Bidloo  T.  $7.  Ovum  anferini 
molejn  quo  fetus  acephalos  Malp.  1.  c-  p. 
87.  Vix  avellana  majus  ovum  quatuor 
feptimanarum  cum  vermiculo  intus  con- 
tento  Heifter.  Comp.  anat.  f.  2y* 
Ovum  unius  roenfis  ,  fimile  galli- 
naceo,  extus  tomentofum ,  intus  ampu!" 
las  tres  continens  Ri&lanus  vidit  p.  38S, 
Ovum  ^i.dieruni  magno  fetu  &placenta 
B.iancki    f.  XI.      Quinta  feptimana  fetus 

apis 


DE   CONCEPTU.         201 

apis  mole  in  ovo  la  motte  11.    c.  24. 

Eadem  aetate  ietus ,  un^ue  non  major  , 
partibus  jam  formatis  mauriceau  obf 
246.  Aliquot  ieptimanarum  digitalc 
ovum,  cum  (  valde  magno)  fetu  Schurig. 
fylhff  p.  105-.  Sexta  icptimana  ipfe  vidi 
ovum  gallinaceo  majus,  totum  obduclum 
placenta  ,  &  chorio  ,  cum  qua  amnios 
nuroerofis  neclebatur  vafculis  .  runiculo, 
hydatidi  iimili,  embryoni  informi  infer* 
tum.  Sexta  feptimaua  ovuin  juglande 
non  majuf,  cum  duabus  membranis,  fetu, 
funicuio,  artuum  rudimentis  muralt, 
coll  anat.  p  615-  Sexta  feptimana  ab* 
ortus  membraneus  colurobini  ovi  fimilis, 
albumirie  plenus  ,  cum  fetu  vix  diftm&o 
mauriceau  obf  23$.  Eodem  tempore 
in  facculo  fetus  ape  non  major  obf.  16  f. 
Sexta  feptimana  veiica  in  qua  retu*  spis 
magnitudine  iaMOTTE  obf.  icf  Ovum 
gallinaceo  paulo  minus,    cum  cmbryone 

piil  lUolc,       DIEMERBROECK,       P184. 

Aliud  ,  ejusdem  fere  molis  ,  cum  ietu 
carinato  formicae  magnitudinc  p.  184, 
Aiiud  aequale  gallinaceo ,  cum  chorio 
villofo  ,  arnnio  feparabili  ,  fetu  pifo 
aequali  p,  183.  Aliud  eadem  magnitudine, 
cum  piacenta,  chorio  ,  amnio,  &  in  eo 
bulla  I D.  p.  186*  Ovum  curn  craiTa 
chorio  ,  fetuque  in  amnio  ,  pene  per- 
fed:o  e.  n.  c.  Dec.  I.  ann.  111.  p.  6Sm 
Ovum  duorum  menfium  cum  funi- 
culo  fili  aequali  ,  una  extrcmitate 
memhranea  ,  in  altera  fanguine  coacto 
la  MOTTEl  c  p  247,  Bimeftria 
ova  cum  vel  ilue  fetu ,  placeutae  parum, 
niii  radiculas  aliquas  habere,  cum  fetu 
unguis  magnitudine  Harvel  p.  184.  230. 
N  4  Ovum 


2oi  DE  CQNCEPTU. 

Oyum  bimeftre  in  quo,  rnediis  in  aquis  1 
ruhruin  corpufculuni  Collins  fyft.  p.  617. 
B<meftrem  fetum  in  folliculo ,  pro  mon- 
ffro  habuit  Iafon  a  Vratis  de\  uteris  p.  47. 
Ovum  bimeftre,  galliniceo  aequale,  cum 
fetu  fcarabei  mole  la  Motte  obf  134,. 
jlimeftre  etiam  ovum  cum  fetu  pifi 
mole ,  runiculo  praeditus  ,  in  quo  aliqua 
artuum  apparitio,     8c    radiculae  externae 

EUhGGRAV        E-     N.    C.      VoL    V     obf  J$. 

Ova  duo  perampla  cum  fctu  tabae    mino» 
ris  &   majoris  magnitudine     ruysc  h. 
Thes  VI  T  11    f  3.  4.     Novem  feptima- 
narum  conceptus  cum   filamentis  ex  ovo 
rubefcentibus    in    parte  acutiori  back. 
in  ailoq.  p.  42.  Sesquitertio  inenie  ovum 
carneum  ,     cum  fetu  apis  mole,    folito 
minus  mauriceau  ohf.  n   108.     In 
abortu  5*0  dierum  ovum  gallinacei  mole, 
fetus  fabae   inagnitudine  harvki  exerc. 
p.  68.     Ovum  humanum  cum  rudi  maf- 
fula    fabae  mole  e.  n  ct   Cent.  X    obf  3. 
&  fimile  tere  trioen,  vertice  acuto, 
informi  fetu  T.  V.  f.  2.     Ovum  huma- 
num  fphacricum  ,    anferini  mole,    cum 
fetu  faba  non  majorc,  &  tenui  funiculo, 
tertio  menfe  e.  n.  c    Dec  111.  ann.  9    obf 
ifp.     Eadem    magnitudine   cum    puero 
fcarabeo    aequali    la    motte    obf   134. 
Menfe    tertio    elegans    ovum    ab    altera 
parte  villofum,anlerino  majtis  heist.  f.27. 
Magnum  ovum  tertio  menfe  cum  mini» 
mo    fetu    ruysch.     Thes.    VI     n.  49. 
T.  3.  r.$.   Menfe  tertio  duae  membranae, 
cum  aqua  vifcofa ,  hvdatidibus  &  informi 
fetu    muralt      coll.    anat.    p.    665. 
Mcnfe  quarto  ovum    inlegrum   editum  , 

&ineo  puella  viva  reies,   Menfe4~ 

mem- 


DE   CONCEPTU.         203 

fcribit  ,  docetque ,  qua  arte  ovum  excuti 
pollit  b,  quando  fetus  jam  in  ovo  oculis 
tfignofci  potelt.     Taies  abortus  frequentis- 

fniic 

membrana  ovi  fimilis,  in  qua  aqua  & 
filaxnenta  alba,tresqueampu!lae  pellucidae 
L.  BGURGEGIS  p.  26.  Nempe,  ova 
iiumana  faepe  vidit  PLATERUS  amnion 
habentes  ,  in  qua  tres  bullae  quaejl. 
fby/loL  p.  m.  238.  eae  vero  bullae  funt 
cerebellum  ,  duoque  cerebri  lcbi  drelin. 
cou  rt>  in  ad<verf.  vide  dcxciv.  Aliud 
ovum  humanum  in  quo  duocorpufcula  in- 
curvaparum  figurata  PL  ATER  l.c*Ovum 
exiguum  ,  columbino  non  majus  ,  cum 
paradoxo  fetu  incredibilis  magnituclirns 
RUYSCH.  Uef.  X.  T.  1.  f  3.  Ovum 
eadem  magnitudine  cum  fetu  faba  non 
majori,  menfe  quarto  MAURICEAU 
ohj,  259.  Ovum  eadem  mole  cum  maturo 
fetu  editum  ,  in  quo  embryo  formicae 
aequalis  BERGER  p.  408.  &  intra  mo- 
lam  amnios  minor,  &  fetus  NOORT* 
WYCK  p.  121«  Jn  maffa  fexto  mr-nfe 
cdita ,  placenta,  membranae  ietus  pha- 
ieoli  mole ,  cum  anuum  rudimentis 
a  N  E  L .    hifl9  de  l  *  Acad.  x  7 1 4.  obf  3 . 

Ergo  &  in  homine  &  in  brutis  (man- 
tica  etiam  in  damis  generationis  primor- 
dium  eft  HARVEI)  fetus  naturaliter  ab 
ipfo  conceptu  femper  in  ovo  reperi- 
tur ,  ab  initio  leviori ,  fenfim  magis 
undique  villofo ,  liquore  pleno  Iim« 
pido. 
b  Motu  magno  aut  venere  tunc  ovum  excuti 
poiTe ,  aut  fupervenientibus  menfcbus, 
credibile  eft,  DRELlNCOURT  de  fem. 

muliebr. 


204  DE  CQNCEPTU. 

firr  e  fiunt,  non  fentiente  femina  .  ob  in- 
credibilem  parvitatem.  Abortum  trium 
menfium  dernum  percipiunt  c, 

Mufculorum  )     Non  vi  mufculofa  vera, 
fed    utero    p^r    inflammationem    aliquam 

robur 

mulieh\  n.  30.  cum  ovum  in  his  pri- 
mcrdiis  nondum  adnexum  fit.  Gaeterum 
hippocratis  hifioriam  carpit  VA* 
LiSNERlUS,  quod  fetus  7.  dierum  rnul- 
to  minor  fit,  quam  ibi  defcriberetur  c.  21. 
n.  16. 
e  De  anthropogenia  pauca  hoc  loco  de- 
cerpam. 

In  recenter  inpraegnata  corpufculum 
album  mucofum  in  mero  RUYSCH. 
apud  SLADUM  \0  c.  Embryonem  capite 
aciculse  non  majorem  RUYSCHiUS 
vidit  Cur.  re>w<vt  p.  143«  &  femine  papa- 
verino  HARTMANNUS  E.  N.  C.  Dec. 
111.  ann^% 10.  obs.  19'.  Tertio  die  a  coitu 
in  cane  carina  BRENDEL.  1.  c.  Sexto 
die    fetum    grano    hordei  aequalem  efle 

MANNINCKAM      COmp.    obft.     p.   50.       Die 

feptimo  vermiculus  incurvus  12.  fere 
linearum  bianchi  T.  i.  f.  5.  6.  omnino 
nimius.  Vermicuius  etiam  in  primis 
initiis  in  ovo  monroo  Edimb.  11.  p.  232. 
In  ovillo  fetu  corpus  iam  diflin&um 
LEEUWENH.  anat.  &  cont.  II.  p. 
165.  Die  o&avo  faum  cumini  grano 
non  majorem  ruyschius  recenfet  cur. 
renov  p.  51.  Decimo  die  vermiculus  in 
ovo  eft  ,  &  adhuc  ad  albuminis  modum 
ad  ignem  cogitur  graaf  p.  311.  ic.  8. 
T.  XXVI.  Die  duodecimo  fetus  huma- 
nus  milii  grano  fimilis  SANTCRIN.  Ift. 


DE  CONCEPTU.  205 

robur  accedit  ,  ut  fe  conftringat,  &  ofcu- 
Jum  obturet ,  neque  tamen  fetus  increrren- 
ta  impediat.    Exemplum  hujus  ab  inflam- 

ina- 

d*  un  feto.  Die  14.  ovum  ,  &  in  eo 
fetnm  formatum  fabae  molae  habet  ker- 
kring  f.  3.  multo  vero  majorem  CJ. 
gutermann.  Comm.  nor.  IJ^C.4  h.  c,. 
T.  3,  f.  3.  Non  ignoro,  fecundum  har- 
veium,  ante  15.  diem  nihil  de  fetu  ap~ 
parere ,  aut  certe  vix  lente  diitingui 
fecundum  TAUVRY  p  83.  Sed  contra- 
rium  VALISNERI  demonftrst  c.  X. 
n.  4.  5,  Die  dedmo  quinto  fetum  api 
minori  conparat  MAUR.  57 1<  Die  deci- 
mo  oclavo,  vel  vigefimo ,  in  aqua  albu- 
mino-a  fetus  punclo  fimilis  id%  ohs  233. 
Vigefimo  die  homo  grani  hordei  mole 
BESLER  p.  8.  &  VAROL.  p.  m4 
Vigefirro  primo  die  non  major  formica, 
fed  nimis  cerfeclus,  in  enormi  ovo,  apud 
PINEUM  p.  138.  3c  ic.  f.  In  ovo  pau- 
ctrum  fcptimanarum  ,  gallinaceo  aequali, 
fetiis  rifo  duplo  minor,  cranio  membra* 
naceo  IDEM  p.  1S3.  In  ovo  gaibnaceo 
minori  formicae  aequalis  fetus ,  p#  184. 
Pifi  magnitudins  fetus,  in  ovo  gallinaceo, 
minori,  &  plurima  aqua  ,  p  184.  Vige- 
fimo  primo  die  7.  lineas  longus,  appa» 
reme  artuum  initio  DODART,  hift,  de 
V  acad.  1701  p.  25.  pondere  7.  grano« 
rum.  Eodem  etiam  die  fetus  lunatus 
cum  partium  initiis  Lang/ey  p,  161.  Vi- 
gefimo  quinto  die  fetus  uncialis  P  NEUS 
p.  1.49.  api  vero  n@n  major  bidloo  T. 
57.  f.  3.  Vigefimo  quinto  vel  trige/imo 
unguis    mole   Maurheau  p.    84.     Quem 

rro 


206  DE  CONCEPTU. 

matione  roboris  cfi  in  pene  erefto  ,  qui 
tenfi  mufculi  liniiliirnus  rigct ,  quando  a 
fanguine  influcnte  turgeu 

Jm 

pro  25.  dlerum  fetu  BIDLOUS  pingit, 
nijnis  perfedtus  videtur  T.  LVIJ.  enor- 
miter  major  verrniculo  quem  kei  sterus 
pingit  F.  27*  Tertia  quartave  feptirnana 
fabae  fere  aequalem  fetum  in  aquis  mau- 
riceau  cbs.  558,  Vigefimo  oclavo  die 
fceleton  fere  unciale  pingit  Ksrkri??gt  f.  4, 
Pondus  menit  primo  drachrua  iemis  aefli 
mat  Mauriceau  p.  %%,  magnitudinem  fabae 
parem  ohf*  4.21.  vel  api  obf  367, aut  paulc 
roajoreni  ex  obs,  pofi%  $#  Sed  haec  non 
fatis  fibi  refpondeht.  Mwjftrtram  fetum 
tligiti  transverfi  mole  vatfrus  vidit  de 
mola  pr*egt  n.  6,  fuumque  minorem 
quam  kerkringianum  ,  fuifie  ro onet 
swammerdam  prodr.  p.  25:  nam  men- 
ftruus  hujus  fetus  biuncialis  eft.  Die 
trigefimo  quinto  fetus  apis  minoris  ir.ole 
informis  la  motte  Il.O.  24-  Quinta  fepti. 
mana  fetus  ungue  non  major,  ied  panibus 
fatis  apparentibus  Mauriceau  obs,  246* 
Sexta  feptimana  aequalem  fcarabeo  ia 
Motte  o.  134.  Eadem  aetate  fetus  exiguu?, 
feti  formatus,  capite  &  oculis  apparcntibus 
Muralt  coll  anat.  p.&*$*  Uncialem  eo 
tempore  fetum  VATERUS  vidit  1.  c.  & 
Bid/ous  T.  57.  f.  4.  &  plus  quam  biun- 
cialem  Kerkring,  f.  6„  &  Guterman.  1.  c. 
f.  1.  &  triuncialem  atque  valde  perfe- 
£him  pineus  p.  148.  fqq.  Altero  menfe 
fetum  digitum  longum  vidit  vater  ib. 
Nona  feptimana  in  ovo  gallinacei  aequali, 
duo  fetus  minimum  digitum   latos  habet 

BACK. 


DE  CONCEPTU.  207 

Juga  metnbranofa]  Polt  eustachium 
Mokcagnus  &  nabothvs  probe  nota- 

runt 


back.  p.  4.2.  triuncialem  vero  trew. 
L  c.  f.  1  3.  8c  paulo  maturiorem  alterum 
f.  14.  if.  TertioiVK.nfearticulo  djgitinon* 
dum  aequalem,  valde  parvum  L  bour» 
Giois  habet  i*  p.  27  digito  vcro  rna- 
gno  maukicsau  obf.  692.  Fetum 
duos  digitos  longum  lxu-nfe  tertio  tl.r^ 
vei  p.  250  &  trium  unciarum  pcuderc 
Mauriceau  p  8c .  Non  recedit  pul(  her- 
rfmus  ilie  Heiflerianus  f.  2,7.  ^ea  Pineus 
enormiter  adultum  pingit  p.  i 

Verum  facile  demouilratur  nattirae  va« 
rietas,  Narn  incrementa  nurberos  dicrum 
non  fequunrur  ,  fed  aliir.enti  rortte  naru- 
ram ,  o:  vim  in  ulfknis,  Deinde  has 
menfuras  turbat,  quod  tetus  facpe  dudum 
antesbortivum  parrum  pefeaftf,  aut  crefce* 
re  certc  deiinant  ,  atque  adeo  eriantur 
xncle  minori,  quam  pro  aet*te  riaturalhj 
foret:  F^ujus  rrodi  fetus  falfn  germina 
vocat  Mauriceau  obs.  4'8'y:  f  n.  617.  Huc 
pertinent  plurimaehujus  fcriptorisobferva- 
tiohes.  Poftaliquot  feptimanas  fetumgra» 
norriliiaequalem^/.  14».  fexta  feptimana 
vix  diftin&um  coruufculum  obs.  133»  ne* 
que  majus  ape  obf  295-.  /Urero  roen* 
fe  fetus  grano  hordei  non  major  ,  forte 
lf  dierum  obs.  314  673.  Nona  fepti- 
mana  tetus  ape  non  rns»jbr  ,  menftruus 
forte  obs.  367.  Die  quinquagefimo  fetus 
ape  non  roajor,  ovum  anferino,  ex  matre 
obnoxia  fbortui  obs.  421.  $i#.  Sr  grano 
cannabino  $bs.  6Qi.  &  tritici  grano  obs% 
5-95.    Mcnfe  tertio  ovum,    aquis  albu* 

iu> 


2oS  DE   CONCEPTU. 

runt  hanc    rem.      Uterus  intus  non  glaher 
cft,    &,    ubi  uterus   aperitur  ofculo  ,  ibj 

juga 

mitiofis  plemtm",  cum  fetu  grano  milii 
non  majori  Mauriceau  obs.  616.  £c  canna- 
bino  cbf  poft.  ijf.  obs*  10S.  304  405. 
581.  5-71.  &  ovum  anatino  noa  majus 
cbf.  416.  Menfe  tertio  &  dimidio  ovum 
gallinaceo  non  majus,  fetus  spe ,  £cd  poft 
lan^uorem  o^.  400  Menfe  quarto  cum 
mecbo  fetus  ape  non  major  ,  menftruus 
forte  obs  poft.  64.  Menfe  quintoabortus 
juglande  non  major  obs.  49B.  fetus  faba 
cbs.  2C9.  Menfe  fexto  ovum  columbino 
non  majus ,  fetus  ape  obs.poft,  40-  &  o» 
vum  columbmo  non  majus  poft  haemor 
rhagiam  obs  432.  Menfefeptimoovum 
pugni  mole,  fctus  ape  non  major,  Maur, 
cbs.  696.  8c  trimeftri  non  major  obs.  4.62. 
Menfe  o&avo  fetus  mufca  non  major, 
grani  pondere  obs  4S2.  Nono  menfe  fc« 
tus  trimeftri  non  major  Maur.  obs%  337. 
Hucadeo  refero  fctus  quadraginta  dierum 
non  majores  formica  Ariftotelis  hift.  ani* 
mal.  L.  Vll.  c.  3-  Vernelii  phyfioU  L  7.  c. 
10.  (qui  taroen  fuae  formicae  caput  factt 
avellanae  aequale )  &  Rioianl  p.  38S.  & 
triglnta  quinque  dierum  fetus  apis  mole  . 
Stratonls  6c  Dioclis  Caryftii  apud  Macro- 
biurn  in  fomn.  Scip.  l.c.  6.  fextaque  fepti* 
mananon  majorem  fetum  Varoliip.  103  &: 
eadem  magnitudine  noua  jam  feptimana  la 
Motteobf.ij$*2i\it  grano  hordei  Ruyfch  ad~ 
*vers.\\%  11.10.  tertioque  vticnicEjusJ.  Thes. 
VI.  n.49.  T.  3.  f.  3.  &  in  E.  N.  C. 
Eec.  111.  ann.  9.  obs.  IC9.  Tum  quin- 
quaginta  dicrum  fetum  ,    non  inajorem 

faba 


DE    CONCEPTU.  *o9 

juga  d  conniventia  funt,  quae  ab  inferiori* 
bus  furfum  admittunt  ,  a  fuperioribus  vero 
deorfum  eunti  ovo  refiftunt.  Haec  repagula 
hoc  tempore  intumefcunt  ,  uterum  coer- 
cent%  neexcutiatur  ,  quod  conceptum  eft. 

Tijh 

faba  Harvei  exerc.  68.  Caeterum  etiam 
minores  fetus  fatis  faepe  moleftos  effe  mo« 
net  la  Motte  p.  247.  &  alii ,  cum  in  pri- 
mis  ea  aetate ,  ex  claufo  utero,  placenta 
aegerrime  eximatur.  Conf.  e.  n.  c. 
Dec.  11.  ann.  r.  obs*  100.  116. 
d  Laminae  funt  pene  cartilagineae,  deorfunt 
cavae,  fimiles  vaginalibus  ,  in  aciem  ter- 
minatae  Morgagn.  adv.  I.  n.  14.  T.  3. 
L.  Vidi  transverfas  valvulas  fuifle  ,  uti 
fabricius  deform.fet*  T.  IV.  pal« 
fyn  de  lafemme  p  56.  &c  &  tamquam 
ramos  ex  medio  trunco  venifTe  fabric. 
ib.  Ita,  fed  paulo  nimis  evidenter,  mor- 
cagnus  adv.  anat.  J.  T.  3.  &  san- 
torintjs,  ramorum  cum  appenfis  pomis 
Jimillimas,  T.  2.  f.  3«p.  215.  nimis  econ- 
trario  obfcure  bidloo  T.  51.  f.  4.  Ss 
trew  Comm.ij$i.  h.  7.  1732.  Alias 
duos  truncos  vidi ,  ut  santorinus  1- c. 
&  pro  perpetuo  winslow  n.  598.  & 
©lim  nabothus,  Alias  vidi  plures  uno 
trunculo  fuiffe,  rugasque  ramofas.  Ita 
plures  &  fatis  confufos  pingit  trewius 
Comm.  Nor.  1735.  h.  39.  T.  IV.  £  1 1 . 
p.  284.  pro  re  perpetua,  &  quinque  ali* 
quando  truncos  fuiffe  santori  nus  teftis 
eft  p.  215.  Alias  vidi  varie  intricatas  8c 
inordinatas ,  valvulas  ,  dire&ionibus  di- 
verfis,  ad  latera  recurvatis,  ut  nullum  or- 

dinem 
Tom.V.  ParsII.  O 


2io         DE  CONCEPTU. 

Vefuulis)  Idem  evstachivs  &  mor- 
gacnvs  docent,  inter  juga  >  quae  in  ex- 
teriori  ofculo  uteri  funt  ,  folent  autem  vo- 
care  internum  os  ,  ut  a  vaginae  orificio  di- 
ftinguant ,  ampullas  efTe,    fphaericas  %  quae 

per 

dinem  facile  exprimeres  ;  Alias  vix  quid- 
quam  confpicuas ,  quod  etiam  mor« 
nacso  contigit  Ad<v*  IV.  p.  69.  & 
biancho  anfam  dedit  carpendi.  Cae- 
terum  herophilus  collum  uteri  cum 
palato  comparavit  dijf.  vulv.  c.  i\  &  mu- 
fculofum  cartilagineum  dixit  galenus 
de  utilittpartium  L.  XIV.  c.  3.  de  dif. 
*vulv.  6  7.  ubi  addit  in  aniculis  durius 
efTe  :  Eadem  habet  c.  bartholinus 
p.  154.  vesalius  addidit  rugas  effe 
p.  653.  easque  per  aetatem  &  venerem 
duriores  fieri  p.  657.  ln  icone  fabri- 
ciana  T.  4.  habentur  ,  fed  rudius  & 
absque  explicatione.     Rugas  etiam  die- 

MERBROECKIUS    dixit  p.  I  37»    &GRAA- 

fius     p.   i8i-     Chordas   ruyschius 

vocavit  Tbts*  VI.  n.  24.  cujus    non  bona 

icon  exftat  Tbes  VI  T.  4.  f.  3.  Lacertos 

firmantes  nominat  santorinus  p.  216. 

Videntur  omnino  aerem  ,  &  alia   vaginae 

contenta  morari ,  ne  uterum  fubeant;  dein- 

de  facere  ad  extenfionis  facilitatem,cedunt 

enim  &  explanantur ,  neque  tamen  evanc- 

fcunt  santorino  tefte  p.  215. 

e  Veficulae  alias ,  &   faepe  quidem  ,  fuperius 

quam  valvulae  ponuntur ,  ut  Verheyen  p. 

146.  T.  17«  f.  3.    inmerfae   ex   dimidia 

parte  in  uteri  carne  ,    aut  ad  duas  tertias 

ut  Henrici  de  ves.  /em%  mulier.  p.  8.   aut 

penitus  abfconditae ,  ut  Morgagnus  Adv.l. 


DE  CONCEPTU.         211 

p,  38^  quales  etiam  TrewiushabstComm. 
Nor.\j^z    p.  284.  T.  2.  f.  3.  aut  tan- 
tum  una  tertia  Nabotb  n.  14.  &  aliquan- 
tum,  ut  Noortwvck  p.  7.  Ibi   in  utero  ra- 
rius  quidem  reperiri  Naboth  ib.    alias  & 
ibi  &  in  cervice.  Alias  omnino  inter  valvu» 
las  fedent,    ut  in  Morgagm  &  Santorini  8c 
Verbeyeni  iconibus  &  apud  Winslowo  n.598. 
&  frequentius    efle   Nabotbus  auctor  eft. 
Alias  ln    limbo   ofculi  imerni    id.  ibid. 
conf.  Morg.  1.  c»     Ego   in  cervice    perpe* 
tuas,&ni  fallor  etiam  perpetuas  in  ea  par* 
te  uteri  reperi ,  quae  in  cervicem  gracile«j 
fcit ,  haclenus  tamen  fupra   valvulas  eft. 
Duas    tantum   feries   efle  ,     ut  Biancbus 
Theatr.  Mang.  11.  p.  77.  non  credo,  agmi- 
natas  autem  in  unum  corpus  coaluifle  non 
repugnavero ,     quod  idem   vidit.     Fiunt 
tenera  m^mbrana  ,  quae  tamcn  per  fora- 
men  inflictut»  inflari    poteft   (  Henrici  ). 
Continenc  lympham  vifcidam,  pellucidam 
Schurig    fpermat      p.    182.      five  mucum, 
Littre  1.  c.  ferumve  limpidum,  ut   FaU 
fyn    de   la  femme   p,  56.     Ductulos  vero, 
quo?  memorat  Henrici  f    nemo   praeterea 
vidit.     In  femina  hyfterica  magnas  fuifle 
narrat  VaUsneri  c.  5*  n.  23.     Has  veficu- 
las ,  poft  levem  memoriam  Graafii  ,  qui 
inter  uteri  rugas  dixerat  fe  veficulas  vidift 
fe  p.  181.  habet  Cl.  Desnoues  „  fubrotun* 
dos  tumores  ,  qui  exprefli  materiem  fper- 
rnrt  cam   floccuientam    edant  Z$d.  GalU 
ann*  lil.    p.   21.    lettres  p.  127.    Littrius 
autem  in  gravida  viderat  Mem.  de  Pacad* 
1701,  p.  386,  U  Msry  anno  eodem  bifi* 
p.  50. 

Sed  Nabotbus  a.  1694.  ait  <c  fua  ova 

vidifle  dsjtsril,  xj.  13.    &  eti?ffl  tanc  pro 

O  %  mvo 


*iz         DE    CONCEPTU. 

novo  ovario  habuifle,  &  eadem  in  di[f* 
cit.  refutatis  ovariis ,  pro  vera  fede  con- 
ceptus  proponit  ,  ovisque  femininis.  Ad+ 
dit  juniores  feminas  plura  habere  n.  14. 
partemique  utero  inmerfam  placentam  efle, 
&  aliquando  pifi  mole  reperiri  ib.  &  li« 
quorem  intus  albuminofum  concrefcibilem 
continere  n.  13»  Cl.  Henrici  fimilem 
opinionem  recepit ,  addiditque  ,  femini 
virili  fimilem  continere  materiam  I.  c. 
nempe  femen  muliebre  a&ivum  ,  quod  , 
miftum  virili,  fetum  efficiat  p.  18.  Nabo- 
thianum  autem  ovarium  omnino  recepit 
T.Hofmannus  medjyft.  p.  342,  343- 

Deinde  has  veficulas  praeter  priores  vi* 
derunt  Petermanmts,  Douglafiius  abrigdm. 
IV.  T.  6.  f.  2.  Palfyn  1.  c.  Muys  a 
Schurigio  citatus  mu/iebr.  p.  3 1 6.  &  Ver* 
heyen,  qui  rudem  iconem  dtd\t  globo/orum 
corporum  p.  146.  T.  17.  f.  3»  Treiv 
Comm.  1731.  p.  13.  Moebius  in  dij/l  in- 
aug.  &  Lieutaud  &  alii ,  nemo  vero  facile 
in  Nabohti  opinionem  incidit,  nimis  repu- 
gnantibus  obfervationibus  citatis  ad 
DCLXVlll.*  &  DDLXVUU.  gg. 

Contra  Nabothum  etiam  Bottigerus 
fcripfit ,  &  Petermannus ,  &  Ettmuf/erus, 
qui  citat  utrumque,  &  Ruyfchius  Ad<v.  a- 
nat.  J.  n.  2.  qui  hydatides  eiTe  voluit,  & 
hic  &  in  tubis  abuncWrequentes  £ frm«//*r 
epifi.  p.  9.  &c.  Ita  in  utero  fphaerulas  in 
fcydropicaD«r£tt/tfviditapud  Palfyn  dela 
femme  p.  2o.  &  Breslaxjiens  17 22.  mMart+ 
in  ipfa  demum  cervice  e  longo  petiolo 
penduias  vidi.  Sed  Santorinus  &  Mor* 
gagnus  I.  p.  37.  &  Henrici  p.  7.  cum  fi- 
mul  utraeque  reperiantur  ,  non  credunt, 
veficulas  hydatides  efle;   Santorinus   addit 

(poft 


DE    CONCEPTU.         2ij 

per  emiflaria  fua  liquidum  plafticum  f  amy- 
laceae  paftae  fimile  exfudant.  Praeter  eas 
etiam  lacunae  s  ibi  funt,  quae  lentum  hu- 

morem 


(po&Morgagnum  JdvAVmp.7o.)  in  puer- 
peris  crebriores  elle,  atque  forte  ad  eum  fta- 
tumpertinere  p.213.  2 1 4.  (quod  idem  Mor* 
gagnus  habet  p.  7 1 .  )  additque  fe  in  infelici 
puerperio  cervieem  absque  veficulis  da- 
ram  reperiiflei  Muco  lento  plenas  etiam 
Morgagnus  facit  Adv%  f.  1.  C  &  Valisneri* 
&  fecretoria  muci  uterini  Simfon  Edimb. 
Soc.  IV".  p.  121.  Mihi  dubiam  hanc  theo- 
riam  reddit  emiflariorum  defe&us  ,  nun- 
quam  mihi  viforum  ,  &  ubertas  vicina- 
rum  lacunarum. 

•    f  Mucus  rubrofufcus  in  gravidis  os  uteri  clau* 
ditVESAL.   exam.    p.  142.     riolan.  p. 

367.  HARDER  prodr<  C  8«  DIEMER- 
BROECK    p.    236.    ALDES  P#547«   LANG- 

ley  p.  163.  fed  ifti  ex  brutis:  cowper 

T.  Ll.    f.    4.       GRAAF    p.     l8r.     E.    N.    C 

Cent>  X.  obs.  46.  noortwyck  p-  7*  ad 
aliquot  in  equa  uncias  peyer  in  exercm 
la  vaccis  etiam  hunc  mucum  reperi ,  & 
in  feminis,  &  in  fumma  cervice  mor- 
gagnus  ad<v*  anat.l.  p.  37.  Os  uteri 
in  meretrice  vifco  plenum  D.deMAR- 
chettis  apud  raium  abridgm.IV. 
p. 7.  &  morgagnus  ib.  p.  12.  Subru* 
brum  vocat  vesaliu»  p,  653.  quod 
reperio,  fed  corruptioni  tribuo.  Fontes 
lacunae  funt  not.  g.  forte  etiam  ova  na- 
bothi,  Ita  etiam  mofjius  in  diiff.cit. 
g  DCLXIV,  Adde  in  iconibus,  quas  prae- 
ceptor  ex  eustachio  citat ,  finus 
O  3  quidem 


2i4  DE    CONCEPTU, 

morem  exonerant.  Hinc  in  conceptu  len- 
tiffimus  humor,  per  agitationem  inflam- 
matonam  abundius  effwfus  ,  os  uteri  h  ob- 
fercif.  Tres  adeo  caufae  funt,  quae  ovum 
retinent  *  in  utero* 

/«. 

qaidem  muciferos  manifeflo,  rugasnot.rf. 
perobfcure  exprtmi. 
h  Ex  triangulari  iila  latiori  cavea  uteri,  dixi 
anguftiorem  rlrrmiiiniura  canalem  defcen- 
dere,  veram  ureri  cervicem  ,  obfervante 
fallopio  p.  192  &  facile  demonilran- 
te  gaunj  ferrnone  de  vul<vm  aijfecl-  ;  7. 
quam  pro  fecunda  uteri  cavitate  cliftincle 
dcicribit  colltns  p.  567.  &  simson 
1.  c.  p.  1  29.  &  alii.  Eam  defcripfi  ,  a 
vagina  circumnata  excipi.  Intra  iftum 
adeo  canalem  prominet  cervix ,  anuli  fi* 
milis  pulpofi ,  craiTjftimi  vesal.  P657. 
convexi,  intra  v?gir«am  prominentis  & 
quafi  fuipenii  wepfer  de  cicut.  aquatm 
p.  '  25  mauriceau  p.  33.  f.  1.  incili 
fiflura,  ex  flgurauteri,  &  fitu,transverfim 

lata   VESAL.  p.  695.    FABR  I  C    T.  1.  f  2. 

in  virginc  perangufta  graaf  p.  180. 
conf.  pinaeum  p.  124. 
i  Os  uteri  aliquando  praeter  naturam  claudi* 
tur  ,  &  angcftlup  eft  ,  e  ftque  haec  ex  cau- 
fis  fterilitatis  muliebris  Hippocrates  >j^i 
yvvettK^ifdV  £.  &  # .  ^Aanningham  p.  47« 
Maurtciau  obs.  582.  Scburig.muliebr.  (  ex 
Vratislawnftbus  &  D.  Pauli)  #  Ruy/cb. 
Tbes.Vl  n.  85.  &  fartum  ciaufumque  a 
farcomate  in  fterili  Bieriing  e.  n.  c.Dec. 
I-  ann.  II.  obs.  208.  k  connatum  fuitfe  , 
ut  oportuerit  parturienti  cultro  aperiri,lego 
apud  Edimburgen/es  111.  p.  317.  &  fere  fi- 

mile 


DE    CONCEPTU.  215 

lnnatat )  Penitus  liberum  k,  quia  longe 

minus 

mile  exemplum   habet  Gouey  p.  62.    Sed 
in  gravidis  ,     perinde  uti   in  virginibus, 
Pinaeo  re£te  notante  p.  128.  magis*con* 
nivct  ,     quam  claufum  eft  f    vide  etiam 
Graaf  1.  C  Cowper  T.  55.   f.  4.  (  menfe 
tertio).     Diferte  vero  hirre  ,    &  ad  mo^ 
dum  caniniroftri  produci  Maurkeau  p.  97, 
Invcnio  equidem  os  uteri  a  turgente  utero 
chudi  apud  Hippocratem  aphor.  V.  n.  51. 
Dre/inc-  de  Concefit^  Perioch,  21.     Hobcke* 
num  anat.  jecund*    <vit*    p.    14.     Diemer- 
broeck  pt  236,  &   atios ;  &   fub  initio  ftri- 
clurn  efie  arud  Harveium    p.  270,     Vefa* 
lium  p.  6^5.  triduo   &   quatriduo  a  partu 
Horne    VVehmutter  p«  13.    vixque   ftylum 
admiuere  apud  gal.  ^  1/^  wulv.  c.  7. 
Rtolanum  p.  365.  ar&iflime  demum  con» 
itricTturn     apud    Bluncard    anat.  prafi.  II. 
n.  76.  &  menfe  irprimis  quinto   &  fexto 
la  motte   I.    c,   o  XI.   praegnanti  vera 
in  univerfam  claudi ,    &  coetinti   demum 
hiare  ,  ut    femen  recipiat  apud  Galenum 
de  utiL  part.    L.  Xllll.    c.  3,      In    ovibus 
etiam   anguftatur    Peyer  apud    Mura/tum 
1.  c<    p.  409.     Arifioteles    denique   etiam 
poft  menies  effluxos  claudi  ait    hifi.  anim. 
L4  X*  c.  2.     Verum  ego  nullurn  ,  in  ca- 
davere  cene,  oftium  aut  uteri ,    aut  ahe- 
rius    emun&orii,     unquam  ftriclum  vidi. 
vaterus   in  gravida    etiam    pifi  capax 
pingit,  &,  qui  prius  citati  funt,  illiqui. 
dem  morbolum  aliquem  coalitum  defcri- 
pferunt  ,  ifti   anguftum  dixerunt,  compa- 
rantes    cum    enormi  illa  dilatatione,quae 
in  partu  fit. 
fe  Ova  in  cuniculis  fub  initia  graviditatis  non 

O  4  ad. 


2i6         DE    CONCEPTU. 

minus  eft  minima  capacitate  uteri :  eo  tem- 
pore,  quo  nondum  adhaefit,  facillime  ovum 
ejicitur,  quod  faux  germe  l  galli  vocant,  tri- 
meftri  vero  fetui  demum  nomen  inponunt 
abortus. 

Hu- 

adhaerent  uteroGRAAF   p^   joS#    dre« 

II  nc.  de  fem.  mul.  n.  30.  &  in  darn3 
Harvei  p  133.  tum  in  bifulcis  in  univer- 
fum  id,  p.  280,  avibusque  Jdem  exerc,  8„ 
Ita  Graafius  ctiam  in  ovo  libcro  primum 
nubeculam  apparere  vidic,  deinde  pun- 
ftum  faliens  p.  278.  180!  Tertia  fepti- 
mana  in  ovenondum  adhaeret  fetus  Lang- 
hy  p.  166.  &  quinta  p.  16*2.  neque  ante 
diem  nonum  in  cuniculo  p.  167-  Addit 
Harveius ,adh&ercrc  in  dimis  ovum  tunc, 
quando  vifcera  111  pe&us  fe  retraxerunt 
exercf  69,  &  in  equis  Needhamus  priori* 
bus  fex  omnino  menfibus  ovum  utero 
non  adhaerere  au&or  eft  c.  t.  &  confir- 
mat  peritiflimus  IVefferus  e,  n.  C.  Dec  I. 
ann.  $,  obfi  119.  Verum  nimis  tardam 
videtur  hanc  adhaelionem  fecifle  harvei  vs, 
aamplacenta  multo,quam  credebat,celerius 
erumpit  DCLXXVll.  &  feptimo  die  irt 
cuniculo  ova  cellulis  adhaerent  ,  ut  vix 
exlmi  poflint  Graaf  pt  309.  paucisque 
diebus  recle  hanc  libcrtatem  definic  Aukor 
von  der  natur  n.SS^.Audiendi  funt,qui hanc 
libertatem  negant  Hartmann  e.  n.  c.  Dee^ 

III  ann>  10.  obf  191.  8c  Monroo  in  ac~t* 
Edimb.  11. 

1  Arifloteles  abortus  vocat  fetus  dearticulatos, 
effluxus  autem,  quando  femea  liquidum 
ante  feptimum  diem  effluit  hift.  anim-  L. 
VII.  c,  3.  Mauriceau  ver*p.  iii,  *£/,  314. 

338, 


DE  CONCEPTU,  217 

Humor)  Uterus  claufus  pienus  eft  ma- 
fculino  femine ,  turn  mucilaginofo  iucco 
uteri,  cum  conceptus  plerumque  poft  men- 
fes  fequatur:  in  his  nunc  humoribus  natat 
ovum ,  quo  uterus  major  eft,  &  pori  ma- 
cerantur  m,  ut  fubtilioris  humoris,  cui  in- 
natant   ,     partes    admittant.       Haftenus, 

quam- 
3381  647.  4,85-.  fila  &  Bianebus  felfuni 
germen  dicunt  quod  amnion  &  placen- 
tam  habet,  retu  vero  caret,  quideftru&us 
/it  Bianch,  gener.  anim-  p.  i  $o#  i  %  \ .  T.  I. 
\.  XI.  T.  2.  f.  j.  8.  Alibi  Mauriceau  ante 
menfem  fecundum  vel  tertium  falfo  vo- 
cat  germina  p.94.  Drelincourtius  ernbryo' 
nes  vocat  prius  ,  quam  umbilicus  ute 
ro  adhaeferit  ,  fetus  autem,  quando  id 
fa&um  eft  Terioch  35-. 
m  Ia  conceptu  ante  omnta  humor  ad- 
paret  DCLXXllL  not.  e.  Har- 
vey  p.  i8o%  Cosmopol.  p.  160  Gor- 
nelius  Confentinus  p.  17  3.  Prog.V.  U\  re- 
center  inpraegnata  uteras  plcnus  limpido 
humore  liuyfcb  apud  Diemerbroeek,  \r\ 
cuniculo  die  7.  &c,  vifcidus  liquor  111 
utero  Cofmopol  p  41,  In  vaccae  cornu 
dilatato  liquor  copiofus  limpidus,  8c  In  eo 
fetus  Grot  a  Desmg  de  /ef#*  format*  8c 
dudum  die  ieptimo  a  coitu  &  in  utero 
&  in  cornu  copiofum  quafi  albumef» 
invenit,  in  cujus  medio  crafTum  quid  ef- 
fet  lacobus  Sylvius  diJfeSi.  var.  p.  73.  Ia 
ove  die  XI,  ovum  in  utero  folo  tumore 
turgidum  Verheyen  11.  p.  %  \  f .  In  hec 
ergo  humore  natat  ovum  ,  nondum 
radicabile  per  exuerimenta  not  k.  Au^ 
getur  tamen,  Sc  quando  primum  villo- 
fom  apparet,  jam  multo  quam  in  tubis 
O  y  majus 


2iS  DE    CONCEPTU. 

quamdiu  nondum  utero  adhacret ,  embryo 
didtur. 

Meatus)  Per  eam  partem,  qua  ovum 
apentur,  ea  nempe,  qua  humor  ex  ovario 
ixi  ovum  ferebatur,  quamdiu  ovum  ibi 
fuit. 

lnaequalem)  Quando  preffio  undique 
aequalis  mcumbit  ,  nullum  poteft  rupturae 
adefle  periculum.  Vitellus  ,  intra  ovum 
integrurn,  etiam  ii  concufleris,  non  rum- 
pitur  ,  quia  in  meclio  ovo  fedet,  nequc 
ovum  demum  in  vefica  aqua  plena  frangi- 
tur,  utcunque  velicam  adliferls. 

Crajfiores)  Una  &  uterus  craffior  a   red- 

ditur. 

jus  eft,  conferendo  DCLXl  .  not,  f  cum 
DCLXXl  not  a.  Supereft  ut  per  poros 
bibulos  alimentum  reforheatur  aut,  per  te- 
neras  rad"iCubs,nondum  vifibiles  placentae  s 
Ita  etiam  Graaf  p  279.  Tauvry  p  8f. 
Valifnerms  c-  j?.  n.  6.  &  confentit  uti- 
que  ovi  gallinacei  notiflima  inbalatio, 
qua  fit  ,  ut  humoribus  multis  exhalan- 
tibus.  pondere  minime  minuatur, 
n  Haec  celcberrima  quaeftio  eft.  Uterum 
equidem  dilatari  fenfim  in  graviditate 
nemo  negat,  Ita  ut  fundus  innrimis  ad- 
fcendat ,  &  dilatetur  Manmngham  p.  4. 
Deventer  p.  40.  ; 9-  *S&c  Simfon  p. 
%t.  et  fexto  menfe  tubae  ad  duas  tertias 
uteri  exeant  Dev$*ter  p.  400  Vater  uter 
grav.  aut  ad  quartam  ot  Noorfmyck  p.  7. 
&  ad  duas  fub  fundi  lateribus  uncias,  ut 
Littre  Mem  de  Vann  1701.  p.  $8f.  in 
tegrumve  pedem  Desnoues  lettres  p -32. 
vel  ex  dimidio  utero  ut  apud  Vabric,  T, 

i.Idem 


DE  CONCEPTU,  219 

ditur.     Cum  enim  ex  vafis  totus  conipo- 
natur,  affiuente  per  ea  vafa  majori  humo- 

rum 

1,  Jdem  Graafus    obfcrvavit    p.  224.  & 
Riolanus   p,    36  f,    Vitiofa    adeo    Techlint 

figua   eft   L,    I#     $£/'     10'    ^11*   m  gra~ 
vido  utero  tubas  ex  vertice   ortas    pingit 
Fadem  ratio   eft,    quare   prolapfus  uterus 
in    gravidis  adfcendat  Mauriceau  obf  40, 
&  prolapfus    ipfe   evanefcat    Ptchlin  obf 
20.  L.  ),  Mauriceau   obf  o;\   Addit  Ruy- 
fchius  ,  poft  Riolanum  p.     j66     vaginam 
una  longiorem  ficri,   quod  neceflano  fe- 
quitur,  etfi  breviorem  rcddi  velit  Sfigelius 
p,  263.  &    ligamenta     teretia     anteriora 
reddi  muf  rar .  p,   118.   Cervix    diu    vix 
rrutatur  Graaf  p.  179.    Verheyen  p.  126. 
Simfon   of  the  womh  p,   77.  85.  ultimo 
tarften     menfe     Simfon    1     c      aut    fex- 
to,    feptimo    aut  quinto    demum    Ony- 
ms  de  fitu  fctus   p    9.  ctiam  dilatatur  & 
fere  evanefcit  Mattriceau  c,    7,  donec   in 
puerpera  oris  uteri  cavea  cum   utero  fere 
confundatur  Lieutaud  p.  35-9     aeque  lata 
ac  uterus  Riolanus   Morgagni   Adv.  anat. 
l^rp«7 1  &  uni  fimilis  continuo  tubo Deven  ■ 
W  c.  f.  Nimis  ergo  duriter  Dionis  cervi- 
cem  omninonegat  dilatari  desaccouch%p  37; 
Sed   au    adtenuetur    in    gravidis  ute- 
rus ,      uiagna    inter     medicos    difcordia 
eft,      Adtenuari  equrdem  Galenus  d    utiL 
fart.  c.  14.  de  diff.  vulv-  c  9,  ut  in  prae- 
gnante  tenuiflirr.us  fiat,  6c    Aetius  tracl, 
IV .  fcrm.  IV.    c.    1     &    Avicenna    L.  111, 
Tr.  2.  c,  1.  p.  21     6c   C.    Stefhanus    L, 
111.  c   4    &  Tahricius  l  c.  P,  11,  c.  «/f.  & 
Falcolurgius  apud    T.  Bartholinum  anat* 

p.  261» 


22D  DE  CONCEPTU. 

rum   copia ,    neceflario    in    fubftantia  ipfa 
craflefcit  uterus. 

DCLXXVI. 

p,  16  r,  &  Schelhammer  exerc.  v%*  qui 
membraneum  in  puerpera  invenit,  & 
Golicke  de  dyftocia  p.  ic  qui  fimilem  -4/« 
toi  obfervationem  Sc  inde  ruptum  ute- 
rum  refert,  &  ^r/e^  tfo/zi;.  dec%  p.  $c 
£c  B0&»  p.  irt  Sc  Moiinettus  p,  314,.  & 
lufiflime  Mauriceau  p.  19.  ior  addu&o 
exemplo  puerpene,  in  qua  uterus  pofte- 
rius  non  crafiior  duabus  lineis  fuit  ,  inre- 
rius  ne  vefica  quldem  denfiior  obf.  149. 
&  altero  obf  poft.  p.  70.  tum  Venette 
fua  etiam  citans  experimenta,  8c  experi- 
mento  confirmat  Tascoli  L.  111.  p.  6\. 
uti  in  puerpera  quarta  pollicis  parte  non 
latiorem  reperit  Chapman  c.  41,  anferina 
vero  penna  non  craffiorem  tn  e.  n.c  Deem 
11  ###,  9.  0&£  74,  Craflefcere  denlque 
negat  Molinettus  p.  314.  Alii  adtenuari 
quidem,folo  fundo  excepto  cui  plaeenta 
adhaereat,docent  utDionisp  187.  desaccouch. 
p.$8§  Fr/W  apudG<?/i&£  de  inverfuter  p.2f* 
Nicholls  p,47-  Bar/w  decouv^  %.Zod.  Gall. 
ann.  x.febr.  f  $.  in  e.  n.  c.  1,  c,  fundum 
enim  in  primis  crafTefcere  ccrturn  eft 
Teyer  e.  n.  c  D^.  11,  ann.  7.  «i/1  204. 
Sic  in  e.  n.  c-  D^  111.  ann.  9.  *o.  o£/. 
103.  fundus  duorum  digltorum  craflitie 
fuit,  cervix  ea  ,  quae  pennae  anfcrinae 
eft.  Parum  adtenuari  Bergerus  p.  496. 
fere  uti  Praeceptor-  Verum  nubes  tef^i- 
um  demonftrat ,  uterum  in  praegnante 
craffitie  non  minui  Plazzonus,  p,  n6c 
D.  dc    Marchettis    p.    126.    Harvei    p. 

*3J- 


DE  CONCEPTU.  221 

133.  173,  271.  Frndicx  Ruychio  p.  89, 
P*yer  e,  n.  c„  /)*£.  11.  ann.  7.  0&/.  204. 
Bourdon  p.  121,  e.  n.  c,  Vol.  ie  obf 
183.  i/fl/.  3.  ohf  146',  Cew*.  X.  #/>£, 
ebf  3.  &  Trew.  W.  j,  o£/  49« 
la  MOTTE  L,  V.  r,  i<5,  MOEBIVS 
ehf  2.  Manningham  p.  4.  Ztf/rf 
Memotrt  de  Vacad.  1702.  p,  22  Forro 
J.  Sylvius  In  puerpera  uterum  unciani 
crafium  vidit  inifag.  &  Mfrj  in  puerpera 
o£o  linearum  crafluie  repcrit  hifl.  deV 
acad.  1707.  <>&/•  *•  &  Heiflerus  iimile 
experimentum  adfert  ,  &  Noortvvyck 
hift.  uter%  gravr  p,  1 1  1 ,  Talfynus  digiti 
craflitie  in  caefareis  fcftionibus  invenit 
l  c,  p,  ff,  &  Santorinus  p,  214. 
Ipfe  denique  bis  .odlo  ,  &  duo- 
decim  linearum  craffitie  vidi,  quamin 
virgine  uterus  aegre  iuperat.  Sed  augeri 
potius  docent  Arantim  de  fitu  c-  t, 
C.  Bartholinus  p.  147.  Riolanus  ste  fetu 
p.  564,  enchir^  p.  183.  van  H^r»f  de  dutt, 
Salt  diff,  11,  Hei/fc?r.  not.  31,  &  C0/&M 
p.  568,  Sc  Deventer  ,  qui  fufe  refutat 
Mauricaeum  y,  32.  40.  &c.  &  Tauvry 
&  Schurig.  mul.  p.  2.44,  &  Muraltr  colle 
anat.  pt  238,  qui  duorum  digitorum 
craflitie  repererunt  1.  c.  &  f,  n  c,  Dect 
1€  ann.lV.  obf  192.  &  Diejfenbach  de 
exfcind.  fetu  qui  tres  digitos  craiTum  in 
puerpera  reperit,  &  Breslavienes  1726. 
p.  362  qui  quaternof.  Maxime  vero  m 
fundo  craiTefcit  ,  Riolanus  lt  c.  Nicholh 
p.  47.  la  Motte  1.  c.  Bouglas  fbil  trans. 
abr.  IV.  11.  p.  1 16.  &  Manningham  p.  z 
ubi  etiam  fexuncis  craflitie  Cbafman 
reperit  c.  zo>  in  eo  nempe  loeo,  ubi 
placenta  adhaeret  Armtius  de  fetu  L,  1; 

du 


Z2z  DE  CONCEPTU, 

DCLXXVI. 

Mrtem)  Ovum  majus  &  globofius  fit,  & 
jncipit  rrole  fua  uteri  capacitatem  reple- 
re  *.  Videtur  autem  tamdiu  liberum 
manere  ,  donec  adeo  magnum  fit,utcon- 
vexitate  fua  uteri  concayitatem  contingat,  * 
tunc  autem  cum  eo  concrefcere. 

Ovi) 

i\i  Tortal  &c.  Facile  adeo  vicerit  ifta 
fenteutia ,  &  pauca  contraria  experimenta 
ad  aliquem  peculiarem  collapfum  vafo- 
rum  referri  poflunt.  Haec  craflities  uti- 
que  a  fan^uine  eft,  vafa  uteri  enormitcr 
dihtante  van  Horne  1,  c  Rttu  1.  c,  Deven- 
ter  p  41.  A  partu  tamen  non  penitus 
tollitur,  Nam  multiparis  uterus  craflior 
efl  Galenus  d?  diff,  vulv.  c.  S.  C.  B  u- 
hinus  p.  17 1#  Riolanu*  anthrop.  p  190. 
Dionis  des  accouch.  p.  $7.  forte  quod 
vafa  rcfiftentiam  contra  liquorcs  fuos 
nunquam  penitus  recuperent. 

a  Fctus  adultior  (emper  totum  uterum  repIetV 
ut  ipfe  vidi  &  Littre  Mem.ijax.  p.  386. 
&  Noortwyck  p,  io»  &  Graa/  p.  179,  8c 
icon  Tahricii  exprimit  Galeni  autem  fen- 
tentia ,  fetum  femper  uterum  perfe&e 
replere  ,  five  magnus  fuerit,  five  parvus, 
omnino  de  folo  fetu  adhaerente  intel- 
ligidebet  de  form  fet„  L,  I.  ut  in 
ipfum  cervicis  initium  acftns  ovi  vertex 
defcendat ,  quod  vidi.  &  Noortwyck  \,  c. 
Verum,  cum  uterus  fabae  forte  phafeolive 
ma)(»ns  capax.fit*  ovum  vero  recenter 
fecundatum  multo  minus  DCLXXV, 
not,  a.  oportet  utique  tempus  aliquod 
sonfumi,    donec  ovum  uterum  rcpleat, 

Hiac 


DE   CONCEPTU,         223 

Ovi)  lntra  tertium  menfem  ovum  in 
utero  anferino  aequalc  b  fa&um  eft  ,  & 
fetus  in  illo  uncialis.  ■  Inde  demonftratur, 
fetum  co  velocius  c  increfcere  ,  quo  tenc- 
rior  eft  &  origlni  propior,  leeuwen- 
hoeckivs    docet ,    vermiculum    femina- 

1 
km  vix  aequalcm  cffe   ~-0~  grani  fabuli, 

&  hoc  tamen  granum  citiilime  in  uncias 
excrefcit  ,  poftque  novem  menfes  noveni 
librarum  pondcre  efh  Si  pcrgeremus  ita 
increfcere  ,  in  feneclute  certe  multarum 
millium  librarum  pondcre  foremusj 
Verum  ,  quo  diutius  increvimus  ,  eo  crt- 
fcimus  minus.      Pueri  ad  decimum  annunt 

plus 

Hinc  fub  initia  geftationis  liberutn  eft 
DCLXXV,  turget  fcnlim  reforbtis  hu- 
moribus  ,  donec  radices  agat  Valisn. 
c,  IX,  n.  1 4.  Handley  EJfays  p.  412,  &c.ad- 
haeret  autem  utero  ,  quando  cum  nunc 
replevit  Cyprian.  p.  %6e 

b  Iuccrta  fetus  incrementa  efle,  aliosque  cele* 
riter ,  alios  tardc  augeri,  adparct  ex 
DCLXXV.  not,  h.  multum  enim  hic 
plethorae  gradus  poteft,  aut  morbi  fuper- 
venientes. 

C  Pone  vermiculum  =  7^  ~   grani  arcnae 

cx   DCLl.    pone    arenae    decem    grana 
pendere  granum   unum.     Erit  vermiculi 

1 
pondus  **=    ~~  ~     graai.        Sit    nunc 

fctus  menftruus    granorum  30.  per  bo- 
t  a  l  l  v  m    de  fmgw    miff.    c.    3.     3c 

MAIf 


Z24         DE  CONCEPTU. 

plus  increfcunt ,  quam  inde  ad  vigefimum ; 
ab  eo  vero  temporc  iterum  tardius  ad  25. 
annum,  in  quo  ftatus  eft. 

Unire)  Ovum  convexa  fua  fuperfkie 
replet  concavam  faciem  uteri.  **8fum 
nempe  fetus  in  utero  manet,  uterusautem 
difponitur  ad  fequentem  menfiurn  perio- 
dum,  interim  ovum  maturius  fit,  vafa  ex- 
plicantur  ,  &  totum  ovum  turget  humori- 

bus 


mavriceav  p,  8j\  erit  incrementum  unius 
menfis  =  5000000  molis  vermiculi. 
Porro,  fi  tertio  fetus  menfe  fuerit  triun- 
clalis,  uti  idem  botallvs  &  mawri- 
ceau,  inciementum  erit  intra  duos 
menfes  ::  48.  1.  enormiter  minus.  Se<I 
ab  eodero  triunce  fetus  intra  fex  menfes 
reliquos  fere  duodecim  librarum  pondus 
adquirit.  Incrementum  adeo  8.  menfium 
eft  :=:  3072  ies  molispropriae  fetus  men- 
ftrui,  fexagefies  vero  quater  niolem  fetus 
trimeftris  fuperat.  Adeoque  primi 
men/is  incrementum ,  efl:  ad  incremcntum 
menfis  unius  ex  duobus  fequentibus ,  fi 
aequalia  pofueris  : :  3000000.  24.  ::  oc 

10 
::  3000000  ad  7*    ad  unum    reliquorura 

menfium  a  2,ad  o,Deindefetus  iirlibrarura 
intra  triennium  dimidiam  fere  ftaturam 
adtingit  spigel.  de  form.fettc.\%,  intra 
*f.  vero  annos  fit  librarum  1*0,  decuplo 
nempe  ponderofior  Adeoque  incre- 
mentum  primi  menfis  eft  ~  3000000. 
unius  reliquorum  mcnfium  ad  tertium 
usque    efk    ~     12.      fequentium    vero 

ioio:  P°rro  uaius  eorum,  qui  a  partu 

fequ- 


DE  CONCEPTU.  225 

bus  albuminofis  ,  &  expanditur ,  teftam 
enim  non  habet.  Quando  gravidae  cada- 
ver  fecatur ,  &  uterus  caute  aperitur ,  ad- 
paret  uterum  cum  oyo  cohaerere  d ,  neque 

ullum 


1 

fequuntur    7*    primum    ergo   mcremen- 

tum  ad  ultimum  i^o,  coo,  000.  i.  Tan- 
ium  valet  teneritudo  vaforum  narcen- 
tium  ,  comp2rata  cum  durltate  vaforum 
jam  natorum.  Torum  vtro  hominis 
incrermntum  eft  ::  021,  606,  oco,  000. 
1.  MOPGAGNUS  ex  srbitria  44. 
potentia  duplicatae  mclis  fent  rationem 
Jmeri  recens  nati  ad  conceptum  ::  19,  ?oo. 
000,  coo,  000,  f.  mechan*  praft*  p.  2^2, 
jBOURGUETus  vermiculum  ad  elephan- 
tem  maturum  facit  ?:  28,  ooo,  000. 
X8000,  oco,  000,  000,  000.  1.  Lettri 
PhiloJ.  IV,  p.  138.  boesselius  etiam, 
quol<bet  menfe  duplo  pondere  augeri 
Voluit  Comm  Nor.  1737»  hebd.  34  fed 
fere  ex  conjeflura.  In  pullo  lenge  cele* 
jrius  incrementum  eft.  Vermiculus  e^im 
gaPi,  humano  non  major,  intra  z\  dies  fit 
pondere  duarUm  unciarum  f  ve!  grar.orum 
i  1 5  2.  fecundum  BE LL  \  N  U  M  de  motu 
cordis  p.  15.)  nempe  96,  000,  coo.  ies 
major  mole  vermiculi. 

d  CohaefiO  ovi  cum  utero  in  tenerioribus  fit 
villorum  ope  ,  qui  ex  ovo ,  inbuto  re- 
forbtis  per  poros  humoribus  &  turgente, 
fvALisN.  c.  13.  n.  6.)  undique  emergunt 
&  in  poros  uteri  fe  ini.nuant,  ibiq^e  ad- 
haerefcunt ,  ut  uterini  humores   in  ovum 

per 
¥om.  V.  P.  II.  P 


zz6  DE  CONCEPTU. 

ullum  liquorem  e  inter  concavum  uterum 
&  convexum  ovum  medium  interponL 
Abortus  certe  continuo  fieret,  fi  quan- 
tillum  liquoris  inter  ovum  uterumque, 
medium  fe  interponeret. 

Vofculis)    Ovum    crefcit  per   invifibilia 
vafcula  f ,  dum  humores  ab  utero  recipit, 

tam 

per  pcros  ejus  venofos  fubeant ,  arteriofi 
vero  perinde  in  uterum  fe  exonerent. 
Maturiori  vero  fetu  manifeftum  eft ,  villo- 
fam  chorion  villofo  utero  adhaerere, 
ita  fimilem ,  ut  vix  diflinguas ,  quid 
uterus ,  quid  chorion  fit  noortwyck 
p.  9.  13.  Validam  hanc  vocat  adhaefio- 
nem  LITTRE  Memm  de  /'  acad.  170;. 
p4  316-  &  ego  in  femina,  non  exigu©  a 
partu  temporc  ,  manlfelto  totam  meri 
caveam  chorio  adhaerente  fuccinctam 
vidi  ,  uti  la  MOTTE  obs.  17.  &  chorii 
partem  poft  abortum  adhaerentem  & 
reMam  in  utero  NOORTWYCK  p. 
22. 

e  Cremorem  aliquando  paucum  fuper  chorion 
efFuflum  vidit  NOORTWYCK  p.  10, 
&  aliquid  in  vacca  hurooris  HOBOKKN. 
anat.  fecund.  vituL  p  16.  materiem  deni- 
que  albam  mucilaginofam  VENETTE 
P.  273. 

f  Placenta  valde  praecociter  ex  ovo  nafcitur ; 
quamum  per  obfervatianes  colligo.  Non 
jgnoro  hakveium  ,,  ova  humana  iri 
primis  initiis  glutinofa ,  &  absque  pla* 
centa  efle  pronunciaiTe  p.  236.  &  exem« 
pluxn  pro  (ententia  fua  adferre  p.  233.  in 
ietu  unguis  aequali  ♦  quartoque  menfe, 
rudimemum    demum     placentae     vidifle 

p*  184. 


DE  CONCEPTU.        /*27 

p.184.  fibrofaque  demum  ova  effe  Ruy« 
schium  adfirmare  ,  quae  aliquamdiu  in 
utcro  latuerint  Muf  p.  170.  DIEMER-* 
BROECICIUM  denique  placentam  de< 
lnum  die  $0  vel  40.  apparerc  ,  fcripfifle 
p.  ioof  Sed  neque  repugno  j  aut  non 
credo  experlraentis.  Interim  In  recenter 
impraegnatae  feminae  utero ,  a  RVY* 
SCHIO  fe&o,  invenio,  ovum  jam  lanu- 
ginem  oftendifle.  slado  tefte  -,  in  act. 
h  afn.  11.  n.  4.  In  «mbjyone  non  majori 
capite  aciculae,  placentam  etiam  vidit 
Ruyscmus  Cur.  renov.  n.  45.  In 
ovulo  nuci  roofchatae  non  majori,  ini- 
tium  placentae  IB.  n.  f6.  In  fetu  o6to 
dlerum  cuiuini  femini  aequali  I D.  cur. 
renov.  p.  5*4 .  Dcclmo  die  in  cuniculo 
placentae  ortum  graaf.  p.  jii.  Duode- 
cimo  die  ovum  humanum  vafculis  cir* 
cuinfufum ,  cum  fetus  milii  grano  noa 
major  cflet  samtorin.  iftor  dyun  feto 
\\.  f.  In  embryone  minimo,  rudimen* 
tum  ejusdem  RuyscH  Thes.  Vl.  n  45. 
T.  1.  f  1,  In  paulo  majori,&fecalisgrano 
aequali  pariter  ID.  Muf  rar.  p.  16 *,  gc 
maxima  in  alio  femine  paeoniae  non 
majore  mus.  r  a  r.  p.  170  &  alio,  femini 
cucurbitaeaequaliTfe.lv.  11.40.  Ovum 
humanum  juglandis  magnitudinc,  fibro- 
fum  e.  n,  c  Dec,  11  ann^  I  obf  1 16-  Iu 
alio,  ovi  columbini  mole  bans  pene  carnea 
Mauriceau  ohs.  t$$.  Porro,  cum  fetu 
mufcac  acquali,pars  ovi  levis  ,  pars  fibro- 
fa  Vater  de  grav.  appar.  p.  15.  Vigefimo 
qttintodie,  i\  experimentum  verum  c!l, 
magna,  &  lunata  placenta  a  biancho 
plngitur  p.  5*8.  ic.  10.  Tertia  vcl  quarta 
ieptimana  in  ovi  externa  membrana 
P  %  nufia 


zzB  DE  CONCEPTU, 

tam  per  eam    partem  ,    in  qua  placenta  t 
adhaeret,    quam  in  ea  ,    €[ua  chorion  ovo 

ute- 


mafTa  carnea  diemsrbroeck.  p   iSf, 

ln  ovo  paucarum  feptimanarum  chorion 

extus    villofa  ,      &  in    lumnio    initiurn 

maftae  fanguineae  10    p.  lS|.    Cum  fetu 

apis     aequali    radiccs    undique     villofae 

BERGER  p .A76.  E^ERARDVS  deni- 

quc,  contra  HARVEiVM,fecundornenfe 

fe  prodcuntem  ex    membranis  placentam 

vidifTe,    refert  in  fraef     Apparet   adeo, 

ovum  omnino  placentam  educere,  urero- 

que  prius    adruevere    quam  fetus  perfe- 

6tam  figuram  sdeptus  fit,    quod    HAR- 

VEiUS  p-0  ccrto  pofuerat  p.  284.  &  cx 

eoC:RAAF.  p.  194.  2-82.    &  valde  pro- 

habile  efie,     quod  simsonos  adfirmat, 

plarenfam   nalci  ,    quam  prlmum  ovum 

urcurn  replet  &  adhaeret  1.  c.   p.  oc.    8c 

CYPR<AN.  1   c      Haec   vafcuh ,     qu^c 

placentae  prirnordia  funt,  ex  omni  fuper- 

ficie  ovi  cmnino  undique  excwnt   Ruyfch. 

Thes    VI.  T    I    f.   1     3    J,     Heifter    romp. 

f.   27*  &   2?.      Santmn     lft.    d3un  feto 

n,  2f.     Biancbi    T.  \      f ,  $•     T.  11.    f.  * 

C<w?w  L?>  *7*9    /*<?£</  if    T.  lll     f  7,8. 

Bartman    Vhil  Trans.   n.  28.     E    N.  C. 

Dec  \\\.  ■  ann   f)  10     #£/  «9?,     Turggrav 

e  n.  c.  Ko/  V    <>/>/!  79,  Noortwyck  p  no. 

Ex  omni  adro  fuperfieieamnii  fila  longa, 

ramofa,  fluttantia  prodeunt,    di&a  olim 

~Riolano    p    184-    7?2     Ludovicae  Bourfier 

p.  26.   &Vienffenio  nov.fyft,  p.  92.   exce- 

pta  parte   cerviri   proxima   Simfon  p.  99. 

non  ergo  ,  ex  fola  pnrte  ovi,  aut  pctiolo 

quac  ovario  adhaefit,  ut  fupra  variip,U9, 

U 


D£  CONCEPTU.  **9 

uteroque   rocdium    intereft.     Nemo  hafte- 
nus    haec   intermedia  utrique    vafcula    vel 

micro- 

&  Tauvry  p.  S4.  &  Hartfoeker  fuite  des 
conj.  phys.  p.  114.  neque  unicum  haemi- 
iphaerium  placenta  occupat,    uti  Bianchi 

P  flt 

Paulo     profc&iori     fetui  ,        quaiein 

fexta  feptimana  ejeclum  bis  aperui,   uni- 
verfale  ,  craffum  ,    involucrum  ,     chorii 
fimile  eft  ,     fub    co    placenta  fequitur, 
quam  amnion  ernittit  vafculorum  fpecie. 
Jta  Bianchi   T  11.  f,  7.  fed  ex  una  parte 
ovi ,  &  ego ,  nam  plerique  anafomici,  ad 
alia  autcm  experimenta  ,    truncos  ramo- 
f©s  cx  chorio  ajunt  exire  8c  facile  deter- 
gi,  ut  Noortvoyck  p,  no    Sed  in  meis  hoc 
modo  fuit.     An  ex  ianjruine  coacto  fa» 
c-titiam  membranam    vidi  ?    Ita  fummus 
anatomicus  Albinus  :    tmhi    tamen  vcra 
membrana,  chorii  fimillma  vifa  tuit,  & 
conflrmare  videtur  lamina  illa  chorii,c|uae 
dicetur  QCLXXllX.  fuperexpania  placen- 
tae.     Nam  &c  ea  ubique  fubje&am  inte» 
rius  phrcntam  continet.  DciudcHarveius, 
&  Bohnius  primis  menfibus  doccnt  diftare 
amnion  a  chorio  ,  etiam  deeima  fcptima- 
m ,    &  Bohnius  expertus  xcibs  cft  p.  » $. 
atque  aquam  aliquondo  inter   duas  chorii 
laminas  reperit  Ruyfch.  ihes     n.  1  f  f.  & 
in  ovulo    Schurig.  fyileps     p    tof.     Inde 
elifis  vafcuiis  ,  natae  placentae  illae,mem- 
1    br:»narum    fimiles,    quas  Ruyfchius  pmxit 
Thes  V    T.  i     f.  i,  Thef.  VL  f.  4.  &  de« 
fcribit  Aclv-  II.  p.  20. 

Senfim      autem     placeota     retrahitur 

Santorin     Y   c,    n   tf     ut  in  fetu  nuce 

xninori   aliqua  pars  jani  ovl  absque  villis 

P   3  fit 


23o  DE  CONCEPTU. 

fit  Trew.  Comm.  Kor.  i7jf.  p.  30?.  T. 
IV.  fc  12.  &  fin  fctu  mufca  non  majori 
partem  levem  repcrerit  Vater.  1.  c.  Die 
21.  placenta  dimidio  ovo  aequalis  iuit 
Dodart.  hift.  de  VAcad.  des  fcienc.  1701. 
p.  ij\  Dic  %%.  placenta  magna  quiclem, 
fcd  multo  minor  ovo  Bianchi  t  11.  Sc 
primo  menfe  elapfo ,  ii  Biancho  fides , 
tertiam  partem  fctus  unice  cingit  p.  f2. 
De  iftis  ovis  vcrum  cft  ^,  ovum  ea  parte 
fanguineum  efle  qua  fundo  utcri  adhae- 
fit  la  Motte  L;  11.  c.  24*  initium  ncmpe 
placentae  obf.  17*.  In  ovo  vero  quintae 
hebdomadis  utique  la  Motte  fupernam 
partem  ovi  villofam  vidit  1.  c.  Secundo 
mcnfe  &  ultra,  adhuc  totum  pene  ovum 
placenta  obducitur  Slajius  apud  Simfon. 
Nona  fcptimana  Backius  cx  acutiori  ver* 
tice  filamenta  rufefccntia  prodirc  adnota- 
vit.  Tertio  menfe  fcre  ex  medio  ovo 
placentae  filamina  pingit  Heijlerus  1.  c* 
i.  27.  fed  monet  adfuifle  plura  ,  &  con- 
fentit  Harveius  p.  250.  Quinto  menfe 
ovl  pars  mcmbranea  placentac  aequalis 
eft,  dcinde  illa  fola  crefcit ,  &  multo 
major  flt  Simfon  Soc.  Edimb  IV.  p.  103. 
In  tetu  fuo  pene  adulto  tertiam  parteni 
ovi  occupafle  docec  Noortwyck  p.  14. 
Video  tameu  quarta  feptimana  placentam 
hydaticaui  Hartmanni  totum  adhuc  ovura 
cinxiiTc  Thil.  Trans.  n.  258.  Adparet 
adeo  ,  omnino  eo  majorcm  placentam 
efle,  quo  fctu  minor  cft  Riolan.  p.  41Z. 
Hartman.  e.  n.  c.  Dec.  111.  ann.  9.  10. 
obf  191.  ut  pars  levis  in  ovi  inttio  totum. 
ovum  occupct ,  in  maturo  ovo  nou  nifi 
minorem  partem  I  B.  Monroo  Edimb.  foc. 
11.  p.  145-.     Hiac    ctiam    acctabula    fctu 

eies- 


DE    CONCEPTU.         231 

microfcopio  h  vidit.     Et  tamen  toto  novem 
menfium  tempore  debent  per  haec  vala  duo- 

decim 


crefcente  minuuntur  Arijloteles  KJl.  anim4 

L.   Vll.  c.  8.     In  brutis  autem  ,  uti  pla- 

centae    alia    ratio  ,     ita  ova  non  viiiofa 

funt    HARTMAN. 

h  Plurima  de  his  vafis  difputatio  fuit.  In  fe- 
mina  gravida  videram  ,,  chorionpulpofam 
totam  undique  adhaerere  concavae  uteri 
fuperficiei ,  tum  ubi  chorion  eft,  tum  ubi 
placenta  dicitur  ,  &  avulfam  floccos  tra- 
here  innumeros  ,  atque  facile ,  nifi  ani« 
mus  advertatur ,  lacinias  utero  innexas  re* 
linquere.  In  alia  vero  femina,  majori 
fetu  gravida,  chorion  productiones  emiu 
tere  manifeftas  in  finusuteri,  uti  villi  uteri 
fe  in  chorii  imuJos  inmiferant.  Sed  ube- 
rius  Cl.  NOORTWYCK  ,,  ovum  folutum 
hirtum  efle,  ob  cellulofarn&  vafa,quorum 
ope  ad  uterum  adhaeferat  p„  9,  12«  Ifla 
quidem  vafa  numerofa  a  chorio  in  ute- 
rum  ire  p.  9.  Sed  tenerrima,  &  arach- 
noidea  efle  p  11»  &  venofa  videri,  &  re- 
fpondere  vafis  uteri,  ut  vas  vafi  occurrat, 
maxin  a  vero  caput  aciculae  admittere  p. 
9.  Trunculos  autem  venofos  addit  ma« 
jores  finus  intra  chorion  fecifle,  inde  in 
ejus  profundiora  fe  demerfifle  p.  10.  Fun* 
gofam  adeoexternam  partem  chorii,  forte 
vafa  efle,  non  repleta  p  13,  Fibrillas 
hobokenus  dixerat  p.  179.  &  dre* 
lincourt    de    chorio  n#     17.   mauri- 

CEAU    p.     217.     BIDLOUS     T.    58.    qili- 

bus  chorion   utero  adh^ereat ;    pelliculas 

molles,  k  mucofas,    quae  hinc  utero  inde 

chorio  adnafcerentur    malpighius  ad 

P  4  Sponm 


*3z        D£  CONCEPTU., 

librae  humoris,  totum  nempe  fetus  maturt 
pondus  ,  tranfiifie,  ut  aliqua  adeffe  necefla* 
rio  fequatur,  Quando  nunc  ovum  ab  utero 
reflvitur,  nullum  in  convexa  iuperficie 
foramen  eft,   ex  quo  vafa  h*  adrffe  difca- 

mus. 

Spon>  p.  30.  vieussens  de  falr.  uter.  & 
flac.  Totum  tamen  chotii  nexum 
omnino  modicum  effe,  ovumque  facile 
folvi,  noortwyckius  vidit,  p,  9.  quod 
perinde  reperi.  Cum  autem  chorion  pla- 
ceiuam  exterius  obducat  ,  faciie  intclligi- 
tur,  non  aliam  placentae  cum  ntero  conne» 
xionem  efle  ,  nifi  quam  a  chorio  habet 
noortwyck  p.  1 4.  Non  utiliter  adeo 
3a  motte  membranas  placentae  ope  ute- 
10  nefti  dicit  p.  247.  aut  VIEUSSENS 
apud  VOGLT,  quando  tunc  fola  invelucra 
ali,  falfumque  germen  nafci  ait ,  ubi  ovum 
utero  alia  parte  adhaefit  ,  quam  quaecho- 
rion  habet  11.  p.  188. 

h*  Ita  dudum  GALFNUS,  pcft  veteres  „  ova 
vaforum  uteri  emincre  in  praegnantibus» 
facere  cotyledones ,  di&as  DiocH,  Praxa- 
gorae  Coo  ,  Philotimo  de  uteri  dij).  C  ult« 
&  recle  Spigeltus  ,,  cotyledones  uteri  ,  non 
placentae  vaft  eife,  monet  de  ferm*  fet. 
p.  2.  Deinde  pelliculam  illam  Hippocra* 
ticam  adnafci  ait  j  ibi  folum  ,  ubi  ofcula 
vaforum  funt,  hancque  pelliculam  in  fe*. 
cundas  fieri  de  femine  L.  I.  veraque  ace- 
tabula  humana  fines  vaforum  effe,  per 
quae  mcnfes  manarunt  1.  c.  &  de  utiL 
part.  L.  XV.  c.  4.  &  vafa  chorii  utero 
innexa  infhr  arboris  dividi  ib.  venas  ad 
vcnam  uterinam ,  ad  arteriam  arterias  ad«* 

hae- 


DE  CONCEPTU.  233 

carrms,  Et  tamen  certiflime  via  aliqua  efl, 
ab  artcriis  minimis  ureri,  in  vcnulas  inci- 
pientes  placentae  &  chorii. 

haerere  ib.  &  de  utlL  part.  L.  XV.  c  4, 
Vafa  minutiiTnna  placentam  cum  utera 
conjungere  Fabricius  P.  I.  c.  3.  Mucofa 
fHaiiienta  aranearum  telae  fimilia  a  cor* 
nubus  uteri  progerminare  Papi  apud  VngU 
Jl.  p.  39.  Vafcula  vero  capillsria  iuperrxiei 
chorii  intexi  utero  Hohokenus  habct  anat* 
frior.  f.  3.  Radiculas  villofas  chorii  & 
acinulos   placer  tae   in  finujos  uteri  iubire 

BERG*  R  P.  473,  BRENDEL  di 7iutr.fi \t ,  n. 

6*  9.   Siphunculos  etiam  exhalantis  uteri, 
qui  menie^  fundebant,    rad^ces   placentae 
admiuere  Sanforinus   obs.  p-    218.  &  hunc 
ipfum  mendum  uium  effe,   ut  vaia,  quae 
cum   placenta  conjungi  deixnt  ,    aperiant 
graaf  p.  279.  Vaforum  placentae  ramu- 
los  extrahi  de   uteri   |  oris ,    &  erigi ,  & 
in   utero  refoor.dentia  foramina  adparere 
Idem  r.  296.     Vafcula  uteri  ly mphatico- 
nervea  cotyledonum  radices  efie   Vuujfens 
vov-  fy[l.  p.  17.      Jnfinitas  arterias  chorien 
perforare  ,    ut  ab  utero  ad  placentam  eant 
Rouhault  ofler<v*  Jis*  med.    p.    9.       Et    in 
brutis  ,  evellendo  cotyledones  multa  vafa, 
quafi  rsdices   avelli  Ti/ing  de  plac.  p.  307. 
utdudum,    cum  tubercula   avellerentur, 
de  utero   puncla  rubra  viderit    apparere 
Fahridus  P.  I,  c.  1.  etiam  in  ove  P.  II.  c.  3. 
cademque  viderit  Hobokenus  ana! .  fecuiid* 
vit.    p.  18.  %o,   f.  16.   17.     Dudum  ergo 
conjunclio  ifta  nota  fuit,  aliqua  vcro  ad- 
dita  a  recentioribus  ,    quae  dicuntur  not. 
g.  /.  &  ad  DCLXXVIII.  DCLXXJX. 

P5 


*n 


DE   CONCEPTU. 


Maxime  ,  in  Textu.)  Placenta  utero  adhae* 
retnon  uno  femper  loco  ,  Graafio  notante 
p.  194«  &  Riolane  p.  374.  ScSpigeliode  form. 
fet.  C  2.  ScSimfon  I.  c.  p%  8 1  •  &  A.  Pa~ 
fcoli  de  hom.  L.  111  p.  84»  &  CI.  bohme* 
no  de  fit.  uteri  p.  16*  plerumque  tamert 
inter  tubas  fallopio  au&cre p.  1  98.  b.  & 
jR/0/W?,  quae  eadem  fedes  uteri  ideo  magis 
videtur  extenfilis  facla  efle  ,  ut  fubnafcen- 
ti  placemae  cedat  Devhiter  p.  40.41.  & 
vafa  fmusque  majores  habet  Riolanus  p. 
366.  stahl  p.  511.  Alias  ad  latera  Dre- 
lincourt  perioch.  36  anterius  vifa  eft  ad- 
haefifle  ,  uti  Arantius  p.  15.  Dcuenter 
p.  38.  Soe*  Edtmb*  11.  p,  450.  Bresl.  1725. 
sn.  jful  Monroo  Edimb.  Soc.  11.  p.  1 28. 
&  Parsley  ib.  IV.  p.  450.  Alias  pollerius 
Deventer  1.  c.  Noortwuyck  p.  »2.quod  fre~ 
quentius  vocat  Vefalius  L.  p.  672.  &  6>g*- 
/*«/.  Aliquando  praeterea  in  latere  dex- 
tro  adhaefit  /^/z/.  ib.Peyer  e.  n.  c.  Z)^. 
11.  a»*r.  7.  $£/.  204.  Simfon  Edimb.  IV.  p. 
11  ;.  Goeiike  apud  EttmuIIer  in  epifl.  probl, 
17.  aut  in  finiftro  ^V/fc/.  ib,  Xr*w.  Comm. 
Lit.  1735.  T*  IV.  f.  11.  D.  Verheyen  L. 
11.  p.  321.  lawvnus  prope  tubas  adna- 
fci  ait ,  ut  centrum  alteri  tubae  refpon- 
deat  p.  99.  idque  naturale  efTe  ,  ob  vi- 
icum  ,  quem  tubae  generant  ,  ovum  reti- 
nentem.  Ad  latera  etiam  uteri  femper 
adhaerere  Venette  p.  248.  fed  id  non  vi- 
detur ,  uti  neque  Riolani  obfervatio  con- 
firmatur  ,  qui  primo  menfe  placentam  al- 
terutri  anguJo  uteri  adhaerere ,  paulo  poft 
toto  corpore  fuo  ad  anteriorem  vel  pofte- 
riorem  partem  adfigi  ait  p.  374.  Ori 
denique  interno  cum  fummo  periculo  ma- 
tris  adhaelit  in  #//?.  de  /*  Acad.  des  fcienc. 


*3 


DE  CONCEPTU.  235 

1715,  ebs.  *.  &  npud  Bm/.  1716,  p.  132. 
&  #<?>7;<?  Wehmutter  p.  64..  ut  tamen  le< 
niter  avulfa  fetus  manu  poiTit  eximi  Boefr* 
mer  1.  c.  p.  25.  Ad  fedem  adhaerentis 
placentae  uterus  minus ,  quam  in  ruml- 
nantibus  ,  fed  paulum  tamen  elevatur 
I.  Syfoius  ( qui  forte ,  cum  granis  falis 
non  irjqjores  facht  cotyledones  villos  in« 
telligitj  Ruyfch.  Thes.  V.  n  46".  vater. 
in  icone,  s  c  h  e  jsic  k.  p.  31  6  (  ubi  quinquc 
inaequalitates  numcrat),  Cl.  hartra* 
nft  de  fecund.  p.  iy.  dougl.  Thil  trans* 
abr  Vol.  IV.  T.  6.  f.  2.  Haee  adhaefio 
non  femper  aequc  firma  cft.  Laxior  ab- 
ortum,  validior  difficilem  partum  facir, 
Firmitatcm  adparet  penderc  a  multitudine 
&  duritie  ligamentorum  ,  8c  vaforum  not. 
g,  Addit  Ruyfchius ,  quo  perfe&ius  cen- 
tro  placentae  funiculus  adfigitur  ,  co  va» 
lidiorem  nexum  elTe  obst  07.  Adv.  anat. 
Dec  11.  n.  10.  de  mufc.  uteri  p.  10.  feli- 
cem  autem  aberrationem  eflTe,  fi  a  latere 
infertus  fuerit  Thes.  Vlll.  n.  i^.  Eas  ab, 
errationes  Arantius  vidit,  &  Simfon  £- 
dimb.  ElT.lV.  p,  11 1.  &  Hobok.  anat.  rep* 
p.  44.  189.  251.  260.  Habcntur  etiani 
in  e.  n.  c  £to.  I.  ann.  IV.  0&r.  ipf.  & 
frequentiores  efie  centrali  infertione 
Noortwyck  p.  118«  k  nunc  vidco,,  funicu- 
lum  pene  margini  placentae  adhaerere, 
uti  Hoboken  1.  c.  p.  149.  Sed  denfque 
Iiaec  adhaclio  plcrumque  ad  arigulos  inae« 
qualis  cft  ,  rarius  ad  perpendiculum  Ho< 
boken  anat.  rep.  p.  44., 

k  Tubercula,  in  Textu.)  Tn  hac  adlnefionis  fe* 
de  convexa  tacics  placentae,  uteroqucre- 
fpondens,  inaequaiis  efr.  ,  &  tuberculofa 
Riolan.    p.   360.       Taber    ap.  Hernandez, 

t<.6lf. 


9*6  DE    CONCEPTU. 

p.  6\f*  Graaf  p.  295*  Mauriceau  p. 
lif.  Noortvvyck  p.  19  Vabric.  ab  ./2- 
g«0/>  ^  /Ww  /#,  T.  11  f.  ^  Bidloo  T. 
ff  78,  FferA^»  L.  11  T.  V.  I  2.  Ho. 
hoken  amt  fecund  human  p.  14.  f.  1. 
f.  XI  anat.  repet-  p,  12.  22»  f.  2,  6c  25, 
Ruyfcb  Thes.  Vl  n.  90.  femiglobis  nttu* 
ralibus  divila  Rouhavlt,  Mem.  de  V Ac&d. 
1717.  p  ija.  quos  faciunt  niagni  rami 
vaforum  placenue  ID  EM  ibidem  p  155. 
incerto  numero  ,  plures  certe  quain 
quinque  ,  uti  numerat  Barthoiinm 
Vift,  61.  Cent.  I.  fulcis  inter  tubera  diftin- 
6ta  Sartholin  1  c.  Mauriceau  p  zfcc  Ks«« 
7?##/r  0^  p.  8.  qui  refpondent  fimilibus 
uteri  iniequalitatibus  fuj  ra  di&is  ,  non  in 
tenerJs  folis  placentis  <  quale  exemplum 
Biancbus  pingit  ic  XI  fed  in  matura 
ethm  placenta  &  a  peritis  cxtra£ra  anato« 
micis  ,  uc  a  Ruyfchio  Thes.  V  T  I  t.  1. 
quod  ex  icone  patet,  aut  in  utero  reli&a 
apud  Noortvvyck  p  14..  etfi  Ruyfchius  v'u 
deatur  rudiori  encheirefi  tribuere  ib.  n. 
$7.  partuique  Roubault  p,  8.  de  protun- 
diori  forte  fiffura  locuti,  qualis  aliquando 
ad  oppofitam  membranam  usque  penetrat 
Idem  714.  p,  t  81  •  Sed  neque  optime 
cx  Sylvio  miliares  vocat  afperitates  Riela- 
nue  p  $69.  quae  adco  magnae  ilnt,  In 
eos  fulcos  chorion  defcendit  Noortvvyck 
p.  19.  &c    conf.  DCLXXVlll. 

Tari  proportione  ]  Haec  nunc  placentae  ad- 
haelio  firmior  eft,  quam  chorii  In  ute- 
ro  nempe  crefcente  uteri  fupcrficies  in* 
terna  rarioi  eft  Vefal  p  6f  .  vafa  amplio- 
ra,  enormis  diametri  Noortwyck  p.  12&C. 

digitalia  £<///»£,  IV.  p.  *S°    finus  *Fertis- 

fimi 


DE  CONCEPTU.  237 

fimi    DCLXlV.     ut    digitum    admittant 

Xdirnb  Soc.V    p   47-0    ita    vh   aperitur* 

ut   fanguis   verlus  placentam  determmc* 

tur  Simfon  p#  7  y    77    du      per  utcri  gra* 

vidi  venas,  conprcfTas  a  tumore  iiituum  ; 

fanouis  diflicilius  redit  Id.  ib    0*    cx  ea< 

den    ratione  uterus  diftenditur,  fanguine 

per  artenas  in  iaxos  finus  irruente  ,  neque 

redcunte  per  inpeditas  venas  p    77.  ofcu- 

la  vero  finuum    kuata  chorion  &  placen* 

tam  taciiius  ad—  ittunt    VATER  uter. 

gruv.  p  13.    Haec  v±h  patula ,    plunma 

in  utero,  maxirrra  iunt     utu  plactnra  ad« 

haeret   NooKTWyCK   p    i\.     Tunc  etiam 

vafa  numerofa  cx    placenta  mamreito  eri- 

guntur,  porisque  uten  fe  inmittunr,pau!o 

majora,  quam  in  chorio  noortwvxk 

p.  10        Hujusmodi    vafa  etiam   graa* 

fius    dixifie   videtur    T    XXlL  &    d  ■• 

Vfnter      p,  49       quardo    placentarn 

conglutinntam  utevi  vafis   defcnbu,  utabs- 

que   fanguinls    effluxi    neqimet  detrahi  , 

hinc  per  totam  fuDerficiem  villoft  efiet  , 

Scd  etiam  dxf.  ltncourt  ?er.  3       £c 

brendelius   bulbWos    vafculofos      la* 

ccntae  fubire    m    vaginulas  i,  cavertiuhi 

uteri  docer  n  9.   &  in  fup-rficie  placentae 

verfus  nmrem  ofcula  a  >ert    vtdit  m  a  u- 

riceau  p"  zzf      Porro  vafcula  in  luper- 

iicie  phcentac  nuda  dixit   faber  1.  c. 

p.  615. 

Inprimis  autem  ad  radicem  placentae 
limitemque,  quo  a  chorio  feparatur,  p!a- 
centa  firrniter  dhaeret  per  ligamenta 
NOORTWYCfCTll  nbrarum  ligamen' 
talium  non  ineoiim  RTOLANO  d^ra  p. 
369  &  cellulofam  tclam  tenaciorcm  p  10. 
&  vafa  magna  T.  Jl.  A,  A.  A.  quae  digi* 

tum 


23B         DE    CONCEPTU. 

Menjlruae  ]    Feminae   femper  m   conci- 
piunt  poft  ukima  menftrua  ,    &   vix  ullo 

alio 

tum  recipiunt  NOORTWYCK  p.io.  fi- 
nusquc  funt  mollifTimi,  venofi  T  11.  C. 
in  quos  vafa  parva  ex  profunditateplacen-. 
tae  infunduntur  p.  10.  T.  11.  G.  In  hos 
finus  materia  uteri  vafis  inje<5ca  venit 
NOORTWYCK  1,  c.  refpondereenimvi* 
dentur  magnis  eo  tempore  uteri  finubus 
ALF51NVS  apud  NOORTWYCK  p.  u. 
non  fatis  femper  mamfefto  noortwvck 
ib.  cum  viderlt  anguftiora  rcddi  ver- 
fus  uterum  ,  neque  vafa  habere  in  ute- 
ro ,  quae  fibi  refp©ndeant.  Ira  etiam  in 
cotyledonibus  cuniculi  pars  alba ,  uterina , 
glandulae,  foramina  habet;  pcr  quae  ru< 
bra  pars  ,  fetui  propria,  inflatur  GRAAF 
p.  314.  &  olim  MALPIGHIUS,  iniinuo. 
fis  cavttatibus  uteri  fuccum  colligi  ,  qui 
per  fiftuloias  radiculas  venis  fetus  infiilla- 
retur  1.  c.  p.  $$v 

Caeterum  ex  hac  defcriptione  adparet, 
quarn  neceffe  fit  in  ea  ratione  ,  qua  uteri 
vafa  finusque  diftenduntur ,  ctiam  placen» 
tae  vafa ,  adeoque  fetum  increicere.  Vis 
cnim  ea«?em  ,  quae  finus  replet ,  &  vafa 
uteri,  refpondentes  etiam  iinus,  ficoccur- 
rentia  vafa  placentae  diftendit. 

m  Femina  concipit  pofl  menfes  GALEN.  de  dijf. 
uter,  c.  ult.  MAVRiCEAUp,  205-.  Bionis. 
accouch.\\  127.  169.  ad  diem  fextum  us^ 
que  Manningham  p.  fo.  etiam  nimios 
Comrn.  Nor.  1752.  hebd.  6.  hocquc  opti- 
mum  terppuseft  MAURICEAU  p.  62. 
ilARVCl  p»t73%  Eiiam  pofl   uteri  hae- 


morrha* 


DE  CONCEPTUi  239 

alio  tempore.  A  primo  congreffu  poft  men- 
fes  feminae  fapae  poflumus  tempora  gravidi- 
tatis  dimetiri.  Si  die  v.  g,  4.  menfis  men^ 
fes  uxori  ceflarunt ,  quinto  vero  virum  ad- 
jriifit,  poteft  tuto  graviditatem  ab  eo  coitu 
repetere,  licet  multi  alii  ante  primum  men- 
fium  reditum  fucceflerint.  Neque  aeque 
feliciter  fuerit,  fi  alio  tempore  concepe- 
rint,  Nam  fetus  primo  tempore,  quo 
in  utero  haeret  ,  non  poteft  non  turbari  ab 
zccedente  fluxu  menlium.  Quae  feminae 
non  magnam  jatturam  fanguims  pati  folent, 
eae  vix  abortuspatiuntur,  faale  vero  tertio 
menfe  fetum  perdunt ,  nifi  venae  fetftone 
copiam  fanguinis  minuerint.  5i  enim  efflu- 
xerit  tantum  languinis  n  ,  ut  inter  ovi  gib- 

barn 

morrhagias  facilis  conceptio  la  MOTTE 
obs.  2  f  2.  Hinc  olim  ad  concepturo  vene- 
rem  fub  menfiutT»  finem  laudat  PAULUS 
L«  11)#  o  74.  &  hoc  arcar.o  dicitur  FKR- 
NF.L1US  fierilitncm  Catharinae  Mfdi- 
ceae  vicifle  VENETTE  p.  43.  Addit 
HARVEIUS,  etiam  inftamibus  menfi- 
bus  bene  concipi  )0  c.  quod  contranum 
videtur  obfervatiombus  prius  addudUs,  ob 
menles  continuo  fecuturos.  Vafa  quidem 
uteri  turtc  tumidiflima  funt,  Etiam  men^ 
fmm  tempore  concipi  poteft  MAURl* 
CEAU  obs.  676. 

n  Hinc  illae  obfervatlones  RUYSCHTr  ,  quas 
etiam  bis  proprio  experimento  vidi  con- 
firmatas  „  placentas  abortuum  bimeftrium 
Ties.  VI.  n.  81.  &  trimeftrium  T5esm  VI; 
n.  i©0.  fanguine  grumofo  adhaerente  au- 
geri,    ut  majores  videantur,  quam  finf. 

conf. 


*4o  DE  CONCEPTU. 

barn    uterique   cavam   faciem   fe  infinuet^ 
tuncovum  lolvitur,   &  haeinorrhagia  fit. 

ln  ovum )    Omnis  pars    Chorii   adha  ret 
utero  ,    vera  concretione,    maxima  tarnen 

ad- 

conf.  Tfies  VI.  n.  15.  &  in  mininio  fetu 
cspiti  aciculae  aeq  mli  placentam  cruore 
inbutam  fe  vtdiiie  Cur*  renov.  n.  144  O- 
vum  extus  cruore  tinclum  habet  b  e  rg  e  r 
p«  469.  Piacenta  cruorc  plena  cum  fetu 
fabae  magnitudine  MAUR/.GEAU  dbs. 
2(J9»  Hie  fanguis  irretit  fibrillas  ramofas 
placeiitae  molasquc  efficit  noortwyck 
p.  120. 

Aliquaildo  tamen  rrenfes  prima  viee 
fluerc  joft  conceptionemSIEGMUNDIN 
p.  192.  MAURICEAU  obs  62Q.  463. 
366.  &  alrera  vicc  e.  n.  c.  Dec.  I.  ann> 
6.  7.  obn  63.  MAURICEAU  *bs.  168.  & 
aliquoties  Dionis  p<  163.  fcd  quintum  men- 
feni  35*  n.  c»  1.  c.  Mavriceau  p*  72,  toto*.- 
que  demurnternporeSlEGMUNDIN  l.c. 
DIONIS  p.  163.  &  Copiofa  exempla  pro* 
ftant  ,  menfium  &  fttliicidii  innoxiorum 
in  gravidis  pechlin  obs,  36.  Cent.  I. 
E.  n.  c.  D^.  l.ann.  IX.obs.  29.  Mauric.obs* 
388.  Dionis  des  accouch.  p.  1 7 1 .  Deventer  0 
15.  &c  ut  fint»  quae  tunc  inprimis, 
quando  uteio  gerunt,  menies  patiamur 
E.  N.  C.  Dec.  I.  <?**»  3.  *?£/.  948.  CenU 
VI.  cAf.  75.  Comm*  Bonon.  p«  152.  In  ple» 
thoricis  gravidis  mcnfcs  absque  noxa 
fltiunt  Jfrj^fcf  6V5.  V).  pk  153.E.  N.  G. 
Cent.  I.  *fo.  46.  Dw»:V  &c.  Alias  etiam 
haemorrhagiae  in  gravidis  accedentes, 
heque  partum,  reque  mortem  praecipi- 
tant,  iurnmacura  adhibita  mauriceau 
p.    160.   ebi.   30.    S47.    356.  410.  480. 

540 


DE  CONCEPTU.  241 

adhaefio  eft,  ubi  placenta  ponitur,  per  iftam 
enim,  quae  prius  fuit  vitellus,  praecipue 
fetus  alitur.  Maneat  inmota  placenta  ,  & 
fetus  expellatur,  ne  una  quidem  fanguinis 
gutta  effluet.  hi  vero  etiam  placenta  exi- 
verit 9  y  tum  vero  fanguis  quali  de  vidtima 
fummo  impetu  exiiliet  integris  unciis»  In 
partu  naturali  nuilus  ianguis  profluit ,  niii 
poftea,  quam  chorion  &  placcnta  de  utero 
folutae  fuerunt.  fcrgo  fanguis  fteterat 
ante  placentae  fuperficiem.  fced  non  fta- 
gnavit  ibi,  id  enim  circulationi  fanguinls 
repugnaret.  Ergo  videtur  placenta  cum 
utero  in  unum  quafi  corpus  coalefcere,  ut 
fetus  unam  cum  matre  vitam  vivat,  unum 
calorem  habeat,  &  motum,  et  ab  ea  ali* 
mentum  accipiat. 

DCLXXVII. 

funicuh)  Magna   in  origine  funiculi  ob- 
fcuritas  elt.  hi  dicas,  exvermiculo  a  mafcu- 

qui 

5-4.1    5-42,    ^pf.  648.  e.   n.  c.  CtntK  X; 

etf'  45r  puzos  acad.  de  chir,  Ie 
P,  U  p.  ii2.  Exlguitas  fetus,  &  debili- 
tas,  &  eximia  plethora  priora  phaeno- 
mena  exphcant;  exiguitas  autem  partis 
feparatae  &  major  latitudo  ejus  ,  quac 
adhaerens  remanfit,  pofteriora,  Natura- 
Hter  tamcn  a  fanguine .  pofl:  primum 
jnenfem  efHuente,abortus  fequitur  HIPP« 
MAURICEAU  obf%  136.  fetusque  nimis 
exigui  MAURICEAU  l  c. 
o  DCLXXXVt 

a  Nullum  dubium  eft,  funfculum  pertinere  ad 
lorn  V.  Vars  11  Q_  id, 


242         DE  CONCEPTU. 

lino'  oriri ,  refpondendum  eft  ,  quo  modo 
ad  placentam  adhaeferit  &  quomodo  vena 
ex  fetu  prodierit,  venae  enim  eunt  ad  cor, 
ex  corde  non  veniunt.  Si  ex  placenta  velis 
provenifle,  quaeretur,  quomodo  in  abdo- 
rnen  fetus  radices  agcre  potuerit  ,  &  arte- 
rias  infererc  aortac?  Abftruium  ccrte, 
quidcunque  moliaris,  negotium  eft.  Ite- 
rum  dei  hic  digitus  eft,  qui  omnia  fimul 
fecit,  quae  poflunt  per  experimenta  fingu- 
latim  addifci,  fimul  autem  obfcrvari  ne- 
queunt ,  uti  fimul  a  creatore  fadta 
funt.  Eo  tamen  animus  mihi  inclinat, 
utcredam,  funiculum  a  prima  originecum 
fetu  adfuifle,  viamque  efle,  per  quam  pri- 
mum  feminale  animalculum  irrepfit.      Id 

cer- 

id,  quod  primaevum  (tamea  eft  animalis. 
Ita  fuadet  analoeia  feminum  plantarum 
perkavlt  mecan  des  anim.  p.  486*. 
tum  peritonaei  fn  involucrum  funiculi 
produ&o,  denique  origo  arteriarum  ex 
aortac  trunco ,  quae  non  aperiri  potuit,  ut 
raroos  faceret,ab$que  exitio  fetusj  &ana- 
logia  oviparorum  ,  in  quibus  utraque 
membrana  vitelli  fetui  propna  eft  mai- 
treiean  p,  199.  &  altera  inteflino- 
rum  membranae  continuatur  p.  joj». 
Videtur  au'e*r»  arteria  ,  venaque  umbili- 
calis  in  vcrmicub  fuifle  organuro,  per 
quod  eecfllt  fupeTfluos,  referbflt  aliquos 
neceffarios  humorcs ,  cx  ipf#  fcwnali 
liquore  :  tanc  autem  conccptum  fecun* 
dum  eflc,  quaud^  artcriac  umbilicalcs  ft 
\n  refrordenrta  ovi  vafcula  inmittunt 
DCLXXU,  not.  I-    Antc  id  tcmpus  intra 

abdo- 


DE  CONCEPTU.  143 

ccrtum  eft,  fetum  fecundo  jam   menfe  b  ad 
placentam   fuam  adfigi  per  proprium  fuurn 

funi* 

abdomen  fetus  latuifle  credibilc  eft,  & 
ipfa  illa  aftione,  qua  conceprus  perficirur, 
primum  crupifle.  Jta  victflim  non  in 
puUo  folum,  per  MALP!GHII  obfcr- 
vationes  &  LANOSII  de  corde  p.  44. 
fcd  In  dama,  &  reliquis  animalibus  vi- 
fcera  paulatim  in  peftus  retrahuntur, 
quae  nuda  prlus  fucranc  H  A  R  V  R  I 
exere*  69.  p.  2  5 4.  &c.  Cl,  hebsn* 
streit  in  proprio Trogrtimm  funiculum 
ad  fecuudas,  non  ad  fetum  pertinere  ma- 
luit.  Conter  etiam  boursuetum  lettr. 
phil.  \\l  p.  89. 
b  Dudum  ante  hoc  tempus,  In  fetu  7.  die 
funiculus  bianchi  f.  f,  In  embryone 
odfcavl  diei  non  majori  grano  cumini 
funiculus  8c  placenta  ruysch  curs renov* 
n.  f  4,  Ta  abortu  capite  aciculae  non  ma* 
jori  funiculus  id.  ib,  n.  143.  In  cuniculo 
die  decimo  umbilicus  graaf  T.  XXVI. 
f.  8.  In  fetu  duodecim  dierum  milii 
grano  non  rftajori  funiculus  umbilicalis, 
rubra  jam  diftinclus  linea  santorin. 
Iflor,  n  f .  In  fetu  formica  mul^o  mino* 
re  pingir  bianchi  T.  1.  f.  f .  &  defcribit 
berger  p«  469.  in  fcre  iimili  In  fetu 
cervino  dirr.idio  lupino  non  majori,  fu- 
niculus  LUDovtci  e  n.  c  Dtc.l  *nn. 
8.  obf  \y*  Non  male  adeo  galenus, 
prima  omnium  vafa  umbilicalia  oriri  de 
form.fet.  Sed  quaenrm  funt  duae  radices 
dorfales,  quas  varolius  ante  umbilici 
funem  apparcre,  dorfoque  immitti,  eoque 
apparewe  ia  fctu  apis  mole  evanefcere 
Q^a  fcribit 


244  D£  CONCEPTU. 

funiculum.  h  femper  eo  major  eft  c,  quo 
fctus  tenerior,  &  propior  origini,  eominor 
vicidim  ,  quo  propius  partus  abe!t#  The- 
lauros  ruyschianos   nunquam  non  do- 

leo 

fcribit  p.  103.  104.  &  repetit  ex  varo- 

LIO      RUPERTUSBESLER     obf.     p     IO? 

pawivs,   pro  arterlis    umbilicalibus  ha- 

bet  obf  16,  fcd  manifefto   diftinguit  in- 

ventor, 

€  In  fetu    feminis  paeoniae  mole  ruysch 

muf  p.  170.  &    in  altero  feminis  cucur- 

bitae   aequali,    funiculus     aequalis    fetui 

Thef  W,    n.    40,     Eadem  in  femunciali 

proportio    Thef  V  1.  n.    47    T.  z,  f.   f. 

Craflior  etiam   funiculus,  quem  pro  hy- 

tatide   habet    idem  n.    47.  T.  1.    f   |. 

forte  nihil  a  naturali  differt :  Ipfe  enlm 

limilem   vidl    bullae   veriffimurn  funicu- 

lum,  in  cujus    altero    fine  pun&um   ru- 

brum  arteriam  indicaret       Latum  etiam 

habct  bianchi    f.  Xl,  heister  f  17 

B1EMBR6KOECK,    in  fetu  o&o  fepti- 

roauarum  p,   184.  &  hartman    Phil, 

trstns  n,  158,  &  trewius    Comm.  lit- 

1759.  f.  9.  ior  11.  &  in  univerfum    pri- 

niaevi    fetus    funiculum    latum   brevem- 

que    effe     diemepbroeck    1     c    6c 

bianchi  p«  ff    Alibi  tamen    gracilem 

&  longum   pingit   in  aeque  parvis  fetu- 

bus    ruy sc hius  ib.   t   1  4.    Porro  du* 

dum  varolius  funiculum  brevem  efle, 

quamdiu   fetus  mufca  non  major  cft  p. 

104.    Deinde    in  his    omnibus    excmplis 

absque  intortis  fplris  eft       Senfim     tor- 

quetur.     Intcr  tertium  &  quartum  men- 

fem 


DE  CONCEPTU.  245 

lco  d,  ex  interiori  Europa  in  Rufliarn  ex- 
portatos  nobis  periifle.  In  iis  thefauris  c 
anthropogenia  erat,  quam  nunquam  absque 
admiratione  vidi,  fed  vidi  faepe.  Fetus 
humani  erant ;  a  grain  fabuli  magnitudine, 
ad  aetatem  novem  menfium.  Vidi  ibi, 
ovum  eo  maju5 f  efle,pro  fetus  fur  portione, 
quo  fetus  propior  origini  ,  &  viciliim  eo 
minus,  quo  propior  idem  partui  fuerit. 
in  primis  initiis  fetus  fere  vigecuplo  minor 
eft  ovo  :  poft  tres  menfes  ovum  abortivum 
anferini  ovi    mole  majus  eft  ,  fetus  autein 

pene 

fem  bis  circa  collum  intortum  vidit 
chapman  improv.  of  midvvifry  cafe 
39.  Strangulatum  autem  funiculo  nimis 
contorto  fetum  littre  iyoi.p.tiS. 

d  Ipfe  tamen  praeceptor  fuafor  ruit  ,  ut 
amicus  thefauros  venderet ,  non  alium 
facile  reperturus  Maecenatcm,  qui  tri- 
ginta  florenorum  millibus  olTa ,  &  repleta 
cera  vifcera  redimeret, 

e  Enumerantur  fere  in  Thefauro  Vl-  Ab  eo 
tempore  novos  reparavit  fetus,  in  Ihef. 
maximo  &  in  curis  renovatis  recenfitos. 

t  Veriflimum  eft,  &  ab  i;fa  enormi  parvitate 
ve  miculi  pendet.  Vide  RUYSCHIl 
icones  Thef  VI  T.  2,  f.  1  2.  2#  4.  f. 
Ibi  fetuum  minimus  pediculi  fere  magni- 
tudine  plngitur  ovum  vero  fescuncem 
longum.  Maximi  vero  fetus  ovum  paulo 
majus  eft,  cum  fetus  avellana  potius  ma 
jorfit.  Ita  SANTOR1NU8  die  11  ie- 
tus  milii  grano  ,  ovum  pinei  putamini 
aequale  vidit  1-  c  Quando  fetus  hordei 
femini  aequalis  eft,  ovum  columbino 
Q  j  non 


246  DE  CONCEPTU. 

pcnc  pollicis.  In  puero  vcro  recens  nato 
infans  trplo  ponderoiior  eft  conjunda  mo- 
le  place.  tae  tuae  ,  &  funiculi,  &  fccunda- 
rum.  5itus  fctus  in  ovo  is  eit  ,  ut  id  in 
verticem  acutum  extenuetur,  in  eo  ver- 
tice  2  autem  fetus  fedeat :  uti  in  embryone 
vidi,  qui  f.rmica  non  major  erat. 

Vafn)  Funxulus  umbilicalis  neque  mem- 
braneus  h  eft,  neque  cartilagineus  ,  fed  fir- 

micr 

non  minus  eft$  quando    fctus   apis  ma« 
gnitudinem  habct,  ovum  gallinaceo   par 
cft  varolius  p,  103.  Ovum    fescuncis 
diametro  ,    vigefimo    prlmo  die,      fetus 
cxiguus  dodart.    hift,  de  l*Acad.  1701. 
p#  14   In    pucro  api  non    majori   ovum 
gallinacco  fuppar  U    MOTTE   ohf  134« 
tn  refl    &    ;$3.  381,    &  duabus  tcrtiis 
palmae    obf  304,   imnaeus  deniquedic 
12   vel    21.    fetum    forroicae  aequalem , 
aquarum  fclibram  defcribit  p.  1  58.  Idcm 
confirroant  funiculi  graafiani  ,  cum 
cellulis  fuis  conparati.     Et  in  univerfum 
ovi  in  fttus  initiis   rationem    maximam 
efic   obfervarunt  harveius,  dodart. 
L  c 
g  Non    invenio,      Pleriquc  fetum  m  medio 
pingunt.      VATERUS   ab   initio  fctum 
lateri  ovi  adhaercrc    fcribit  moL    praegn, 
n.  <5.  idoncus  au&or.      In    praegnantis 
feminac  ovo  acutus  vertex  erat,  defcen* 
dens  in  cervicem  :  in  co  fctus  n  o  ©  R  t- 
w  yc  k  p.  104.  conf.  p.  14   if< 
h  Funiculus  in  tuniverfum  nomini  fatis    re- 
fpondet,  intortus    fpiraliter   rovhault 
l  c.t  it  6,  d.    siploo    T.    00,  &c. 

fulcis- 


DE    CONCEPTU.        247 

mior  valis,  mollior    cartilagine  ,    &    quafii 
;p>/fWW.     Ita    fa&um  elt  ,     ut  vafa    in 

fitu 

fulcisquc  notatus  per  longitudinem  BAR- 

THOL,  p.  318,  &  cyhndricus  plerum- 

que,  nam  etiam  inaequalem  vidit    r  o  u- 

H  a  u  l  t,  &   pro    latitudine  praelongus, 

ad  duas  tertias  ulnae  8c  ulrra  mauric, 

obf.  401,  Involucrum   a   peiitonaeo  efle 

dicitur,  manifefte  continuato ,   rouhault 

cjferv    p.  ij\  ut    etiam    herniam    vderit 

albinus,  ab    inteftinis    in     funiculum 

illapfis,  &  fimilem  DOUGLAS  de  periton. 

n   z8.  fed    de     peritonaeo     mihi     non- 

dum    liquet.      In   oppoiito      fine    uti- 

que    involucrum      venit        ab      amnio 

hoboken  p.  18.  &  fecund  vituL  p.  80, 

fubtile,    forte,    infeparabile.     Sub  eo  fe- 

quiturmucus  illeARANTil  p  i7.fubftan- 

tia  nempe  cellulofa,  HOBOtCENO  fibrofa, 

membranofa   .     &    hurnida    di6ta   an*t. 

fecundbum.  p.  i8.fO,&  RUYSCHlO  nota 

qui  fpongiofam    pridem    dixit     Thef   I. 

*JT*  3-  n.  7-    &   BlDLOO,  ut  ex   icone 

video  T   6*0.  f,  4.  uberius   autem  ROU, 

HAULTO  >     qui  fpongiofum  corpus  vo- 

cavit  Mem.   de  l'Acad.  des  fcienc,    1714, 

p  406.  R  9.  10.  7.  &  in  O/f-   Vif    Med, 

Verae    ncmpe  cavernulae   funt,majuscu- 

lae ,    continuae  ,  ut  per  totam  longitu* 

dinem    inflari  pofiint,  ab   ipfo  fere  um* 

bilico    ad   piacentam   usquc,   aut  ad  pri 

mam  certe    adhacfionem    amnii ,  ct  va- 

forum  divifionem  ROUH.  offorv.  p.  16 

Haec  ceilulofa    fabrica    aquam    reforbet, 

hinc  rarefcit  macerando  ,  &  funiculus  in 

aqua   turget    NOORTWYCK    p.     29. 

Q^4  Pau. 


243  DE  CONCEPTU. 

fitu  firrna  retineat  ,  neque  tamen  oblit  aut 

Hexili- 

Paulo  citra  umbilicum  definit,  quinque 
ferc  linearum  ab  abdomine  diftantia 
ROUHAVLT  Mem.  de  1'Acad.  1715-. 
p.  156,  Hae  cellulae  gelatina  plenae  funt 
limpida,  five  vifcofo  fucco  fasek  apud 
HERNANDEZ  p.  6lf  ROUHAULT 
oJ[<  p.  16.  Muco  conparavit  BlDLOO  ad 
T.  f9.  eelatinae  WHARTON  p  14$.  & 
DlEMERBROECK  p.  nt.  Exprimi  po- 
teft   in    reccnte  RUYSCH  Thef   1.    ajf. 

3.  n.  7.  &  fapore  eft  quo  arrnii  liquor, 
WHARTON  L  c.  Hoc  eft  limpidifTi- 
mum  ferum ,  quod  umbilico  recifo  ftil- 
lare  vidit  VALISNERIUS  11  p.  fi.  ne- 
que  optime  folls  ruminantibus  tribuit 
TAUVRY  p.  134  Vafa  fuccifera  funi- 
culi  BIDLOO  dida  &  MUNNlKlO  p. 
88.  quorum  oftia  pingit  ille  T.  60.  f.  2. 

4.  negat  vero  CoWPER  ad  T.  fS-  vi- 
dentur  mihi  hae  ipfe  cellulae  eife,  neque 
alias  crcdo  efle  papillulas  innumerabiles, 
quas  terroinare  gelatinam  funiculi  whar- 
tonus  dixit  p,  24;.  neque  demum 
aua  funt  vafa  illa  lattea  DlEMER- 
BROECKll,  quae  per  funiculum  ad  a« 
jrmion  &  chorion  credit  ire  p.2i  j.  222^ 
&c  In  hoc  corpus  fepta  defcendunt, 
dida  Cl.  NOORTWYCK  p.  24.  30. 
ad  placentam  firmiora  p.  23.  quae  figura 
&  diredtione  variant  lb.  ut  modo  pa- 
rallela  fint,  modo  fe  ad  figuram  literae 
T  fecent ,  modo  duos  cireulos  minores 
de  majoci  refcindant  »  quod  cum  ROU« 
H  AULTl  icone  fatis  convcnit noortw, 
T.  3.  f,  j\  6.  7.  £L  totamque  cellulofam 

fabri- 


DE  CONCEPTU.  249 

flexilitati  s  propriae,  quafn  frequentes  fetus 
motus  &  fubiultus  neceilariam  reddunt,  aut 
fanguinis  per  venas  &  arterias  itineri.  In 
hoc  funiculo  duae  arteriae  funt,  vena 
unica  ,  intortae  omnes.  His  valis  praeter 
arteriam  &  venam  urachus  k  accenfetur, 
qui  ad  allantoideam  ,  aut  Cl.  hale  faccu- 
lum,tendit:  Vena  autem  ad  finum  portarum 
fetus  fertur.  An  eo  radxatur  ex  pbcenta 
orta1?  an  in  placentam  fe  infigit,poftquam 
de  corpore  profiliit  ?  Utrumque  difficile 
eft  intelledu. 

DCLXXVlll/ 

fabricam  in  tres  partes  dividunt  ,  qua- 
rum  quaelibct  unum  vafovum  fetus  con- 
tinet.  Vcnam  tamen  magis  plcrumque  fa- 
perficialem  efle  Roubault  p. 407.ro.  io^n 
homine  funiculus  longior  eft  quam  in  ullo 
brutorum  ,  triplo  &  quadruplo  ARAN- 
TlUS  de  fetu  p,  23.  CLEMENS  J$ 
funic.  umbil.  ut  fetum  miris  modis  am- 
biat,  &  aliquando  ftrangulafie  vifus  fit 
RUYSCH  *bf  Cbir.  XI.  RIOLAN.  p. 
379-  COMM,  NOR.  1731,  hebd.  20. 
MAURICEAU  obf  pojl.  13».  aut  alio. 
quin  nodls  fe  contorfiiTe  MANNING- 
HaM  p.  7.  MAUR.  obf  312.  f67fpoJier. 

1  Huc  inprimis  facit  cellulofa  fabrica  muco  plena. 
ROUHAVLT  credit  idem  corpus  arte- 
rias  &  venas  conprimere  pofle  p.  f+4 
ita  fanguinis  motum  adjuvari,  Id  vero 
a  gelatinofo  fic  mucofo  corpore  non 
exfpe&o. 

k  DCLXXXiV, 

1  Confer.   not,  a. 


t$o         DE  CONCEPTU. 

DCLXXVlll. 

Crevit)  Uteri  cavitas  nihil,  nifi  ab  ipfo 
utero,  ejusque  arteriis  admittere  poteft» 
Jdeoi  autem  uterus  inpraegnatus  in  eadem 
ratione  amplior  a  fit,  inqua  fetus  increvit. 
Id  admiratus  eit  qalenvs  b,  quod  uterum 
videret  perinde  craffitie  augeri,  uti  ambitu 
crefcebat,  cum  tamen  ornnes  aLae  rnem- 
branae  c  expanfae  gracilefcant.  Non  ideo 
dixerim,  uterum  inpraegnatum  virgi^eo 
crafliorem  eife  ;  id  volo„  videri  crailiorem 
intuentibus,  quia  craffities  non  mmuitur, 
dum  ambitus  iupra  modum  augetur.  Hic 
autem  uierus  intus  non  levis  cH^kd  inquie- 
dam  quafi  tubercula*  mtumefcit  in  muliere, 
ad  quae  afperae  erninentiae  placentae  lta 
congruunt ,  ut  jugis  fuici  placentae  occur- 
rant  ,  tubera  vero  p^acentae  in  uteri  con- 
valles  fe  infinuent.  Hinc  fit ,  ut,  dum  au- 
fertur  placenta,  in  utero  foveae  adpareant, 
muco  plenae  e  ,   uti    tubera     placcntae  in 

eodem 

a  Conf,  DCLXXV.  not.  a. 

b  Contrariae  tamen  fcntentiae  au&or,  nam 
uterum  iub  initia  inpraegnationis  crafle- 
fcere  dixit,  deinde  iterum  ame  partum 
extenuari.  ib. 

c  Recle  DEVENTER  memhranas  pcr  mor- 
bos  intumefcere  monet  p  54 

i  Ex  VATERO:  confcr  DCLXXVl.k  ego 
vero  in  duobus  gravidis  uteris  nulla 
memoria  div>na  vidi.  Placentae  vero 
tubera  plerumque  chorio  fuper  fifTuras 
duclo  levl^antur, 

e  Autex  brutis  habet   PRAECEPTOR  ,  aut 

finu 


DE  CONCEPTU.  251 

eodem  muco  ponuntur.  An  vafa  minima 
funt,  quae  mucus  videntur  ?  Non  abs- 
que  frequeimbus  exemplis  eft,  vafa  mi- 
nima  corporis  humani  muci  f  fpecie  adpa- 

rere. 

Sanguh)  Femina  inpraegnata  menftruum 

fanguinem   nullum  emittit ,   is  adeo  unice 

utero     impenditur  ,     &    is    folus     incre- 

fcit,   dum  reliquum   totum  corpus  detu- 

mefcit. 

Fetum 

finus    vult     mucofos    diclos    DCLXIV. 
Vafa     vero    exhalantia    uteri    viilorum 
fpccie  &  floccorum  apparent 
f  Inteftinorum     villofa    tunica  >     &     cortex 
cerebrum. 

g  Ipfum  fanguinem ,  in  textu )    Tnitia   ovi  tota 
alba  funt ,  indicio  ,  nullum  tunc  rubrum 
fanguinem    per   vafa   uterina    in     fetum 
venire.       Deinde    apparet    color    ruber. 
Pun&um    faliens  in  viviparis  jam  appa. 
ret,  quando  fetus  adhuc  gaibae  vel  cari- 
nae   fimilis    eft    HARVEI    p.    280.    Sc 
etiam   prius,  vigelima  quarta  hora  ,  fan- 
guis  in  funiculn  apparet,   quando  in  fetu 
nihil  rubri  adeft  MAITR£<EAN  p   55* 
neque  cor  apparet  p.  62-   Dccimo  die  ,  & 
oclav    etiam  in  funiculo  aliquid  carneum 
ex  LALAM  ANTIO  lego  citari.    Decimo 
die  aconceptu  in  iue  fanguineus  circulus, 
&  vena  rubra  ramofa   COITER   p.   124. 
In    fetu    cervino    dimidio    lupino    non 
majori      nondum     figurato ,      pun&um 
rubrum  &  venae  D.  LUDOVICI  t,N.c. 
Dec.  It  ann   8    obf  17.     in  cuniculo  ovo 
nondum    adnato  ,    prius,    quam   golba 

adpa- 


2St  DE  CONCEPTU, 

Fetum  mitti)    Magna  hic  inter  eruditos 
viros  dubitatio   \   intercedit,    an  omnino 

verus, 

adpareat  ,  punclum  faliens  graaf. 
p.  280  In  fetu  brucho  non  majore  hepar 
jam  rubrum  PLATER.  in  quaeft.  phyf 
Duodecimo  die  in  cuniculo  duo  pun&a 
fenguinea  graaf  p.  311,  In  cuniculis 
die  XI.  duo  puncla  rubra  in  fetu  COS- 
MOP.  p.  50  In  catulo  die  14.  circula. 
tio  fanguinis  rubri  muralt.  <vadem. 
p,  122  193.  In  homine  12.  die  rubra 
linea  in  funiculo  umbilicali  SANTORl- 
NUS  iftor.  <Tun  feto  n.  5.  Non  ideo 
volo,  eo  tempore  fanguinem  a  matre  ad 
fetum  venire.  Nam  etiam  in  pullo  galli- 
naceo  biduo  ab  incubatione  ovi  rubedo 
confprcua  fit»  Liquor  vaforum  umbilica- 
lium  ante  48.  horas  luteus  ,  deinde  rubi. 
ginofus,  denique  ruber  eit  LANCISIUS 
de  corde  p.  42- 

h  Veteres  omnes  nafcens  animal  per  umbili- 
cum  nutriri  docuerunt  &  ipfe  DEMO- 
CRITUS  apud  PLUTARCHUM  de 
plac^hilof.  L.  V,  c.  16.  ARISTOTE* 
LES  docet  fetusradicem  umbilicum  effe,& 
alimentum  capere  fetum  ab  uteri  venis 
de  gener.  anim.  L.  11.  c.  4.  eamque  con- 
parationem  ornate  proponit  MONROUS 
Edimh.focAL  p.  227.  HlPPoCRATES 
pariter ,  uti  plamam  ex  terra  ,  ita  fetum 
ex  utero  nutriri  aitdfe  nat.puer*  n.  5.  55 
&  manifeflius  ib.  n.  5,  menflruum  fan- 
guinem  circumfundi  placentae  &  in  fetu 
reforberi  ,  tum  demum  membranas  fub- 
nafci  n.  5.  Secundarum  principium  eiTe 
arterias  venasque  ,     inofculasas  in  uteri 

vcnas 


DE    CONCEPTU.         *s$ 

verus  9  ruber,  fanguis  ex  utero ,  per  fines 
arteriarum  uterinarum,  in  venas  placentae, 
tunc  in  venas  umbilicales  eat,  atque  adeo 
a  corde   matris ,     per   canalcs  continuos, 

fan- 

venas  &  arterias   GALEN.    de  format. 

fet.  it.    de  dijf.  *vul<v.   conf.   not    g*   ad 

J3CLXXV1.     Hoc    etiam    nutrimentum 

unice    admittit    COLUM8US    p.    2^0. 

LAURENTIUS     L.     VUl.     cap%     24. 

PERRAULT   mecan.  des  anim.  p.  486. 

MERY    Comm     Par.    1708.     1709.    & 

VOGL!  &  alii." 

Dcinde  utraque  via  ,  &  per  um- 
biiicum  &  per  placentam  alimentum 
advenire  HARVE1US;  propofuit,  quem 
fequuntur  BAllTHOL!N  VSanat.  reno<v. 
p.  v:.  GRAAF  p.  291.  DRELIN- 
COURT.  Periech.^.  NEEDHAMc  *, 
DIEMERBROECK.  p.  223.  TAUVRY 
de  la  pener.  p.  143.  KAAUW  1  c. 
•  CHESELDEN.  h  c.  Vater.  Mola 
praezn.  Gibfon  in  Edimb.  foc.  eJJK  T.  I. 
Scbelbammerus  denique  primismenfibus  per 
folurn  os,  fequentibus  per  umbilicum, 
ultimis  denuo  per  os  nutriri  ,  voluit 
exerc.   !2. 

Sed  priori  feculo  tota  res  in  controver- 
fiam  vocata  eit.  Alii  fetum  quidem  per 
umbilicum  nutriri  adve&o  fucco  chylofo 
concefTerunt  ,  fanguinem  autem  ab  utero 
materno  ad  fetum  truifire,  aut  imme- 
diatas  nteri  cum  placenta  vaforum  rubro- 
rum  anaiiomofes  effe  negaverunt.  Prin* 
ceps  eit  arantivs  de  fetu  p.  14, 
Porro  r  1  o  l  a  n  u  s  fanguinem  quidem  a 
•  matreinfetnm  venire  p-  373,  ex  tubuiis 

& 


254  DE  CONCEPTU. 

fanguis  ruber  per  hepar  fetus  in  cor  adfera- 
tur.     An  vero  potius  probabile  fit ,  liquida, 

tcnuis- 

&  elicibus  uteri  in  pfacenfam  p.  376.  fed 
effundi,  roris  ad  modum  ,  inde  sb  arteriis 
umbilicalibus  exfugi  p.  395.  Satis  adfinis 
eft  spi  G  s  l  1 1  opinio  de  form*  fet.  c.  9. 
Sc  fabricm  ,  qui  nee^tis  patulis  ana* 
Itomofibus  PJ.  c.  ^.  defendit  fubtiliores,, 
venis  placentae  quafi  in  anfulas  faftis  & 
contiguis  cum  uteri  cavitatibus  ib.  &  P.U, 
c.  3  Anaftomofec  etiam  negant  Harwiu* 
exere^j  Whartonusp»  231;  252.&C  Die- 
merhroeck%  p.  ?  o  ^ .  ?  1 9 .  A/des  1  .c.  in  Mangeti 
bibh  anat.  p.  547.  Bobtt.  p,  26.  Bren- 
de/,  1.  c.  n  10  Hofmannus  med%  fyfl.  L 
p.  346.  ferheyen  L.  11.  p.  365.  Hoho* 
kenus  anat.  fecund  vitul,  p.  i©tf.  &C. 
&  Ruyfchius ,  &  Tawvry  p.  135.  finCon» 
ltantior,  nam  alibi  p.  136.  in  carnivoris 
fuccum  fanguineum  admittit,,}  &  inter 
recentiores  Monrous  EJf%  of  Edimb.  foc%  11. 
p.  144.  &c.  Tnter  eos  Hofmannus  inpri* 
mis  ,  &nuter  Monrous ,  liquorem  nutri- 
tium  effundi  ex  uteri  vafis  &  a  chorio 
reforberi  volunt  p.  133.  vafaque  chorii 
oppofita  utero  hiare  p.  128.  129.  &c. 
priores  alii  al<ter. 

Videbant  ncmpe  cotyledones  in  ove 
&  vacca  quafi  divifas  effe ,  ut  pars 
utero  adhaenat  Wharton  p.  239. 
Needham  deform.  fet.  c  *•  HohL  <vitul. 
f  15  30,  alia  pars  fetus  fit,  Wharton  ib. 
Needham  ib.  Ber%er  p  473.  Hohoken^ 
I.  c.  f.  5.  16.  &  illa  ab  utero  Cosmop9 
P  122.  60.  Berger.  ib.  hacc  a  fetu  1D, 
ib.  vafa  haheat ,  Diemerbroeck  p.  201. 
ift  cerva  vero  ipfae  chorti  glandulae  di- 

midia 


DE    CONCEPTU,         255 

tenulora     fanguine     ex     fanguineis    uteri 
vafu    feccdere  ,      atque      in    placentara 

trans- 

midia  parte  fanguincae  fint ,  &  ad  fetum 
pertineant ,  dimidia  gelatirofae,  &  facile 
feparabiles  A.  Hafn.  <voL  II.  pt  226.  idem- 
que  in  leporis  placenta  verum  erle  Tawvty 
p.  100.  &  partem  albidam  uterinam  coty- 
ledonis  ,  a  parte  fetui  propria  rubente 
feparari  pofle,  educlis  rllis  Graaf  p.  295. 
Ti/ing  de  placent.  p.  43,  103.  aut  in  parta 
feparari ,  Sta/part.  de  nutrit.fet.  p.  §61  m 
absque  ulla  /anguinis  profufione  ,  Har- 
dsr.  apiar*  obs.  8,  Lang/ey  a  Schradero 
editus  p4  163.  E.  N.  c.  Dec.ll.  ann.  I. 
obs.  154.  /Ildes  p.  5484  Vieuff.  nw.fyft. 
p.  41.  folo  flillante  de  educlis  fradVsque 
vafculis  ferofo  lacteoque  muco,  Har<vei 
p.  14.C  24».  Wharton  p.  23 ;w  Cosmop^ 
p.  60.  Cbarleton  p.  45.  Hobcken  fecund. 
*vitu/  p.  32.  Porro  Galenus  pulfum  arte- 
riarnm  placentae  ab  art*riis  fetus  pen- 
dere  ,  hisqte  ligatis  ctflare  exnertus  eft 
de  p/acit.  Hipp.  &  P/at  L.  VI.  Har- 
*veius  arteriarum  matris  cum  fetus  arte- 
riis  afynchronon  eiTe  obfervavit  p.  290; 
Sc  Stalpart  p.  548.  &  eas  arterias  pulfare 
poft  matris  mortem  Harvei  p  291.  Hinc 
Fetus  naturob  per  fen  »horsm  fere  a 
irorte  matris  furerefle  cit^>t  Dtejfenbacb. 
diff,  de  ex.cm  fetu  ,  per  horan>  autem  Rou* 
haujt  offerv.  p.  $a,  bls  rep<  titis  experi- 
mentH  &  la  Motte  l,  IV.  c.  6.  Sta/part 
1.  C.  p-c$6  lakor  exerc*  p  ?2j.  Harvei 
p.290.  &  duabus  horis  Maunc.  obf  315. 
&diutius  E.  N.  C  Dec  11-  *?Pfc  C  obf.  1  c# 
&  duodecima  hora  ib.  ebj.  137.  &  ahero 


256        DE  CONCEPTU. 

tranfire.     Mihl    optio    non    difficilis    vl- 
tletur. 

Hae- 

die  Dicffenbacb  1.  C.  txDoIaeo.  Vivum  et- 
iam  ex  mortua  matre  fetum  exfe&um  fuiffe 
Arantius  inter  Scbolzii  Epift.  V%  p.  297. 
Veslingius  ,  Viardel  ,  Hagendorn  ,  JSym- 
tnan  p.  36.  ex  //or#  Augenio,  E.  n.  c. 
<£*«/.  111.  obfzj.  Mauriceau  L$C.  neque 
alios  effeillos  Romanorum  C&efarcs  P/inius 
L,  Vll.  c.  9.  Sed  etiam  viperae  catuli  cx 
matre  fe&i  bihorio  fupervivunt  Scverin. 
Zoot.p.  360.  &  canem  caefereum  vidit  Boy/e 
exp.pbyf.mecb.  p.  41.  &  cuniculum  Har~ 
weius  p.  290.  Moebius  obf.  9.  &  aJiquando 
a  morte  matris  vivi  ex  utero  eruperunt 
infantcs  DCLXIV.  DCLXXXV.  Adco- 
que  fatis  certum  eft  non  a  matre  ,  fed  a 
fetu  motum  fanguinis  in  fetu  pendere 
Nymman  J.  c.  Harvei  p.  290.  Berger 
p.  485.  Foubau/t  ofj.  IV.  paffim.  Kinc, 
incifjs  catellis  gravidis  praegnantibus, 
fetus  non  exfangues  reddi  lalconet  citatus 
a  Weiffero  d.  de  fangu*  circuio  Adde- 
bant  varii,  vafa  chorii  minora  effe  quam 
quae  fanguinem  reforbeant,  ut  MON- 
IIOO  p.  144.  Deindc  aquam  Stalpart 
de  mttn  fet.  p.  558;  liquores  coloratos 
ceramve  arteriis  uteri  inpulfam,  placentam 
non  fubire  Hofman.  Pozzi  p»  64.  Monroo 
11.  p,  146.  142,  (etiam  de  mercurio) 
Harder  apiar.  obf  p.  37.  fi  integra  fuerit 
Sta/part  1»  c  p»  5  5  3.  ncque  a  fetu  in 
uterum  ire,  fed  per  venas  umbilicales 
redire  Hofman.  Berger  p.  474.  aut  aegre 
certe  per  hypogaftricas  aliqua  exigua  vafa 
fttus  repleri  Cl.  Graue/  defuperftt.  p.  19. 

Porro 


DE  CONCEPTU,  257 

Porro  Mdnrous ob]\cit,  finus  uterienormiter 
magnos  ,  iila  iecundarum  minutiffima 
eife ,  ut  manifeflo  fibi  non  refpondeant 
p.  134.  &  confentit  experimentum  D. 
Noortvuyck  p  11.  Sed  etiam  fetus  vimles  ali- 
quando  [Car.Steph.  L  111.  c.  5.  Muralt* 
KolJeg.  anat.  p.  687.  Buchner  ntifc*  IJIJ. 
p.  64  )  editos  fuifle,  cum  fecundae  cor- 
ruptae eiTent,  aut  uterus  corruptus  e.  -v.c. 
Dec.  I.  ann  8.  obf%  60.  aut  abfcefTu  exe* 
fus  ib.  ann%  2.  ohf.  180*  Denique  Stal* 
fart  1  c.  Hoboken  anat.  repet.  p.  352.  & 
Ruy/chius ,  inventa  iua  membrana,  quae 
placentae  tegeret  ccnvexitatem  ,  etiam 
firmius  negaverunt ,  ianguinem  ab  utero 
ad  placentam  venire  Tbef.  11.  aj/l  IV. 
n.  18.  addiditque  Ruy/chius  ,  fe  eam 
membranam  lapideam  vidiiTe  &  /&  a*»/?. 
*/*r.  p.  10.  Conf.  The/.  V.  ^,57. 

Aliiaudaciores,nihilomninoabuteroper 
umbilicum  ad  fecum  venire  volunt.  Fuifle 
enim  repertcs  vivos  fetus  ,  qui  absque 
umbilicalibus  vsiis  increverjnt  £•  Bour- 
geois  I  p.  43.  Cbotton  in  Ephem.  Gall^ 
2l%  1673.  Stalpart  <van  der  JViel  obf  32. 
Cent.  11.  E,  N.c.  Z)*r.  11.  ann.  7.  o£/.  209, 
fufe  &  accurate  ,  ///.  Superirille  PhiL 
trans'  n»  456»  &  natum  aliquando  matu* 
rum  puerum  ,  cui  in  ipfo  rnatri  utero 
vafa  umbilicalia  ccaluifTent  Peyer.  de 
uracho  n.  12.  aur  abrupta  fuifFent  Hei/ier 
not,  57  tum  lepuiculosrepertos,  in  quibus 
nullum  urobilici  vefbgium  fuerit  Comm.Lit. 
1733.  n.  27  et  nodum  in  funiculo  um- 
bilicali  infignem  fuiffe,  absque  knpedi* 
roento  nutritionis  Mauriceau  p.  122.  obs. 
567.  3»«.    Petit  Comm.    Paris.    1718* 

Tm.F.  Pars  II.  R 


*58  DE  CONCEPTU* 

HaemQrrhagia }  Inter  millc ,  quos  vidi, 
abortus  vix  centum  fuerunt  exempla  J,  in 
qulbus  non  co  temporc  contigerit  ea  cala- 
niitas  ,  quando  menfes  tertia  vice  recurrerc 
oportuerat  ,  tertio  ncmpe  menfe  geftatio- 
riis  folcnt  feminac  percipere  fluentem  per 
vaginam  fanguinern  ,  quafi  menfes  decede  • 
rent  ;  tunc  continuo  ,  fi  rerum  fuarum 
peritae  fuerint  *  abortum  exfpeftant  inmi- 
nentem.  ln  hoc  malo  plethora  uteri, 
quam  non  potuit  confumere  incrementum 

fetus, 

obs.   £.      &   irifignem  tumorem    Ruyfcb. 

Ihef.  IX.  n   3.     In  equa  denique  &  fue 

omnino  nullam  placentam  reperiri,  a  l.Syl- 

*uio ,   Fabricio  1.  C.  P.  f 4  c.  3 .   &   Graafio 

p.  299.  &  a  JVii^MBffdemonitratum  efle, 

fex  menfibus  integris ,    in  iis  animalibus, 

nihii  per  umbilicum  tranfire  c.  2.  tum   a 

WEP*ERO    E.  N     C.    Dec.  I.  ann.  3. 

ebs.    1*9,     Haec    inprimis  Claudii  de  la 

Courvee  toto  libro,  Everhardi  five  Cosmo* 

folitae  p.    12  2»     Entii,     Trancisci    Bay/e9 

utriu  q-?e  Stalpartii  van  der  Wiel,  Char- 

ktoniy  Bergeri  p.    476.   &    lujfieui    apud 

Gihfonum  iententia  fuit. 

i  Ita  MONROUS    I.  &    p.  234     Abortus 

fiunt  rrenie  tertio  &  quarto  HIPP.    «rgp/ 

f    >t/va/*.  &  fecundo  Sc  tertio  M  ANNING  - 

HAM  0.77.  autprimis  40.  diebus  hipp. 

«■«p/  iwTA/unvoy  n.  S.    aut  tertio  menfe 

HOOkNH,^.W.r/9,  HARVEY  p. 

184.    ncommodfe  gravidarum  reverti  fub 

menftruas pcriodos  monkoo-  Femina,quae 

circa  tert:um    menfem  frmper  abortiebat 

E.N,C.2)tt.ll,tfff*.l.  cb*  184.  &  HLtfffff.7.8 

il/. 


DE    CONCEPTU.         259 

fetus,  tcnelli  haSenus ,  urget  chorii  fuper- 
ficicm ,  adplicatam  utero  ,  &  dimovst ,  & 
effluit.  Nunc  facile  vifu  eft,  nifi  cum 
utero  placenta  communicaret  ,  &  nifi 
prius  purus  fanguis  ad  fupei  ficiem  ovi  con- 
fueviflet  fluere,  remota  chorio,  non  purum, 
quafi  menfium  ,  fanguinera  fluxurum 
fuifle. 

Partu)  Quando  folum  chprion  fepara- 
tur,  nihil ,  niii  aqua  effluit.  Quando  vero 
placenta  fecedit,  tunc  certe  eo,  quo  aufer- 
tur  momento,  undae  fanguinis  exiiliunt. 
An  ergo  probabile  eft  ,  fanguinem  ,  quera 
adparct  tanta  copia  ad  placentam  appulfum 
fuifle,  non  penetrafle  placentam  ?  Non  vi- 
detur.  Verum  placenta  haec  ita  utero 
cohaeret ,  ut  raro  avellatur  illaeia.  Si  ob- 
ftetrix  placentam  vobis  obtulerit,  facilejudi- 
cium  eft  ,  infpicite  ,  ii  fuperficies  polita 
fuerit ,  integra  eft,  &  tefta  chorlo.  Si 
vero  fanguinem  ftillaverit  ,  manifeftum  eft 
obftetricem,  dum  plaeentam  abftulit ,  vim 
intuliffc.  Adeo  vero  ruditer  trahere  folent, 
ut  minime  rara  exempla  fint ,  inverfum 
uterum  cum  placenta  extra&um  fuifle  ,  ut 
$uda  aeri  exponeretur  pars  uteri ,  contigua 

pla- 

ebf%\  3 3 .  A  plethora certe  abortus  periculum 
Monroo  p.  235.  &c.  hinc  fecta  vena  inpe- 
ditur  e.  n.  c.  Dec.  U  ann.  6.  obs.  204. 
Scburig.  Embnol*  p.  384.  MAURICEAU 
p.  127,  obs.  399.  Be<ver<wyck  Jchat  der 
gezondb.  pi  603.  maxime  in primiparis 
Panarolus  Pentec*  II.  obs  23.  I.  obs.  10. 
Exemplum  talis  haemorrhagiae  a  fanguine 
R  2  per 


*6o         DE  CONCEPTU. 

placentae:  in  ea  tunc  ingentia  foramina 
patent  ,  plena  puro  fanguine.  Si  tunc 
placenta  abfterfa  &  mundata  fuerit,  prefla 
eadem  demonftrabit  ftigmata  fanguinea  obli- 
que  introrfum  penetrantia.  Manifeftum 
eft  adeo ,  in  hac  parte  vafa  uteri  arteriofa 
&  venofa  ,  ita  extenfa  effe  ,  ut  fanguis  ibi 
infinuetur  in  patulas  papillas  ,  ditfas 
vatero  ,  inde  vero  fubeat  in  venulas 
obliquas  placentae  ,  unde  porro  ad 
umbilicalem  venam  ,  &  cor  fetus 
redit. 

Gravida)  Femina  gravlda  ex  laefo  utero 
exfanguis   moritur.     Si    menfe  feptimo  k 

getta- 

per  poros  chorii  placentae  inftrati  ftillante, 
vidit  Noorfrwyek  p.  28.  29.  Placenta  ab 
abortu  per  aliquot  dies  retenta,  deinde 
exclufa  cum  magna  haemorrhagia  £.n.c. 
DecAL   ann.  I.  obs.  100. 

k  Haemorrhagiae    cum    abortu    quatuor    & 

r  1      1      1  r 

quinque  menfium  non  lethales,  vaia  enun 
ultimis  temporibus  majora  funt  Mauriceau 
p.  1 72. 159  fed  eae,  quae  feptimo,  oclavo 
&  nono  menfe  fiunt,  omnino  funeitae,  niJi 
fetut  extrahatur  Mauriceau  p- 11%. obf*  158. 
Manningbam  p.6g.Puzos  Acad.  de  Chir%  1«, 
P.ll.  p.  209.  Exempla  funefta  habet  Mau- 
riceau  obs.  17.5  5. &c.  Summa  tamenquiet* 
aliquando  malum  avertitur  BOHN  di 
cjfic.med^-p.  601.  Puzos  ib.  K.  n.  c.  De$ 
111.  ann  v  obs.  130.  Alii  vero  non  fatii 
fjmilia  narrant.  Haemorrhagia  gravig 
a  falfo  germine  adhuc  albuminofc)  Mau* 
riceau  69.  Sc  ex  ovo  minori  quam  gallu 
nae    ovum    eft  Mauriceau   obs*  204.    la 

MOT- 


DE  CONCEPTU.  261 

geftationis    haemorrhagia     uteri     correpta 
fuerit ,  fanguis  ex  dilatato  utero  exundabit, 

donec 

MOTTE  oh9  352.  &  ab  albuminofb 
ovo  gallihacei  mole  Mauriceau  obs.  180. 
491,  $c2l  bimeftri  aut  paulo  majori  mini- 
mo  fetu  la  MOTTE  0^.387.  Mauriceau 
^/.169-293.694,  Mors  ex  abortu  q  ^atuor 
feptimanarum  Mauriceau  obs,  XI.  &  decem 
feptimanarum,per  haemorrhagiam  0^.591 . 
&  a  trimeftri  fed  falfo  germine  MaurU 
ceau  obs.  223.  614.  atque  fetu  alio,  cujus 
caputavellana  nonmajuseffet  0^.154.  Ex- 
empla  etiam  paftim  reperio  haer*;orrha- 
giarum  graviffimarum,  quando  poft  ab- 
ortum  pJacenta  in  utero  manferat 
I.  n.  c.  Dec.  11.  ann.  I.  obs%  ir6. 
Nempe  fetus  exigui  placenta  tenaciter 
adhaeret ,  &  difficultcr  eximitur  ,  cum 
fetus  non  adfit ,  qui  praeeundo  viam  ape- 
riat  PUZOS  l4c,  p.  204.  Parvus  abor* 
tus ,  &  tamen  fecundina  integro  menft 
educi  nequiit  Mauriceau  obs.  297,  Ergo 
primis  meniibus  parvitas  placentae ,  oris 
anguftia  incommoda  eft ,  ultimis  pericu- 
lofa  haemorrhagiae  celeritas, 

Sed   vis   argumenti  haec    eft :    Haec 

profluvia  oriuntur  plerumque  a  placenta 

ioluta   Manningham    1.    c.     ruptis    adeo 

vafis ,  quae  faciebant  nexum  uteri   cum 

fetu,       Sed    ex   iis    ruptis    vafis   fanguis 

efHuit ,    oportet  adeo  prius  non  chylum, 

fed  fanguinem  per  ea  meafFe, 

1  Iaftura,  m  textu)  In  univerfum  non  difficile 

demonftratu  eft,    fetum    aliquam  partcm 

ahmenti  ,    &    aliquam    per  lambilicum 

humortim  communicationem  cum  matre 

R  3  habe- 


26%  DE  CONCEPTU. 

donec  ne  guttareliqua  fit ,  &  femina  nihilo 
jninus  palleat  ,  quarn  fieret ,  fi  juguhres 
venae  ipii    fetiae    forent  :    Neque   poteft 

aver- 

habere.  i.  Agni  nati  funt  ore  inpervio 
MAiTREIEAN  de  la  form.  du  pouUt 
p.  224.  Ruv/cb*  fhef  IV.  n.  15.  Hift-de 
TAcadtiy  .5  n.  4.  Canis  quinque  catu- 
los  peperit  absque  ore  Graaf  p.  292, 
VhiU  Trans.  abr.  V.  p  338.  &  n.  304. 
Mem  de  Pacad.  1  709.  p.  22.  &  J70U 
ebs.  15.  &  faepe  \d  fieri  Gouty  p.  94. 
Collegit  etiam  exer.  pla  Monroo  p.  155. 
Amnion  circa  caput  fetus  adnexum,  ut 
os  non  apparerec  ,  nifi  fe&ioae  facla 
E*  n.  c.  Dee.  II.  ann*  IX.  obs.  1.18.  Fctus 
absque  capite  Bianchi  p.  245.  Jnfans  ore 
claufo  natusBUCtf  NER  E.N.  C.  W.  11. 
<?ta  96. 
2.  Variolas  a  fhire  ,  cui  mater  ad^ 
federat,  concepit  ipfe  Mauriceau  p.  67. 
Et  variolarum  a  matre  in  fetum  propaga- 
tarum  paffim  exenipja  leguntur  Schurig 
Embryol.  f.  3.  c.  r.  Sylleff  p.  522.  icfo- 
<//»/  o&f.  83.  Cent.  111.  Maur.  0.  6eo. 
Hildanus  Cent.W.  obs.  $c,  56.  &  luid 
&  in  e.  n.  c.  Z)*r.  11.  ^«».  6  ?£/•  61.  & 
J9*r.  I.  *«;?.  I.  £>£/.  53.  Scburig.  1.  0 
p.  194.  vel  certe  puftularum  Mauriceau 
p.  &i-  &  morbiliorum  E.  N.  C  D*r. 
11.  ann.  3.  *£/.  97.  & i£eri  KERKRING 
obs%  57  Etiam  levis  morbi  materni  vefti* 
giainplacentaadparere  Maurzceaup.  227. 
Croco  pafh  matre  aquae  &  catellorum 
cutis  lutea  HERTOD  croco/og.  p.  280. 
&  E-  N.  C.  *««  I.  obs.  60.  &  fimilia 
video  apud  HEURNltfM  &van  heers- 

A 


DE  CONCEPTU,  26$ 

averti  tanta  calamitas  ,  nifi  continuo  totus 
cum  iecundis  fetus  extraftus  fuerit.  Hoc 
efenuo  m^nifeitum  argumentum  eft,  rubrai 

fan- 

A  matre  leniter  i£h  feais  continuo  exilini 
&us  Hildan.  Centt  IV.  obf  S9-  &C 
$td  \  eam  communicaticncm  fanguinis  rubri 
eiTc  demonftrandum  eft,  ut  ruber  verus 
fanguis  ab  uteri  vaiis  in/chorii  vafa  trans- 
eat  Ita  praeter  Hipp.  &  Galenum  E*- 
bricius  ],  c.  P.  I.  c,  1.5.  f .  C,  Bartbolinus 
p.  511.  Drelmcourt  Perioch  37,  Muuricean 
p,  130.  Lieutaudp.  »73.  Kaatrw-  n.  1049, 
Noortwyck  p.  99.  Chefelden.  p.  i8i.  6c 
de  vigetima  parte  (unguinis  Venarum 
umbilicalium  Roubault  1714.  p.  188, 
171^  p.  15*-  ojferv.p.  17.  nam  reliquuai 
omnem  in  placenta  mancre  ,  &  praeter 
fanguinem^chyloiam  dulcem  iympham  ab 
utero  ad  umbilicales  vtnas  venire  docer, 
L  c,  &  ojferv,  p.  47,  Ia  catella  fanguine 
privata  pulli  exfangues  Denis  citatus  a 
Trewio  de  chylof  fetus  p,  l9.  In  puerpera, 
ex  lapfu  exfangui ,  fetus  pariter  exfanguis 
Mery  Memoir,  de  1'acad.  1708.  p.  140. 
fcqq.  &  Heifter.  not.  56.  &  e.  n,  c,  Wr 
J,  ^  184.  &  107.  In  femina  ,  cui  pla- 
cenra  in  utero  manferat  ,  perpetua  8c 
funefia  haemorrhagia  ,  cum  funiculus 
non  fuiflet  llgatus  la  Motte  obf  397.  390. 
&  hift.  del'acad,  17*1.  %2.  I.  Monroo  1), 
p.i  3  i  haneque  rationem  dat  duplicis  nodi, 
quo  vult  ftringi  umbilicum  CROESER 
**JF.  P  l  Lm  Sed  4  ipfa  autopfia  plura  con- 
fecit,  COWPERVS  ad  X  S 4  mercurium 
per  arterias  hypogaftricas  matris  in  venas 
placentae  urfit  &  viciilim,  repetente experi- 
mentum  DRAKlOL.fl.cj,  ut  non  videatut 
R  4  meri- 


i64  DE    CONCEPTU, 

fangulni  liberum  commercium  eflc  ab  uteri 
arteriis  in  placenum. 

merito  in  duhium  revocari  a  Monrool 
Vieujfenms  mercurium  carotidi  canis  in- 
}e6him  ,  vidit  per  venam  umbilicalcm 
catelli  exiifle  apud  v  o  g  1 1  11,  p,  175, 
&  apud  Manget  Theatr.  11,  p„  139.  Liquor 
per  arteriam  hypo^aftricsm  matris  in 
placentarr  penetravit  &.  viciiTim  Hoelling 
apud  Heifter.  Comp.  not  $6,  &  Hummel 
apud  Hoelling  diff,  de  ojf.  obfi.  n.  13.  £c 
Schacher  de  lab  lepor.  n,  1$,  U.T&uvry 
p.  £9.  poftquam  venas  hypogaftricas 
ligaverat.  V  nae  urnbilicales  per  hypo« 
gaftricas  ififlatae  PRESTON  Thil.  transe 
abr  111.  p.  no,  &  SCHACHER  1.  c. 
Vafcula  ex  chorio  in  uterum  repleta  per 
arterias  matris  Neortwyck.  p  9.  &  pla- 
ccnta  in  una  parte  ruberrima  ,  profunde 
penetrata,per  vafa  uteri  ex  Iliacis  vafis  inje- 
clo  Hquorep.  10»,  &  finus  placentae  intra 
coronam  fub  cellulofa,  omnino  fangui- 
iiem  continent  p  16.  fetfi  in  eo  experi- 
mento  communionem  immediatam  cum 
utero  non  viderit ,  cum  verfus  uterum  hi 
finus  anguftiores  redderentur).  In  vivo 
cane,  dum  placenta  ab  utero  feparatur, 
fanguis  ex  vafculis  effluit  Schacher  1.  c. 
conf.  DCLXXVL  c  f  g.  h.  I.  &  in  ho- 
mine  Chirurgus  DENYS  apud  noort- 
wyck  vidit  ,  placentam  plenam  vafiS 
fanguiferis,  quae  fanguinem  abrupta  de- 
ftillarent.  Ipfe  deniquc  a.  175S.  vidi  ,> 
ccram  inje&am  arteriis  maternis  in  finus 
uteri,  &  per  eorurr?  aperta  oftia  ininfer. 
fas  cliorii  producliones  atque  placcntani 
fubiifle  de  allan  \  n.  9. 


DE    CONCEPTU,  sbj 

Mtmbrantda)  Coelum  placentae  exterius 
tegitur    folida    rnembrana    a    chorio      m 

conti- 

j\  Argumenta    priora     vero    facile    diluyn- 
tur*      Nam      vaccarum      quidem      fa- 
Lrica    ab    humana    recedit  ,    noftra    e* 
ftra  enim  placenta  fanguine,   uti   illa  lau 
&eo  fucco  turget,     Sed     iu   ipfis   deni* 
que  ovibus  &  vaccis  tubcrculoiurn  cho- 
rii  cum  uterinis  connexio  valida    adtt^ 
ret,  dum  removentur  Vabriclus  P.  I,  c,  F,* 
Hobok  p    28.  guttaeque  finguineae  P   11. 
c.  j.quas   pingit    Hobokenus  fecund.  vituL 
{.  16.  &  17    Experimcntis  ab  injeclioni- 
bus   meliora  obpofita    funt.     A    morte 
friatris  fetusfupcr{reseft,qutamotum  fan- 
guinis  a    cordts  propria    efficacia  habet, 
Si   allqui  fetus  umbilicaiibus  va(is  certo 
caruerunt,non  de  iis,fed  dc  (olita  fabrica 
fa&is  difputamus.     Qui   funiculi  abrupti 
vifi  funt,  potuerunt  ante  partum   abrupti 
fuiffe,    &   cito  folidati  monrooII.  p. 
i6ft  Placentas  equae  Sc  fui  non  rnagnas, 
fed   aliquas  eflfe  FABRlClVS  P.  11,  c    3« 
WHARTON  p,i8o,taciemqueexteriorem 
chorii  infue  granulatam,   mollem,  carno- 
fam,  phcentae  fimilem  cflTe  raius  fyn 
quadr.  p.   9$.  &  modicum,    fcd  tamea 
aliquem   nexum    HARTMAN    e.  n.  c. 
Dec,  III.  ann.  9;  oh/.  191.    De  membra- 
na  RVYSCnII  vide  not   m  fub  fln, 
rn  Chorion  GALENI  de  util.  pm.    L   XV, 
c  4»  ubi  ab  altanroide  evidenter  feparat, 
&  THEOPHILI  pt  Sgt  Allantols  autem 
GALEN!  de  femlne  L.  L  ubi  ante  agnU 
nam   ait  generari  ex  femine    feminino. 
R  f  Allan* 


i6$      dk    eoNCEpru. 

.Allantois  FERNELII  Phyfiol,  L\  Vll.c* 
fed  &  ehorion  ejusdeni,  Allantois  CO«» 
LUMBl  p,  i  4  S  Nam  dudum  obfen 
vante  HARVEiO  vetetes  chorioa  allan« 
toidis  nomiue  paffim  defcribere  p  179. 
tum  TlLlNGlo  p.  91.  Chorior* 
ergo  his  di&a  nominibus  membrana 
eflk  ,  uudiquc  fetum  amplexa  ,  et* 
iam  tenerum  embryonem  R  1  O  L.  p. 
372.  HAR.VEI  pJi&V  peculiaris  indolis, 
ia  rcceute  vrorpore  tota  moliis  ,  exterius 
inucofa,  vifcoia,  pinguis  IIOBOfCEN 
anat.  rep.  p  $4  pulpoh  ,  quam  cura 
carnto  glutine  FALLOMUS  conparavit, 
afperam  faciem  dixit  VE3AL1V>  p-6;j. 
fungofam  vocat  NOORTWYCK.  p. 
1$  if  Incerius  chorionfirmior  eft,tenuior, 
inordinate  reticulata,  uti  HOBOK.ENVS 
vocut  p  11  v  anat.  rey.  £*c  NOORT- 
WYCKL  ).  c!  &  T  t,f  F  niuiis,  puto5 
legulanter.  Iila.n  fungofam  ,  &  hanc 
reticulatam  pirtein  ,  totidem  laminas 
chorii  vocat,  qui  (eparavit  CLNOORT- 
WYCK.  p,  15-.  In  fpiritu  vini  vero  cho- 
rion  tota  in  folidbrern  &  perfettam 
membranam  abit :  Mukas  autem  lami* 
ms,  inter  quae  vafa  dectirraut,  dictas  Cl. 
LIEUT \UD  p,  571^  nemo  facile  de< 
monftraverit,  £c  tgo  ad  mediam  refera. 
Vafa  habet  ab  umbilicalibus  ,  quae 
in  uteri  n  communicarc  di&uni  efl 
DCLXXVL/;  nimis  nota  VETER13VS; 
utGALENo  Je  uiil.  fart.L.  XV  c.  c  Je 
fetform.  2  uttotanetiam  chorion  ex  vafis 
fiari  adfirmet  msM  Je  dhf  valv>  c.  10. 
Sed  is  phcenta  a  forte  intcllexit  ,  nam 
chorii  vafa  exigua  funt  aramtivs 
p.  iB,  aut  vafa  chorii  vituliai  h  o  b, 
fecund.    vitnl,  p,    96^  non  bens  in    ho- 

mine 


DE    CONCEPTU.  267 

ir.ine  ncgata  ab  eodem  antit.  rep.  p. 
124.  1^3.  cum  etiam  vacua  albaque  ap- 
pareant,  &  ipil  forte  vifa  HOBOKENO 
p.  54^  113.  224..  fig,  3.  4.  quac  in  vi- 
tulino  chorio  cum  tomenrcfis  fuis  fini- 
bus  pinxit  per  venas  fa&a  repletione, 
RUYSCHlVS  m  nitrdrmma  T.  2.  Tfof. 
max.  Habet  etiam  needham  c.  z. 
graaf,  p.  282,  &  in  parte  chorii  pro- 
*iroa  placentae  negat  reperiri  ruysch. 
Epift.  Xlll,  p.  10.  Glandulac  autem  mai- 
pighii  pofth  pc  47.  five  folliculi  in  ani- 
maiibus  confpicui,quasglandulas  ki  hydatf- 
des  degenerare,  Sc  m  nonnuliis«nin>ahbus 
reperiri  au&or  eft  valisnkri  Opp.l. 
Vol.  11.  p,  yi.  inque  fue  vers  8c  perto- 
ratas  vidit  kaius  l.c.  eaeiii  hominenoa* 
dum  repertae  funt.  Ceilulofae  verae  ope 
chorion  cum  membrana  media  eohaeret, 
indc  cum  placenta  iibrillis.di&is  RtotANo 
p.  373.  £c  hobokeno,  quae  vera  vafa 
funt  NooRTWYCK  p.  i\o.  periorantia 
chorioH  ,  ut  placentam  adeant  p,  27, 
&c  alterius  vero  cellulofae,  fed  mani- 
nifetro  vafculofae  ,  ope  cum  utero 
DCCLXXVl.  /.  g.  k  Totum  ovum  fuc- 
cingit  undiquc  ,  &  111  juniori  ovo* 
per  meas  quidem  obfervationes  ,  placen- 
tam  terminat  ex  amnio  iubnafceruera, 
nam  pleriquc  alii  amnio  tunc  volunt 
conglutinari,conf»  not./  ad  DCCLXXVl- 
Etiam  tunc  crailum  vidi  ,  tenue  vcro 
GRAAFp.  282,  Adoleicente  vero  ovo 
adpiret,  iimplicem  quidem  eile  mem- 
branam  in  parte  ovi  inferiori  ,  ubi  te- 
nuiorem  eiTe  recle  harveivs  obfer- 
vavit  p.  Z84.  lta  enim  in  femina  tertio 
menfe  gravida  reperi  ,  6c  addit  r  o  u- 
h  a  u  l  t,  eo  tenuiorem  eiTe  ,    quo  a  pla* 

cen- 


z68  DE  CONCEPTU. 

ccnta  rcmotior  eft  Mem.  del'dcad.ijif.f. 
l^f.In  fuperiori  vcro  ovi  parte  manifefto 
finditur  ,  laminaque  una  cum  amnio 
partem    concavam      placentae       fublinit 

KIOIAN    I.   C       HOBOKEM.     amt.    fepet* 

f.  $z,  BLASlVS  anat  hom*  p,  i6c. 
(crufhenomine)  MAVRlCRAV  p.  217. 
ruvsch,  Thef  V,  n,  77,  kouhault 
efferv    p.  nf  mo  rg  agn.  epift.  T    11  n. 

XVl.   p      186     NOORTWYCK    p4    %6     &C, 

ibi  firmiffime  placentae  nexa  riolan 
1.   c,    koboken     anat%   prior.      p    1  f9 

ARANTIUS  ^    fe.     p,    19      ROUHAULT 

1714.  p.  183  MAUR1CF.AU  1.  c  & 
in  meisj  loca  vero  libera  reperit  nookt- 
vy  cKp.i?  nexurnqueunicead  vafarefcrt 
ib,  tum  medhs  membranae  hoboken. 
avat.rep^Zf.  8j  hujus  ope  an>nio  ti  l  i  n  g 
de  plac  p  9f  tcnuior  quam  rcliqua 
pirs  chorii  NooRTwyCK  p  16  27.  &c. 
iiANCHi  p  ^4  Magna  ccrte  induftria 
eustachivs  chorioti  ad  funiculum 
usque  ab  amnio  feparavit  T  XIV.  f. 
6.  &  C\  n  o  o  r  t  w  y  c  k  p,  190  Pars 
altera  chorii  fuper  placentae  convexi* 
tatcm  fe  conjicit ,  meduque  ,  uti  in 
meis  ovis  ita  In  aduito  fetu»  utero  pla* 
cenraeque  fe  interpomt,  continua  omni* 
no  chorio  tfoortwyck  p.  14-  7''',  &c  Tv 
2%  c.  Ruyfcb.  Thef  V.  n.  /7.  Roubault 
1716,  p<  344»  nam  prius  ad  placentac 
limbum  chorion  ternunari  crediderat 
Meme  de  l'Armt  5714.  &  1716*«  p.  J43, 
BUJius  14  c  Smtorinus  obf  p  218. 
Ea  nunc  celebris  eft  illa  ,  de  qua 
hic  Praeceptor  agic ,  membrana,  Ad 
limbum  placentae ,  chorion  ad  placen- 
tam  &  uterum  firmius  adhaerct  6c  cralTior 
eft  Mauriceau  p.   217. 


DE  CONCEPTU.  269 

cantinuata  ,     quam   fvyschivs  ■    inve- 
ait,  &  per   cam   placenta   radiculas     fuas 

cmit- 

0  Nempe  Arantius  chorion  undtque  placen- 
tam  ambire ,  &  uteium  conringere  i- 
ninre  Ignoravir  p,  5*.  Hohokenius  chorii 
membianan^  externam  vult ,  ubi  reti- 
formem  membraram  chorii  utero  ob- 
duci  ait  pr  i>r  267  tum  anat.  rep.  p. 
54Q  ubi  tunic*m  propriam  vocat. 
cralTam,  v  \de  porofam,  laxarrque$  hanc 
novarn  intelligit  cborii  membranamj 
utero  oppofitam.  Sed  &  Blafo  nota 
fuit  1  c.  &  Brendelio  n,  9.  &  Vieujfenh 
citato  apud  Mangetum  ,  qui  rufam,te* 
nuem,  porofam,  membranae  pene  diffi- 
milem  dixit ,  quae  rctis  modo  aut 
omenti  eflet,  atque  circa  eam  vafa  re- 
pere  fanguinca  varicofa,  Porro  Stal- 
fartius,  aquam  in  placentam  imegram 
iujeclam  non  cffluere  ,  ob  men  branam 
a  chorio  ,  quac  in  parte  convexa  eam 
Jimitet  de  nutr.  fet.  p,  ff8  Co- 
pioiius  diclra  efr  Ruyfchi*  Thef  1  lr  ajf 
4.  n.  18.  Thef  IV.  nf  91,  Tbef  V.  T,  I 
f.  1.  n  41.  Thef.  V.  n.  f  7.  TW.  VI.  n* 
14,  Thef.  X.  n.  ;r  7.  60.  cur  renov.  p, 
121.  &  Santcrino  p„  ijfi.  &  Rouhaulto 
qui  et  ipfam  reticuli  rrodo  oj^rt>t  p,  18. 
perforari  ait,  arteriolis  a  placcma  ad  utc- 
rum  euntibus  ,  qu^e  prius  aliquorrdiu 
oblique  per  bujus  rrembranac  cralTitiera 
currant  1716,  <  p,  545-  &  foraminibus  ia 
ficca  mcnbrana  confptcuis  ojfervaz  p* 
9,  Mem.  de  1'Acad.des  fc.  1*14.  p.  1S1. 
17IC.  p.  132  1716  p.  ?4f  24S  & 
W$nr*9§  qui  icrc  eadem  habet  £</;#?£. 

/#*♦ 


s7o  DE  CONCEPTU. 

fic.\L    p    nS.  izp.      Ncque    multum 
?dtinet  ,  quod    reticuluin  potius  ,  quam 
veram  mcmbranam  efle ,  velit   Cl   liou- 
hault  Mem   1.  c.   p.   i8ir  aut  inconftan- 
tior   Hobokenus ,  qui  modo  tunicam   efle 
negat,   ut  p.  103.  modo  adrirmat.     Vil- 
lofam    in   meis  experimentis   repcri,  uti 
Ruyfchius,    qua    parte    uterum     refpieit, 
fungofam  per  roacerationem   Noortvvyck 
p.  14.    moliefcit  enim   macerando    Noort» 
vvyck    p,  36.   &   reliquae  chorii  fimilior 
redditur,     Vafis  fit  cellulofa  pauca   con» 
nexis  DCLXXVl.  g.  quae  raro    adparere 
Kuyfchius  Thef  V.  n.  41.  aucfcor  eft,  tufc 
vero  defcribit  Rouhault.      Eadem  mem- 
brana    plicentae  fulcos    tegit ,    &    inter 
cosdem     prohinde     deicendit      Hoboken 
anat.   ret>-    p,   549,   Noortvvyck    p.  ip, 
Houlault    ojjf   p.  8.  unitque    lobos^  pia- 
centae    Id.  1  7  1  f    p,  1  3  V   Hanc  ipfam 
credebat   Ruyfchius    uterinorum  vaforum 
cum    vafis    fetus    anaftomofm    inpedire 
Thef  11.  I.  c  Thef  Xr  \.  c     Verum  cum 
ipfa  villofa     fit,  inftrumentum  potius  eft 
Jiujus  anaftomofeos,  uti  fuperius  di&ur» 
eft.      Nulkm    vero  effe ,     ut    fummus 
.Anatomicus  olim  me  docuit,    non  pof- 
fum  confentire,neque  enim  fanguis  effu- 
fus  eft,  kd  vcra  &    conftans  in  inprac 
gnatis    ovis   nVembrana,     nihil  diverfa  a 
reliquo   chorio        Gonfirniat   paflim    Cl. 
NOORTWYCK  pn.  *9-  ll*<  T-  *• 
Maflam  equidem     fanguineam  tamquam 
cruftam    placentae    fupcrrundi  ,    HODO- 
KENVS  vidit  amt.  I.   P,    *f    *7-  £   9* 
DD    10     &    paffira   altbi      Sed  in  utfe- 
gerrimo  ovo   &  Cl  NQORTWYCK  & 

ego 


DE   CONCEPTU,  zyi 

emittit.     Nunc:  quaeritur ,  quomodo  •  per 
hanc  membraaam  fanguis  fibi  poflit  viam 

facere. 

&  ego  bis ,  absque  ulJo  dubio  vidi ,  &  in 
teneriori  quidem  ovo  ninil  omnino  diver- 
fam  a  reliqua  ,  vulgo  notae  chorii  fabru 
ca.  In  ipfis  demum  placentdis  bruto* 
rum  finiilem  ccntinuam  membranam.ute- 
ro  objici  Stafpartus  1.  c.  p.  561.  Cho- 
rion  Arantius  olim  p.  26.  a  membrana 
carnofa  (  &  nuper  Heijlerus  filius  a  cel- 
Iulofa  peritonaeo  circumpofua  deduxit : 
Lieutaud  a  cellulofa  funiculi  p.  372.  fed 
neutra  origo  fatis  placet. 

•  Chorion  duplicem  efledixeratG*/*//^  &per 
medium  vafa  ferri  de  utiL  fart.  L.  XV. 
c.  5.  intus  eciam  levem  &  lubricam 
facit  Vefalius  &  Spigdius  1.  c.  c.  4.  Graaf 
p.  igz.  Sic  &  Harwius  ,  chorion  extus 
vifcofam  inaequalem  ,  irtus  levem 
dixit  p.  284  Duas  pcrro  chorii  Jami- 
nas  facit  Blajius  ].  c.  Deinde  membrana 
tnedia  innotuit  NcedLamo  c.  £,  i&  muliere 
T.  IV.  f.  2.  Diemerhroeckio  p.  205.  fVy/r- 
™  E.  n.  c.  Z)ff.  11,  A»«  7.  <>£/.  204. 
Hardero  apiar.  p,  38.  quando  allantot- 
demdixit  arcle  chorio  nexam  f  vafis  de- 
ftitutam  &c.  Bidloo  quanHo  totum  fetui« 
cin&un»  alJantoide  pingirT  ^.6\.Hohohn» 
p.  217.  &c.  fig.  20.  t7.  DD.  27.  35.  244 
(  ubique  ad  piacentae  fere  fedem,  tum  f. 
32.)  Samp/ono  e.  n.  c.  D*r.  1.  *»«  3, 
*£/.  17«.  hhanni  van  Hcrne  \x\  microc  p. 
289.  Littrio  allanroidis  nomire  />//?.  i/* 
PAtad.  1701.  p.  27.  Jttar  p,  387.  £/*/- 
/>«r//a  juniori  f  qui  inter  choricn  Sc  *m» 
nioa  membranam  cellulolam  pituitae  fi« 

mi* 


%t%  DE  CONCEPTU. 

facere.     Verum  haec  objeilio  debilis  eft.  In 
haemorrhagiis  enim  fanguis  ad  mortem  us- 

que 

jmilem  dixitinterpolii  de  nutrit.  fei.  p^i. 
Ruyfchio  Thes.V.   n.  41.     pfeudoallaiuoi- 
dis     nomine     Thes.    V.     n.     57.      Ver* 
heyenio     L.  II.     p.  34^.     Rouhaullio ,  qui 
fufe  defcribit  a.  1714^  &  pingit  R  2.  7.7. 
tuma.1715.  &  1716.    mediae  nomine  & 
fibi  inventam  tribuit  ^r*;.  p.  13.  Fantono 
pariter  allantoidis  nomine  dicla  eft.  Mem- 
branam  etiam  chorii  internam ,  Brendelio 
diclam  ,  huc  video  pertinere  denutrit.fet. 
n.  9.  Cl4  Noortwyck  accenfuit  amrio  p. 
21,  29.     Mihi  vcl  feorfim  pro  fecundofe- 
tus  involucro  recenfenda  videtur,   uti  Ho* 
bokenus  p,  281.  &  Littrius  1..C   Rouhault 
1714.  p.  184.  &c.  vel  accenfenda  chorio» 
uti  Hobokenus  p.  125.    Verheyen ,  Santorim 
nus ,  Blalius ,     Rouhauk   oJft    p.    1 8.    & 
iV&w.  1714.  p.  184.    cui  ope   ceilulofae 
fabncae   Brendef,  Noortnvyck  p.    13.    23. 
HoboL  p.  288.   tenacius,   quam  amnio, 
cohaeret    #<?&?/£.  p.  280.  157.  127.    fe- 
cundum  concavam  placentae  partem  vero, 
ubi  celluloia  paucior  eft  Noortvuyck  pt22. 
omnino  ab  amnio  nequit  feparari  Hoboken 
anat.  \    p.  129.     &  anat.  rep*  p.  334.  & 
Rouhault  of/er<v%  p.2Z%Mem.  1715- p.  136. 
Inter  eam  &  chorion  interponitur  pafTim 
mucofa   pinguedo  Hohohn    cnit-  .1.  f#  9. 
kk.    <2**r\   r#>.  p,    288.  2  2f.   123.  126; 
127.   f.  3,4,     p.  35.      Noortivvck    p.   22. 
Fibrillas,  quibus  membranae-conjungun- 
tur ,  tenues  ,  jam  Galenus  habet  de  util. 
part.  L.  XV.  c.  5.    paffim   vero  eas  de- 
fcribit  Hobokenus  anat.  ref.  f.  19.  BB.  f. 

»#• 


DE    CONCEPTU.  273 

que  de  utero  fluit ,  neque  ideo  yafis  aperti 

oftium 

20.  ubi  monere  oportet ,  ibi  non  bene 
diffimulari,  chorion  inter  mediam  &  pla- 
centam  interponi.  Alba  eft  Rouhault 
1716.  p%  343.  opaca  ,  ab^que  vafis  Hobo- 
ken  anaV  rep>  p.  i  2 8»  Harder  ,  Littre 
1701,  p«  1  '6.  concentnca  amnio  ,  &  ea« 
•  dem  cum  ea  undique  extenlione  termina- 
tur  HoboL  f.  32.  non  peliucida  mihi 
aut  arachnoidea  vifa,  ut  Claro  viro  D. 
Noortrwyck  p.  29  aut  fubtiliffima,uti  Rou- 
hault  p.  22.  autadeo  tenera,  uti  Hoboke- 
nus  velle  videtur  p.  iq$.  Cellulofa  ad- 
haerens,  aut  chorii  male  remotae  laciniae 
villofam  faciunt ,  &  inaequalem  Hobok. 
p.  1  27.  quae  naturaliter  levis  eft  undique. 
Sub  placenta  omninoAmnio  circumducu 
tur  Noorfwyck  p .  2  \ .  ibique  fortiter  am- 
nio  cohaeret  Rouhauh  oj/l  p.  22.  1714. 
p.  199.  &c.  171 5,  Ab  sllantoide  Albinl 
&  forte  Halei  diverfiflima  eft  ,  quod  illa 
peculiaris  vefica  ,  haec  univerfale  fetus 
involucrum  fit,  adeoque  non  folum  Cla 
Neufville ,  fed  meam  defcriptionem  corri- 
gere  oportet ,  quando  utramque  pene  con- 
fudi  de  allantoide  p.  5.  not  b.  nametiam 
tum  difcrimen  adverti  interefle  p.  8.  Ha- 
leus  autem  ,  quando  alibi  ait ,  femper 
tres  membranas  feparari  pofle,  etiam  in 
laceris  fecundis ,  tunc  iftam  intelligit.  A 
cellulofa  Peritonaei  (  membrana  nempe 
ejus  externa)  continuari ,  vafisque  vagi* 
nam  dare  ,  &  funiculum  tegere  Rouhault 
of.   p.  22.  1714.  p.  186.  1715»  p.  133» 

Tom.  V.  Parsll.  S 


274         DE  CONCEPTU, 

oftiumconfpicipoteft0.  Ita  alibiBritannumP 
virum  cxcitavi  ,  qui  omni  menie  ingentem 
eopiam  fanguinis  per  digiticutem  amittebat, 
(Quae  folida  tamen  tegebatur  epidermide,  ita 
mulier  illa  Amltelaedamenlis  *  (anguinem 
menftruum  fub  fudoris  fpecie  per  capillatae 
cutis  capitis  poros  emifit ,  nulla  adparente 
v\z.  Integra  glans  bombardae  exivit  per 
integram  cutem  r,  &  primo  tuberculum  ele- 
\*avit,  id  fcniim  increvit  ,  &  una  mtegu- 
menta  eminuerunt,  donec  exitum  invene- 
rit,  partibus  fubje&is  fanis  &  integris.  Sed 
porro  ubique  exenpla  funt  canalium  ,  qui 
&  ampliffimi  fierx  poflunt  ,  &  anguftiflimi. 
Uteri  os  naturaliter  claufum  eft  ,  in  partu 
vero  puerum  transmittit.  Sphintter  ani  de- 
cem  uncias  injedti  clyfteris  perfefte  retinet , 
qui  tamen  peramplls  fcybalis  feaperit.  Ergo 
puto  manifeftum  efle,  partem  fanguinis  ar- 
teriofi  materni,  pulmonum  attionem  paffi, 
transire  in  placentam  fetus,indeque  inhepar, 
cor  &  totum  embryonis  corpus. 

DCLXXiX. 

Corpus )  Corpus  luteum  *,  per  quod  jn 
ovario  Ijquor  nutritius  ovum  lubiit ,  abifin 
calycem  &  in  placentam  demum,  quando 

ovum 

o  Nalla  obfcuritas  efl:  ,  cum  chorion,  placen* 
tae  obdudte  ,  mfcnifeftis  villis  uterum 
contingat ,  &  adhaerentem  habeat ,  cavis 
fcvafculofis  DCLXXVJ.^. 

p  DCLXVU. 

q  ib. 

r  CCCCLXXXT.  not.  c, 

a  Non  ita  fe    habere ,    fed  corpus  lutcum  ih 

ovaiio 


DE  CONCEPTJJ.         275 

ovumad  uterum  adcrefclt.     Ineamplacen- 
tam  radicatur  funis  umbilicalis  embryonis, 

qui 

ovario  manere,  fuperius  monui  DCLXIX. 
Plerique  recentiorum  nunc  confentiunt/ub 
initia  ovi  ,  chorion  &  placentam  non  dif- 
ferre  niii  gradu  ,  quod  laxior  iila  ,  vafa 
longiora  lu-beat  ,  denfa  ifta  ,  vilhsque  va- 
fculolis  brevibus  fiat.  Ita  Hoboktnus  anat. 
rep.  p.  16.  PJacentam  chorii  partem  efle 
primo  menfe  Riolanus  p  41 1.  Chorion 
rariorem  fadiam  abire  in  placentae  initia  , 
in  bimeftri  embryone  Everardus  p.  90. 
Spatium  chorii  leve  parvum  efie  in  tene- 
ro  fetu,  fenfim  augeri ,  dnnec  placentam 
fuperet  magnitudine  Riolanus ,  Ha-tman 
B.  n.  c.  DecAlL  ann.  IX.  X  ohs.  91. 
Placentae  particulas  aliquas  membraneas 
fuiffe  ,  apud  Douglafftum  vidit  Simfon  1.  c. 
p-  115.  Deinde  uberius  idem  Cl>Simfon„ 
quamlibet  chorii  partem  omnino  pofle  in 
placentam  abire  of  the  <wornb  p.  8r# 
Edimb.  EJfmWm  p.  95.  eamnempe,  quae 
utero  adhaeferit  ib.  quae  plerumque  fit  fu- 
perior  ,  quia  pars  ovi  cervici  uteri  oppo* 
fita  vafcula  non  emittit  ib,  uteri  vero 
fundus  fuperior  magis  fpongiofus  favet 
inmittendis  piacentac  flocculis :  id  in  brutis 
raanifeflum  efle  p.  104.  quorum  placentae 
in  cellulis  natae  perfecte  figuram  celluLe 
iuae  expriwant  p.  »Q£.  Diftinclionem 
vero  chorii  &  placentae  ab  eo  pendere  , 
quod  poft  quintum  menfem  placenta  de- 
iinat  crefere ,  pars  vero  ovi  membranea, 
prius  exigua  ,  quintuplo  major  fiatp.103. 
Eadem  Cl,  Rouhault  fententia  eft  Mem. 
de  rAcad.  des/c,  171 5.  p.  134,  &  Lieu» 
S  2  taui 


276         DE  CONCEPTU. 

quicum  matre  non  nedtitur,  nifi  per  pla- 
centam ,  quam  olim  oportet  una  cum  fetn 
cxcuti ,  etfi  valide  cum  utero  cohaereat  9  & 
ctiam  in  cadavere  difficulter  avellatur. 
Tria  *  genera  placentarum  reperiuntur  m 

ani- 
iaud  p.  372.  Non  adeo  mirum  eft ,  in 
equo  iero  ,  &  vix  unquam  in  porca  pla« 
centam  apparere.  His  nempe  chorion 
naturam  fuam  retinet  Ex  meis  vero  ob- 
fervationibus ,  modo  citatis ,  fequeretur  9 
„femper  brevem  villoiaru  nembranam 
chorion ,  brevi  villofae  uteri  iuperficiei 
adglutinari ,  imra  hanc  membranam  vcro 
Jonga  vafa ,  five  veram  placentam,  fub- 
nafci  ,  quae  totum  ab  initio  ovum  occu- 
pet,  deinde  ad  fuperiora  magis  appareat 
Harnjei  p.  230.  inferiorem  vero  partem 
vaforum  vix  augeri,  quod  forte  ibi  villi 
uteri  pauciores  ,  &  tninus  adfit  alimenti. 
Si  licerct  cum  anatomicis  pene  omnibus 
contendere,  adferrem  rationes  a  priori, 
ex  quibus  conficerem  ,  longa,  ramofa 
vafa  ,  qualia  vulgo  dicuntur  ex  ovi  in« 
volucro  externo  undique  erumpere,  absque 
fummo  detritionis  &  effundendi  liquidi  pe- 
riculo  uteri  membranis  adfricari  non  pofTe, 
jnerito  ergo  ,  ut  in  matura  placenta  cer- 
tum  eftj  etiam  in  placentae,  &  ovi  deni- 
que  initiis  ,  villofam  potius  mcmbranam, 
brevibus  fadtam  vafis ,  ovario  primum , 
deinde  utero  adhaerentem  fa&am  efTe.  Vi- 
de  contra  meam  fententiam  dicentem  CI. 
Noortwyck  ,  qui  membranam  convexae 
placentae  fuperftratam  in  maturiori  de* 
mum  fctu  nafci  credit  p.  122,  Sc  confer 
rationes. 
b  Hippqcrates  omnino  brutorum  fabricam  in- 

ielligit» 


DE   CONCEPTU.         z77 

animalibus:     1.  In  homine,  &  paucis  bru- 
lorum,  innumerabiles  cotyledones  conpin- 

guntur 

telligit  1  quando  ait  „  abortum  fieri  ex  a- 
cetabulis  uteri  mucofis    fa&is  &  abruptis 
Aphor.  V.  n.  46.     Arijlotelts  vero  ,    qua 
erat  perfpicacia,  correxit  Coum ,  &  edixit 
animalia  utrinque  dentata  nullos  cotyledo* 
nes   habere  de  gener.  anim.    L.  11.  c.  7. 
fetum  vero  vulvae  adhaerentem ,  uniden- 
tata  autem  ,  five  ruminantia,  cotyledones 
nafta  efle  bifl.  an.  111.  c.  i-  Sed  &  Soranus 
negavit  ,  efle  in  homine  cotyledones.  In- 
ter   recentiores  nimis  etiam  frequens  fuit 
vitium  ,  quod  fabricam  cotyledonum  ad 
humanam  placentam  transtulerint  :    Ita 
Whartonus  etiam  humanam  placentam  irt 
partem  uterinam,   &   partem  refponden- 
tem  fetui  divifit ,  merito  refutatus  ab  Ho* 
bokeno  anat.   repet*  p.  303.  &  Rouhaulth 
Mem.  deTAcad.    1714.  p.  191.    Deinde 
qui  in  placenta  lac  feparari  docuerunt,itu- 
rum  ad    fetum  ,    ut   Wharton    p.    254. 
Graaf  p.  297.     &    placentam    mammae 
officium  habere  Harvei  p.  285«  a  rumi- 
nantium  fabrica  errorem  defurnferunt,quos 
Ruyfchius    corrigit   Tbes.  VI.  n.  84.   Sed 
diverfae  omnino  claffes  funt  placentarum 
a  Needbamo  etiam  &  Fabricio  P.  I-  C.  3,, 
conftitutae.  Unica  in  homine,  &  in  cane, 
ibi  cinguli    fimilis  eft  Euftacb*  T.  15.  £ 
7.  8.  Fabricius  f.  28.  &  in  lepore,  &  in. 
dico  cuniculo.  Sed  in  iftis  animalibus  fa- 
brica  difTolubilis  eft  fimilis  cotyledonibus, 
ut  rubra  utcrina  ab  alba  ,  chorio  adhae- 
rente,facile  (cccd&tCbar/eton  mantif.anat: 
p.  106.    Tauvry   p.  ioc.    Graaf  T.  27, 
S3  F.H.I. 


27g  DE    CONCEPTU. 

guntur  m  unam  c   mafiam.   2.    In  bove , 
ove,  capra  eotyledones  d  diftindte  difper- 

guntur 

F-  H«  f.  Mukae  vero  placentae  in  ornni- 
bus  bifulcis  repcriuntur ,  tum  in  equo,ubi 
tubercula  minima    choni  loco  cotyledo- 
num  funt ,  habentque  refpondentes   in  u« 
tero  cavitates  Fa^ric.  f.  46. 
C  Plerumque,     Septem   enim    placentas   cum 
duabus  venis  umbilicahbus  Kerkringius  in 
homine  vidit  obs    37.     Placentulas  duas 
a  primaria  feparatas   Hobokenius  anat.  rep. 
p,  200.  f  25.     Tres  etiam  placentas  vi- 
dit    Roubault    Mem.    de    l  Acad.     1715. 
p.  134.  cum  ic.  oj/l  p    6.  cum  unico  fu« 
niculo    &    vafis   fimplicibus.     Placentam 
fecundariam    exiguam    vidit    Mauriceau 
obs»  309.     Caeterum  placentarum  in  ani-» 
malibus  ruminantibus  ,  a  placentis  carni- 
vororum  princeps  diverfitas  eft ,  quod  il- 
lae  fuccum    tenuiorem  ,    hae  fanguinem 
ab  utero  recipiant  lauvry    p.   102.  163. 

d  Ctffcyiedones  nullam  extremam  membranam 
habent,  fi  Hjbokeno  de  /ecund*  vit.  p-  25. 
&  MonrooEdimb.  foc.U.  p.  1  29.  fides,  nam 
contraria  docetS talpartus.  Numerofae  iunt, 
ad  o&oginta  in  ove  /.  Sylvius ,  Peyer  obs. 
33.  Euft.  T4  14.  f.  9«  jo.  Fabrie.  f.  zj. 
&  66.  in  vacca  Hoboken  jecund*  vitu/. 
p.  22.  &  centum  p»  233.  intus  foraminu- 
l«ntae  Fabric.  deform.  fet.  T.  15,  16.  & 
cavitates  habent  ,  &  granulofas  eminen- 
tias ,  Hoboken  p.  23.  villofas  Fabric*  f.42. 
Hoboken  in  icon.  57-8  ■  in  vacca,  quibus 
fimiles  eminentiae  in  utcro  refpondent 
hoboken  f #  7  15.  30,  membraneo  quafi 
ligamento   ad  uterum   firmatae   hobok. 

f  14. 


DE    CONCEPTU.  279 

jnmtur  per  chorion,  ex  quibus  tamen  OTini- 
bus  una  e  vena  umbilicalis  prodit  ,  duaeque 
arreriae,  '&  unus  urachus ,  perinde  ,  uti  ia 
humano  genere.  Hae  enim  cotyleiones 
funt  omnino  una  placenta  *  in  centuni 
divifa  tubercula,  qualia  in  femina  pe  mde 
reperiuntur,  fed  ita   vicina,  &  conpafta, 

uc 

f.  14,  16.  fuccumque  ab  utero  recipiunt* 
Hac  cavitates  nomen  fecerunt  cotyledo* 
num  j  ab  ovibus  defumtum  ,  quarum 
glandulae  evidentius  cavae  funr,  Liquor 
intus  in  ove  mucbfus  Vefai  p,  66o,  albu- 
minofus,  fatuus  Tiling  p,  $19.  copio- 
lus,  ad  c6chlear  ex  una  cotyledone  in 
vacca  Tilirig.  p.  337  Lac  verum  Vieuffe- 
nius  vocat  nov.  vaffyfl.  p.  41.  Radiculae 
a  chorio  in  cotyledones  a&ae  in  aqua 
maceratse  evolvuntur,  uti  humana  pla 
centa  M<*//>.  ep*  ad  Spon  p  29.  &  Hquor 
in  vacca  mje&us  primo  in  cava  acetabula, 
deinde  in  fubftantiam  placentulae  fubiic 
Aldes  x>,  SM  fanguinem  vero ,  utl  fupe* 
rius  diftum  not,  I.  ad  DCLXXVlll. 
nullum  continent,  Harvei  p  188  atra- 
mentum  tamen  ab  utero  ada&um  admit- 
tunt  Vide  defcripta*  a  Mdlpighio  \,  c. 
poflh.  p.  47.  Tilingium  %Ie  placerit.  p.  fo. 
&  Vefalium  p.  66  fc  &c 

c  Venae  urnbilicales  in  plerisque  brutis  duac 
fuftt,  S&til&e  an  deltg.  &C  p.  1  o,  Nicolai 
de  dzr  vas.  p.  109.  ad  umbilicum  vero 
conjungunmr  Teyer  ohf  p, 3*.  t*6ric,  de 
form.  fet.  P.  I.  c  2.  f,  &  *o.  Hohohn 
t  24,  2f  p.  8$--  r<//y/r/?  TV^jT  IX  n.  20. 
Ita  fe  habct  in  hove  Arijloteles  hifl. 
84  I/,Vfl« 


2So         DE  CONCEPTU. 

ut  in  unam  mailam  abeant  ,  ncque  ita 
ar£te  concreta,  quin  per  artem  diffblvi 
poffint.  3.  Animalia  ovipara  habtnt  teftam 
duram  ,  qua  pullus  defenfaiur  ,  tum  mcm- 
branas ,  quae  teitam  fubliniunt  ,  porro 
chorion,  amnion  ,  albumen  iive  alimen- 
tum  fetus ,  &  placentam  Jive  vitellum  ,  in 

cen- 

L.  Vll.  c.  8«  in  rumtnantibus  Tauvry 
p,  l$o.  in  dama  Harvei  p.  239.  &inipfa 
balaena  Ruy/ch.  ThefW.  n  ?4  &  in  cane 
Weiffer  decirc.fet.  Trevv  de  chylofi  p,  14^ 
Tres  omnino  vcnae  in  tele  funt.  Radicu 
lae  vero  tot  ,  quot  globuli  placentae 
Needham  T  I,  Vahrict  l  17.  18  19. 
ILuftach,  T.  14  f,  9.  10.  Hoboken  paffim 
f.  18.  &c.  multasque  olim  dixit  Ariftcte- 
les  de  gener  anim  L%lL  c.  7.  Eam  vero 
fabricam  &  duas  venas  coalefcentes,vel  ante 
quam  umbilicum  fubeant  Yabric  1.  c,  c.  i©. 
Harveim  p.  289  vel  poftea  ut  Galenus 
tle  util.  part.  L  XV.  c.  4.  male  adgenus 
butmnum  transtulerunt  fcriptores  ,  duas 
enim  venas  umbilicales  ex  bove  tamquam 
communem  homini  fabricam  admHerunt 
Ariftoteles  hiflLjVllc  S.Rufus  p+f.Galenus 
de  dijf  vulv.  c.  ult<  de  util.  fart.  L.  XV, 
c#  4.  &  de  form,  fet.  Theophilus  L.  V, 
c.  19.  p,  S96".  intcr  reccnriores  praetcr 
priores  Lauremberg  in  proceftr.  p.  1^3. 
Errorcm  vetercm  correxcrunt  L  Carpus 
pf  CCLlX  C.  Stephanus  p,  197.  Varolius 
p.  106.  Laurentius  in  ^uaeft,  17.  L.  Vlll. 
&  ipfe  Ariftoteles  unidcntatis  unicam 
venam  tribuit  de  gener.  L,  11.  c.  7.  &  in 
homhiG  unica  omnino  eft,    daplo  vero 

major 


DE    CONCEPTU.         2S1 

centro  vero  vitelli  facculum  colliqua  menti, 
m  quo  fetus  eft.  Ex  ferus  vero  umbilico 
funiculusprodit ,  qui  per  duplicem  mem- 
branam  exit ,  &  in  vitello  radicatur  f, 
Hic  vitellus  calyx  ovi  fuit ,  &  nunquam 
confumitur  c,  ovum  autem  ita  fattum  eftf 

ut 

major  NicoUi  I.  c.  Nonnunquam  tamen 
duplicem  vifam  refert  Arantius  de  fet. 
p.  19.  2or  bifidamve  C.  Bartbolinus 
p;  i7o\  Trlfidam,fed  confluentem  in  ipfo 
iuniculo  Noortwyck  p  1 7.  Duas,  fed  cum 
feptem  placentis  Kerkringms  habet  obfm 
37.  Arteria  umbilicalis  utique  fere  fem- 
per  utrinque  unica  eft  Teyer  1.  c,  In 
vitulo  tamen  unam  ex  hypogaftrica, 
altcram  ex  aorta  vidit,  cito  tamen  unitas 
Tauvry  p.  129.  In  homineeadem  arteria 
nonnunquam  conjuncla  primum ,  deinde 
feparata  apparuit  Scbulze  de  vaf.  umbil. 
p  16. 

f  Kanc  totam  rem  ,  quae  nimis  pr©  fcopo 
meo  fufa  eft ,  remitto  ad  Menroum,  qui 
accuraiam  ovi  ovipari  defcriptionem  dedit 
\%Ca  p.  104. 

g  Luteum  iplum  per  umbilicum  abfumitur, 
ut  omnino  a  placcnta  difterat ,  ArzJIotele 
au&ore  de  gener.  anim.  L,  111.  c.  z.  in 
inteftina  reforbtum  Harveius  de  Circul. 
p.  144.  etiam  in  crocodilK  Sebae  vero 
commentum  ,  reminas  quidem  crocodi- 
los  vitellum  in  abdomen  haurire,  mares 
autem  extra  abdomen  retinere,  &  exfu- 
gere  (T,  104-  f.  7.)  omni  analogiae  rcpu- 
gnat.  Deinde  in  puilo  duplex  eft  vafo- 
rum  umbilicalium  genus  Rarvei  de  corde 
S  f  p.  68. 


28*  DE     CONCEPTU, 

ut  omne  alimentum  ,  prius ,  quam  ad 
fetum  veniat  ,  albumina  nempe  omnia, 
elaborentur  in  vitello,  tunc  demumtrans- 

mit- 

p.  6S.  144.  &c,  vena  ncmpe  ex  cava 
lupcr  hepar  orta,  ad  albuminis  membra- 
nam  ,  &.  duae  a  vena  portarum  in  ti- 
tclium. 
g*  Phcenta  uterina  a  Galeno  pro  partc  chorii 
videtur  habita  fuifle.  Rotundum  quafi 
vifcus  eft,  aut  rotunditati  certe  adfine 
Bidloo  T,  LXlr  f.  i.  Rouhault  Mem.  1714. 
p.  180.  f  i.  a,  nam  acunimatam  etiam 
vidit  Hoboken  anat ,  rep.  p.  14.8.  t>  i£.  & 
Noortwyck  T.  1.  aut  appendice  au&am 
Hoboken  L  c.  f  a6  36.  Mauriceau  obf 
poftr,  66.  una  plutibusvej  ovalem  autem 
Idem  Hobokenus  anat.  prior  p  14.  f.  1. 
Dimidiipcdis  latitudo  eft,  aut  pauloplus, 
ad  octo  uncias  Drelincourt  Perioch  36. 
chefeld.  L  c.  8c  ambitus  dimidio  fere  ovi 
ambitui  aequalis,  craffities  ad  unciam  ple- 
rurnque  Hobok.  anatf  rep.  p.  ifft  &  ali- 
quandoad  duas  Cbefelden.  p.  282  nempe 
in  centro  ad  14,  lineis,  m  ambitu 
vero  medra  parte  tenuior  eft  Drelincourt 
1.  c.  Innafcitur  parti  fupcriori  ovi ,  inter 
duas  chorii  lamellas.  Facies  fetui  obver* 
fa  vaforum  umbilicaiium  truncis  oberra- 
tur  Hoboken  anat,  prior.  f.  z.  Rouhault 
1714.  f„  7,  Tahric{  de  form  fett  T.  7. 
i .  «5.  20.  eademque  levior  eft  &  concava 
Hobok.  anat-  rep,  p.  247,  foveas  tamen 
aliquas  habet  p  20.  inter  vafa  Roubauh 
1714,  p.  18«.  Facles  convexa  Hohok^  1,  c. 
wterum  refpictens  colliculofa  eft  not.  k, 
ad    DCLXXVl'     ibique   Tami  minores 

arte^ 


DE  CONCEPTU.  aS5 

mittantur  ad  alendum  pullum,  perque 
funem  umbilicalem  ad  hepar  trans- 
ferantur. 

lnnumerabilibus)   Fabricam  h    placentae 
defcriberc  arduum  eft.     ruyschivs  toties 

reple- 

arteriarum  umbilicalium  ,  in  furculos 
femper  tcnuiores  eundo  dividuntur,  Caro 
tota,  /ive  parenehyma  mollis  eft,  fibrofa, 
fanguine  plenifiima  ,  ut  recens  quafi 
fpongiam  referat  Hohoken  anat,  rep0  f,  12. 
36.  Bidloo  F.  fj9  61.  f.  1.  Rouhault 
1714  p,  181-  f.  1.  *  alicubi  tamen  ali- 
quantum  plnguedinis  ftavae,  fungofae, 
iub  ciiorio  fparfum  hahet  Hoboken*  anat. 
frior.  p,  18,  f,  2.  5.  8.  In  centro  mollior 
efle  folet  ROUHAULT.  offerv.  p.  $% 
tnem.  de  VAcad,  des  Sc.  ^y?.  p,  133, 
1716.  p.  34.8. 

h  Veteribus  receptum  fuit  ,  fanguinem  cffe 
circa  vafa  effufum  GALEN.  deform.  fet, 
FibrillofarH  placentam  faciebat  hosoke- 
nvs,  fibrasque  carneas  ex  rubro  nigras 
nominat  anat.  privr.  n- 27.  quasNEED- 
hamvs  ajebat  vafa  fanguinca  fpiralitct 
ambire  c.  2.  Sed  omnino  vafa  funt,  cum 
eo  feculo  placentam  excarnare  folerent, 
repletione  autem  non  uterentur,  ,  Hujus- 
modi  excarnatas  placentas  pinxerunt  Spi- 
gelius  de  form.  fet.  T.  $.  Tahric  ab 
Aquap.  i.  iS.  19.  Kerkring.  obf.  98.  Elsner 
e.  N.  c.  Det.  I,  ann.  I.  obf  39.  Alibt 
easdem  fibras  rete  plexuum  nervofum 
vocat  HOfiOKENvs  ,  quod  diviuones 
vaforum  conjungat  anat.  rep%  p.  26, 
Glandulas  &  in  chorio  fofth,  p,'  47,  ibi  a 

tau. 


284.  DE   CONCEPTU. 

repleto  per  funiculum  corpore  placentae^ 
fecit  ,  ut  nullifai  difcindi  poffet,  quin  cera 
fecaretur.    Injiciebat  ceram  in  alteram  arte- 

ria- 

tauvryo  pro  re  certa  admiflas  p.  gg 
&  in  placenta  credidit  fe  videre  adefTe, 
cam  fubflantiam  a  vafis  diilinctam  vide* 
ret ,  fibi  tamen  non  fatisfecic  MALPI- 
GHIUS  ad  Spon.  p.  30.  Gelatinam  glan* 
dulofam  in  humana  placenta  praeter  vafa 
&  fibras  admittit  NEEDHAM  c  2.  & 
acinos  glandulofos  EYSSON  epijl.  ad 
HOBOK.  &  DRELINCOURT.  Periocb. 
26.  &  BRENDELIVS  n.  9.  quas  glan« 
dulas  deinde  omnino  ,  quafi  evidtas  rece- 

pit    COLLINS    p.     63  T.      &    BIDLOO,     & 

vafa  in  eas  ramincata  obfcurius  pinxit 
T.  61.  f.  7.  8.  Glandulas  etiam  ex  ana« 
logia  in  placenta  dari  credidit  VALIS- 
NERIUS  Opp>  11.  p.  53.  littrius, 
ut  folebat,  confidentior  ,  &  glandulas,  & 
du&us  ,  vidifTe  voluit  Mem.  de  VAead^ 
1701.  p.336.  Ipfe  RUYSCHIUS,  arte. 
rias  placentae  in  globulos  divifas  memo« 
rat,  catal.  muf.  p.  156*  &  vafa  albican- 
tia  veiicularum  forma  recenfentur  in  20  d«, 
call.  ann.  111.  p.  106. 

Sed  dudum  Arantius  nullam  partem 
placentae  effe  dixit,  quo  venae  umbili- 
t:ales  non  veniant  defet.  p.  21.  Ruyjcbius 
autem  omnino  folis  vafis  conftare  ,  per 
experimenta  fua  edoclus ,  adferuit  TheJ.  2. 
aj,  4.  n.  18.  neque  ullas  inefle  glandulas 
confidenter  repetit  Thef.  111.  ajf.  2.  n.  25. 
Ttt/i  Vlll.  n.  35.  Tbe/.  X.  n.  5.  7.  6o* 
Ipfe  porro  Brendelius  acinos  fuos  expli- 
cari  in  vafe ,  fubeuntia  uteri  vaginulas, 

teftis 


DE   CONCEPTU.         285 

riarum  umbilicalium  ;  fic  rcplebantur 
omnes  *  venae:  aut  vicifiirn  venam  reple- 
bat,  fic  turgebant  omnes  arteriae.  Placen- 
tam  ,  hoc  modo  repletara ,  iufpendebat  In 
tepida;  ita  vafa  quidem  fuperfunt,  quae 
balfamo  cerae  a  corruptione  defenduntur, 
id  omne  vero  putrefcit  ,  quod  cera  non 
repletum  eft  :  ita  fit,  ut  placenta  conftet 
folis  vafis  arteriofis ,  &  venoiis ,  rubram 
materiam  admittentibus,  &  per  aquae  tepo- 
rem  diflblutis. 

Cerebro)  Ex  una  arteria  rami  innume- 
ri  k  cmittuntur,  quos  omnes  cera  lubit, 
ibi  finis  eft  arti  pofiius  :  Reliqua  enim  pars 
placentae ,    quae  praeter  vafa  adeft  ,  mfi 

diffo- 

teftis  eft  1*  c.  Addit  Rcubault,  praeter 
vafa  ,  trium  membranarum  continuatio- 
nes  offernj.  1.  h.  1.  p.  20.  vaginas  nempe, 
quas  fecum  per  totam  placentam  addu. 
cant  p.  15.  a  media  vero  membrana  unice 
dedudlas  Mem  defAcad.  !7t$.  p«.  137. 
confer  not.**.  Carneo  -  fpougiofa  peculia- 
ris  rlacentae  fubftantia  Stuart  de  iecund* 
falut.  &  nociv.  pertinet  ad  veterum  paren- 
chyma4 

i  Feliciori  nempe  injedlione.  Hobokenus  enim 
has  anaftomofes  non  invenerat  anat.  rept 
p.  16.  ut  mirer  etiam  fiatum  eam  viam 
ivifle  apud  Dwverney  Pbil.  trans.abr%\\\. 
p.  210.  &  e.  n.  c.  Dec.  J.  ann,  6.  obj% 
202.  &  liquorem  apud  Tauvryum  p.  139. 
Nicbolls  p.  4.7.  Bartbolinus  dudum  adfir- 
maverat  p,  314.  vix ,  puto,  expertus, 
atque  cmnino  verior  hobokenus,  craf- 
fas,  &  vifibiles  truncorum  anaftomofes 
negat  p.313,  332.  anat.  rej>% 


*36  DE  CONCEPTU, 

diffoluta  fuerit,  una  confufa,  rubens,  maf- 
fa  ert.  Si  diflblveris  ,  manent  vafa  iolaf 
&  reliquum  perit  omne  ,  uti  in  cerebro  *. 
Ultimus  demum  arteriarum  placentae  ra- 
inus  ubique  diffilit  in  plurimos  ramos  in- 
credibiiiter  parvos,  uti  pili  penicilh  ex  ca- 
lamo  conferti  excunt.  idem  in  venis  ve- 
rum. 

Folliculis)  Tenella  juvencula  pepererat 
infantem  ,  fic  fatis  fanum,  apparuit  pla- 
centa  plena  undique  folliculis,  in  quarurn 
cavitate  rotundi  lapilli  erant.  Ita  rvy- 
schivs  placentam  vidit  mutatam  in  am- 
pullas  ra  aqua  pellucida  ad  ignem  concre- 

fcente 

I  Truncos  vaforum  placentae  elotos  totos  la* 
nuginofos  apparere  *  obnuptos  Herape 
brevibus  ramis,  quafi  tamentofis  Noort- 
tvyck  p„  *o.  neque  repugnat  f  aut  in- 
commoda  eft>  icon  Sftgeln  T.  6. 

m  Hydatidum  in  univerfum  regio  uterina 
tertilis  mater  eft.  SaepifTime  vidi  tubae 
appcnfas,  6c  pechlin  cent.  I.  obf  io, 
&etiamGRAAF  p.fcjo.VESLi  ngio  oblcr* 
vatas  p#  73.  frcquentes  non  raro  m 
ovario,  ruyschius  adv.  I.  n. *.  &c. 
in  utero  alii  zod.  gall,  ann.  IV,  m. 
Mart,  &c.  valisnerivs  p#  48.  Scd 
etiam  placcntac  hydaticae  minime  rarae 
funt-  C.  gemma  intcr  fpccies  abortu- 
um  rccenfet  fpecicm  quae  „  vitellos 
quafi  ovorum  &  vefkutas  miftas  habeat 
Cofmocrit-  p,  86,  f.  1*  Ovula  cum  fetu 
egefta  panarolvs  Inhet  obf.  181 
Ventec.  IL  Globum  ex   bullis  conpaftum 

MAKCEllUS   BONATVS  p,  <f6l*    Apud 

CHRI6T. 


DE  CONCEPTU.  287 

Chrxst,  a  vega  feptingentae  vcficae 
loco  fctus  egeftae,  cum  rruftis  carnis,  & 
fxmilis  apud  valeriolam  hiftoriaex- 
ftat.  Tumor  ex  uterl  orc  pendulus  cx* 
ftirpatus,  totus  plenus  celluiis  aquofis 
kuysch  Thef  Vlll,  n  101,  Similis  tu- 
nior  in  mortua  repertus  adhaerens  utero 
B  R  e  s  L,  1 7 1 6  M  Mart  Mola  vehcularis 
JL  N.  c.  Decm  1  lt  ann  111.  n.  1 5  7 .  m  a  u  r  i  c0 
ebf  pofir.    107.    Zod,  6all    111.  p.  74. 

k    MOTTE    cbf     If.     BRESL.      J72j-     J# 

Se/tf,  kuchnek  wi/i:  1719.  p  316. 
allen  y^»,  med.  c  14.  n.  41.  Partus 
veficuhrum  numero(ifiin>arura,  inanimn, 
aut  plenarum  aqua  crocea  tulpivs 
ebf  \\t  L.  HL  Parrus  bullularum,  quae 
tres  replerent  canrharos  e%  n  c  Dec.  U^ 
mn  W.cbf  f  14.  &  fimihs  hiftoria  unn. 
VI,  ebf  164,  Rscemos  vcncularum  ab 
abortivo  deje<Stas  lancisivs  ep.  ad 
mvlebancher  8c  (imilis  eft  hiftoria 
mavriceav  ohf  347.  Aliquot  millia 
hydatidum  per  uterum  egefta  lanzon  obf 
&  e.  n.  c  Dec  11.  ann.  9.  ohf.  $8  Sc 
fimilis  eft  hiftori?  bianchi  de  gener  pc 
24f.Acervus  vefieularum  feptirno  rnenfe 
egeftus,coaguhHlium  tali  sneri  obf.r$t 
&  denuo  e.  n.  c  Cent.\X%  obf  7;  cum 
bona  /cone  :  &  numerofifljmas  hiftorias 
idem    habet    in    defenfione    fuat    con£ 

BRESL     1     24     p.    Blj|.    MORGAGNVS 

*/>*/£  111.  n,  14  Schulze  de  trich  p  8c. 
Stalpart  van  der  Wiel  Cent.  \.  obf  70. 
no vem  librarum  pondere  hifi,  de  V  Acad* 
17  f.  *£/  7.  Frequenter  fe  hu-usmodi 
placentas  reperire  Ruyfcbius  de  mufc.  ut. 
paflimque  recenfct  Thef.  X  n.  63.64, 
6£.  Tfo/,  /ff##,  ns  4<>>    iconesque  dat  <?£/» 

33. 


z8S         DE    CONCEPTU. 

fcente    plenas.    Hi    folliculi  pereunt  n  in 

prae- 

3J-  tum  Venette,  Riva,  &  Bidloo  exe?c\ 
cbir.  T.ll.  Pcft  tctum  egeftus  hydatidum 
tacemus  4.  librarum  Scburig  muliebr.  p, 
a&o.  Carnea  mola  cum  appenfis  veiiculis 
Schaarfchmid  berl.  nuchr,  11.  p.  jc2^ 
Placenta  veficularis  fihmentis  cavls  co- 
haerens ,  liquore  fpiflb  plena  ,  fapido 
Hifl.  de  1'Acad.  desfc  171^.  p.  8.  In  vacca 
ctiam  molam  veficularem  Valifnerius  de- 
fcribir, 
n  Peculiarem  defcriptionem  partus  6000.  ve- 
ficularum,  poft  fetum  inperfe&um  ege- 
ihrum  dedit  Valifnerius  oper.  11.  p  22. 
&ex  eo  Lanzonus  obf.  6.  tum  Malpighius* 
plures  ex  periolo  proprio  ejusque  ramls 
appenfas  fuifle>  molevaria,  fibris  domtas 
iongitudinalibus,  et  circularibus  ,  plenas 
lympha  denfa,  infipida,  non  coagulabili 
poflh.ye$j,  Eas  partifn  ex  placenta  ,  par- 
tim  cx  amnio  &  chorio  Valifnerius  de* 
ducit  p.  3S,  49  &c,  Sed  Ruyfchius  fufe, 
placentas  retentas  juniores  ad  menfem 
quartum  m  molas  carnofas  plerumque 
abire,  menfe  vero  feptimo  8c  o6ravo  in 
hydatides  ohf  28.  (  &  ex  eo  Bianrbi  p. 
119.)  efle  vero  vafa  ipfa  placencae  m  hy« 
datides  mutata  T&f/*  111.  n.  8,  in  extre- 
mitatibus  fuis  Thef.  Vl.  n,  102.  io2c 
Adverf.  L  n.  2.  ut  tamen  alibi  a  cellulofa 
vaforum  tunica  deducat  Thef  Vi  n.  104. 
Jd  certum  eft,  n?fci,  ubicunque  cellulofa 
fabrica  eft  ;  &  nihil  mde  glandulis  prae- 
fidii  efle-  Nam  rami,  quibus  appendeban^ 
tur  veficulae,  cavi  undique ,  ita  con* 
fentiebant  cum   hydatidibus,  vt   vel  per 

ramum 


DE  CONCEPTU.  289 

praeparata  placcnta  ,  dum  eluitur ,  neque 
apparent,  niff  in  morbis.  Satis  enim  ma- 
nifeftum  eft5  has  hydatides  efle  vafa  lym- 
phatica ,  &  forte  in  decrefcentibus  ieriebus 
in  phcenta  omnis  generis  va(a  arteriofa, 
venofa,  lymphatica  °,  &  fere  omnia  reli- 
qua  vaforum  genera. 

Mem- 
ramum  in    veficulas  ,  vel  per  iftas  in  ra  - 
mos  aer  fubiret  Valifneri  e.  n.  c.  Cent.  IX. 
obf  72.  Hoc  experiuientum    &    per   im* 
mutata  vafa  explicari  poteft,  &  per  cellu- 
tafae  membranae  morbum ,  per  glandulas 
non  poteft. 
n*  Calculi  in   fimbriis  tubarum  Craaf  p.  zjoj 
ibique  &  in  ovarii    membrana    Hift    de 
Vdcad,  1701,  n,  3     Lapilli    granis  milii 
fimiles   in  ovario   hydropico    Petermann 
apud   Schurig  mul.  p,     317.  In    fecundis 
arenulae    inter  vaforum    racemos    &    in 
placcntae  venulis    e.  n.  c.     Dec%  1!«  ann. 
IX,  obf   12,7.    Peflus   in  vagina  crufta  Ia„ 
pidea    obdu&us   1  b.   Cent    V  1,    obf  44, 
o  Ita    redte  Vieuffenius   apud   Voglium  11,     p,? 
168.  multa    vafa     placentae    lymphatica 
efle,  Kcet  a  Ruyfchio    repleantur     eadem- 
que  Valifneri  obfervatio  eft  op  ll.p.f  i,Hos 
meatus  lymphatico  Ja&eos   placentae    vi- 
deo  ita  a  Vieuffenio  defcribi,  ut  ab  arteriis 
reciplant  mercuriuTn    inpuHum  ,  qui   per 
eosdem    exprimi     poftit    apud    Voglium 
II,  p.  169   An  vafa  tenuiera  ?    Ven^s  ve- 
ro  lymphaticas  vulgarcs  ,    di&as  Whar* 
tono  p.  210.   »44.  ex  fola  omnino  thco- 
ria  .    vcl    certc    cum     gelatina    funiculi 
confufas,  tum    Deufingio  &  Diemerhroe* 
ekio  repetitas  p.   nj,    22  2.  &   a  Meryo 

often- 

Tm.F.P.lL  T 


290  DE    CONCEPTU, 

Mtmbranula)  Ut  nihil  videatur  ad  pla- 
rentnrn  pofle  venire  p.  Quando  femina  per- 
fertiflime  parit,  non  fetum    cxcutit  ,  fed 
faccum  in  quo  fetus  eft  ,  undique  inftar  ovi 
intcgrum,  quale  ovum  a  citharoeda  eje&umt 
optime  defcripiit  hippocrates  *.    Hujus 
ovi  exterius  involucrum  duplex  eft,  mem- 
branacea  chorion  ,  &  placenta*    Ula,  quae 
exterius  eft    ovi     involucrurh ,    fuper    ovi 
ambitum    duftum    ,     venit  ad    placentae 
lirnbum  ,  tunc  finditur  in  duas    laraiinas  r. 
Extenor   fuora    limbum   trans    placentam 
fcandit,    hujus  convexam,  &  uteri  conca- 
vam  partem  obducit      Alren,  interior  pars 
fiflae  chorii  ,     inter    placentam     fetumque 
fubducitur,  cumque  an  nio   membrana   ibi 
Conneditur:  ut    chorion    omnino  m   pla- 
centae  duplicatura  fedeat,   manifefto  argu- 
irento,  ad    feturn     earn ,   non  ad   matrem 
pertinere,  licet     in  ipfis  embryonis    initiis 
phcenta,    &   totum  ovum   pars  foerit  ma- 
terni  corporis 8.     Haec  fola  placenta  nedVit 

um 

oftenfts  in  memnranis  aquarum,  la 
MOTTiO  tcftr  p  tot  chylofosve  c?u- 
&us  funiculi  EVERARDl  6c  PASCOLl 
ITT,  p  36.  nicrito  negat  fe  vidilTe  HO- 
BOICF.N  anat  rep  p,  $if.  arque  de- 
tnonftrar  parricutas  ,  quae  poflint  pro 
lymph-.rtcis  inpcnere   p.  338. 

p  DCLXXVIH 

q  DCLXXlV   DCLXXXV, 

r  DCLXXVlll. 

s  DCLXXIV.  Defiir  autem  pars  corporJs 
marerni  eiTe  quando  ovum  ,  cujus  pars 
placenta  fuit,  de  lutco  corporc  decefTit. 


DE  CONCEPTU*  291 

cum  matre  fetum,  numquam  enim  canalis 
aliquis  invcntus  cft,  qui  inter  matrem  fe- 
tumque  communis  intcrcederet. 

Funiculum)  Corpus  nempe  ,  per  quod 
fetus  cum  placenta  communicat,  naturas 
pene  eartilagineae  ,  flexilis,  ut  in  quam- 
cunque  partcm  facillime  cedat.  Perforat 
autem  chorii  laminam  internam  * ,  deindc 
amnion,  fic  ad  feturn  penetrat. 

Arterlas)  Arteriae  Iliacae  ex  magno  trun- 
co  lumbari  aortae  oriuntur  ,  inde  vero 
procedentes       dant     ramum     utrinque   % 

quetn 

t  Amnios  ad  funiculum  fe  infinuat  ad  pollf- 
cis  ad  minimum  diftantiam  a  prinio 
vaforum  umbilicalium  ad  placentam 
adventu,&  a  chorii  adhacfione  NOORT 
WYCK  p.  1$$.  ubi  fere  vaf*  incipiunt 
feparari  ROVHAULT  1714.  p-  3S7. 
HOBOKEN  anat.  rep.  p  if6  f.  i<  B. 
£  1  f.  K.  t  19  RUYSCH  adv  anat.  1L 
n  1  q.  Intra  amnion  connexa  cum 
amnio  media  adhaeret  funlculo  fuperior 
Rouhault  offerv,  p  xz.  Mem,  1716.  p. 
34$.  Caeterum  perforationis  funiculi, 
uti  per  tres  membranas  fubit,  iconem, 
fed  puto,  non  ad  naturam,  dat  Hobo- 
kenus  anat  rep-  f   5Z. 

u  Originem  alibi  dixi  DCLVl.  Tn  funiculo 
ipfo  folidae  omnino  funt  ut  fe&iones 
fe  fuftineant  ,  neque  ita  tenues,  ut  Har* 
veius  fecerat  p  iSS.  graciliores  autem 
quam  in  corpore,  confer  Hoboken  anat* 
refet.  56.  plerurnque  inter  ie  aequales, 
ut  tamcn  etiam  alteram  ampliorem  vi- 
dtrisn,  Incerco  in  funiculo  iitu  ambulant 
T  1  Ronhault 


2^2  DE  CONCEPTU, 

qucm  etiim  aortam  dedifle  vlfum  eft,  qui 

retror- 

Rouhauh  off,  p.  27.  conf.  Hob.  anat.  prior 

f.  12.   &  rcpet   p    188,   f.  27,  36,   modo 

longe  fimplices  &  reclae,  modo,  &  tunc 

inprimis  quando   re£Hflimae  funt  Eouh. 

17  4.     p.      415,     gyris      praecipitibus 

ad    angulos    valde    acutos  contortac ,  ut 

contra  fe  ipfas  quafi  redeant  in  annulum, 

paucioribus    fpiris    &    incerto    numero 

Rouhault    offerv.  p.   38.    17 14.    p.  412. 

f,  6.  d.  d.  e.  Monroo  1.  c.   p-  160.  T.  1. 

f*.   f  &    fere   Hobok,    anat.   repet,   f    11. 

12.  Vcnam    plerumque    mediam    conti- 

nent  Monroo  \.   c.  Hobok.  repet.  f   6.  jt. 

ut  puifu    fanguinem    veaofum     urge?nt 

Rouh.   off  \V.  p.  f  3,    H(/f    *fc    PAcad. 

1718,  p   ic.  Arteriae,  quam  vena  longio. 

res   funt,  quod    faepius     gyrentur   Rou 

hault  p  tS.Hobok.  anat  prior  p,  19.   Itt- 

tus  in  arteriis  Hohokenus  operofc  defcribit 

nodos,    quorum    prius    aliqua    memoria 

fuerat  Carpo  p,  CCLXlll.    C,  Gemmat  p. 

8f    Tabricio    f.  ao.   16.    Riolano ,  p.  377. 

Rol  ncio  de  fetu.Courveo  p  100  valvularum 

noroine,  &  aliis.     Hi  paflim  pi&i    Htf^fc 

anat.repet.f.   1,   4.t.t.  *    j\  pjlff.itf^i, 

Rouh,  i7if-  t    1.  1.  1714.  T    XI    f.7-J. 

latirudines    funt  arteriae  majoresHo^fo» 

r^N  p,  141  f.  38,  ?9   B»V/m    T.  16.  f.     . 

Vieuffens  apud    F^/i ,    rotundae    Hohoken 

repet.  c,    i,  art-  8    f.    f.  aur  piriformes, 

verfus  placcmam  augruftVae  rep    p.    $*f. 

extus  macufa  defignotae  *natt  frior  \.  f. 

6r  7,  r^ef.   f.   -7#  c.    j.  art.  4,    min«ri 

quam  in  venarum  noelis  rep.  p.  34},  cxi- 

gua  plica  membranae    internae    duplicis 

anat. 


DE  CONCEPTU,  293 

retrorfum  prodeuns,  ex  fuo   trunco  ,  ve- 
nit     utrinque     ad  umbilicum  9    fub    in- 

teriori 

anat,  priot  p.  44.    4f .  a  reltqua  fimplici 
cylindro  arteriac  diftin&ae,  rep^  cm  1.  art. 
8.  p.  316.  r.  39    confhntes  p,  114.  x$6. 
anat  prior  p.  57.  Rouhault  1714.  p.  409. 
ab   extenfione     funis    non    cvancfcentes 
Hobok    repet.    p,    196    3+0,     in    quibus 
jnembranae    arteriae    tenuiores     funt  p„ 
%lf  &  laxiores  anat.  prior   f,  f%  6.  7.  & 
ipfa   membrana  tuniculi  tenuior    rtpet  p. 
346.  Eos  nodos  credit  Wobokenus  iangui- 
nis  itcr  morari,  fi  retrocedere  vellet  ver- 
fus  jecur  rtpett    p.  141.    Z33,   770.    c#  1, 
*r/.  4.    etiam   cxperimento  ufus    p.    141. 
quale  Rudhekius  etiam   habet  apud    Bem~ 
fierhus  p.    317.  Plicas    fimiliter  internas, 
quae  mercuriurn    in  globulos    diviierintj. 
Ruyfchius  Jiabet  cat.  Muf  p.  iy6     Recen- 
tiores   autem  his  nodis  parum    tribuunt, 
valvulasquc  efTe  ncgant    Verheyen    1 1.  p. 
34.4.  Rouhault  ojf.  p,  33,  &  1714.    p.  400; 
&  Eyjfonius   in  e/>i/?.  ad  Hobokenum*  non 
dirritente   Uobokeno    p.  141.     cum    prius 
omuino   pro    valvulis    cx  duplici  mein- 
brana  interna  dediflet  anat    prior  p.  3  i; 
Varices  vocat  Brendelius  de  nutr.  fet.  n.  7 « 
Violentiac    dcmum    obftetricum    tribuit 
Rouht  pt  34,.  gyris   autem    Mauriceau  p. 
ZZ9     Et   certum   eft ,    ceram  facillime 
viam  pcr  arterias  ad  placentam    relegcie 
Rouh.  1.  c,  inpletamve  cera  ,  vel  inflatam 
Rouh.  1714.  p.  711,   artcriam  omnino  cy* 
lindricam  apparere,     Rouhault    in  parti- 
bus  re&ioribus  arteriae  nodos  magis  re- 
T  3  periri 


29+         DE  CONCEPTU. 

interiori  *  lamella  peritonaei  ,  inde  porr® 
ex  fetus  corpore  exit ,  &  fubit  funiculurn 
umbilicalem  ,  atque  ultimo  in  cemrum  pla- 
centae  inplantatur.  Hae  arteriae  repletae 
diitendunt   y    totam   placentam,     Nulluni 

vero 

periri  obfervat  <?/.  p.  38.  Porro  prope 
adhaefionem  amnii  ,  ad  funiculum,  ramo 
imermedio  arteriae  umbilicales  dicuntur 
unin  Roubault  17*4.  p.  187.  oflerv.  p. 
29.  Vituflens  apud  Voglium  II.  p.  220. 
HaJe  in  Phtl.  trans.  f.  1.  n.  in  ruminan^ 
tibus  vero  lauvry  p.  129.  Fabrio  f.  38. 
Hoboken  fecund.  *vit>  f.  23.  24. 

x  Exterius    accumbunt   peritonaeo  ,    perque 
cellulofam  repunt. 

y  Ubi  ad  placentam  venerunt  trunci  majores, 
pellucertt  per  amnion  &  mediam  Hoboken 
repet  p.  18S.  Bidloo  T.  6t.  f.  1.  radio- 
rum  morej  fi  funiculus  centralis  fuerit, 
aut  majores  ad  partem  majorem  placen* 
tae  ,  fi  eccentricus  Roubault  1716  p.34-6. 
Ita  per  fuperftciem  cavam  placentae,  in* 
ter  chorion  &  mediam  eunt  Roubault 
ofler<vm  p.  15*  neque  aliter  intelligo  ejus 
fcriptoris  ,,  duplicaturam  mediae  p.  29. 
uti  eo  refero  voces  Hobokeni ,  quando  per 
roediam  ait  repere  p.  322.  &  confenrit 
Cl.  Noortcwyck  p.  26.  media  nempe  ipfi 
amnion  eft,  Per  cellulofam  adeo  chorio 
&  mediae  interpofitam  Noott<wyck  p.  2;, 
27.  longe  repunt  arteriae  ,  &  ad  limbum 
paulatim  extenuantur.  Hae  arteriae  inter 
fe  invicem  communicant ,  &  venae  perin- 
de  Ga/en.  de  utiU  part.  L.  XV.  c.  4. 
Vide  porro  Bidloo  T.  60.  Fft  i,  Ab  eo  re- 
te  fundamentali  Noortivyck  p.    19.  rami 

exeunt 


DE  CONCEPTU.  295 

cxeunt  ubique  ,  qui  vel   prope  limburn, 
vel  citius  Noortwuyck  p.  27.  mediam  pri- 
mo   Rouhault  1714.  p.  188.  f.  3.   1715. 
p.  132.  ojjerv.  p,  1  3»  Hoboken  repet.  t.  19« 
C,  deinde  chorion   perforant  Hobok.repet. 
p.  423.  aut   fecum   vaginac  fpecie  addu- 
cunt  Rouhault  o]Jer<v.     p.    13.    17*5«  1-  C. 
1716.   p.  346.    Noortvuyck   p.  152.     Hae 
ipfae  arteriae  choiion  placentae   neclunt» 
quia    perforant    Noort<wyck    p.    27.     Hi 
porro  trunculi  in  carnem  placentaead  per- 
pendiculum  demerguntur    conf.  Hoboken* 
rep,  f.  21 .  f.20.  aa.  bb.  ubi  obfervandum, 
mediam  apud  Rouhault  &  Hohokenum  ple- 
rumque  cum   chorio  conjun&am  pro  una 
haberi  membrana  ,    ubi  chorion    cavam 
partem  pJacentae  fublinit,     Eundo  ramoft 
extenuantur  ,     efficiuntque    hemiiphaeria 
placentae,  fuperius   di&a  Reuhault  1715. 
p.  133    1716.  p.  348.  tenues  &  Iympha- 
ticorum    fimiles    Ruy/ch  Adv.  11.    n.  io. 
hinc  in  placenta  miniroe,    uti  in  umbilico 
pulfantes  Nymma n  p.  23.  finibus  tomento* 
fis  Hoboken  anat.  repet.  f.  41.  Donec  ulti- 
mae  iibrillae  arteriofae  partim  per  villoiam 
chorii  lamellam  exeant  Rouhault  1716*  p. 
347.  &  utero  obponantur  Rouhault  o/}er<v. 
p.  16.  partim   in    venae   umbilicalis  ra. 
jnos  continuitate  canalis  inflectantur  not.r. 
A  limbo  placentae  confpicua  vafcula  cho», 
rion  adeunt  Needham  c,  4.  Rouhaultxj  1 6. 
&  offl  1,  c.  quae  longe  per  eam    membra- 
nam  repunt  ,  partimque  in  ea  terminan- 
tur,   partim  aperiuntur  in  uterum ,  par- 
tim  ramulos  capillares  fpargunt  ad  amnion 
&  mediam  ,    Rouh.  1.  c,  qui  plures  inter 
chorion  &  mediam  ,  pauciores  inter  iftam 
&amni«m  apparent  1714.  p.  198. 


%96         DE  CONCEPTU. 

vcro  dubium  cft,  quin  a  fetu  ad  placentam 
eant ,  id  dubxum  efle  potelt ,    an   ianguis  , 
quem  advehunt ,  in  placenta  maneat.      De 
ea  quaeitione   nunc  dicendum  elt#    Canales 
ornnes  ,  qui  recta  abongine  iua  procedunt, 
faciunt ,  ut  lllae  liquidi  fui   p<Aituulaerecta 
progrediantur  ,  quae  motus   fui    tenaciores 
funt.     bi  fclopetum  oneraveris  *  fragmentis 
plumbi,  quod  metallorum,  pott  aurum,pon- 
derohflimum  eit,   tum  cupri  ,  ferri  ,  ligni- 
que ,  &  exploferis   fclopetum    in  loco   ita 
difpofuo,  ut  locus  obfervari  queat,  inquem 
globuli  delapli  funt,  invenietur,     plumbeos 
glcbulos  longiflime  progrellos  fuifle  ,  ligneos 
autem  fclopeto  jacere  proximos.     Ita   fan- 
guis,  qui  per  Aortam  defcendit  ,  incurrit 
in  arterias  lliacas,  invenit  laterales  &  retro- 
gradas  arterias  umbilicales,    eas  ergo  fubit 
ea  pars  fanguinis,  quae  ex  leg.bus  hydrau- 
liciS'   motuf   fuo    continuando    ineptiflima 
eft  ;  haec  pars  tenaciflima  &  feculenta  fan- 
guinis  fetus,  aufertur  per  artcrias   umbili- 
cales  ,  redditur  placentae.     Sed  placenta  re- 
fert  ad  fetum  eum  fanguinem  ,  qui  vel  per 
arterias  umbilicales  advenit,  vel  ab  arteriis 

illis 

z  Conf.  CCLllI.  not.  b.  &  de  umbilicali  BeU 
linger  of the  nutrit.  &c.  p.  76.  Huic  di- 
verfitati  aliquid  tribuo.Nam  angulus,quem 
procedentes  cumtrunco  umbilicalesinterci* 
piuntacutus  fatis  Parfons  ofthe  bladder  T. 
V,  f.2.  Trew.de differ.i.j  1 .  fenfimque retro- 
graduseft,&  vidi,  ceram  111  unam  umbilica- 
lium  inpuKam  ,  per  alteram  non  rediiffe , 
manifefto  argumento,hoc  iter  paulo  diffieu 
lius  efle  dire&o  itinere* 


DE  CONCEPTU.  297 

illis  tenuiflimis  uterinis  invtnasplacentaere- 
funditur  :  uterque  fanguis  confluit  in  venam 
urrbilicalem,  tum  ille  ,  tum  ifte ,  fubti- 
liffimus ,  &  defaecatiflimus  ,  quem  mater 
remilit  fetui.  Plerique  nunc  etiam  fapien- 
tes  viri  docent  ,  fanguinem  dimiflum  ex 
fctus  arteriolis ,  ferri  in  phcentam,  ibi , 
tamquam  in  pulmone  aa  mutari ,  cum  eo 
tempore  verus  pulmo  bb  in  fetu  otietur,  uti 

m 


sa  Ita  Needbamus  &  F.  YLofmanw/s  p,  348, 
chylum  nempe  cum  fanguine  mifcere. 
Sed  etiam  Arantius  ,  &  Riofanus  p.  373. 
fariguinem  volebant  in  placenta  depurari. 
Aeremvero,  a  matre  accipere  fetum  per 
umbilicumHippocR  a  t  es  de  natur.puer.n. 
5.37.  ipfumque  dudumfemen  amatre  fpi- 
ritum  habere  n.  1 .  renovante  Mayonuio  opp+ 
f.2j?tSiMeryo  anciens  mem.X.  p.273.  etiam 
expenmento  addito  de  la  circul.  p.  55.  & 
i\  Corn  van  der  Wiel>  &  Duverneyo 
Comm%  Paris.  1699.  p.  323.  &  Valisnerio 
Giorn.  de  letter.  fuppL^.  p.  »16  ScCbe/eUe* 
tiio  L.  IV.  c  3.  His  ita  credo  ,  fi  talem 
aeremvelint,  qualis  in  fanguine  materno 
efl,  nullo  elatere  praedhum  ,  neque  adeo 
pulmonis  ofHcium  fuppleturum  CCI. 

bb  Nondefunt,  qui  fetum,  in  mediis  aquis, 
velint  refpirare.  Fruflra  opponimus  aeris 
inpoflibilem  accefium  per  ovum  integrum, 
aquas  circumfufas  undique,  &  pulrronem 
pcnderofum,  certifTime  fundum  petentem, 
quem  aeris  acceflus  continuo  cogit  inna* 
tare.  Audacior  contra  it  Mazinus  toto 
libello,  pofl  Claudium  la  Courvee  P.HI.  c. 
T  5  IX. 


29Z        DE    CONCEPTU. 

in  homine  refpirante  fanguis  ex  pulmonis  a- 
ttione  mutatur.  Hmc  in  placentam  ferri, 
cjuod  in  fanguine  fetus  faeculentiffimum  ell , 

ut 

IX.  Everhardum  p.  m.  252.  Veslingium% 
Cbarletonum  p.  165.  aliosque  ,  didlos 
Ti/ingio  p.  347  •  &  Meryum  apud  (Iuhamel 
p.  302.  Utitur  autem  Mazinus  argumento 
a  iudione  fctus  dijf.  3  Praeterea  adierunt 
vagitus  uterinos,  quaies  Mazinus  conpilat 
dijf.  11.  p.  8-  ieqq  &  Bartbolinus  hift.  !• 
Cent.  I.  &  ex  ahis  &ex  adfirmatione  femi- 
nae.Habetetiam  (imiles  hiftorias  vagituum 
Libavius^  jNymmandevit'  fet»  Tp.44.Guif* 

Jart  p.  IOJ.  Deufingius*  Schurig.  Jia/ogr% 
p.  396.  Ti/ing  de  placent.  p.  41*.  Bobn 
de  infanticid.  p.  176.  Fantonus  ,  Needbam 
c.  3.  E.  n.  c%  /)*f.  I.  #3*?.  3.  *&♦  164. 
D^r.  11.  ann.V.  obs^  194.  <*««.  7.  <?£*.  43. 
pro  re  certiflima,  ann.  Vlll.  obsm  196.  a»». 

X.  cbs  135.  Z>*c  111.  «««.5.  6.  obs.  233. 
C*#/«  1.  obs.  50.  Lanzom  obs.  16  fed  ex 
auditu,  &  nuper  fuie  confirmatas  dedit 
Derbam  Pbil.  tr.  n.  324.  &  Cappel/erius, 
eruditiifimus  Lucerneniium  medicus  Bresl. 
1729.  m.  Aug^  p.  516.  repetitas  a 
Scburigio  embryo/.  S.U.  c.  4.  in  brutis  deni- 
que  variis  adfertas»  muribus  e.n  c.  DecM. 
ann.  X.  obs.  122.  catellis  ann.  IX.  obs; 
197.  Singultum  denique  fetus  humani 
habent  in  E.  N.  C.  Dec.  11,  ann  VI. 
e£j.i  5.  Tum  huc  referunt  pipitum anatum 
&  gallinarum  in  ovis  decimo  octavo  die 
exauditum  harveio  de gener*  p.  39*  69. 

70.72.  &  FAB  RO     apud   HKRNANDEZ    p, 

771.  decimo  vero  malpighio  deincub. 
p.  io.  nuper    etiam  derhamo  tefle  & 

REAU- 


DE    CONCEPTU,         299 

ut  per  fabricam  placentae  fatis  tenuis  red- 
datur,  qui  ad  fetum  redire,  vafaque  ejus 
percurrere  poflit :  certum  enim  effe,  iangui- 
ncm  in  vena  umbilicali   tenuiorem  &  floi- 

diorem 

reaumurio   Memoir.  &c.  II.  p.  33.  & 

A,     MAITREIEAN    p»  2?9*     &    MONROO 

Edimb,  Joc.  11  p.  214.  &  olim  aristo- 
tele  hijl.  VI.  c.3.  Porro  cavitates  a- 
ereas  inter  humores  &  vaia  needhamo 
dielas  c  3.  bullas  aereas  in  fanguine  fetus 
morgagno  viias  epifi.  XX.  n.  58.  ae* 
rem  vero  in  difficili  partu  ex  fecti  fetus  ab- 
domineerumpentem  maz.  Ji/f.  11.  p4  13. 
Denique  necefiitatem  aequilibrii  contra 
aerem  externum  adlegat  mazinus  p.  17. 
Menfuras  etiam  &  pondera  ckcreicentis  in 
pulmonibus  pcnderis  fpecifici  ,  adducic 
ldem  in  difi+V\.  ut  demonitret,  nonaiiam, 
nifi  aeris  accemonem  ,  hujus  fpecificac  le- 
vitatis  caufam  efle  poife. 
Sedvagitusuterinos,plerumqueex  ignarcrum  rela- 
tione  amedicisadmifIos,recl<  negare  viden- 
tur  Diemerbroeck  p.  236.  &  Vafisneriusin  2. 
diahgo^h  Breslavienfes  8  <vers.  p.  1879. 
&  Brendelius  de  nutr.  fet.  n.  13.  qui  enim 
fonum  edat  fetus  in  mediis  aquis  ?  qrod 
re  adultus  quidem  foteft.  Pullorum  pi* 
pitus  in  ovo  integro  negat  expertiffimus 
Palisnerius,  tribuitque  rimis  ovi  ,  &  in 
fetu  tum  demum  pombiles  eile  concedit, 
quando  membranae  ruptae  funt  Gwr?u  de 
letter.  fuppl.%.  p.  143.  uti  corticem  rup- 
tum  vidit ,  cum  pullus  pipiret  Faber  1.  cl 
In  putrediae  vero  aer  utique  evolvitur  & 
adparet  elafticus  ,  idemque  forte  Mazino 
inpofuit.     Pulmonem    porro  in  adultiore 

feta 


3oo         DE  CONCEPTU. 

diorem  bb*  effe,  quam  in  artcria.  ego 
vero  credo ,  hoc  rn  matre  potius  fieri.  Non 
nego,  fanguinem  omnino  etiam  in  fetu  pa- 
rari  ,  ex  liquore  nondum  ianguineo  ,  uti 
pullus  in  ovo  oiimino  fanguinem  fuam  ipfe 
facit ,  qui  nihil  a  matre  accipere  poteft: 
Hunc  iuum  fanguinem  projicit  fetus  per 
duos  canales  arteriofos  excretorios  ,  adeo 
amplos  ,  ut  ferus  mtra  pauciffima  horae 
minuta  extanguis  cc  pereat  ,  quando  ob- 
iletrix  funiculum  ligare  oblita  eft  :  hicenim 
triitiffimus  catus ,  antetres  annos  Leidaeac- 
cidit:  multum  adeo  fanguinis  a  fetu  acci- 
pmnt;  Eo  abit  is  fangu<s  ,  ea  copia  ,  quae 
faciliorem  viam ,  five  refiftentiam  minorem 
in  piacenta  ,  quam  m  corpore  invenit.  in 
placenta  fanguis  ifte  in  venas  traniit  ,  dire- 
£ta  fere  via  ,  cum  ceracea  materies  inpuWa 
in  arfenam  umbilicalem ,  per  venam  redeat. 
.Verum  praeter  hanc  portionem  ,  qu  e  ad 
fetuoi  redit  ,  videtur  omnino  aliqua  pars 
arterioii  fanguinis  ab  ultimis  placentae  arte- 
nolis  in  minimas   uteri  dd  materni  venulas 

ve- 

fetu  minus  conpaflum  efTe,  aegre  credide* 
rim  ,  &  minus  credo  fcriptori,  qui  de  in. 
duftria  hypothefin  ornat.  In  fetu  denique 
pulmo  non  ii.flatur ,  quando  in  vacuum 
dimittitur  Hofman. 

bb*    Tenuiorem    littre  Mem>  de  VAcad. 
1701.  p.  386.  floridiorem  hofman   !•  c. 
cc  Conf  DCLXXXXII^ 

dd   Ita    drslincoukt    Periocbe  37.    feqq. 

MAUROfiORDATUS ,    MAURICEAU      p. 

230.    rouhault   1714.  p.  415»  &  de 

vi- 


DE  CONCEPTU.  3or 

vcnire ,  inque  matris  venas ,  pulmonetn  & 
cor  :  ut  fanguis  ,  qui  in  fetu  nullam  pul* 
monis  operam  expertus ,  iners  eft  ,  in  ma- 
trem  refundatur,in  hujus  pulmone  el;  boran- 
dus:  Matnsvero  fanguinem  in  fuopulmone 
perfecltum,  per  arteriolasutcn,  videtur  reddi 
venulis  placentaeque  ;  ut  tantumdcm  prae- 
parati  fanguinis  mater  fetui  reftituat ,  quan- 
tumcrudi,  &  irrperfedii  fanguinis  accepit 
a  fetu.  Neque  credo  placentam  pulmonis 
vices  obire  pofle  :  otiofus  enim  pilmo,  & 
aere  deftitutus  ,  nihil  agit:  fed  placenta  ae- 
rem  nullum  habet  ,  neque  agitatur ,  &  vt« 
detur  potius  circulationem  fanguinis  diffici- 
lem  reddere ,  quam  expeditam.  Et  fanguis, 
qui  per  conpaftam  ,  refiftentem  placentae 
maffam  transire  potuit  ,  multo  facilius  per 
corpus  fetus  minus  reiiftens  circulationerrt 
abfolvere  poterit. 

Poginae)  «e    Placenta   conftat    ex   vafis 
ftnguineis,  ferofis,  &  lymphaticis,  &  cel- 

lulofa 

vigefima  parte  fanguinis  arteriarum  um- 
biJicalium  idem  kouhault  17» 9-» 3^» 
Mihi  valde  probabile  videtur,  &  videtur 
requirere  cxperimentum,  quo  conflat,vafa 
uterina,  quae  opponuntur  pacenue,veno« 
fa  efTe.  Solent  confirmare  mag-iitudine 
venae  umbilicalis,  ied  ea  aneriis  luisnon 
JT*aji.ri  ratione  amplior  eft ,  quam  eft  ju- 
gularis  in  adulto  a<i  Carotdem.  Negabat 
totam  rem  tavvry  p.  137. 

ee  Carnem  albam  vafa  inveftire  in  placenta 
fabricius*  viderat   1.  c.  P.  J.  c.  1    *! 
materiem  ,  qualis  in  umbiiicali  fune 

cft' 


3*2        DE  CONCEPTU. 

cellulofa  membrana,  quam  demonftrant  hy- 
datides,  in  quas  placenta  mutari  vifaeit, 
manifcfto  argumento  ,  loculos  inter  vafa 
inanes  efle. 

Vena  )  Venae  ex  omni  vifibiU  placentae 
puntto  exteriori  f  f  ,  aut  interiori  ,  oriun- 
tur  fuis  radiculis  ;  eae  difperfae  paulatim 
coeunt  ,     &    jn    unicum    denique     trun- 

cum 

arterias  &  venas  ,  obfcurius  tamen  ,   in~ 
iiar  capfulae  inveftire  wharton  fh  144. 
Cl.  BRENDELtusinternam  chorii  lami- 
nam  vafa   comitari  dixit  1.  o  n.  9.   Sed 
difertius  rouhault  ,  arterias  venasque 
a  cava    (uperficie    amnii  ,    per   mediam 
membranam  viam  fibi  facere  ,    &  ab  ea 
vaginam  accipere  Mem.  de  V Acad.  1715» 
p.  132,  1  71 6    p.  346    nequeullibt  vafa 
nuda  ire  oferv.  p.  15.  16.    luamque  fin. 
gulae    vaginae   arteriam    efle    venamque 
offerv.  p,  14.  easque  vaginas  eundo  adte- 
nuari  1715.  p.  135      Porro  CI.noort- 
wyck  cellulofam  f uniculi ,   pennde  utt 
whartonus  ,     continuari    vidu  mter 
mediam  (  quam  amnion  vocat ,  )  Sc  cho- 
rion  ,    inque  ea  vafa   repere  p  26.  148. 
ut  etiam  mflando  funem  amnios  a  cho- 
rio  fecedat    p.  142.    hanc  ergo  tabfterni 
placentae  &  comitari  vafa  p.  14*- 
ff  Venae  placcntae  oriuntur,  aliae  qmdemab 
arteriis,  quod   demonftrat  injectio  not.  *. 
aliae    ab    uteri  vafis     chorio    connnuatis 
DCLXXVlll.  aliae  a  parvis  venis  fuper- 
ficiei  placentae,  oppofitis  utennis  finubus, 
qui  partem,  quzmClRoubault  vigefimam 
credit  e^e  iauguinis  placcntae,    reddunt 
fetui.     Paulo  majorem  tamcn  cffe  ,  quam 

cit> 


DE    CONCEPTU.         3»; 

Curo  g*  confluunt,  qui,  cum  valvulis  defti- 
tuatur  hh,  repletus  arte  Ruyfchiana,  totum 
corpus  placentae  aequabiliter    cera    rcplet. 

Ubi 

eft  exportatio  arteriarum  ,  demonftrat 
incre/nentum  fetus.  Inde  confluunt  aliae 
quidem  venae  in  fmus  venoios ,  mollesf 
fubftratos  fupcrficiei  convexae  placentae, 
noortwyckio  di&os  p  26.  aliae  ia 
trunculos  venofos  riunt,  qui  ccntra  arte- 
rias  comites  eunt ,  &  pariter  chorioii 
perforant ,  mediaroque  ,  nouHAULr 
17 14.  f.  3.  tuncque  faciunt  rete  in  cava 
placentae  facie  ,  fimile  arteriofo,  &  cras- 
iius ,  cum  venae  majores  fint  hoboken 
anat.  rep.  p.  17  &  plures  p.  173.  279 
contra  contrariam  harveii  non  bonam 
adfirrrationem  p.  239.  Sc  tilingii 
p.  306, 
gg  Vcna  umbilicalis  unica  in  funiculo  fere 
eft,  arteriis  multo  amplior ,  ut  ego  venac 
lumen  repererim  900.  cum  aneriarum 
jundlsrum  lumen  eflet  fere  392.  quadru- 
plum  vero    luminum   jun&orum  arteriae 

ROUHAULT    o([*    p.    40.    J7I4*    p.  413.& 

rarum  exemplum  iit  ,  quando  venam 
altera  arteria  non  majorem  vidit  Noort- 
tvyck  p.  29.  fed  &  ibi  paulo  ulterius  natu- 
ralem  magnitudinem  recuperavit.  Conf. 
ic.  ^revo.  Comm*  1733.  T.  3.  f.  2.  Te* 
nuior  arteriis  &  collapfa  eft  ,  aliter,quam 
vidit  Noortwyck  p.  25.  Re&ior  in  uni- 
verfum  eft  arteriis  Hohck.anat .pnor.p.ig^ 
Mauriceau  p.    22?.     frt  mirer  magis  ca- 

}>reoIataw   dic»   rfrentio    y.  20.    &   pro* 
iindior  ,     &   copinfjore   cellulofa    cincla 
N§ort*wyck.  p^,  alibi  tamen pahter  fuper- 

ficia- 


3o4        DE  CONCEPTU, 

Ubi  ea    vern     ad   funiculum    umbilicalern 
venit,    pergit  ad  centrum  gravitatis  fetus, 

nem- 

ficialis  eft,  atque  gyrarnr.     Ad  placentam 
ampHorern    efTe    Hobokenus     anat.    rep0 

P-  54-  55* 
hh   Plicam    obfcuram,  valvulae  fimilem,  ad 

divifionem  trunci  ,    ubi  funiculus  placen- 

tae  committitur  ,   pofuit  Hobokenus  repet. 

p.  89.  193.  £7.  29*  verasautem  valvulaa 

In  ramis  primariis  P- 32.    Deinde  nodos 

venofos,  pridem  taclos  Carpo  p.CCLXlll. 

&  Riolano  p.   377.    qui  fanguini  tribuunt 

in  gyris  retento,  &  varicum  nomine  cita- 

tos  apud  Harveium   p.  2S9.  di&os  etiam 

C.Bartholino  inft.  anat%  p.  176.   Laurem- 

bergio  in   procefir.    p.    1^3.  T.  Bartholino 

anat.  p,  3»t.  hiftt6\-   Cent.  L  bEvjfonto, 

&  macularum  nomine  a  Spigelio  de  formm 

fet.  c.  9.    extus   maculis  diftin&os  Hohok. 

rep.  p.  343.  Rouhault  ojf  p.  gjf.  arterio- 

fis  majores  ,    olivares  anat*   repet*  f.  3r. 

p.    343.    pro  frequentibus  etiam  habitos 

a  1).   la   Motte  obf.    2 II.    fufe   defcribit 

Hobokenus.  Minus  veros  nodos  efle  fatetur 

tarr  en  p.i  3S.190.fed  laxitates  finusquedila. 

tatae  venae  p.  238.144.356.  f-  l8'  3°-  3  J« 
42.  43.  inprimis,  analogas  valvulis 
p.  i%q  ubi  vena  rugulis  intus  transverfis 
inrcribitur  p.  3<8,  f.  44.  His  rredidit 
Hobohnus  effici  ,  ut  faneuis  difficulter 
contra  naturale  iter  a  fetu  ad  placentam 
relahatur  p.  4'.  88.  &  valv  I*s  etiam 
vocat  VENETTE  p  275-  Verum  re> 
puenant  certe  experimenta  ,  &  injeftio 
contra  iter  fanguinis  facile  fuccedit.  Re- 
futat  etiam  ha*  valvulas  VIEUSSENS  & 

BLAS- 


DE    CONCEPTU.        305 

nempe  umbilicum.  lbi  epidermis  ",  quae 
toturn  corpus  fetus  ambit,  non  pertundi- 
tur,  fed  erigitur  circa  funiculum  umbilica- 
lem,  &  fit  prima  ejus  vagrna,  quae  fuper 
funiculum  adfurgit.  idem  &  reticulum 
Malpighii  facit*    Deinde  cutis  eodem  modo 

non 

BLASIUS  anathom^  p.164.  &  auclores 
Aft.  Mar.  Baltb.  1699.  p.  29.  &  Maw 
riceau  p.  230,  liarveius  crediderat 
moderari  fanguinis  inpetum  p.  289.  Jn 
cervac  fem  omnino  fanguis  ex  fetu  in 
funicnlum  noluit  redire  l.  M.  Hofman 
£.  n.  C.  Cent.  X.  app.  df.  46.  Valvulam 
vero  ,  aat  plicam  ,  ad  venae  umbilicalis 
cum  finu  venae  portarum  conjunclioneni, 
pcne  circularem  TREWIUS  habet  de 
differ.  inter.  nat.  &  non  nat.  T%  I.  f.  1.  f. 
aliasque  valvulas  &  ad  venoQ  duclus 
utrumque  finem ,  tum  ad  finum  TREW 
T  I.  f.  6.  8.  18. 19.  &  f.64.  TAUVRV 
p.  180.  ib.  in  vacca  vifam  MQRGA- 
GNO  ad<v»anat.  I.  p.  21.  tum  ad  cavam 
TREW  T.  L  f.  1.  TAUVRY  I.  c. 
GROESER  p.  14*  nondum  manifefto 
vidi ,  neque  ipfe  multum  tribuit  TREW 

P.  44- 
ii  De  hoc   anulo  nondum  certa   experimenta 

habeo.     Jd  interim  vidco,    peritonaeum 

in  fede  funiculi  integrum  efTe,  tum  cutem, 

circa    orientem  ,     &    quaft    articulatum 

funiculum  caeco  anulo  protuberare,  dein- 

de  funiculum   anulo   quodam   a   cute  & 

peritonaeo  tauvry  p.  138.  &  intertex- 

tis   ribris  obliquorum  circumdari.   Conf 

FABRIC.  f.l?. 

Tom.V.  ParsTt.  V 


3©6         DE  CONCEPTU, 

non  perforatur ,  fed  in  cavam  cylindrum 
funicuJi  adfcendit  ,  &  fit  fccunda  vagina, 
Porro  eellulofa  merrbrana  pariter  adfcendit, 
ambitque  funem.  Denique  fubeft  perito- 
naeum  ,  nam  roufculi  utrinque  fecedunt; 
idconltatduabusdiftmftis  laminis  kk,  fepa- 
ratls,  teile  iobo  a  mekren,  inttr  quas 
■viginti  aquse  librae  recipi  poflunt,  uti  per 
experimenta  ccrtum  eft.  Quando  nunc 
funiculus  urr.bihcalis  ad  exter  orem  perito- 
naei  laminam  venit ,  eam  mgreditur ,  & 
circumdatam  accipit ,  interlorem  vero  non 
perforat ,  fed  exit  inter  utramque  lcimel- 
lam  periionaei,  ad  fiffuram  hepatis  anterio 
rem  :  ibi  peritonaeum  iecedit ,  &  vena  fola 
pergit,    fuoque  tubo  infinuatur  in  venam 

por- 

kk  Externe  circumpofita  cellulofa,  8c  mem- 
brana  vera.  Vena  vero,  perinde  uti  arte- 
riae  umbilicales  &  urachus ,  nullibi  inter- 
nam  membranam  fubit  ,  quam  his  vafis 
remotis  integram  fupereffe  manifeftum 
cft  HENSING  in  utilitTIma  dijf  de 
feriton.  n.  i$,  &inprimis  n.  44.  utomni- 
no  plicae  peritonaei  winslowi  ,  & 
CAssebohmii,  de  vifcer.  feEt.  p  f 6". 
57,  quae  urachum  &  arterias  umbiiicales 
fuftentent,  mihi  obfcuriores  fiot  vagi* 
na  nova  schulziana  &  trewiana 
Comm  i7?7,  bebd.  15.  mihi  videtur  in 
fetu  8c  homine  nupcr  nato  ,  pulpofa, 
quafi  a  funiculo  continuata  fubftantia 
effe ,  neque  ad  peritouacum  pertinere. 
Haec  carnofa  pulpa  efl ,  quam  in  exortu 
arteriarum  umbilicalium  vidit  drelin- 
courtivs  ,  apud  pechlinvm  de 
furg.  p.  479. 


DE  CONCEPTU.  307 

portarum  u.  Haec  vena  fanguini  vehendo 
deftinata  eft,  qui  a  vifceribus  chylopojeticis 
fetus  redit.  Accedit  nunc  fanguis  a  pla- 
centa,  adeoque  plus  fanguinis  offertur  hepa- 
ti ,  quam  potett  admittcre.  Ergo  ex  iinu 
venae  portarum,  &  ex  extremo  fine  oppo- 
fito  venae  urnbilicaii  ,  tubulus  prodit ,  qui 
recta  via  in  cavam  venam  ducit ,  quae  fan« 
guinem  a  partibus  infcfioribus  in  cor  reve- 

hit. 


II  Vena  umbiKcalis  ab  umbilico  fatis  longe 
adfcendk  retrorfum  ,  fuftentata  a  liga- 
mento  fufpenforio  hepatis ,  quo  conime- 
tur:  tunc  fifluram  invenit ,  quae  hepar 
findit  in  lobum  dextrum  6c  iiniftrum 
CCCXXXVlll.  not.  e.  fere  direae  retror- 
fum  euntem.  Per  eam  fubit  vens,  8c  in 
itinere  faepe  portionc  carnea  hcpatistam- 
quam  pontc  protegitur  trew  f.  7}. 
p,  41.  &  Comm.  Nor.  1733.  T#  }.  £  %* 
arantivs  p.  18,  ahquando  vero  duabus, 
doncc  ad  fifTuram  hepatis  transverfam 
vcniat ,  ibique  accedat  ad  finem  fi  uitlrum 
morgagn.  Advm  I.  p,  ii,  rami  finiftri 
venae  portarum,  quem  {olcntjinum  For* 
tarum  vocare  CCCXXXIX.  not.  e.  conf 
tre  w  1,  c.  f.  1.  ad  i  u  f.  it.  13.  major 
eo  finu ,  cheselden  anat.  of  hum.  hoJt 
T.  XXXIV  ut  non  debuerit  pro  propa- 
ginc  ejus  haberi  ab  ak  antio  1,  c,  Cum 
ep  hnu,inflexa,&  obvia,  &anguIoantror- 
fum  obverfo,  ita  conjungitur  umbilicalis, 
trew  Comm.  Nor.  |7Jf.  f,  2.  ut  utcun- 
que  dici  poflit,  duos  ramos  principes  ede- 
re,  quorum  aker  cavae,  alter  (nempe  finus) 
vcnae  portarum  inferatur,  uti  spige- 
V  2  i\  vs 


3oB  DE  CONCEPTU, 

hit.  Ncque  ca  cava  nimio  fanguine  onera- 
tur,  non  enim  omnem  fanguinem  refert, 
quem  aorta  ex  corde  abduxit  in  iliacas, 
ied  diminutum  ea  copia  ,  quam  arteriae 
umbilicales  receperunt :  ita  fit ,  ut  cavae 
truncus  inferlor  minus  recipiat,  quam  per 
aortam  exiit ,    &  hunc  defectum  perfedte 

fup- 


s 


livs  p.  n.  Kiolanus  not*de  motu  corL 
p.  i  23.  &  defetu  p.  577-  pofl:  Arantium 
de  fett  p,4o.  con  f.  Tren»  f.  74  Sed  ex 
toto  itinere  ,  etiam  ubi  kepatica  carne 
tegitur,  priusque  quam  finum  fubeat 
Chefelden,  1.  c  &  ad  eam  Inpriro is  con- 
jun&ioncm,  Fabric.  t  17.  18.  19  Trew 
14  c.  f.  1.  22,  23.fr  S&  numerofiflimos 
ad  hcpar  ramos  edit,  di&os  etiam  Har- 
dero  in  apiar  n  8.  6c  ab  Hobokeno  pi&os 
fecund.  vitul  f.  27  neque  parvos ,  ut 
volebat  Bellinge  -  p.  6*0.  fed  tales  ,  quales 
in  iisdem  locis  adukorum  vena  portarum 
edit,  irale  negatos  a  tauvryo  p,  150, 
&needhamo,  a  quibus  ramis  in  fetu 
tota  fere  hujus  vifceris  caro  conficitur. 
Cl  vero  TREWIVS  p.  44.  &  HEBEN- 
STRElTlVS  in  progr,  nullos  ad  finum 
usquc  9  multos  ultra  eum  ponuiit,  multis* 
que  refutant  cos  ,  qui  venae  urnbilicalis 
ramos  aliquos  fachint:  fcd  ea,  quae  faepe 
vidi  ,  &  nunc  video,  defcripfi.  In  ea 
enim  aetate  vena  portarum  adeo  exigua 
efl ,  ut  fe  habeat  ad  venam  umbilicalem 
::  400.  900  &c  ::  400  729.  confenti- 
ente  Trevvio  p,  ^r  Horum  ramorum 
hepaticorum  vcnae  umbilicalis  unus  pene 
c  dire&o  hujus  venae  >  magis  tamen 
dcxterior  Gliffon  de  hep.  T.  A.  C  JJ,  Hei 


DE    CONCEPTU.  309 

fupplet  fanguis ,  qui  per  venam  umbilica- 
lem  advenit.  Si  vero  ex  quacunque  caufa 
fiat,  ut  fanguinis  motus  per  venam  cavam 
acceleretur,  &  refiftat  adeo  fanguini,  qui 
per  venam  umbilicalem  advenit,  poterit 
fanguis  venae  umbilicalis  per  hepar  mTn 
ire ,  quoties  hepar  minus ,  quam  cava* 
refiftit.  Quoties  autem  cavae  refiftentia 
minor  quam  venac  portarum  &  hepatis  elt, 

fan- 

Jler  e.  n.  c.  Cent.  VI;  obf-  27.  7revv  f.  f . 
Cotnm.  173;  T.  %.  f.  2.  &  paulum  fini- 
ftrorfum  inclinatus  eft  Fabric.  f.  20.  Glijfon 
1.  c  Heifier  1.  c.  6c  Comm.  nofir* 
CCCXXXVlll.  not.  ct  quein  non  bcnc 
penitus  e  dirc&o  trunci  euntem  pingit 
Yabricius  f.  17  18.19.  &  plerique  Hic 
ramus  fulcum  hepatis  pofteriorem  relegit, 
retrorfum  eondo  ,  inter  lobulum  Sfige- 
lii  &  lobum  hepatis  finiftrum  ,  nuliis, 
mihi  vifis ,  ramis  exhibiti,  8c  terminatur 
vel  in  truncoCavae,  ut  Trevv  in  omni- 
bus  figuris ,  vel  in  ramo  aliquo  Cavae 
hepatico  ,  utnunc  video, 

mm  Ducrus  ifte  venofus  11.  In  maxima  ratione 
minor  eft  vcna  umbilicali ,  hanc  enini 
reperio  lumen  h-*bere  900.  &  alias  729. 
iftum  196.  &  alias  ni  ,  Ad  finum  vero 
portarum  ratio  crat  121.  400.  ut  recle 
quartae  parti  finus  acqualem  faciat  RiMey 
obf.  anat  fraBt  p,  100.  Ita  etiam  pingi- 
tur  iniconibus  Heifier  Comf  f,  iz,  &  in 
e.n.c.  L  c.  Trevv  p,  40-  f.22  2$.  Comm. 
Nor. ¥  7  3  3  f.  2.8cc  male  vero  potius  majo- 
rem  delineat  Vabricius  f  VI.  autaequalci» 
T.  7,  nimium  etiam  falfyn  poft  tr.  de 
V  3  monflr0. 


3iO  DE  CONCEPTU. 

fanguis  a  vena  umbilicali  refia  via  eo  venit. 
Si  aequabiiis  &  cavae  &  hepatis  reliftentia 
fuerit,  tunc  acqualis  etiam  portio  per  hepar, 
&  aequalis  alia  per  du&um  venofum  ad 
Capae   truncurn   venit.     Et  haec  omnino 

caufa 

monflr.  T.IV.  1 t.  Exigua  adeo  pars  fan- 
guints  venaeutr.bilicahs  per  cum  du&um 
naturaliter  ad  cavam  fertur»  major  autem 
per  ipfum  hepar  neceflario  &  perpetuo 
tranfit,  atque  ramis  hepaticis  cavae  refor- 
betur .  RIDLEY  1.  c.  TREW  p.  46. 
cheselden.  Adgnofcit  aliquam  Cl. 
trewivs  de  chylofi  fetus  p.  44;  &C 
lemerv  nlius,  fed  non  bene  minorem 
vocat  Comm.  Varifi  i7$o>  p.  \ff.  neque 
mirum  eit,  ftatum  hepar  iubire  per  venam 
umbilicalem  Diemerbroecho  cbfeivante 
p,  217  Re&c  adeo  umbiiicalem  venam, 
magnam  hepatis  venam  vocat  Galenus  de 
fowi*  fet.  &  hepar  facere  addit,  efleque 
radicem  venarum  ,  &  jecoris  parenchyi)  a 
circa  hanc  venam  adnafci  Hawei  p.  62, 
Haec  caufa  efl  tantae  molis  ,  quantam  in 
hepate  fetus  videmus.  Praeter  fangui- 
nem  cnim  vifcerum  chylopoieticorum, 
fanguinis  utique  placentae  longe  maxi- 
mam  partern  accipit.  Hinc  hepar  fetui 
maximum  Galen.  de  utiL  part,  L.XV.  c%  6. 
Plaier  quaefl.  phyfiol.  p.  254.  Diemerhr. 
p.  227»  CosmopoL  p.  105.  Sa/zman  de 
dijfer.fet.  nat.  p-  35.  Verheyen.  11.  p.  377. 
Convper.  T.  62.  Aldes  I,  c.  p.  547.  &  ad 
umbilicum  fere  defcendit ,  &  infra  umbi- 
licum  in  fetu  trimeftri  RioL  p.  411  atque 
ab  altera  parte  iieni  adhaeret  D,  de  Mar- 
chettis  p.  55 fc  utrumque  replet  hypochon- 

drium 


DE  CONCEPTU.  311 

caufa  fuifle  vidctur,  quare  natura  fangui- 
nem  venae  umbilicalis  maluerit  in  finum 
venae  portarum  ,  quam  immcdiate  in 
cavam  ire.  Utcunque  fuerit,  mediate 
aut  immediate,  femper  utiquc  fanguis  venae 
umbilicalis  redditur  cavae. 

DCLXXX. 

drium  Riolanus  p.  409.  totumque  pene 
in  junioribus  ventrem  p.  411.  Paulatiin 
autem  minuitur  ad  quintum  annum  usque 
Covuper  1.  c.  &  in  adulto  margine  coita* 
rum  contir.etur»  An  ad  augendam  bilis 
copiam  ?  Ita  Trewius  p.  99*  (ed  bilis  in 
ietus  veficula  dulcis  eft,  &  iners.  In  aliis 
animalibus  alia  vena  iolito  ioco,  alia  cavae 
fuper  iliacas  infcritur  7reiv  de  cby/ofip.14.. 
Curn  duae  in  homine  eifent  ,  ahera  ad 
venam  melaraicam  abiit  Kerkring. 
obf.%7. 
nn  rraeter  arterias  venasque  ,  ab  utero  mater- 
no  ad  placemam  euntes,aliquibus  periuade- 
tur  ,  nervos  etiam  per  funiculum  venire 
adfetum,tum  inter  vetuftiores,  tum  /LPa* 
fcoli  111.  p.  86.  Ex  nervis  vero  uteri  fuc- 
cum  nerveum  in  placentain  deponi  PPbarm 
tonus  credebat,  &  Hohokenus  repet.  p.  485. 
&  per  hanc  obfervationem  Vieuffenius  ex» 
plicat  fimilitudinern  fetus  cum  matre,  & 
alia  phaenomena  mv<  jyft*  vaf  p.  68. 
Non  ignoro,  nervos  in  funiculo  vaccino 
demonftratos  fuifie  Clemens  defunic  umbii 
p  ii.  &  ego  vidi  ex  hepate  cum  vena 
advenientes.  Sed  ii  ad  fetnm  pertinent, 
in  interiori  vero  f&cie  uteri ,  quae  refpon- 
det  placentae,  nemo  facile  nervum  de~ 
monftraverit  ,  quem  vafculis  exhalanti- 
bus  minorem  efle  oportet.  Re&e  adeo 
V  4  ab 


3i2  DE  CONCEPTU. 

D  C  L  X  X  X. 

Stnum  veno/um)  Ubi  hepar  cavae  venae 
neftitur,  ibi  continuo  diaphragoia  cavae 
adhaeret,  eamque  ad  valvulae  iriodum  con- 
ftringit.  Quarnprimum  vero  fupra  feptum 
venit  Cava,  jam  finus  eft  amplus  %  in 
quern  fanguis  venae  fine  pari ,  venae  cavae 
fuperioris  &  venae  cavae  infenoris  eftun- 
ditur. 

Una  parte )  A  fuperiorl  vena  Cava  fan- 
guis  omnis  in  dextrum  finum  fertur.  Per 
inferiorem  autem  adfertur ,  praeter  fangui- 
nem  ab  univeifo  fetus  corpore  reducem, 
fanguis  venarum  umbilicalium  ea  copia, 
quam  arteriae  umbilicales  ex  aorta  fetus  ad 
placentam  avexennt  b,  Nam  pone,  unico 
momento  temporis  omnia  quiefcere:  cum 
in  eo  ftatu  arteriae  quldem  venaeque  ple- 
nae  fint  c   fanguine  fuo.       Nunc  pone  cor 

inci- 

ab  utero  ad  placentam  nervos  advenire 
negat  GALENUS  de  Htpp.  &  Plat.  decr. 
L.  VL  c.6.  &  MANNIGNHAM  p.  7. 
&  plerique  alii.  Umbilicus  nullo  fenfu 
praeditus  eft  SPlGELlUS  p.  8 

a  CXXXV. 

b  Et  paulo  plus,  quam  avexerunt  umbilicales 
DCLXXlX.  Haec  ipfa  fanguinis  portio  in« 
primis  ad  foramen  ovale  venit  Verheyen 
/ettr.  anat,  p.  49.  Croe/er  de  circ*  fang,  in 
fet.  p.  16.  Chefelden  apud  Derham  L.lVe 
c.  7.  fuperioris  enim  cavae  fanguinem 
tumens  ifthmus  avertit ,  &  ad  aurem  dex- 
tram  derivat. 

c  Aliquando  funiculus  ita  diftentus  repe- 
ritur»  ut  etiam  ligatura  facta  hacmorrha- 

giae 


DE  CONCEPTU.  315 

incipere  moveri ,  &  intra  minutum  horae 
v;  g.  unam  fanguinis  unciam  ex  iliacis  per 
arterias  ad  placentam  abdudiam  fuifle:  Ita, 
ii  venae  umbilicales  unciam  etiam  fangui- 
nis  ad  fetus  cavam  venam  revexerint,  fetus 
utique  fanguine  aequabiliter  plenus  mane- 
bit,  &  corpus  fetus  idem  ;  ii  vero  majorerrt 
copiam  advexerint,  plethora  in  fetu  nafce- 
tur,  cito  lethalis  futura.  Si  minor  copia 
fucrit  fanguinis  ad  fetum  redeuntis,  lynco- 
pe  fuccedet  ex  defedtu  fanguinifv  Supereft, 
ut  vena  cava  in  ftatu  fecundum  naturam 
tantumdem  adferat,  quantum  aorta  &  ad 
corpus  fetus,  &  ad  placentam  avexerat- 
Nunc  cor  in  fetu  quidem  agit  *  y  pulmo  ve- 

ro 

giae  periculum  vix  avtrtatur  MANNIN- 
GHAM  p.  7. 
d  Veteres   crcdebant,  cor    in  fetu    quiefcere. 
Re&e  harveius,    utique  agcre   p-  6$. 
Demonftrat  enim   punctum    faliens ,   £c 
cxfcrimentum  in   tetubus  brutorum    ex 
matre    excifis    &     in    aquis     natantibus 
NYMMAN     de  fet.pi   31.    pulmonibus 
eo  tempore  non  motls  RIOLAN  refp. 
ad  exp.  nov»  anat.  p.   ioc#  &  <le  fetu  p, 
391,  ubi    ctiam    BELLONII    in  camelo 
experimentum  citatur,tum  FABER  Her- 
nand.  v.  609,  Et  in  ovo  anguino  ierpenti 
vivo  cor   pulfavit  A«  HAFN,  II,   «bf  io, 
Ipfe   denique    ARISTOTELES  ex  pullo 
didkit,  cor  in   ipfis  iniviis  conflituti  ani  - 
mahs    pulfare  de    ffiritu  c.  4.  Imo  plus 
quam  in  aduko  sgit,  habct  enim  appen- 
dicem  circulationis,  placentam,   &  tamen 
multo  ceferius,    quam   in   adultis,  partes 
folidas    dilatat,  ut  velociora  faciat  incre» 
mcnta.  V  c 


3h  DE  CONCEPTU. 

m  quiefcit  c  Ergo  cor  dextrum  expeliit 
fanguinern,  tunc  (inus  dexter  ,  &  auris, 
fanguiae  plena ,  ianguinem  fuum  qua  data 
porta,  expellunt.  Verum  linus  venofidex- 
tri  lateri  adiidet  &  adhaerct  finus  venae 
pulmonalis,  &  membrana,  quae  utrumque 
iinum  feparat ,  ita  refe&a  eft,  ut  foramen 
ovatef  inter  utrumque  iinum  medium  rc- 

linquat. 

•  DCLXXXL  not.  *: 

$  I»  pariete  intergerino  pofterioris  8c  dextri 
finis  dextri  finus  finusque  finiftri  dextro 
pariter  &  anteriori  fine,  veftigium  leaiter 
eavum  eft,  omnmoovale.  Hujus  margo 
pius  quam  dimidius,  fuperior,  cminente 
tumore  carneo  cingitur ,  quem  pro 
tuberculo  habuifle  videtur  Lovve- 
rus  (Chefeld  T  XXXI V. )  Vieujfenius 
ifthmum  dixit  du  coeur  <&  de  Voreille 
p.  J7  f .  iV.  f,  i«  Meryus  fphin&erem 
de  eircul.  p.  37-  ?9-  £  £•  D-  Habetetiam 
Trevv  f.  8.  &,  L  10,  a  8cc.  Fibrae  car- 
neae  funt,  in  columnas  perpendiculares» 
dextram  &  finiftram  colleclae  Rouhault 
eff%  p,  66*  reponfe  p  8.  tee"he  membrana 
finus  dextri  Infima  pars  veftigii  ovalis 
levis  cft  ,  &  absque  eminente  limbo, 
eademque  cum  finus  fine  inferiori  con 
tinuatur  pari  convexo  ibi  arcu  Ex  ea 
ima  parte  adfcendit  adbacrens  ibi  G*£ 
I.  c.  membrana  tenera,  duplex  tamen, 
Kouhault  ojf.  p,  67.  repnnfe  p.  9.  ut  etiam 
fibrae  carneae  mediae  inter  duas  mem* 
feranas  ambulent ,  Mery  de  la  circul.  p 
*a.  Kouh.  reponfe  p.  9,  ojferv.  L  c,  difcors 
p,  »4.   quas    creditpoffe    conflringere 

vaivuo 


DE    CONCEPTU.         315 

Jinquat.  In  eo  foramine  pendet  membrana 
verfus  pulmones  mobilis,  hxa  verfus  cavam. 
Si  nunc  in  finiltro  finu  mlnor  prefTio  fue- 
rit,  quarn  indextro,  tunc  cava  vena,  fan- 

guinc 

valvulam  p.  2f;  Sc  reponfe  p.  14.1.  74<% 
confentiente  Duverneyo  \yt?t  p.  $$€ 
duplici  ordinc  difpon^ae  Duverney  nif. 
p,  $f\  Haec  memhrana  in  fetu  pellucet, 
C&rcmo  obfervnnte,  ac  valvularum  fi> 
n  iiis  eft,  8c  diiTimillima  fabricae  finuum, 
longa  fatis,  ut  foraraen  claudat  Tauvry 
reflex.  p.  16.  Harvei.  1.  C-  Duverney 
1721*.  p.  $$•.  36.  ne  Carcxno  quidem 
diffitente  apud  Trevvium  p.  10,  8c  con- 
firmante  Trevvio  p.  7  2.  ovalis ,  fed 
emarginata  Mery  ic.  III.  IV.  VI  VlL 
P  A  L  F  Y  N  1.  c.  Ea  totum  veftigium 
ovale  in  adulto  occupat  TREW  f  zi 
4  3.  41.  tum  in  fetu  (i  obdu&a  fuerit 
TREW  f.  60,  Oblique  ponitur,  111  ima 
parte  anterior,  in  fuprema  pofterior  trew 
f  10.  Ea  pars  fuprema,  ifthmo  poftenor, 
in  fumma  concavo  arcui  ifthmi  adhaeret. 
Haec  eft  valvula  OALENO  di&a  de 
utilit.  L,  XV.  c.  Vi,  VI DO  p.  *38. 
ARANTIO  obf  J|,  &  de  fetu  p.  $8. 
HARVRiO  ^  wr^  p,  60.  FOLIO  f. 
1.  C  WALAEO  epift  1.  p,  59.  RIO* 
LANO  contra  PECQUETUM  p  191.  & 
reliquis.  Non  bene  femicircularem  fecit 
SALZMAN  oif  p  13 •  &  fatis  refte  pin- 
xitFABRlCIUS  f.  14.  Retra&am  TRE- 
WIUS  delineat  f  11.  12  1 3.  14.  inte* 
gram  vrro  f,  10  20.  e  (optime),  PAL% 
F  Y  N  I  U  S  ctiam  iconem  dedit  pofl 
mtnfir,  T.  IV.  i.  z.  In  fctu  ergo  toramen 

vcrum 


3i6  DE  CONCEPTU. 

guine  plena  ,   tantum    ianguinis  dabit   ve- 
nae  pulrnonali ,  donec  reliftentia  in   vena 

pulmonali 

verum  rcpcritur  ;  intcr  ifthml  cavum 
arcum,  fummamque  partem  membranae 
liberae,  ovale,  GALENO  cognitum,  & 
a  BOTALLO  non  bene  depi&um  f.  2. 
a&a  FABPvICIO  f.14  24.  juftoampKus 
fa£rum,  non  male  a  Laurentio  fculptum  L 
c.  f.  8.  tum  a  SPIGSLlO  de  form.  fet  c. 
iz.  MERYO  ic,  5.  4.  6>  7;  fed  ubique 
nimis  magnum,  Sc  a  T  R  E  W 1 0  ,  fed 
ficcando  au&um,  f.  13.  14,  naturale  vero 
fr  iot  In  fuperiori  adeo  partc  pendula 
mernbrana  fluitat  GALENUS  1.  c, 
RIOLANUS  contra  PECQUETUM  p. 
192.  Hoc  foramen  in  uni?erfum  rotun- 
dum  eft.  &  minuitur,  quando  liquor  a 
iiniftra  fede  prernit,  vtl  extenditur  finus 
ROVHAULT  refonfe  p.  82,  augetur, 
quando  a  dextra  vis  urget  ,  aut  fibi  re- 
linquiturROUHAVLT  ib.Quantum  video, 

diameter  ejus  transverfa  major  \f    polli* 

100 

ets  eft ,  perpendicularis   vero   U    in   fetu 

100 
adulto.  ROUHAUI.T  utramque  dia- 
inerrum  duarum  linearum  facit  refponfe 
p,  103.  Valvulae  vcro  ovalis  totius  diame% 
tros  reperio  $&*  20.  ut  non  omnino 
tertiaro  partem  totius  veftigii  ovalis  fo- 
ramen  occupet.  Cum  enirw  ellipfis  fit 
aequalis  circulo  ,  cujus  diameter  media 
proportionalis  eft  inter  axes  ,  erunt  lu* 
mina,    in  circulum  mutata  ,     foraminis 

&  vc 


DE  CONCEPTU,  317 

pulmonali  aeque  magna  fit^quam  in  dextra 
aure,  neque  quidquam  ultra  eam  quantka- 
tem  dabit,  adeoque  eam  portionem  >  qua 
copia  fanguinis  finus  venofi  dextri, 
fanguinis  finus  Jiniftri  copiam  fuperavit; 
Cum  enim  utr«que  vena  aeque  magna  fit f*, 
utique  inter  utramque  aequilibrium  ent  , 
quando  eamdem  copiam  fanguinis  recepe- 

runt. 

&  vefttgii  ovaKs  !  :  1729  196.  quam 
proxime  An  vero  in  primis  initiis 
fctus  rnuko  majus  &  tertlae  parti  trun- 
ci  aortae  acquale  fit,  ut  LEMERYVS 
1739,  p#  147  aut  totius,  quod  enorrrte, 
aortae,  ut  M  E  R  Y  de  la,  ctrcul  p  tf, 
iii.  SALZMAN  de  fet.  circul.  nr  IX. 
in  maturo  vero  fetu  minuatur,  quod 
ettam  ROVHAULT  obfervavit  p  72.8c 
reponfe  p.  18.  &  MERY  de  U  circul  pr 
14,  &  CYPRIANVS  apud  SYLVE* 
STRE  p8o.  ex  rneis  non  pofTum  de- 
finire.  In  niaturo  ccrte  fctu  eft  ad  aor- 
taa*   diaroetcr  major  :  :  if.  39. 

Porro  valvulae  ovalis  zonam  mufcu- 
Sofam  infra  nieatum  pofitam.  dtclam 
LaNCISIO  de  ccrde  p.  76.  nunquam. 
vldi  ,  neque  unquam  ab  inferiori 
parte  apcrtum  foraroen,aut  fuperiuscku- 
fum  vidi,  ut  RIDLEY  p.  181.  iS*.  f. 
i.i.Neque  poflum  cum  ullis  meis  obfer- 
vationibus  cas  conc*iliare?per  qu.as  perfua« 
lus ,  docet  ,  foramen  illud  primo  m 
parte  infcriori  fuifTe  ,  inde  fenfim  ad- 
fcendere.  Vide  TREWIUM  in  omni- 
bus  figuns; 
f  •  Conf.  uot.  u 


3i3        DE    CONCEPTU. 

runt.  Quod  reliquurn  eft  de  toto  fanguine 
venaecavae,  id  in  aurem,  &  cor  dextrum 
fluet  s.    Nunc  dicendum  eft,  quare  minus 

fan- 

g  Haec  lis  noftris  temporibus  ex  celeberrimis 
eft.  Nempe  Galenus  equidem  vias  pecu- 
iiares  fetus  probe  cognovit ,  melius  Botal- 
lo  ,  a  quo  Galli  forarncn  ovale  nominant, 
cujus  admodum  obfcura  defcriptio  eft  opr. 
p,  66.  feqq  Galeni  adeo  &  inter  anti- 
quiores  poiteriorum  plerorumque  de  fo- 
ramine  ovali  fententia  a  noilranon  diverfa 
fuit,  cum  perinde  fanguinem  a  dextro 
£nu  in  fimftrum  ire  fenlerint.  In  duclu 
arteriofo  differunt,  quem  fanguinem  ferre 
ajunt  ab  aorta  in  pulmones  Fallopius  in 
obff.  Carcanns  apud  C  B  p  237.  Varo- 
iius  p.  roS.  A.  Laurentiu»  Lt  Vlll.  Quarfi. 
23.  H.  Fabrkius  P.  11«  C  8t  Riolanus  de 
fetu  &  mtat*  de  motm  cord.  p  91.  Rup* 
Besler  ohs.  anat.  p.  1 9.  &  reliqui.  Har- 
*veius9  uti  univerfam  circulationem  fan. 
guinis  in  ordinem  redegit  9  ita  in  fetu  de« 
moniiravit ,  eam  ,  quam  Praeceptor  <equi- 
Irtr,  legem  de  eircvJ.fang*  Exerc  I.  p.6o. 
feqq.  Reccntiores  omnes  Harweium  fe- 
cuti  fatot  Pecquet  c.  IV.  Highmor  p%  196. 
Drelincourt  Periocbe  40«  feqq.  L&werus  & 
quidquid  fuit  recentiorum.  Donec  Meryus 
circa  ann.  1691.  confideravit  arteriae  pul- 
roonalis  magnitudmem  ,  qna  omnino 
aortam  fuperat  in  fetu ,  apud  du  Hamel  p. 
6.  &  anciens  mem.    de  V  /lcad.VoL  X. 


J) 


p,  60.  (  cum  in  aduito  arteria  pulmonalis 
potius  minor  fit  Ridley  p.  194.)  &  phoca, 
qni  fetus  vitam  vlvkSche/hammer  m  pho- 
cae  anatomt    apud   Valentinum   U<   p.  91. 

Con. 


D£   CQNCEPTU,  s>9 

fanguinis  fit  in  vena  pulmonali  ,    quarn  in 

cava 
Conparavit  etiamcorteftudinis,&  ex  utro- 
que  argumento  novam  theoriam  deduxit. 
Vanarnajebat  eflc  H^^/Vopinionem,nam 
ex  ea  fequi  ,  ut  origo  arteriae  pulmcna- 
Jes  una  tertia  minor  effe  debtat  origi- 
ne  arteriae  aortae  f  cum  una  tertia 
parte  minus  fanguinis  habeat  ,  nem* 
pe  ea  parte,  quae  per  forat.ncn  ovale 
in  finiftrum  finum,  inialutato  pulmone 
tranfit  Ccmm  1699,  pA2.  Atqui-aneriara 
pulmonalem  etiam  altero  tanto  majorem 
efle  quam  aona  1699.  P*  32,  *'*  ^a  **r" 
cuU  p«  9^  49.  Huic  argumento  fere  {olo 
nititur,  addit  tarnen  dire&ionem  venarum 
pulinonalium  dire&e  refpondere  valvulae 
ovali  de  lacircu?.  p.  31.  40.  \z%.  &  pas- 
fim  etiam  finiftrum  nnun»  tertia  parte , 
ventriculum  dimidia  parte  minores  elTe  dex- 
troiinu&  ventriculoi  703^.505. &<&/*«>- 
ot/.p.io.i  ii,%i$3.\£\.Mem%cfe  PJcad.\  70%. 
p.  495.  &  venas  pulmonales  fimul  fumtas 
rninores  efie  duabus  cavis  de  /aczrc.^i6jm 
manifefto  argumento  ,  finiftram  aurem 
minus  fanguinis  accipere,  contra  Har- 
meium  Ergo  in  anciens  memoires  T.  X, 
p,  65.  feqq  adfirmavit ,  cci.traro  mcdo 
potius  fanguinem  transire  ex  n niftro  finu 
in  dextrum.  Valvulam  autem  unice  fa- 
clam  efle ,  ut  paries  praeiio  fn,  quo  poflit 
in  adulto  foramen  cbduci ,  quod  video 
etiam  Vefalium  in  exam%  obs%  FalU  & 
C.  Hofmannum  d»xiffe  de  tbor.  p.  97.  & 
repetit  Wmshiv  1717.  p.  290.  In  arteria 
pulmonali  non  mutabat  Harnjeii  fenten- 
tiarn  apud  du  Hamel  p.  353.  Comm%\6qt). 
p.  28.  feqq.  &c.  Amdtmhi  apud  du  Ha~ 
mtiU  c,  &  1699.  P*  53'  &apud  D-  W- 

Vifirt 


32o  DE  CONCEPTU. 

cava#    Lumen  equidem  in  utraque  vena  ae- 

quale 

VBJire  p.  2.  &  Littrius  maxime  hift. ijot . 
in  Afery/  opinionem  haud  obfcure  animum 
inclinabant.  Addidit  rationibus  Meryanis 
Littrius ,  in  adulto  ,  cui  foramen  ovals 
apertum  fuerat,  cor  dextrum  auremque 
dextram  majorem  fuifle  1699.  p.  47. 
(  fed  id  in  omni  corpore  ,  claufifiimo 
foramine  ovali,  verum  efl  )  ,  tubuium 
cienique  a  parte  venae  pulmonali  latiorem 
fuhTe  ,  quod  contra  Morgagni  obfervatio- 
liCs  ell.  Sed  contra  Meryum  ileterunt 
Dwvemeyus,  Sc  Tauvry  in  propriis  theft- 
bus  &  in  toto  libello  de  la  generation. Inter 
exteros  vix  quisquam  Mervum  fecutus  eft, 
&  contra  eum  dixerunt  Ferheyenius  mpro- 
pria  epiflola  &  in  fine  L.  11.  anatomes  Sc 
Sylveflre,  &  Bu£iere>  uterque  in  Progres 
de  la  Medicine  edito  Paris.  1698.  &  Rart- 
foetker  in  fuite  des  conj.  phys.  p.  122.  & 
Sa/zman  ds  circulo  fang.  infitu  n.  21.  Sc 
Morgagnus  in  I.  &  V.  Ad<v.  &  Cbefelden 
In  nupera  anat.  edit.  pt  8$.  feqq.  & 
JJicbol/s  comp>  anat.  p.  48.  &  111.  Treivius 
de  dijfer*  <uas.  nat.  &  nonnat.  p,  57  feqq. 
&  Lemery  in  Comm.  Paris.  173Q.  Uni« 
cus  difcipulus  MERYl  ROUHAULT, 
pro  nova  fententia  novas  protulit  rationcs 
in  difcours  fur  la  circ*  &c.  Turini  edito, 
&  in  ofter*v.  V.  &  in  refponfione  ad  criti- 
cam  WINSLOWI  recenfionem  Turinl 
a.  1728.  edita.  Nempe  pro  fundamentis 
ponit  dimenfiones  dexcri  cordis  minores, 
easdem  ,  quas  MERYUS  ,  ventriculum 
nempeduplo,  finum  triplo  minorem  re- 
ponje  p.  4  9.  Deinde  novo  modo  adfirmar, 

aures 


DE  CONCEPTU,  321 

aures  &  finus  penitus  repleri  in  cordis  fy* 
atole  ,  tunc  enim  languinem  ,  qui  fub  o. 
ram  oftiorum  venoforum  defcendit,  ab  ex« 
paniis  valvulis    venofis  in  faccos  aurium 
trudi,  eosque  penitus   replere  difc^   p4  8. 
reponfe   p,  34,    83.  138.    143.    denique 
ventrieulum  fmiftrum  triplo  fortiorem  efte 
rep.  p.  10.  &  faccum   ipfum  robuftiorem 
dextro  offirv.  p.  6;^  84.  difc.  p.  30.  tffr 
ponfe  p  7      Ergo  contraclum  eor  utrum* 
que  fanguinem  in  finus  fuos   projicere  re* 
ponfe  p.  ir.  extendere  aurem   utramque  , 
in  finu  vero,  dum  extenditur,  forameno- 
vale  aperiri  reponfe  p.  39.  quod  mechanice 
demonftretur ,    uti  vicifTim    in   contradlo 
iinu  clauditur  repons.  p„  23.  offerv.  p   89J 
Vincere  verofanguinem  /iniftri  laterisjtum 
ob  robur  finus  minus  extenfilis ,  tum  ob 
ventriculi  firmitatem  triplo  majorem  difc. 
p.  30.  ojferv.  p.  68.   83,    &c.  reponb  p. 
35.  144.  adeoque  fanguinem  a  (inuiiniftro 
in  dextrum  fluere,     Et  hanc  ipfam  ratio* 
nem  fuifte  ,   quare  natura  foremen  ovale 
fecerit  ,  ne  rumperetur  nempe  ilnus  fini- 
fter,  fed  fanguis  exeuns  ex  corde  validiori 
effuginm  haberet  :    neque  adeo  conpen- 
dium  quaefivifte  circulationis  reponfe  p.22. 
&c      ln  dudlu  vero  arteriofo  duorum  ven- 
triculorum   robur   uniri    (HARVEIO 
praeeunte  de  corde  p.  65. )  ad  oropellen- 
dum  aortae  fanguinem  ,  quod  eum  extra 
corpus  propeli?re  oporteat  offerv-ip.jiMc. 
Denique  WINSLOWUS  in  Comm.ijtj. 
p.  88.  feqq.  &  17*^.  p.   41«  feqq,  &  ob- 
fequens  WlNSLOWO  D   NICOLAI  de 
dir.vas.  p   54.55.  >♦  omnino  aurem  in 
fetu  unicam  habendam  efle,  &  fanguinem 

pro* 
Tm.  V.  Pars  11.  X 


322  DE  CONCEPTU. 

quale  eft  h  :  fed  ratio  diverfitatis  in  pul- 
mone  eft>  per  quem  eo  tempore  non  tranfit 
quidquam  fanguinis,nili  proportionemagni- 
tudinis  hujus  vifceris  ,  decima  nempe  parsr 
roaffae  fanguineae,  fi  pulmo  decimae  parti 
totius  corporis  aequalis  fuerit.  Nunc ,  fi 
pulmo  '  decimam  tantum  partem  fanguinis 
admittit ,  decimam  ergo  tantum  accipit  fi- 
nus  venae  pulmonalis  :  decuplo  ergo  minus 
fanguinis  ell  In  eo  finu  ,  quam  in  dextro. 
Ergo  in  finiftrum  finum  irruetfanguis  venac 
cavae,  ex  vi  majoris  inpetus,  donecaequi- 
librium  nafcatur:  &  viciiTim,fi  fier  pofiet, 
quod  fieri  nequit ,  ut  major  in  finiftro  finu 
fanguinis  copia  k  foret ,  quam  in  dexrro  , 
tunc  certe  ex  finiftro  in  dextrum  finum  fan- 
guis  flueret ,  donec  fieret  inter  utrumque 
fmum  aequilibrium.  Ergo  iter  naturale 
J  fan- 

promifcue  a  finiftro  finu  ad  dextrum  ,  a 
dextro  ad  finiftruiru  tamquam  in  commu- 
ne  recentaculum  conflu*re  docuit. 

Ji  MERYUS  &  ROUHAULT  &  ipfe 
WINSLOW  difTentiunt,  qui  omnes  fini- 
ilrum  &  finum  k  ventriculum  Tninorem 
faciunt.  Merito  ,  nam  deeft  finiftro  cor- 
di  fanguis  duclus  arteriofi  ,  nempe  plus, 
quam  dimidia  pars  fanguinis ,  quam  dex- 
ter  ventriculus  recipit. 

i  Conf.  DCLXXXl    not.  d. 

k  Sed  non  recipiebat  MERYUS,  perfuafus 
fanguinem  neque  in  pulmone  fetusretar- 
dari  de  /a  circul.  p.  136.  neque  ullibi  in 
corpore  ibid.  p.  126.  neque  demum  fan- 
guinis  rer  vas  aliqucd  fluentis  copiam, 
aut  a  robore  vafis ,  aut  a  refjftentiis ,  fed 
unice  a  diametro  pendere  p.  1 64. 


DE    CONCEPTU.  3*3 

fanguinis  eft  ,  ex  toto  fetu ,  per  venam  ca- 
vam  ,  partim  in  cor  dextrum  ,  partim  per 
foramen  ovale  in  finum  pulrronalem.  Haec 
fola  certe  ccnfideratio  meryvm  l  convin- 

cere 

I  Primumque  moneo,  de  exigua  parte  fangui- 
nis  unice  quaeri  ,  DCLXXXI  not.  d. 
quam  multo  majoris  momenti  omncs  ana- 
tomici  fecerunt.  Ddnde  cx  defcriptione 
recipio  ,,  valvulam  fatis  magnam  efte  , 
quae  poffit  obduci  foramini  ovali  toti ,  & 
iter  ab  uno  ad  alterum  finum  integre  in* 
tcrcipere  ,  toto  enioi  foramine  majoreft, 
Harvei  p.  60.  Lancis  de  corde  p.  76, 
Nunc  haec  valvula  inter  duo  fluenta  ian* 
guinis  media  ponitur.  Quaeritur  ,  cui 
fluento  cedere  debeat  ?  Hic  pro  Harveio 
grave  argumentum  eft  ,  quod  profert 
Praeceptor  ,  &  olim  Tauvry  objeSiions  & 
refpons.  p.  70.  &  Sy/<ve/jre  in  epiftola  anat* 
Sint  duo  tubi ,  medio  communicantes  ca. 
nale,  aut  foramine ,  procul  dubio  per 
foramen  irrumpet  ejus  tubi  liquor,  in  quo 
fluentum  fluit  majori  inpetu.Sed  inposfibile 
eft  in  fetu  fluentumefle,  aut  velocitate  ma- 
jori,aut  mafla,quam  in  cava,  quaeomnem 
fanguinem  habet.  Natrt  etiam  ex  Meryi 
confeflione  plus  fanguinis  in  dextro  finu 
eft,  peradmiflam  minorem  capactatem  ft* 
nus.  Deinde  neque  major  velocitas  fini^ 
ftri  fanguinis  eft.  Nam  fetus  pulmo  non 
refpirat ,  nihilque  adeo  diftert  a  vifcere 
quolibetf  &  in  omnibus  extremis  vafis 
corporis  humani  fanguis  retardatur  oer 
fricliones,  auctamdiametrum  &c.  CCXV. 
eamdem  ergo  in  pulmonis  minimis  vafis 
tarditatem  adquirit ,  quam  in  hepatis  va- 
X  2  fis, 


324  DE  CONCEPTU. 

cere    potuiflet  9    nifl    praeiudicata    mente 
duverneyvm    adfpexiflet  ,     &     du- 

blis       ACADEMIAE       PARISINAE        finem 

inponere,  quando  inter  duverneyvm,& 
chirurgum  meryvm  haefitabat.  Por- 

vafis,  aut  capitis ,    aut  corporis   reliqui. 

Nam  liquor  injectus   per  pulmonem  non. 

inflatum  aut  aeque  difficulter ,    aut   diffi- 

cilius  ab  arteria  in  venam  tranfit  f    quam 

in  capite ,  hepate  ,  liene     rene,   aut  alia 

quacunque  parte.     Conf.  Tawvrv  froblem. 

anat.  p.  34.    &    CCLX   CGLXI.    Ve- 

rum  fufHcit  nobis  certe  fanguinem  in  pul« 

mone  non  accelerari ,  neque  celerius  redi- 

re ,    quam  cavae  fanguis.     Nam  in  finu 

dextro   acceflbria   celeritas  eft ,  cum  qua 

fanguis  ex  materno   utero  ad  placentam 

advenit,  tum  ea,  quam  in  placenta  ad« 

quirit,  prefla    a  diaphragmate  materno.' 

Ergo  &  mafla ,  &  velocitas ,    in  fanguine 

finus  dextri  majores  funt.     Addit  Leme* 

ryus9  haec  omnia  in  teneriore   fetu  etiam 

majora  eife  ,  cum  enim  ibi  major  fit  pla- 

centa  ,  etiam  quanticatem  fanguinis  ma- 

jorem  efle,  quae  inde  ad  fetum  redeat  p. 

136.  &  fatetur  Meryus  &  RoubauIt,eusLvn 

majorem    efle   finus  dextri    ad  fmiftrum 

rationem  f  quando  fetus  tenerior  eft. 

2»  Porro  cum  Winslowus  1725.  p.  44. 
&  perfracle  Meryus  neget  valvulam  uilam 
adefle  in  foramine  ovali,  animadverto, 
fupremam  oram  ejus  retro  tumentem 
ifthmum  recondi  not»  d.  Salzman  tte  fet. 
circ*  n.  IX.  totam  denique  valvulam  ,  & 
magis  pofteriorem  efle  Sa/zman  I.  C.  Syl- 
*veftre  p.  44.  Tauvry  p.  884.  &  a  parte 
pulmonalis    finus    latiorem  !rw  p.  72. 

Po« 


DE  CONCEPTU.         325 

Porta  membranacea)   Ea  fitu  fuo,  &fal- 
catis  cornubus,    &   fibris  a^Jpolitis  dcmon- 

ftrat, 

Pofito  adeo  fluento  a  parte  dextra,  fanguis 
cun?i  modo  inter  ifthmtfm  valvulamquc 
fe  infmuabit ,  uc  aeque  finiftrum  ,  quarrt 
riextrum  ventriculum  fubeat  Verbeyen 
iettre  anat.  p.  32.  Si  a  fmiftro  vero  finu 
fanguis  advenerit  ,  adprimet  valvulam 
tumenti  iilhmo  ,  viamque  occludet.  Id 
etiam  Galeno  de  util  part.  L.  XV.  c.  6. 
&  Vidio  p.  288,  &  Har<veio  notum  fuit  de 
corde  p.  6f>  &  in  vitulo  Fabro  p.  605.  Sc 
vidit  Morgagnus  adv.  F.  p.  23.  n»  20. 
&  Varignon  apud  du  Hamel  p.  356«  & 
Verheyen  lettre  anat.  p.  28.  &  Sa/zman 
de  circ.fang.  in  fet.  n.  33.  &nuperMi?£?- 
bius  difj,  1,  p.  14.  &  C!..  Hebenftreit  irt 
progr.  <a</  anat.  muL  Deinde  naturaliter 
etiam  ,  aperto  finu  dextro  &  libere  fa» 
ftentato,  valvulam  verfus  finum  finiflrurn 
depreflam  reperio,  Id  vidit  D.  Buffiere^ 
( lettr.  anat.  p.  62.)  ut  etiam  flatum 
nonnunquam  retineat  valvula  Lieutaud  p, 

375.  TAUVRY  p.TgO.  DUVERNET1725.p# 

36.  croeser  de  trans.  per  for.  ov.  De- 
nique  in  dilatato  fma  valvulam  aperturam 
tegere  winslowus  fatetur  1725.  p.381. 
&  rouhault  p.  39.  40.  refponfionis. 
sJNon  ideo  foramen  ovale  nuilum  omnino 
aerem  a  finiftro  latereaddextrum  transmit- 
tit  ,  uti  neque  aliae  valvulae  omninoiter 
claudunt :  &  in  eo  verus  eft  meryus 
apud  du  hamel  p.  355.  &  Academici 
apud  meryum  de  la  circul.  p.  15.  & 
buverney  ib.  p.  24.  &  mery  denuo 

p»  54.   &  I703.   p.  493.    k    VERHEYEN 

X  3  tc 


326         DE  CONCEPTU. 

ftrat ,  facilius  ipfam  a  finu  dextro;  &  fini- 
ftro  fanguinem  dirnittere  ,  quam  a  finiftro 

in 

I.  c.  &wiNSLOw  1 717.  p.  286.    Male 
tamen  negat  meryus,  membranam  eam 
omnino  operire  poile  foramen  ovale ,  ib. 
p.  21.  quod  adeo  facile  vifu  eft,  conpreifo 
tantum  finiftro,  am  demifto,  fatente  rou* 
haultio,  dextro  fmu ,   neque  detradlo 
ut  aperiatur.     Exficcaticnem    etiam  me- 
ryanam    foramen    amplius    feciffe    & 
winslowus  fatetur  1725.  p.  3 3 «5.3 80. 
&  rouhault   reponfe  p»  76.    inconftan* 
tior  idem     nam  p.  67.  foramen  per  ficci* 
tatem  etiam  rmnus  reddi  dixerat.     Porro 
in  adulto  fofla  foraminis  ovalis  nunquam 
non  deprefta    eft   ab  ea  parte  ,    qua  cor 
dextrum   refpicit,    manifeito  argumento, 
ab  ea  iede  impulfum  fanguinis  praevalere 
verheyen  L*il.  p.  375.    Idemque   in 
fetubus    vitulinis    vidit  ,    foramen     ovale 
diutius   a   parte  dextra  apertum  manere 
L.H.  p.375-7r^xv/«/verop.28.  f.42.inho- 
mine,  tuncque  infigniter  latius  advenam 
Cavam  ,   anguflius    ad   pulmonalem    effe 
ve  R  h   lettre  anat.  p  1 6.  idque  in  vitulis  a- 
dultioribus  adhuc  confpici  poffe  p.25;.  Sed 
&    morgagnus  tubulos,  a  foramine  o* 
vali  fuperftites  DLXCI,  ita  obliquos   efTe 
vidit ,  ut  a  cava ,  ubi  latiores  funt  ,   ad 
venam  pulmonalem  ,  ubi  anguftioies,  ma^ 
nifeflo   ducant  Ad<vers%  anat.  V.     p.  24. 
f.  4.  &  trew  p.  73.  eamdemque  mor- 
gagnianae  fabricam  vidit  Cl.  weit- 
brhcht  aB*  petr.W.  p»  264.     Sed  & 
chordulas  reperiri  aliquando   addit  mor- 
■  oacnus  1.  c.  &  Epifl,  XV.  n.  46.  quac 

ad 


DE   CONCEPTU.  327 

in  dcxtrum.     Sed  eadem  feqauntur,  etiam, 
quando  adiaphora  ponitur. 

DCLXXXL 

ad  anteriorem  partem  venae  pulmonalis 
valvulam  religent,  etiam  TAUVRYO 
dlclae  p.  194.  &  r  1  d  l  e  y  o  p,  181. 
Veram  denique  valvulam  efie  ,  de  qua 
negat  MERyvs,  8c  perinde  uti  aliae 
valvulae  aliquando  in  fibras  diflolutam 
MORGAGNUS  monet  ibldem.  Neque 
non  verum  eil  EUSTACHll  valvulam 
ita  fe  interponere  auti  dextrae,  venae- 
que  cavae  infenori,  ut  fauguinisex  vena 
Cava  fluentum  magis  contra  torarncri 
ovale  determinetur. 

Tertio  loco  argumentum  a  pulmonibus 
petendum  eft,  pariter,  puto ,  dcmonlira- 
tioni  flmile  DCXC.  not.  n.  Ergo  per 
eos  pulmones  adeo  reliftentes ,  fanguis 
omnis  debet  tranfire,  ex  meryi  iTyfte- 
mate  ,  qui  per  venam  cavam  rediit  in 
cor  ,  nam  ,  ex  ejus  theoria  ,  foraminis 
ovalls  fanguis  conpenfat  eum  ,  qui  per 
duclum  arteriofum  abiit.  Verum  per 
experimenta  CC  not*  l,  &  DCXVllli.  in 
homine  fanguinis  ea  copia  tranfire  non 
poteft  ,  nifi  refpiret  ,  &  neceffe  eft 
retineri  in  pulmoue  &  congeri ,  &  vafa 
rurnpere. 

Inde  nunc  non  folum  fequitur,  nulluiR 
tempus  in  fetu  eife  pofte,  in  quo  tantum 
fanguinis  in  veua  pulmonali  (it ,  quan- 
tum  in  cava  eft  ,  adeoque  illam  vinci  Sc 
nafla,  &  celeritate  ;  fcd  praeterea  inpri. 
mis  apparet,  harveii  fyftema  refpon- 
dere  necefiitati  naturae ,  nempe  liberare 
inertem  &  reGftentem  pulmonem  copia 
X  4  fan- 


328  DE     CONCEPTU, 

fangumis  nimia ,  8c  noxia  fulura; 
meryanam  vcro  hypothcfin  inutiliter 
pulmonem  onerare  ,  cum  praeter  cavae 
fsnguinem  ,  adhuc  fanguims  ilnus  finiftri 
partem  denuo  aecipiat  per  foramen  ovale, 
quem  potUAiTet  utique  aerra  avehere/ 
nullam  denique  veram  rationcm  dare, 
quare  a  fniiftris  acl  dextras  fanguis  reve- 
hatur.  Vide  idem  objicientem  vek- 
h e  y  e  n  i  v  m  lettre  cmat.  p  34.  et l e  m e - 
rvum  ]*  c.  p,  43.  inutilem  nernpe  Sc 
absque  feopo  effe  meryanam  circu- 
htionem  ,  neque  video  ,  quomodo 
mrrvus  syLvssTRio  refpondeat, 
qui  obiicit  nouv.  lettr*  anat.  p.  6.  in 
adulto  neceffuateni  forammis  ov  lis  ex 
MERyi  fyftemate  etiam  augcri.  Sed 
eliam  caius  nobis  favet.  ViditvtEus* 
sknivs  du  coew  p.  if.  fetum,  cui 
nullum  foramen  ovalc  erat :  ei  ventricu- 
lus  dcxter  maximus  ,  &  arteria  &  vafa 
demum  pulmonis  ampliflima  tuerunt. 
Vidit  LlEUTAUD  in  fetu  maturo  nul- 
iam  valvukm  foraminis  ovalis  adfuifTe, 
hinc  obrutum  ventriculum  dextrum  ,  & 
mortem  fec utam  p.  ^j*  manifefto  argu- 
iLento,inilloquideni  cafu  finum  dextrum, 
cum  per  foramen  ovale  fe  fanguinis  por~ 
tione  nulla  liberaret ,  cum  corde  &  pul- 
monibus  obrutum  fuifle  :  in  ifto  homi- 
nem  fuifTe  mervanvm,  in  quo  mani- 
ieftae  f uerint  noxae  falfi  fyftematis ,  & 
fanguinis  a  finiftro  finu  in  dextrum  irru- 
entis. 

Nunc  fupcreft  ut  refpondeam  obje- 
&ionibus  Princeps  illa  meryana 
cft  ,  artcriam  pulmonalem  aorta  in  fetu 
majorem  effec    Ita  non  mertus  folus, 

& 


DE  CONCEPTU.         329 

&  rouhault  reperit  >  fed  mor- 
«agnvs  etiam  adv.  l%  n.  20,  &  r  i  d- 
lev  ohf  anat.praB  p,  1S9.  &  TREW 
1.  c.  f  3,  4..  ^9,  Duphm  tamen  aortae 
efTe  y  ut  m  e  r  y  apud  du  h  a  m  e  1.  p.  2  j-6e 
&  1699.  p-  3*r  &  VERHEYEN  11. 
p.  580,  non  reperio,  uti  neque  mino- 
rem  unquam  vidi,  quod  teftatur  fe 
vidifTe  BUSSIERE  /mr  anat.  p.  67.  & 
in  vitulis  demonftrarTe  fe  coram  Acade- 
micis  adfirmat  TAUVRYUS  ohjecl*  & 
reponf-  p.  7  1 .  reflexions  fur  les  faits  &c 
p#  16,  5c  #r#//  ^j  S^  1699  P'  33'  ^00 
fttis  repugnante  MERYO  de  U  circtd.  p. 
139.&  ex  homineexcitatTAUVRY>bp. 
4,  aut  aequalem  deniquc  utramq  12 e  arteriam 
ib.  p.  17,  lnvenio  ego  ration£$  diarretro- 
rum  fere  1  f .  15.  &  1$.  to  Lumea 
autem  aortae  contra  MERY^M  p.  no,. 
&  ROUHAULT  omnino  jun&is  duobus 
ramis  arteriae  pulmonalis  majuseft,  nempc 
::  1600,  1  ^41  -  Hoc  phaenomenoa 
varie  explicaverunt  varii  :  TAUVRYVS 
deniiori  8c  reiiftenti  pulmoni  tribuebat 
1699  P-  33  objeft.  6c  reponf  p  77.  & 
ridley  p.  iqi.  sy  l  ve  str  e  vero p.8o. 
&  vERHEyEN  lettre  p. 4.  6c  L  11.  p  419. 
&  bussiere  /ettre  anat  p  65*.  majori 
celeritati  ianguinis  per  aortam  fluentis, 
&  conpenfantis  minorem  diametruni 
hujus  artenae.  DlONlS  dextro  oftio 
cordis  majori  tribuit  p.  47 f.  leme- 
Kyvs  pulmonis  conprefiioni  pariter 
rem  acceptam  refert ,  fed  quam  feptum 
faceret  furfum  pulfum  8c  thymus  incum- 
bcns  1739,  Ego  vero  valde  miror  ne- 
ininem  vidiiTe  ,  quam  facilis  folutio  fir. 
Foramen  ©vale  cquidem  demit  aliquid  de 
X  f  fan- 


33o  DE    CONCEPTU. 

fanguine  cordis  dextri  ,  ut  minuatur  ar* 
teriae  pulmonalis  diameter^  Sed  fora- 
men  ovile  iniigniter  6c  cnormiter  minus 
eft  du&u  arteriofo  DCLXXXl,  d- 
Hujus  autem  du&us  fanguinem  recipit 
arteria  pulm^nilis ,  non  recipit  aorca.* 
Non  mirum  adeo  pene  dimidio  majorem 
efte  pulmonalem, 

Altera  obje&fo  MERYl  a  finu  &  ven^ 
triculo  finiftro  mijori ,  a  cheskl- 
denio  reclie  fbluta  eft  1,  c  p,  284. 
Multo  plus  enim  aufert  de  fanguine 
finiftri  cordis  arteriofus  du&us  ,  quam 
addtt  ille,  quem  foramen  ovale  trans- 
mittit, 

Tertia  a  teftudine  ducTra,  nihil  ad  nos 
facit  Huic  enim  animali  fabrlca  a  noftra 
alieniflima  eft  Bujfiere  Phil   traw.  nbr.  V. 

ROUHAULTll  hypothcfis  enormes 
fubponit  pofitiones  v.  g.  auriculas  fem- 
per  plenas  efTe ,  quod  manifefto  repu- 
gnat  experimcntis  di&is  ad  CLlX.  £.' 
&  a  venis  repleri  quando  conftringun- 
tur  ipfae  reponfe  p,  i$3  &  minus  3cci« 
pere  a  maximis  venis  ,  quam  a  tan- 
tilla  illa  copia ,  quae  poteft  inter  ambl« 
tum  valvularum  venofarum  &  earum 
tendineas  fibras  recipi  ,  neque,  dum 
expanditur  valvuta  ,  inter  eos  tendines 
dilabi.     Id  jam    winslowivs    objecit 

Iterum  neque  id  certum  eft ,  ventri- 
culum  (iniftrum  fetui  adeo  aut  crafiiorem 
efTe  aut  majorem,  Ego  contrario  modo 
haberc  reperi  ,  8c  spigehvs  de  form. 
fet  c  12,  &  RlOLANVS  p.  409.  & 
marveivs  (\n  fetu  quadrimeitri^p,!^ 

etME- 


DE    CONCEPTU.  331 

DCLXXXI. 

Sed  ex  paritate  rationis  ,  pulmo  de  fan- 
guine  cordis  dextri  recipit  lantum 
eamdem  decimam  maffae  totius  ,  quae 
magnitudini  pulmonis  refpondet  ,  reli- 
quum  omne,  quod  accepit  ex  corde  dextro 
arreria  pulrronalis  ,  non  poteit  trans- 
mitti  per  pulmonem  a ,  qui  conpacta 
rnaffa  eit ,    hepatis   limilis  ,    &  continuo 

fun- 

ct  mbpyus  ipfe  de  la  circul.  p.  ic6,  & 
TAUVRY  reflex.  p.  5.  ut  etiam 
poft  aliquot  menfes  diverfitatem  non 
maximam  repererim.  Neque  hic  qtiid* 
quam  in  fetu  eft,  quod  non  perinde  habeat 
adultus.monenteVERHEYENIOp.414; 
contra  MERYi  opinionem,  qui  inadulto 
ventriculos  &  aures  aeqiiales  t^e  crede- 
bat  de  circ»  p.  13.  no.  cujus  adeo  fan-. 
guis,  ex  corde  finiftro  pulfus ,  perinde 
ex  MERYl  opinione  diverdculo 
egeret. 
a  Pulmo  fetus,  quam  in  adulto,  multo 
minor  eft,  DCLXXXX.  not.  f.  Dein- 
de  ,  cum  aerem  nullam  recipiat ,  con- 
pacla  carne  eft  ,  ruberque  GALFN  de 
utU.  part.  L.  XV.  c.  6.  THRUSTON 
de  refpir,  p.  85.  RIDLEY  p.  203.  & 
hepati  fimilis  RIOL,  p.  409.  aut  fclidior 
p.  4Tt.  &  fpeciiice  gravior  aqua  ,  ne 
MAZINO  quidem  repugnante,  cujus  e 
re  eratpulmonifpecificum  pondus  diminu. 
ere.  Idem  tamen  fatetur  ,  perperuo 
majus  effe,  majori  ratione  in  teneriori 
fetu  (::  450.  434.)  ied  etiam  in  maturo 
fatis  magna  3002.  2927.  (dtijt  VJ. 
p.  67.  &c.)  Ergo 


332  D£  CONCEPTU, 

fundum   petit  ,   in  aquarn    projeftus.     Sed 
iK-que  in  cor  poteil  redirc     fanguis,  quemt 

art£ria 

Ergo   ab  omni  tcmpore  notum  fuit, 
-pulmcnem    in    homine ,   qui    refpiravit, 
mtare.   in    fetu    fundum   petere  SPIGR* 
LIUS  de  form.  {et.  p.  *o  THRUSTON. 
ALDES  p.  747.    DRELlNCOURT 
ferioch    ss     MURALT,    1.    c,    p,  427. 
s     n    ct    Dec.   \.    ann.   6.  7.    obf  %o%. 
RUY  CH  Cat    muf.  p.  17 1.     RIDLEY 
1.  c   p.  i£o,  MOEBIUS  Jif   I  c  BOhN 
deinfmtic.  p.  179.    &    in  canibus  BER- 
GF.R  p.  481.  E,  N.  C    D^  lli;  ann.   ft 
6    obf  r$Cu   Et   caefareo  partu  editi  ca- 
tuli,    cenfeftim     ftangulati  ,    pulmones 
habent  fundum  peteates  BOHN    de  offic. 
p,    668.      Non    ignoro    ZELLEUVM, 
cujus  opufculo    careo,    &    CAMERARL- 
UM  Je  ufu  antl    pneum.  p.    2,1.    xx.    8c 
fcepticum  alioquin  BOANlUM,  &  ILL. 
KElSTERUM,   no!!e  ita    admittere    ta- 
lem  experimcnti    perpetuitatem  ,    ut  le- 
gali    refponfioni     fufficiat,        Adducunt 
crgo  exernpla  fetuum  maturorum  ,    fed 
cjui  nunquam   refpiraverint  ,     quibus  in« 
nataverit   pulmo    DlEMERBROFCKL  p. 
307.     maxime     ft    putreio    accellerit 
BRESL   ii2i.M.051.   HEISTERA 
fallac.pulm.   exper.  p.  ii,  E.  N.  C     VoL 
i.  4.188,  ERNDL:   It.f.   90.    AL- 
BERTI  de  pulm.    fubfident,  p.  1*.    quod 
non  recufo,  cum  videam  integros  minu- 
tos    fetus    putredine    accedente  ^  natare. 
Addunt,,aliorum  tetuum,    qui  vivi  editi» 
&  aliquamdiu  fuperftites  fucrunt,  languidi 
tamcn ,  pulmoncs  habuiffe  qui  fubfide- 

rent 


DE  CONCEPTU.  333 

arteria  pulmonalis  accepit,  intcrccdunt  val- 
vulae  arteriae  pulmonalis.      Nunc  in  fetu 

arteria 


rent      S  C  H  U  C  H  M  A  N      E.      Ne 
C    Dec.  111.  ann.     I.    obf.  104.  II  E  I- 
STER    1.    c,  p.    ir    bohn  p    iSi€  Sc 
de  cfficc  med.  \\  664  mauciiart  e.n.  c. 
Cent,  L  cbf   \  1 1 .  Sc  in  fetu   in    cloacam 
continuo  a  partu  lapfo     valentinv?, 
&  zellir    ibid      In  adultis   porro  ali- 
quando     pulmones  rcpertos    fuiffe ,    qui 
fundum  petierrnt,vel  poft  peripneumeniam 
&  infarcium  fanguinis  breslav,  1722^ 
M>  cc~l  p.  461".  alberti  p    %f    vel   a 
fein  hls   valentin     in      pandect. 
med  leg.    kvlmus    T.    X X  V  1 1.  ^; 
j  u  e  c  i  c,    1721.   p.   124,  heisterI. 
c  n.  8,    Et  in  eodem   denique  pulmoae 
aliam  particulam  innatafle  aliarn  fundum 
petiifle  e.  nc  c.  Centt  Vl.  obf   90.   Selefl. 
Trancof  II,  p.  371,  Verum  contraria  ex- 
primenta    reperio  :    &    quidem    in   fetu 
pulmones  etiam    poft  furnmam    putredi- 
nem,  tamen    fundum  petiifle  apud   von 
horne    A,   s u e c.  1.  c  &  in  epi/2.  /wpr, 
ill.  teichmeyrum  de    mcde  leg.  p„ 
230.  feqq.  comm.  n  o  b.  17^6,  hebd.  1* 
ipfo  demum  bohnio  tefte   p,  17^.   Sc 
vatkro  de  frgnis  infant.viv.    &  mort, 
p.  20      Adultorum  vero  etiam  fcirrhofos 
pulmones  innatafle    moebivs   ohf  fm 
&    perpetuo    innatarc       fi    vel  femel    & 
paululum  aeris     infans    duxerit     swam- 
merdam  de  refpir  Thef.    12     bohn  1, 

C*   P.   !74r  de  cffic  p,   06;.      CHESELDEN 

p- 176    Conf   DCVU.  not.  e.   zelleri 
experimenta    video     l.    schroeckio 

non 


334        DE     CONCEPTU- 

arteria  pulmonalis,  ubi    aortae    accumbif, 
habet  canalem  b  intermedium,  qui  utram- 

que 

non  penitws  placuifle,  in  morbofis  facta 
vitulis  e,  n,  c  Dec.  111,  ann.  I.  obf  104« 
Verumfuflicitad  finem  meum  adverfario* 
rum  confenfus,qui  fetus  mortui  nati  pulmo- 
nes  tunc  demum  natare  concedunt, 
quando  ruptis  membranis  in  vaglna 
aerem  haufit  HElSTER  de  medic,  util. 
in  Jurisprud.  p.  24.  &  diflC  c.  p.  23, 
ERNDL.U  ALBERTldifT  cp.18.Tale 
exemplarexflatapud  ClBohen  hambjbibl^. 
728.  PuJmonem  autem  fetui  ponderofio- 
rem  effe,  &  conpa£iorem>  &  mlnorem, 
nemo  negat. 
b  Duclus  arteriofus  paritcr  notus  GALENO 
1-c.  ARANTlO  defet.?.  39.  BOTAL- 
LO  f.  2,  FABRICIO  1  c  L  c.  10.  f.  if. 
A.  LAURENTIO  p  205-.  t  t%  2.  CAR 
CANO,  tefier  totus,  &  fimilior  arteriae 
pulmonalis(venae  comparatKOUHAVLT 
reponfe  p,  i*.  64.  &  DUVERNEY  ib.) 
continuus  eft  in  fetu  truncus  artenae 
pulmonalis  CHESET  DSN  T,  38.  trew 
f.  $7  gla ss  de  circul.  ridley  f c  f* 
meky  i\e  circ.  ic.  1,2  qui  tamen  du&um. 
nimis  re<fhim  pingunt.Haec  nempe  arterif 
furfum,  retrorfum,  finiftrorfum  inclinata, 
deinde  parum  mutata  dire&ione ,  magis 
tamen  furfum,  mmus  retrorfum,  denique 
pene  perfe&e  retrorfum.  ad  angulum  & 
in  fetu  &  in  adulto  furfum  acutum,  ita 
in  aortam  fe  immitrit  fTRfw  f.  25*  f. 
24^  ht  flexionem  vero  habet  f.  fj.  tum 
verheven  L,  11,  T  6.  f.  f .  ^C 
agricola  \t  c.)  utperinde  a  Pulmo* 

nali, 


DE  CONCEPTU. 


Oj) 


que  arteriam  perforat,  ita  ut  inferior  pars 
canalis  ad  pulrr  onalem  arteriam  pertineat, 
fuperior  ad  aortam.  Adeoque  de  far  guine 
arteriae  pulmonalis  p2rs  ea  ad  pulmonem 
ferctur,  quae  refpondet  rragnitudini  pul- 
ir?onis:  fed  in  arteriolum  canalem  ibit  ea 
tota  portio  fanguinis ,  quam  non  capit 
coilapfus  pulmo,  &  quae  majorem  in  pul- 

mone 

nali,  uti  ab  Aorta  continua  vla  fit  m 
truncum  defcendcntis  aorrae,  ab  aorta 
vcro  artcria  nulla  yia  in  arteriam  pulno- 
nalem  fuperfit ,  nifi  caufa  ponatur  ,  quae 
ianguinem  inpediat,  ne  fubear  truncum. 
dcfcendentem,  &  cogar,  ut  in  pulmona- 
lem  arteriam  regurgitet  Ramus  vero 
arteriae  pulmonalis  dextcr  primus  ex 
trunco  oritur,  pauio  ulterius  finifter :  quae 
caufa  elr,  cur  arteriofum  du&um  cx  fini- 
flro  ramo  arteriae  pulmonalis  deducanfc 
fabricivs  fere  in  icone  zf  G  \- 
RENGEOT  ffl&nchnol.  II.  p.  tn.  KVL- 
MVS  T,XlV.  Tres  aurcm  ramo5  arreriae 
pulmoualis  facir  salzman^  circJcwgM 
fet.  n,  i  c  «  8c  olim  c.b  a  r  t  h  o  1 1  n  v  $  p. 
ai6\&  C.BAVHiNusp  %%6.  fed  ifti  male 
du&um  arteriofurn  minorem  fadunt  reli- 
quis  ramis,cum  utique  ob  dire&ionem  du- 
&us  arteriofi,  cum  trunco  continuam, 
ramus  finifter  potius  ramus  duclus  ar- 
teriofi  dici  debeat, 

Vaivulam  ad  dutfus  arteriofi  oftlum 
pulmonale  di&am  carcano  I  c.  & 
Comm.  Nov.  i7jr.  T.  i  f  j.  fc  «uper 
garfnofoto  fflanchn,  p  ^9f.  & 
trewio  f.  30,  66.  refutat  harvbivs 

p.  6»* 


336  DE    CONCEPTU. 

mone,  ouam  ;n  aorta  refiftentiam  invenif* 
e?demque  tota  in  aortam  demittetur  «.  Sic 
nulmo  quidem  fanguinis  nrinorem  tn  fetu 
portionem  accipit  &  congruam  moli  fuae, 
cum  in  adulto  totum  fanguinem  cavae 
utriusque,  in  fetu  vero  eam  copiam  habeat, 

v  6z~  Alteraminoftioarteriofidafiusaortf- 
LoponitYre»  aif.if  38 .6i.Vr6j.x2. 
diftam  Agricohe,  8c  circui.  modo  de - 
pidam  Comm.tit.  i?|f.  T.L.f.  3-  Mihi 
nihil  videntur  ,  nifi  neceflariae  pucae, 
quae  in  nullo  arteriofi  rami  oftio  de. 
funt ,  neque  multum  ipfe  tribuit  Trevv 

P.  77- 

c  Hoc,  fi  quis  negaret,  facile  demonftraretun 
Sc  diametris  valorum,  Nam  artcr.a  aor- 
ta  datis  magnis  ramis  habet  %&  duftus 

arteriofus  10*4.  aorta defccndens    iaa;. 
quae  vix  inajor  ex  corde  prod.it  RouhaulP. 

nponfev-    "3-    i°*.   Sed  truncucl    n°n 

maiorem  «76.    partibus    generare  ranio» 

duos,    fineulum  duplo  trunco  majorem» 

enorme  effet  &  absque  exeraplo.     fcgre- 

«ie  vmo   o!im    duftum  arter.ofum  alte- 

Fain  aortie  radicem   vocavt   Harvtms    P. 

61.  Deinde  ducms    «teriofus  _  mamteito 

conicus  tft  Needham  c.    f.   Nicel.  p,  f7. 

&   vidi  nrope  trunrum   tuifle    4?.  propc 

aortam  ?6.  Ex  anatome  connarata  etiam 

hucpertinet.    quod  in   cornice  ex   ven- 

triculo  dextro  via  in  aortam    fit  FliYLlC 

obf.  V    *♦.  loco  duftus  arteriot.,  eadem- 

que  fabrica  in  homine  vifa  fit  <*<*•  aajn- 


DE  CONCEPTU.  337 

dimlnutam  d  fanguine,  qui  per  ovale  fora- 
men,  &  ianguine,  qui  per  du£tum  arterio- 
fum  abiit.  biniitrum  tamen  cor  &  aorta 
eamdem  copiam  languinis  habet.  Circu- 
latio  vero  fanguirrs  perinde,  uri  in  adulto, 
aequabilis  ett.  Reliquus  etiam  fanguinis 
motus  nihil  diiFerr,  nifi  quod  fanguinis  ma- 
gna  portio  ab  arteria  aorta  per  utfibilicales 
ad  placentam  femur, 

DCLXXXII. 

ann,  i,  'bf.  110,  eoquein  corpore  arteria 
pulmonaLs  minor,  quam  aorta  fuerit. 
d  Foramen  ovale  multo  minorem,  quam  fex* 
tam  partem  fangutnts  Cavae  transmittit. 
Ufaque  enim  fingulatim  cava  veftigio 
ovali  amplior  eft,  cujus  tertia  forte  pars 
fanguinem  transmirtit.  duae  vero  tertiae 
folidae  funt*  Quartae  conparat  RIDLEY 
p.  190.  tertiam  vero  partem  fen- 
guinis  venae  cavie  inferioris  per  hoc 
ioramen  transmitti  credit  Verbeye* 
nius  II.  p.  41  f  Verum  ego  lumen  hu- 
jus  infenoris  cavae,  diftentae,  reperio 
ioif4  cum  lumen  diftracti  patuli  fora- 
miuis  ovalis  eflet  196,  aut  paulo  ultra. 
Cavae  vcro  fuperioris  lumen  erat  96 ie 
ut  in  eo  maturo  fetu ,  minima  omnino 
pars  fanguinis  per  foraroen  ovale  trans- 
mifla  fuerit.  Du&us  vero  arteriofus 
majorem  quam  dimidiam  partem  fan« 
guinis  cordis  dcxtri  in  finiftra  vafa  de- 
vehit  :  Omnino  enim  utrovis  ramo  pul- 
inonali  major  eft  MERY  Je  la  circuL 
p  1 1.  TAUVRY  p,  179.  &  ejus  lumen 
reperi  1600,  cum  lumfru   ramorum   ar- 

teriae 
Tom.V.  Pars  II,  Y 


338         DE  CONCEPTU. 

DCLXXXII. 

Vajrulis )  »  Quorum  ne  veftigia  adfunt , 
extra  graviditatenu  Haec  vafcula  uteri 
mole  augentur  a  primo  tempufculo  gravidi- 
tatis ,  ad  ultimum :  uterus  enim  in  latum 
extenditur  ,  &  iicut  uteri  moles  increfcit  % 
ita  etiam  vafcula  in  utero  diftenduntur. 
Hinc  fit ,  ut  uterus  ,  mire  craflus  in  virgu 
ne,  in  femina  gravida  enormiter  audtus  vo- 
luminc  ,  cralfitiem  b  tamen  eamdem  con- 
fervet:  nequeenim  haec  crafiities  eft  ano< 
vis  vafis  additis  ad  priora  ,  neque  ab  aufcio 
partium  folidarum  numero ,  fed  in  ipfa  ca  - 

vita- 

teriae  pulmonalis  eflent  1568-  iterumque 
du£tum  arteriofum  1849.  cum  ifti  eflent 
1341.  Roubault  minorem  aliquando  fuifle 
alterutro  ramo  fcribit  di/cors.  p.  6.  quod 
nunquam  vidi.  Verbeyen  du&um  arteriofum 
dimidiae  parti  pulmonalis  arteriae  conpa« 
rat  L.  11.  p.  372.  conf,  Trew  p  69«  kd 
major  eft.  Aortae  vero  vel  aequalis  eft,  vel 
paulo  major  ,  uti  refte  Mery  p,  50.  Rid- 
ley  p.  1 86.  &  Rouhault  ojjl  p.  74.  repon/t 
p.  12.  Ergo  pulmo  in  fetu  minorem  ter« 
tia  partem  fanguinis  totius  accipit,  quam 

non  facile  crediderim  excedere  JL  tctius. 

16 

In  juniori  vero  aetate  fetus  haec  portio 
dicitur  major  efle,  tunc  enim  &  ovale 
foramen  amplius  eft  not.  f.  ad  dclxxx. 
&  duftus  arteriofus  Sylveflre  p.  30.  ex 
Cypriano.  De  ea  re  experimenta  propria 
non  habeo. 

a  DCLXIV.  not.  t. 
b  DCLXXV.  not,  n. 


DE  CONCEPTU.  339 

vitate  vaforum  uteri,  quam  major  liquorum 
copia  diftendit,  Uti  vero  uteri  pori  dilten- 
duntur ,  lta  necefic  eit  etiam  chorii  c  poros 
diftendi. 

Praeparatur)  Incredibilis  vis  humorum 
eft  ,  quae  per  uterum  fertur :  vcrum  motu* 
eorum  humorum  lentus  d  cft ,  &  videntur 
calore,  qualis  incubationis  eft,  foveri,  & 
mutari.  Hi  humores  languis  fere  funt,tum 
chylus ,  quod  apparet  ,  cum  is  ipfe  liquor, 
qui  in  uterum  fluit  ,  etiam  ad  mamrnas  al- 
tero  dte  e  poft  partum  veniat  ,  ubi  chyli 
fimillimus  etf.  Fergunt  adeo  moveri  &  mu- 
tari  humoresifti,  donec  in  naturam  nutri- 
tii  humoris,  chylo  fimillimi,  mutatifuerint, 
qui  delatus  ad  internam  fuperficiem  uteri, 
ubi  uterus  placentae  cohaeret,  placentae  tra- 
datur,  iturus  ad  fetum  per  venulas  ,  quac 
in  umbilicalem  truncum  coniluunt.  Verum 
au&ores  fidiflimi  obfervatum  reliquerunt, 
chorion ,  in  ea  parte  ,  qua  placentam  non 
ambit,  contiguam  efTe  reliquae  parti  uteri  ff 
pariter  a  placenta  liberae ,  ut  om-nino  nuila 
Interuterum  concavum  &convexum  ovum, 
diltantia  reliqua  fit ,  &  tota  fuperficies  ovi 
totam  uteri  luperficiem  undique  contingat? 
Nam  ,  fi  vel  minima  aquae  portio  media 
interflueret ,   necefie  efiet   abortum  fequh 

Deinde 

c  DCLXkVL  not.  /. 

d  Ob  arteriarumlaxitatem,&  duritatem  atque 
p£rvitaiein  venarum  DCLXl.  not.  a. 

e  DCLXXXVI.  ib. 

f  DCLXXVJ.  not,  e. 

Y  2 


34o  DE  CONCEPTU. 

Deindcetiam  placenta  chorio  s  obducitur, 
ergo  &  in  ea  parte  neceile  eft ,  per  chorion 
venire  ex  utero  humores  omnes  ,    qui  a 
matrc  ad  fetum  ibunt.    Nunc  eo  tempore, 
quo  primum  concipiebatur  ,   fetus  minima 
parucula  fuit ,  quae  intra  hos  novem  raen- 
fes  majori  ratione  increvit ,  quam  fere  cre- 
di  poffit:  hoc  incrementum  omne  venit  ab 
utero  ,  adeoque  per  chorion.     ManifeftumL 
adfeo  eft  ,    chorion  membranam  efle  poris 
Inftruttam  ,•  qui  iimilibus  in   utero    poris  h 
refpondeant,  neque  enim  aliud  machinamen- 
tum  notum  eit  ,    quo  humores  tiansfuridi 
poffint.     Non  ideo  velim  docerc  artificium, 
quo  haec  membfana  operatur ,  id  enim  mi« 
hi  ignotum  cft  ,    neque  quidquam  docent 
etiam  ea    microfcopia  ,  quae  optima  funt; 
Sed  certum  eft  tarnen  ,  per  chorion  fuccum 
alibilem  ad  fetum  venire,quocunquedcmum 
id  fiat  modo,     Duplex  autem  per  chorion 
via  eft,  altera  in  placentam ,  ahera  in  eam 
partem    ovi ,    in   qua    nulla    placenta  eft, 
diximus  enim  nullam  uteri  particulam  efie, 
quam  chorion  non  obducat  intus.     Sed  ne- 
que  fpatium  inter  uterum  &chorion  medium 
iupereft,  hinc  fuperfetatio  ,  quam  adferunt* 
ut  dcmonftrcnt  chorion  alicubi  liberumefTe, 
ii  unquam,rariflimecerfecontingit  l.  Succus 
ergo pulpae uteri  vcnit etiam  in  chorii  partem, 
ubi  placenta  nulla  cft ,    &  inmediate  fubeffc 

amnics 


g  DCLXXVHI.  not.  n. 

h  DCCLXXVIll.  not.  k  feqq. 

i  DCXCIV. 


DE    CONCEPTU.  341 

arnnios  k.    Duplex  adeo  fuccus  ab   utero 
per  chorion  transfudat ,   fanguineus  alter , 

qui 

k  Amnios  verum  &  proprium  fetus  involucrum 

eft,  multo    chorio  firmior  ,     &   mcdiae 

etiam  membranae  robur  fuperat.  galeno 

probe  nota  fuit  de  util.  part,  L.  XV.  c.  4. 

cx  quo     theophilus    habet    p.  896. 

Tota  pellucet    aquofa   spigsl    deform. 

fet.  T.  V.  f.    ?.  intus   levifilma  ,    extus 

ob  cellulofam,  qua  mediae  nec~titur,fubaN 

pera  vesalius    p.  673.     rouhault 

Mem.  de  TAcad.  171 4.  p*  187.  Sub  pla- 

centa  leviter  rugofa  efl  >    noortwyck 

p.  17.  ibi  vix  a  reliquis  membranls  fepa- 

rabilis  hoboken  anat.     rep.     p.   ir$.    A 

funicuti  externo  involucro  oritur,   a   quo 

ad    aliquam    ab  amnio  diftantiam  fecedit 

DCLXXVJ.  nor.  b.  etiam  trium  aliquan- 

do  digitorum   hobokeno    rotante,    ut, 

flatu  fubinvolucrum  funiculi  inrniffo,bul- 

la  adpareat  inter  placentam  &  funiculum. 

Duplicem  effe  membranamFABRICIVS 

auclor  eft  de  form.fet.  P.  II.  c.  6.   &  nu- 

per  Cl.  NOORTWYCK.     Sed  ifte  me- 

diam  pro  amnii  lamina  accipir.     An    ve- 

ras  glandulas  in  brutis  habeat ,  non  dixe. 

rim.     Corpufcula  certe  albida,  copiofa, 

in   fuperficie  interiori  amnii  vaccini  vidit 

CI.  ALDE3  apud    MANGET  p.  547. 

&  N.  STENONIS  de  gland.  &T  imujt.  p. 

43.  &  HOBOKEN   anat.  feeund*   witul. 

p.  58.  f.  6,  f.  12.  f.  38.   (  etiam  in  fu- 

niculo  fimiles  f .  6.)  ;    &   HARDER    a- 

piar  obs»  8.  &  ZELLER  de  vita  ex  fu- 

nic  'pend,  &  COWPER  ad  T.  55.     Fu 

ftulofas  vero  appendices  in  intema  fuper- 

Y  3  ficie 


342  DE   CONCEPTU. 

qui  per  placentae  corpus  ad  fetum  venit,  al- 
ter  amnii  liquor,  qui  ex  utero  l  in  chorion, 

ex 

ficie  amnii ,  quae    per  infinitos  poros  11- 
quorem  fundant,  MAI  PIGHIUS  addit 
fojib.  p.  47.     In  homine  certe   glandulae 
nondum  vifae  funt :  neque  huc  trahi  debet 
unicum   glandulofum  granum  amnii  hu- 
mani  ,  iemel  ab  HOBOKENO  vifum  f 
quod  forte  grando  aliqua    morbofa  fuit. 
Latfea  vero,  aut  lymphatica  ,  in  amnio 
vitulino  ex  fufpicione  propofita  a  BAR- 
THOLINO  p.  315.    tum  a  MERYO 
apud  Ia  MOTTE  obs.  24.  nemo   accuw 
ratiorum  vidit ,   &    refutat  HOBOKEN 
anat.  ref*  p. » 52.  Nam  etiam  rubra  vafa 
in  homine  non  folum    parva  habet ,  ut 
VESALIUS  p,  673.     ARANTiUS   dt 
Jetu  p.  28.  SPIGELIUS  de  form    fet.  p. 
<;•  fed  omnino  nulla  HOBOKEN  fecund. 
hum.  p.  ai4  anat*  ref.  p.  118.  ruysch 
efiji.  xllL  p   10.  NOOR^WYCKp.u. 
Fila  tamen  fanguinea  vidit  HOBOKEN 
anat.  rep.  p.  15*.    In  brutis  vafa  habet , 
ut  in  vacca  HOBOKEN  1.  c.  p.  58. 
f.  3,  10.  13.  22.  DRELINCOURT  de 
amnio  n.  4.  H  ARDER  apiar.   obs.  8. 
RUYSCH  Tbes.  VI.    n.  57.  Inde  nata 
funt  illa  vafa  amnii ,  quae  ex  umbilicali- 
bus   dicit  oriri  H  ARVE  IUS  ex.  57. 
GRAAF  p.  284.  &   COWPER  ad   T. 
59,  &  venae  illae  ,  quas  inter   laminas 
amnii  repere  dicit  FABRICIUS  1.  c 
1  De   fontibns  liquoris  amnii  omnia  obfcura 
funt.     Veteres   folebant  pro  fudore  fetus 
habere.     Ita  Rufus  p.  45.  &   Galenus  de 
uti/.  part.  L.  XV.  C.  5.  ubi  quafi  fudorem 

vocat, 


DE   CONCEPTU;  343 

tx  chorio  venit  in  amnion ,  exfudat  in  ca- 
vitatem  ovi,  &  ea  aqua  elt ,  in  qua  medius 
fetus  natat. 

Cby 

vocat  ,    tum  Vefalius  p.  674,     Fahriciut 
L.  11.  c.  7.  Spigel  p.  5.  inter  rcecntiorea 
vero  Mauriceau  p.  220.  ScVieuffens  p.  23« 
Pro  urina  &  fudore  Riolanus  Q+lfy.WS» 
Verum    huic   fententiae  nimis  repu^nat : 
quod  &  ante  fetum  in  ovum  receptum  li-# 
quor  amnii  jam  reperiatur  ,    ut  ex  ovo 
fubventaneo  Malpigbius  auclor  eft  deform* 
pulL  app.   p.  2.  &   in  fecundo  ovo  ,    fed 
cui    fetos  nondum  ineft  vifibilis,   Harvei 
p.  2 81  *   Graaf  pi  286.    quod  porro  feta 
deftru&o  ova  humana  vacua  cum  fuperfti- 
te     liquore     amnii     paflim     reperiantur 
dclxxv    not.  a.  quod  denique  in  primis 
initiis  fctus  maxima  vis  liquidi  iit,    Har- 
<vei  p.  196.    &   centies  major    toto  cor- 
pulculo.     Jta   in   ovo   illo    pinnaeano 
DCLXXV.  not.  a.   enormis  aquae  copia 
fuit,     In  ovo   quadragefimo    die  unciae 
tres ,  h  quatuor ,  cum  fetus  formica  noa 
major  effet  Rio/an.  p.  388.     In  vituloun- 
decim  drachmarum  pondere  fesquilibrara 
humoris    amnii   reperit     Verheyen  11.    p. 
362.  Tunc   vero  minuitur ,   quando  fetu» 
grandior  eft  Harvei  ex.  65     Graaf  Jf  c. 
Tauvry  o.  1 49.     Ita  in  vitulo  tenero  cc- 
piofior  eft ,  quam  urina  ,  in  maturo  vi- 
gefies  paucior  Aldes  p.  546.  &  in  cunicu- 
lis  paulo  ante  partum  pene  nullus  Graaf 
€.15.    Id  autem  valde  repugnat  analo- 
giae.     Humor  enim  pericardii  &  pedtoris 
&  ventriculorum  cerebri  &c.  femper  pro- 
priam  rationem,  &  multo  minorem  ob- 
Y  4  fervat 


3U         DE  CONCEPTU, 

Cbylum  )  Liquor  amnii  nunquam  deficit, 
ergo  perpetuo  fuppeditatur ,  nunquam  fae- 

tet 

fervatad  vifcera,  ex  quibus  exhalat.     Scd 
praeterea  totus  fetus  proprio  muco  oblini- 
tam  cutcm  habet ,    Vefalio  jam  obfervante 
p,  674.  &  Arantio  p.  29.  tum  pro   nova 
re  nomine  undluofi  albi  pinguis  excremen- 
ti  propofito  a  Fabricio   P.  1>   c.  1 .    P.  II. 
C.  7,  &  Spigeiio  1.  c.  p%  6.  repetito  zDre- 
lincourtio    Periocb.  54.     Harveio  p.  514. 
Mauriceau  p.  468    quem  miror  ignotum 
fuifle  Cl.  Gutermanno    Comm.   Nor.  1731. 
hebd%  32    Is  mucus  huic  abundanti  fecre- 
tioni    non  favet       Qui   glandulas    amnii 
admittunt,  non  aliam  fcaturiginem  volunt 
Jiquoris  %  ut  Hoboken  anat%  fecund.  <vit*  p. 
175.  Zeller  1.  C  Keil  p%  m.    &  Coivper 
ad  T.  55.  pro  parte.     A   faliva  fetus  Lu 
fierus  deducit  de  humor.  c  48    Ex  mam- 
mis  fetus,  lacle  ferofo  turgentibus  Bobnius 
p.  29.  partem  vero  derivat  inde   Coivper 
in  Introd.  Repugnant  ,  quae  ccntra  fudo- 
rem  dicla  funt.     A  faliva  Sc  narium  mu- 
co  &  urina  fetus  Drelincourtius    Perioche 
42.  de  agnina  n.  38.     Ex  urina  denique 
Arantius  c.  28.  &   Carpus    p.  cclxi.  b. 
fed  ,  praeter  perfectarn  obftru&ionem  u- 
fethrae  dclxxxiv.  repugnant  experimen- 
ta.  „    In  fetu   penis  obftru&us,    ut  etiam 
faeteret  in  vefica  urina ,  &  tamen  multus 
liquor  amnii  la  Motte  L.  J.  c  24.     Ex 
vafis  amnii  repetit  praeftantifTimus  Mon* 
rous  ,  idque  injecla  aqua  demonftrarifcre- 
d\t  Edimb.  Soc.U.  p.  147.    tum    Vogli  II. 
p.  219.    A  lymphaticis  amnii   la  Motte 
obs.  24.  vel  a  gelatina  funiculi  Wbarton 

p.  246. 


DE  CONCEPTU,  345 

perpapillasfuniculip.256.minimas,  longi- 
tudinem  funiculiambeuntesftillarep.  243, 
Verum  fuccus  colliquainenti  etiam  ibi  re- 
peritur,  ubi  nulla  in  funiculo  gelatma  cft. 
Ex  duclibus  fucciferis  funicuit  fimili  fere 
modo  deducit    Munniks    p.  88.    nondum 
certe  demonftratis.     A    chorii  glanduiis, 
vafis  connexis  Ma/pi^.  poftb.  p.  47.  88. 
Ab  mero  denique  per    chorion ,   in  am- 
nion,  uti   Praeceptor,  repetit   la  Courvee 
p.  15  i.  E<vermrdus  ,  Tauvryus  p.  156.  & 
Needbam  o  2.  &  Verheyen  L.  1I#  p.  462. 
Ex  cotyledonibus  autem ,  quod  m  felibus 
manifeftum  efle  dicit,     N.  Stenonis  1.  c. 
Ab  utero  ,  transfudatione  aliqua,  tum  ab 
umbilicalibus  etiam  arteriis  Graaf  p.288» 
In  re  dubia  refpondere  difficillimum 
videtur.     Nulla  quidem  vafcula  pellucida 
dernonftrantur,  quae  a  chorio,per  roediam , 
in  amnion  veniant.     A  vafis  amnii  fepa» 
rari,  perinde  conje&uraeft ,   &  repugnant 
facculi  colliquamenti   liquore   pleni,  qui 
in  ovis  fubventaneis   reperiuntur  ,     repu. 
gnat  liquor  amnii  in  ovis  humanis  vacuis, 
&  proportio  demum  contraria  roagnitudu 
ni  fetus,  et  tempora,  quibus  ovum  ,  ha« 
clenus  liberum  ,  non  a  fetu  nimis  exiguo, 
fed  ab  utero  ,    per   poros  bibulos  chorii 
liquorem  traxit  omnem,    excepta  portiun- 
cula ,  quam  ab  ovario  habet.     Haec  ipfa 
ratio  eft,  quare  omnino  inclinem  in  Prae* 
ceptoris  fententiam,   fiftulas  rrempe  mini- 
mas  a  chorio  in   amnion  venire,  et  iftas 
perforatas  liquorem  exhalare  ,  quem   ab 
utero  inprimis  habeant.     Talia  vafa  Rou- 
haultus  rubra  vidit  ,    pellucida  adfuifte 
nihil  repugnat.     Pars  autem,  quam  ovum 
ab  ovario  adtulit,    et  a  femine  muliebri 
repetit  Riolanus,  p.  ^88.  ea  utique  exigua 
eft.  Y  5 


34^  DE    CONCEPTU. 

tet  »,  crgo  fempcr  recens  advenlt :  eftque 
verus  nutritius  humor ,  qui  a  maternis  ar- 
teriis,  per  earum  propriam  fabricam  elabo- 
ratus  recipitur  in  bibulas  fiftulas  chorii  , 
amnii>  in  cavum  ovi,  ut  in  eo  ipfo  humo- 
refetus  natet.  Sapor  n  ejus  blandus ,  dul- 
th  ,  fubfalfus  eft ;  in  cochteare  igni  expofi- 

tus 

m  Inde  dudum  Cyprianus  conclufit ,  dcbcrc 
aKqucm  circulum  obirc  ,  ne  corrumpatur 
P.  f  *•  9 

n  Subfalfus  iu  vacca   Aldes  p»   f*T.   Holcoken 

p.  71*.  Peyer  obf  21,    &    pullo  Schrader 

p.  180.    odore  &   faporc    grato  Everard 

p,    ifo,    Bartholinus    p,    joa.    fubdulcis 

Vieujfens    nov.    fyfi>   p.    12,    hydrogalae 

more,  aeceptus  matribus  Harvei  p.  io$\ 

pellucidus  Hobok  p.  71.    in  maturo  vero 

fetu  vifcidior  Aldes  £  Ci  Monroo  p,   174.. 

Maitrejean    p.    219^    (de    colliquamenti 

liquorc),  &  acrior    Bota.   p.    31-    Cfee- 

Jttfa,    p,     280      glutinofus     in     fetu 

humano  emarcido  ,  diu  in  utcro  rctcnto 

Cyprian.    glutinofus    denique    non   raro 

ettara  in  abortubus   humanis  minoribus, 

tofcies  reperiente  D.  Mauriceau  &  Muralto 

p.  613.  eolL  anat.  6c  gelatinae  fimilis  Need» 

%/tm*  c,  *.  Gibfonm  autem  in  maturo  fetu 

•  tenuiorem  &  (alfum  facit   Edimb.  foct  I. 

p.  200,   A  fpiricu  nitrt  incraflatur  &  can- 

defch  Langley   p.  166.    ab   alumine    In- 

fpitTatur     Tauvry     p,     148.      in     igne 

non  cogitur  Needbam  Tauvry  ib.   Lifter 

de    humor     p.   440.     Sbaragli   fcepf  11. 

P.  41  f.  Bellinger.  p.  4^.  Subinde  coagula 

in  hoc  liquore  natant,    quae    frequentia 

aitcffe  Needbam*  rariora,  fere  adhacrcn^ 

tla 


DE    CONCEPTU,         347 

tas  concrcfcit :  lentius  tamen  ,  quam  albu- 
men  ovi,  aut  fanguinis  ferum ,  cui  pro- 
xime  accedit  ,  aut  alburr.ini,  cum  aqua 
concuflo.  Duplex  ipfi  utilitas  eft  ,  conti- 
nerefetum,  &  alere  ©.  Fetusomnis,  et. 
iam  in  utero ,    fi  obftetricis  digitum  pre- 

hen- 

tia  faeiei  internae »  &  forte  glandulas 
Hobeken  §mm.  fec.  vit%  p,  73»  a;j\  Mihi 
omnino  tn  fetu  humano  amnii  liquor 
fimiilimus  videtur  humoris  ,  qui  in  peri- 
cardio,  XieL  p.  409.  (copiofior  Tauvry 
P« '/?')  pe£ore,  abdomine  Verbeyen  \). 
P  379*  fetus,  copiofe  reperitur.  Rubet 
certe,  quem  vidi,  tenuis  eft,  exhalat  reli- 
Sis  cafcofls  ftrigmentis,  (quae  in  bruto* 
rum  liquore  pericardiaco  etiam  Cl,  Aldes 
vidit  p,  5*48.)  ab  alcohole  vero  adfufo 
albefcit. 

o  Cogi  dixerat  Vieuffens  p.  23."  &  Bohn.p,  2S. 
ita  tamen  ,  ut  in  maturo  fetu  minus 
cogeretur,  Sed  omnino  plerumque  noa 
cogitur  :  uti  ex  Ruyfchii  praeparatis  ovis 
demonftratur  :  haec  enim  liquorem 
amnii  continent  pellucentem ,  uti  paflitrt 
monet  Thef.  XI.  n.  122.  neque  mihi  nmilia 
defunt. 

o  *  An  fetus  per  os  alarur ,  celeberrima  quae- 
ftioeft,  quam  adtigi  DCLXXVlll,  not.&. 
Ergo  hunc  fuccum  alibilem  efte,  poft 
Bemocrhum  >  qui  apud  Plutarchum  legi* 
tur  docuifle  „  fetum  per  os  ali,  Har- 
veius  aufror  eft  exerc.  f 8,  &  per  os 
folum  ,  poft  prima  initia  ,  quibus  pcr 
umbilicum  alebatur  p.*i99,  &  in  puilo 
pariter  colliquamentum  deglutiri :  cum 
prius    omnes   fcnptores   humores    fetus 

inter 


3+S         DE  CONCEPTU. 

hendere  potuerit ,  fugit  *  ilico.  Infans 
recens  natus ,  fi  continuo  a  morte  apertus 
fuerit,  ventriculum  plenum  habet  cafeo- 
lis  «    itrigmentis,  quaft  albumine  ovi  vidti- 

tafl/et, 

inter  excrementa  numeraffent.  Porr^ 
huc  pertinent  Harveii  experimentis  ufus, 
fed  ratiocinator  Claudius  de  la  Courvee 
de  nutr\tm  fet.  1  to to  ,  &  Needham  c.  5. 
tum  IVharton,  Diemerhroeck  p.  tit  Bar- 
tholinus  p,  315%  Hoboken  anat,  repet. 
p.  444.  vtfg/.  p.  ioo„  Graafp.  187.  iqi. 
B^»  p.  ji,  Tauvry  p.  i6f„  Corvper 
introd.  Lijler  c.  48.  fcerte  deglutiri  ad- 
firmat)  Verheyen  11.  p.  30*1.  Kei/  p.  mj 
Hfi/ier  p,  tro.  Tfw^  de  Chylofi  fet.  & 
*fe  differ.  fet,  p.  110,  Kaauvv  n-  1049. 
Gibfon  Edimb.  foc,  \t  Aliquld  etiam  fubire 
per  os  admittit  Cypriant  p.  47,  aliquid 
autem  per  cutem  recipi  Kaauvv  n.  1049. 
poll  vetuftiflimas  Alcmaeonis  conje&u- 
ras  v  &  recentiores  Diemerhroeckii  p.  22J, 
&cVieuffcnii  nov.fyft.  p.  24.  Ultimis  tamen 
temporibus  amnii  liquorem  inutilem  eiTe 
Sc  acrem  ,  Sc  per  umbilicum  folum 
fetism  ali  Harveius9  Needham ,  Bohnim  & 
Gibfonus  concedunt. 

p  Vide  cenfentientera  Traeceptori  Galenum  de 
util,  L%  XV.  c  7.  &  Harveium  p.  19$. 
fetum  nempe  m  ipfo  partu  verfantcm, 
digitum  adprehendere  &  fugere,  Dudum 
Hippocrale*  de  carnihus  n.  8.  8c  Diocles* 
carunculas  fetum  fugere ,  dixerant,  fed 
rudiori  modo,  ut  crederent  cotyiedo- 
nes  uteri  exfugi. 

q  Ex  principibus  nrgumentis  eft.  Liquor 
nempe,  qualis  in  amnio ,  etiam  in  ven- 

tri- 


DE    CONCEPTU.  3+9 

triculo    &    inteftinis    fctuum    reperitur, 
firailis  colore ,    (aporc ,  gluaiofitate ,  ex« 
pcrimentis    cum    chemicis     reaoentibus 
fa&is..  Jta  invencrunt  Fabricius  P"I.c,»o, 
Harvei  p.  238.   1^5.   Wharton    p     147* 
JEverhard  pt  61.  94,  1*6    137,   Needhzrn 
c.  3.  Barthol.  ad    £for/2    p  69.   >*/</«  p. 
5*47.  Verbeyen  11    p.  362.  Brendel  denutr. 
fet.  n.   11.    Brunner    de  pancr.     p    146. 
Hobohen  jecund.  vitul.    p.  24,  N".  Stenonis 
Jla.    Hafnm  U%    p.    218.    Gr«a/  p.    287. 
Tauvry  p.    iyo-     Tiling,   de  plac    p.  ijf. 
Maurocord,  p.  oS,  J,  M.  Hofwan    e.  n.  C. 
C*»f,  X  app.obf.  46.  Trro>  <fc  <//jf.  /**,  p,uo. 
Harvei exerc,  *i.  &  in  pullogallinaceo  £>e#- 
y&^  apud  Maitrejean  p.  ji6\  lAgirvtl   p„68. 
197.   &  in  infanre  Hi?i/?er    de  fall.  exper0 
p.  14.  Muralt  vadem  p    +ic.    (cjui  fuba* 
cidum ,    facile  coagul  biletn  fuifte  dicit.) 
Scro  laclis  vero  conparat  in   dan)is  Har- 
veius    p.    138,     &  .la6H  cca£ta  in   avi» 
bus      Harvei      p,     6  .      69       197,     &: 
Schrader     p.     179-     Ti//ȣ     p-    i$f.     eC 
JZyJfonius    apud    Schook  de  fgnatur,  fetus 
p.  ^4.1a6H  denique  Malpighius  de  formjet* 
p.  II.  Harveius  p.  68,  69,    acidumque  in 
ove  fuiffe  lego  in    e.  n.  c.    Dec.  u  $$f\ 
ica..  &    in    monftro    mortuo  nato  Faber 
apud  Hemandez  p.  603.     Ego,  ut  pleri- 
que,     gelatinarn  rubeliam  reperio  ,    fila 
trahentem,  qualis  humanae  amnii  liquor 
eit.       Neque   liquor  fblum  ,    fed  concre- 
tiones  pingues   fimiles,  &  in  ventriculo, 
&  in  amnio  natantes  reperit  AUes  p.  C46. 
Rudbeck  obfm  9.    Demum  hunc  liquorem 
amnii  continuo  duftu  per  os  &  fauces  & 
ventriculum    congelatum     reperit    Treiv 
dschyLftt.  n.  26.  &  ///.  flir^fcr  not.  37. 

Deni* 


3;o  DE    CONCEPTU. 

taflet ,  inteftina  vero  tenuia  mafli  cibaria  * 
vafa  demum  laftea  s  chyio  repleta  funt, 
certiflime  omnia.  Hic,  Leidae ,  fetus  f uit 
a  matre  ha&enus  fana  natus,  cui  mala  arte 
obftetricis ,  ruptis  involucris ,  abdomea 
apertum  fuit  S  ut  inteilina  pendula  per 
tenuiiiimam  cutem  adparerent ,  &  poterat 
oculis  ufurpari  motus  chyli  ,  ex  tenuibus 
iiueitinis,  per  lafiea  fluentis ,  cum  tamen 
fetus  nihil  quidquam  alimentorum  unquam 
admifTiflet.  Ergo  ventriculus  ,  &  tenuia 
inteftina  ,  in  fetu  eodem  ,  quo  in  adulto, 
funguntur  oflicio  »;  juflitque  haec  organa 

DEUS 

Denique  ipfcs  pilos  cutis  vituli ,  qui  certe 
non  potuerunt ,  nifi  per  os  in  cclon  fetus 
venire,  in  craffis  reperit  imeftinis  Aldes 
p.  548.  &  faece3  proprias  raro  cafu  ex- 
cretas  Needham  c.  V.  &  Ar.  Stencnis  I.  c. 
in  ave  vero  flercus  proprium  in  ingluvie 
Deu/ing  p.  $7$.  apud  TILINGJUM* 
Viciiiim  in  quinque  catulis,  ore  deilitutis, 
vemriculum     inanem    reperit    GRAAF 

pf  2Q2. 

r    Puer  llatim  a  partu,    nullo  cifao  adfumto 
vomuit  LANZON    animadv.  33.  liquo 
rem  ladi  fimilem   DIEMERBROECK 
p.  224. 

s[Ex  fetu  vafa  la&ea  omnino  depinxK: 
VESLING  c.  VUU  T.  2.  f.  1.  Duclus 
thoracicus  in  fetu  faciie  reperituf ,  fed 
rubella  lympha  plenus  ,  uti  fere  in 
adulto. 

t  Hujusmodi  calamitates  ruvschius  de- 
fcribit  ihfijz*  73. 

u  Cum  &  fcybala  praepsrent  DCLXXXM, 
&  chylum. 


DE    CONCEPTU.         3St 

peus  affuefccre  ci  muneri ,  cui  poft  nati- 
vitatcm  erant  infervitura.  Haec  materies 
alibilis  humor  eft ,  qui  per  duas  membra- 
nas  transiudat ,  uti  in  ovo  gallinaceo  vitei- 
lus  albumen  omne  recipit,  itque  per  amnion 
tradit  in  colliquamenti  iacculum.  Ergo 
fetus  ex  antiqua  hippocratis  doitnna 
nutritur  &  fanguine ,  adveniente  per  venas 
umbilicalcs,  &  liquore  amnii,  quem  per 
os  accipit.  Ratio  duplicis  alimenti  haec 
eft.  Animal  non  poteft  generare  x 
rubrum  fanguinem  nifi  pulmonis  ope,  vel 
branchiarum  ,  fi  ex  pifcium  genere  fuerit. 
Verum  pulmo  nihil  agit  in  fetu  ,  branchiac 
non  ad(unt<  Ergo  chylus  quidem  ,  & 
teliqui  humores  praeparan  poflunt ,  fanguis 
praeparari  nequit  ,  cum  pulmo  non  ope- 
retur.Et  tamen  fetus  nihilofecus,  quamadul- 
tushomo,  verum  rubrum  fanguinem  haber. 
Videtur  adeo5  partern  fanguinis ,  quae  in 
corpore  fetus  dellituitur,  &  eget  aftione 
pulmonis,  per  umbilicales  arterias  aman- 
dari  verfus  uterum  &  pulrroni  materno 
reddi ,  ut  ibi  fruatur  pulmonis  effe&u  r. 
Tunc  vero  de  fanguine  materno  per  pla- 
centam ,  &  venam  umbilicalem ,  tantum 
redire  in  fetum  fanguinis ,  elaborati  in 
matcrnis  pulmonibus ,  quantum  fanguinis 
in  pulmone  non  elaborati ,  per  arterias  ex 
fetu  in  matrem  iverat;  atque  adeo  fetum 
per  venam  umbilicalem  non  proprie  nutri- 
ri ,  fed  accipere  id  beneficium  ,  quod  fan- 
guini  ex  adtione  pulmonum  accedit.     Vera 

autcm 

x  Pofle  utique  vide,  DCLXXVHK^ 
y  DCLXXlX,  iiot,  aa> 


35*         DE    CONCEPTU. 

autem  nutritio  fetus  fit  humore  per  os  & 
nares  z  accepto ,  nam  os  naresque  in  feiu 
eo  humore  replentur  in  recens  nato  ,  qui 
m  duodeno  ,  bile  &  pancreatico  fucco  ad- 
fuiis  elaboratur  ,  in  vafa  ladtea  fetus  recipi- 
tur  ,  &  per  ihoracicum  duftum,  venit  in 
cavam  venam  fetus,  &  cor  dextrum,  inde 
partim  per  pulmones  ,  partim  per  fora- 
men  ovale  duftumque  arteriofum  in  aortam 
transit,  hinc  in  pmnes  arterias  venit;   & 

porro 

2  Non  ignoro,  quae  contra  hanc  nutritionem 
dixit  Monrous,  &  fimillim&  demonftratio- 
ni  credit  Cl.  Noortwyck :  &  quae  paiTim. 
opud  fcriptores  reperiuntur,  qui  vererum 
do6trina  rcnovata  humorem  amnii  nu- 
tritium  efTe  negarat,  Mauriceau *  F,  Hof- 
mm  p.  4fi.  Stahl.  p,  f  i  F.  Bellinger  of 
the  nutrition  of  the  fetus  toto  libello, 
ChefeUen,  Mery  in  Comm.  Beg  1700* 
Gahrliep  £.  N.  C,  Dec,  II.  ann  10.  obf  4. 
"Reuhault  1714,.  p.  195-  Nenter  &c.  Nem- 
pe  1 .  Liquorem  non  alibilem  efle  ,  cum 
non  fit  coagulabilis  Mauriceau  p.  221.  & 
ex  ipfis  fetus  vafis  fecernatur  Monroo  p. 
179.  2-  Fetum  non  pofle  dcglutire,  quod 
os  *  claufum  habeat,  praevalente  robore 
.  jnufculorum  tempoYzYium Monroo  p  292, 
&  ita  in  fetu  humano  reperiri  Noort- 
jvyck  p.  16.  atque  linguam  paiato 
adplicatam,  &  pharyngem  claufum,  utnihii 
liquoris  fubiret  Monroo  ib  etiam  in  pullo 
Maitrejeany.  221.  quaha  etiam  habet 
1).  Beilinger^.^  Addifoletabsquerefpira- 
tione  nullam  in  homine  deglutitionem  efle, 
ncque  adeo,  etiam    aperto   orc,  defcen- 

furum 


DE    CONCEPTU.         353 

porro  dc  eo  fanguine  ex  aorta  fanguis  in- 
eptiffimus  venit  per  arterias  umbilicales  in 

placen- 

furum  amnii  fuccum  ,  donec  aeris  ufura 
libcra  f uerit  Nenter  fhyfioU  p.  33$  Rou* 
Inault  1.  c.  Hinc  pullos  fatctur  M$nroo 
os  aperire  >  deglutire  negat  p  119.  6c 
tcftatur  fe  lac  in  amnion  vituli  infudifle, 
nihil  tamen  in  ventriculo  reperifle  p. 
J9f.  %r  Repertos  efle  fetas  absque  ore 
Ciefelden  p.  179.  Littre  Mem.  de  P  Acad. 
J7oi>p.no.conf,DCLXXVll  /.  acephalos 
demum,  non  rariflimo  cxemplo  5  & 
unam  canem  quinque  absque  ore  catu* 
los  genuifle.faecibus  tamen  alvi  non  defli- 
tutos  Graafp,  191.  &  in  agno  ,  cui  os 
inpervium  eflet  ,  tamen  gelatinam  In 
ventriculo,  meconium  in  inteftinis,  re- 
pertum  fuifle  Hift.  deVAcad  1715-  <>&/>. 
4«  Liquorem,  qui  in  pullorum  ventricu* 
lis  reperitur,  mucum  efle  Riolanus  p.  410, 
Monroo  p,i  f^.etiam  in  avibus  iD.p.  214.' 
diverfum  ab  amnii  liquore  ,  hunc  enim 
in  amnio  vifcidum,fuicum,in  ventriculo 
rero  pallidum  &  aliter  diverfum  fe  re- 
perifTe  id.  p.  1S2,  &  Bellinger  p.4i\  qui 
vifcidum  fenper  in  ventriculo,  tenuem 
&  evaporabilem  in  amnio  fub  fines  ge~ 
ftationis  rcperit  j  &  Gahrliep,  qui  acidos 
dicit  efle  vomitus,  neque  rubicundos,  ut 
amuii  aqua  E,  N.  C.  Dec.  11.  ann.  10. 
vbf.  4,  Ergo  malunt  humorem  amnii 
fecerni  a  glandulis  oris  Mery  Mem.  de 
VAcad>  IT09.  pc  zi,  oefophagi  &  ventri* 
culi  Bernhardi  d.  de  nutrit.  fett  n.  14, 
Addipoflet,     legi  exempla,    ubi    ruptis 

racm- 
Tom.  V.  Pars  II.  Z 


354         DE  CONCEPTU. 

placentam  ,  &  matris  fanguinem,  quae  tan- 
tum  boni  fanguinis  fetui  reddit  per  umbili- 

cales 

membranis  fetus  diu  fupervixerit.  Fetus 
manum  exferuerat,  deinde  retraxit  8c 
ad  maturitatem  geftatus  eft  L.  Boun 
geois  L.  11-  p,  6.  Hollerius.  E.  N.  C  Deem 
II.  ann.  f.  obf  i  3.  Abortus  ruptis 
membranis  repofitus  &  retcntus  cft,  fi 
fr!cs  Bartholino  hifl,  5  7.  O»*.  IV  Indc 
videtur  fequi  ,  liquorem  amnii  non  eflc 
neceffarium  alimentum.  Creditadeo  Cl, 
Monrous  vaporem  efTc,  exhalantcm  ab 
arteriis  amnii,  &  fubinde  per  venas  re- 
forbtum  p,  1+8.  qui  repleat  vacuum 
amnion,  ut  fetus  mobilis,  &  tamen  a 
conprtflionibus  externis  tutus  coafervc- 
tur  p.  188.  Copiofum  cfle  fub  initia 
fctus,  uti  in  languidis  acgris  aquae  paf- 
lim  congeruntur  ,  quod  exbalantibus  vai 
lis  fatis  roboris  fuperfir,  reforbcntia  in 
debilitate  fere  quiefcant,  IDEM  ftatuit  pj 
13Z.  neque  adhuc  certum  elTe  ,  ante 
partum  coafumi  p.  184.  Infervire  porro 
dilatando  utero,  ita  ut  rrinus  doleat; 
quara  a  figurato  fetu  Cyprianus  p.  47.  &c 
taciiiori  geftationi  cum  minori  matris 
incommodo  Galen  L.  XV,  c.  f,  demum, 
partum  faciliorem  reddcre  Galeno  jam 
obfervante  de  util  part.  L#  XV.  c.  f.  8c 
Liftero  p,  444,.  &  aliis, 

Verum  ne  Praeceptorem  deferam,  tnuU 
ta  faciunt.  Non  coagulari  aliquando,  jn 
calore  tanto  ,  -quantus  arteriofi  utert 
incubatio  eft,  non  miror,  Nam  etiani 
uteri  vafa  lymphatica  in  brutis  liquorem 
habcnt  ,  qui  perfpirat  totus  Malpighius 

piftk 


DE  CONCEPTU.  3SS 

cales    venas ,  quantum    ab    eo   deterioris 
eruoris  accepiu     Et  uno  verbo  chylificatlo 

ia 

poftb  p*  46*  &  fecundi  ovi  albumen  ab 
incubatione  omnino  flnidius  fit  Gahrliep 
l  c.  idcmque  modo  concrefcit,  modo 
xninin  e  Monroo  fatente  p.  »00.  Nam 
hora  330.  liquor  colliquamenti  induratur 
in  fervida  Maitrejean  p.  208,  &  die  1 4. 
Maif  incub,  p.  9.  Sed  dic  nono  f  negat 
coire  hunc  liquorem  idem  p,  1S1.  i8jc 
&  negat  unquam  coire  Bellinus  de  tnctt* 
cord.  p  34«  &  Schrader.  Ut  omnino  in< 
conftantia  in  experimentis  videatur  pen* 
dere  a  majori  &  minori  gradu  incalefcen- 
tiae  &  incipientis  quafi  putredinis  in  hoc 
liquore.  Denique  ne  fanguis  quidem  in 
fetu  ,  uti  in  adulto  cogitur,  manifeflo 
argumento,  etiam  alibiles  humores  in  ea 
aetate  tcnuiores  efle.  Porro  fetum  omni- 
no  deglutire  certum  eft\  neque  diffitetur 
Cl.  Noortwyck  p,  1 99  Nam  fetus  huma* 
ni  os  quidem  a  morte  claufum  etiam  re- 
perio  ,  uti  in  aliis  refpirantium  cadaveri- 
bus  frequens  eft.  Sed  alii  aliter  repere- 
runt  Cuniculo  ty.dierum  Graafp.  3  1 1  8c 
trimeftri  fefui  os  hiat  &  labra  didu&a 
funt  Everard  p.  94.  Langley  os  apertum 
z.  menfc  vidit  p.  165-  &  in  mortuis  vitulis 
lingua  fuper  maxillas  eminet  Stalpart  van 
der  Wiel  Cettt.  II,  obf,  32,  neque  poteft 
esnonhiare,  cum  in  fetu  humano  la- 
bra  nulla,  ri&us  inligniflimus  fit  Harvey 
p«  239.  Riolan  p.  411,  Kerkring  et  Bian* 
chi  in  figuris  In  fetu  pollicis  magnitu-. 
cline  os  ampliflime  fifliim  Venette  p  266. 
conf.  Gikfonh  p  182.  Verum  etiam  vi- 
2  2  vos 


35&        DE  CONCEPTU. 

in  fetu  ipfo  perficitur  ,  fanguificatio  vero 
ex  majori  parte  ope  materni  pulmonis  per- 
agitur. 

DCLXXXIU. 

vos   fetus  in  amnio  hiantes    citavi    ex 
Tlatero.     Pullus   die   7.    roftrum    aperit 
Uarvei  p.  6z%  197.  et  unJecimo  Schra- 
der.   Ore  aperto     lingua    exferta    natare 
Bartholinus  vidit  ad  Horftium    p.   69,  8c 
hift.  II.    n.  8  2.    Cornelius  Confentinus  p, 
%6o*  et  alii.  Movere  demum  linguam  ti 
deglutire  oronino  vidit  Schacher  dedeglut. 
p.  if.  et  liquorcm,    uti  dixi  ,  ex  amnio 
per  os,  et  oefophagum,  in   ventriculum 
continuo  filo  AibiifTe,  frigore  conftriclum 
Trevv  et  Heifter,     Ipfe  demum  Monrous 
fatetur  in  vitulis  p.  190.  os   hiare,      Sed 
hiante  ore  liquor  a  preflione  atmofphaerae 
m  vacuum    determinata    omnino  absquc 
rootu    deglutitorio    fubit   in    catellorum 
xnortuorum  ventriculum,dura  os  vero  clau- 
fum  eft.nullo  atmonfphaerac  ponderefubit 
Staehelin  fpec,  anat.  bot.  173 1,  n.   10.    Si 
ergo  os  apertum  eft  in  fetu ,  ct  in  liquore 
«atat,    et   liquor   copiofus  fimilisque  in 
ventriculo  reperitur,  et  demonftratum  eft 
prefTu       fubire,   quidni  ls  liquor    fit  ex 
amnio  ?   et   fl    ventriculum    fubit»  quid 
aliud  facit  ,    nifi   nutrit?  Mucum  autcm 
ventriculi  effe  nemo  crediderit     Nam  in 
vitulo  maturo  ad  triginta   ct  quadraginta 
uncias  repcrit  Aldes  p  547-  fuperomnem 
muci  aut  exhalantis    liquoris     proportio- 
ncm.     Deinde  omnino  tempus  fuit.quo 
fetus  vix  nifi  per  os    ali   potuit;     dum 
nempe  vermiculi  fpecie  vixit,  quem    plus 
qutm  probabSe  cft,  oranium    aquatilium 

anima* 


DE  CONCEPTU.  357 

DCLXXXIll. 

Fascts  )  a  Fetus    tertio  b  jam  menie  in 

craffis 

animalculorum  more,  per  os  alimentum 
fumfifle  Iterum  dum  ovum  liberum  fuit 
neque  villos  exferuit,  credibile  eft  ipfam 
lympham  ovi  fetuni  aluifle  Brelincourt. 
farerg.  de  ovis  n.  4.  Berger  p,  470  uti 
pridem  Galenus  femen  muliebre  pro  pri- 
mo  fetus  alimento  habuit  de  util. 
fart,  L,  XI V  c.  11  et  nuper  Diemcrbroeck 
p.  177,  Sed  maximum  etiam  analogiae 
robur  eft,  quae  demonftrat,  omnium  wi- 
fe&orum  et  pifcium  plerorumque  fetus  de 
ea  materia  unice  vivere,  quac  in  ovo  eft, 
cum  umbilico  deftituantur  Rai  Jynops 
quadr.  p,  4S.  Denique  fctus  illi  umbilico 
nullo,  et  animalia  quibus  aut  nulla,  aut 
©bcuriflima  placenta  eft  DCLXXVlU, 
not  h.  per  os  fuiflie  nutrita  necefle  effc. 
Facile  tamen  crediderim  ex  ipfa  conparata 
inultitudine  !iqu«ris  amnii  plus  in  initiis, 
minus  fub.fiaem  per  osadfumi,ct  forte  ante 
partum  mora>  atque  calore  ita  acrcm  reddi, 
ut  ex  caufis  fit,  quae  partum  irritando 
faciunt, 

a  Solent  vulgo  hae  faeces  adduci  inter  argu« 
menta  cibi  pcr  os  adfumti,  eoque  fco- 
po  Fraeceptor  adfert.  Verum  alh  coatra 
mere  a  muco  &  liquore  glandularum  oe 
fophagi  &c  efle  ftatuunc  Monroo  l  C. 
Bernhard  de  nutrit,  n,  14.  &c.  Nenter 
p.  338.  Agnum  ore  inpervio  habutfle  & 
gelatlnam  in  ventriculo  &  in  craflis 
meconium  Uift.  de  VAcad.  ijtf.  n,  4. 
74  3  Mihi 


35»         DE   CONCEPTU. 

craflis  inteftinis  faeces  habet,  eo  plures  fe 
continuo  d  ,  quo  propior  nono  menfi 
fuerit.  Quardo  prius  exftinguitur  9 
quam  aerem  hauferit  ,  tunc  ab  ano 
furium  totum  colon  intritinum,  ejus 
tres    figmoideos    flexus  ,  caecum,  appen- 

dicem 

Mihi  videtur  utrumque  liquorem  con* 
currere,  Fame  enim  enc&a  animalia, 
quibus  faliva  &  biltf,  &  reliqua  adfunt, 
nullas  in  inteftinis  faeces  habefit.  Ita 
Graafius  vidit  aliquas  fed  paucas  faeces, 
in  catulis  absque  ore  natis  p.  292 

b  Tertio,  &  quarto  menfe»  ftercus  flavefcens 
in  craflis  eft  Everard.  p.  i$7.  Hor  forte 
album  meconium  eft  ,  dic"him  Arificttli 
Tnift  anim.  L.  Vll  c.  13.  Quarto  menfe 
meconiun  Harvei  p,  185-.  In  cunicuiis 
dic  if.  a  conceptu  ftercora  in  craflis 
Everard  p.  137,  tum  in  pullo  gallinacco 
Harvei  p,  69.  Tiling.  p.  ijjv 

c  Rccle  autem  copiofum  vocat  Arantim 
de  fetu  p.  37  cum  crafia  onmia  aequa- 
bilitcr,  in  cylindri  fpecie^  ,  8c  tenuium 
non  minimam  partem  repleant,  e  viridi 
fufca,  mollia,  &  fapcnis  nigri  fimilfa. 
Amaram  fuifTe  faeccm  in  recens  nato, 
lego  in  E,  N  C.  Dec.l.  ann6.  ^/282. 
quod  miror,  nam  bilis  ipfa  eo  tempore 
infipida  eft. 

&  Hinc  forte  eft  ,  quod  inteftina  fctus  ali- 
quanto  longiora  fint  D.  de  Marehettis 
p.  j-r.  Hirfchel  de  differ.  fet  n-  13.  ft- 
pties  nempe  fuperant  corporis  proprii 
longitudinem  Vesling.  c.  8, 

e  Ver* 


DE  CONCEPTU.  359 

dicem  e  vermiformem ,  &  Ilei  f  ultimam 
partem  plenam  habet  ftercore ,  quod  a  ni- 
grocolorc,  confiftentia  ,  tenacitate,  &  pin- 
guitudine  peculiarl  ^nmvttv  dixerat  f.  papa- 
verculum  ,   qua  voce  iatiniflimus   celsvs 

ufus 

c  Veteres  folebant  inteftinum  caecum  (  nempe 

appendicem),  pro  quadam  apotheca  me- 

conii  habere  ,  hinc  in  fetu    pro  portione 

grandius   dixerunt  e(Te  Varolius    p.  112. 

Spigelius  1.  c.  c.  j8.  Marchett.  p.  55.  Mo* 

linctt.  p.  336.  Bartholin  p.  296.    (&  cum 

ternpore  minui    Everard.  p.  185.),  facci- 

busque    repleri     Linden    p.   53.   atroque 

fucco  Molinett  I.  c  abufi  illa  nimia  am- 

plitudtne  caeci  animalium.     Res  ipfa  mo- 

dice  vera  eft.     Paulb    quidem   majus   efl 

caecum  4  quam  pro  adulti   corporis  por- 

tione  Morg.  epift,  XIV.  n.  39.  video  enim 

dimidio  ileo    aequale  eflfe:   abfolute   vero 

majus  efte,  recte  negat    Riolanus  p.  387. 

Alia     etiam    direclione  ,     manifeftiflime 

continuat  direSionem  coli ,    atque   ex  eo 

conicum  continuatur  Tre<wt  de  differAsiJ* 

78.  Sed  faecibus  diftentum   nondum  vidi. 

In  caeco  nullum  meconium  fuifle  (  nem« 

pe  appendicula)  Har<vei  p.  185.    e»  n.  c. 

Dec.    11»    annm    4.    obs.    115.    ASi.  Balthm 

1699.  P-  2C\     Caeterum  vide  ClX.  not.r. 

f  In  Ileo  flavum  ftercus  Marc-  1.  c.  Barthol. 
1.  c.  Verum  etiam  viride  genuinum  me- 
conium  in  ileo  &  jejuno  vidi  ,  &  Dre/in* 
court  Perioch»  47.  In  Ventriculum  de- 
mum  nonnunquam  adfcendere.,  demon- 
ftrat  meconii  a  partu  vomitus  Mauricean 
obs.  300. 

Z   4 


360  DE  CONCEPTU. 

ufus  eft.  Ex  hoc  phaenomeno  certi  conclu- 
dimus ,  fetum  jam  tertio  roenie  geftationis 
chylum  digeffifle,  &  ex  reliquiis  fucci  nu- 
tritii  confecifle  faeces  ,  quae  non  abeunt 
In  maternam  alvum  ,  &  in  apotheca  pro- 
pria  reconduntur.  Inde  adeo  plena  faece 
appendicula  vermiformis  fetuum.  Neque 
enim  fphindter  8  ani  exire  finit  faeces,qucm 
homo  absque  aeris  adminiculo  nequit  fupe- 
raie.  Eo  vero  temporis  momento,  quo  fe- 
tus  prima  vice  aerem  adducit ,  eodem  etiam 
alvum  deponit.  Quoties  ergo  in  partu  fae- 
ces  egeruntur  ,  certum  eft,  fetum  jamhau* 
fiife  aerem,  &  in  praefentiflimo  vitae  peri- 
culo  verfari.  Niii  enim  eo  ipfo  tempore 
extrahatur  ,  fuffbcatus  eft.  ln  utero  de- 
mum  ftercus  nemo  reperit. 

Mucuyi )  Fetus  totus  turget  muco.  Na- 
rlum  cavitas ,  &  membrana,  quamlatepa- 
tet ,  Schneideri ,  muco  *  undique  replentur. 

Sa- 

g  Reperio  tamen  paflim,  certe  in  animalibus, 
faeces  alvi  in  amnion  integram  effufas. 
Jn  fuibus  N.  Stenonis  1.  c  &  in  apris 
Redi  lettereVoL  V*  p.  172.  In  vitulo 
Cl.  Weifs  Cotnm.  Nor.  1735«  n.  1740.  In 
dama  Harvei  p,  23  8.  ln  ove  Har*vei  p. 
243,  E.  N.  c.  Dec.  II.  ann.  I.  obs.  154. 
Graaf  p.  287.  In  homine  denique  Car. 
fus  p.  CCLVIl.  CCLXl,  b.  Harvei  p. 
198,  Petjehe  cbs.  anat.  B.  9.  &  L*  Bour- 
geois  11.  pt  6  8.  Adeo  manifeftum  videtur , 
non  accuratiffime  eo  tempore  fphin&erem 
officio  fungi  ,  neque  plenam  effe  necSflita- 
tem  refpirationis. 

h  Omnino  y  eumque  recens  natus  ex  ore  nari- 
busque  ejicit  rubicundum,  fpumofum. 


DE  CONCEPTU.  361 

Sdlivam  )  Adeo  copiofa  fetui  adfluit,  ut 
yerpetuo  deglutiatur,  juvatura  %vKo<&oin<riv. 
ita  pancreaticum  *  fuccum  maxim.;  copia 
fecerni  probabTle  videtur.  Cum  enim  in 
fetu  glandulae  mefentericae  k  multo,  quanr* 
in  adulto  majores  fint ,  &  thymus  l  k 
rnammae  m ,  quam  feminae  ladenti  magis 
turgeant;  fimili  ratione  major  ubique  glan- 
(Jularum  °  ad  reliquum  totum  corpus  ratio 
eft.  Hi  humores  omnes  equidem  puri  ge- 
nerantur,  fed  in  quiete  &  ftagnatione  faeces 
producunt,  quae  cum  purgamentis  liquo- 
ris  amnii  effieiunt  materiam  meconii :  huic 
demum  copiofior  *  bilis  colorem  ex  viridi  fu- 
fcum  conciliat. 

DCLXXXIV. 

i  Nam  pancreas  fetui  majus  eft  Hrfchel  1.  c. 
p.  36. 

k  D.&tMarebettis  p  56,  et  ladle  plenae  Har- 
<itt*p.i86. 

1  Notiffimum  eft,  iragnum,  multilobum,  lacle 
plcnum  efTe  Harruei  exerc>  55.  cctvn. 
not.  b.  Sed  fecernere  liquorem  ,  quem 
fetus  ore  reforbeat  ,  non  fmit  credere 
perfe&a  caecitas  hujus  glandulae,  quae 
utcunque  preffa  ,  nulla  dire&ione ,  aut 
lacleum  fuccum  dimittit ,  aut  prodit  du- 
clum  excretorium. 

n     Obfervsnte     etiam     Harveio  1.  c.     conf» 

DCLXXXVII. 

o  Lifter  de  humor.  p.  7.  Fetui  nervi  maxi* 
mi ,  vafa  magna  ,  &  vifcera  ,  &  glandu- 
Jae,  paivi  mukuli ,  &  offa  parva.  Jllis 
femper  eget ,  his  nonduro  utitur. 

p  Ita  etiam  Trewius  ,  fed  iners  eft ,  rubra,  vi- 

fcofa  ,    bilis  tota    diffimilis  Etttnuller  & 

Z  5  lfu 


362        DE    CONCEPTU. 

DCLXXXLV. 

Majoresque )  Ktiam  fcxtuplo  »,  pro  rcli- 
qui  corporis  ratione.  , 

Aggretati )  Quo  propior  fuae  origini  fe- 
tuselt,  eo  magis  renes  b  diitindtis  conftant 
renc.lis;  quo  maturior  fetus  eft ,  eo  magis 
conpinguntur  in  unam  naflam  hi  renculi: 
evstachivs  tamen  etiam  in  adulto  corpo- 
rc,  poit  macerationem,renem  in  duodecim 
corpora  pyrarnidalia  discerpfit.  Verum,  fi 
renes  fetui  &  majores  lunt ,  &  laxiores,  fu- 
pereft  c  ,  ut  plurimam  perinde  aquam  fe- 
cernant. 

Blan- 

Wideman*  de   corpuL   nim.  Colleg.  AmfieL 
p.  n.  conf  eccxxxn.  a. 

a  Majores  omnino  reperio  Hirfchel  de  dijf.fet* 
tum  inprimis  capfulas  renales,  quod  etiam 
Veslingius  vidit,  &  Everard.  p.  265.  & 
Muralt  p.  426.  &  Cowoper  T.  63.  &  in 
I.  %.  c.  Z)*f,  I.  ann  6.  $4/.  202.  & 
Morgagn*  epift.  XX.  n.  49.  ut  in  ea  aetai 
tula  renibus  paulo  minores  fint.  conf.  not. 
/  ad  ccclxiv. 

b  liOt%  gg,  ad  ccclii.  &  Spigtl.  de  form.fef* 
p.  21.  Harvei  p.  1 86.  Marcbett.  p  56. 
Molinett^  p.  336.  5/*/<w  T.  lxiii.  f.  I. 
Everard.  p.  265.  Verbeyen  L.  II.  p-  378. 
T»  6.  f.  2.  Non  folum  adeo  ad  tertium 
menfem  renes  lobulofi  funt,  ut  Riolanus 
p.  410. 

c  An  certum  ?  Magna  quidem  femper  vefica 
infetu  eft,  telte  Varolio  p.  113.  Spige/io 
1.  c.  &  longior  Heifter  comp,  p.  112  & 
comca  5*V/m  1.  c.  &  T.  62.  &  fere  ad 
umbilicum     adfcendit     Heifier  ib.  Tretu 

Comm» 


DE  CQNCEPTU.  363 

Blaniae  )    Urina  non  olet  d  in  fano  fctu, 
non  ialfa  eft  ,  neque  aroara  ,   &  oculo  vix 

ullum 


Comm.  1737.  hebd.v^.  T.  I.  de  differ. 
f.  47.  non  tamcn  ideo  triplo  major  ven- 
triculo  ,  ut  Varolius  volebat,  &  Riolanus 
p  410.  &  nunquam  adrr.odum  diflenta 
lotio.  Vacuam  vidit  Hiidanus  Cent.  11. 
obs.  59  Plenam  urina  eile  dicit  in  rciatu- 
ro  fetu  Everardus  p  167.  fed  ifte  hu- 
mano  cadavere  vix  unquam  vifo.  Fetus 
recens  in  lucem  editus  non  contmuo  min- 
git  Bohn  p.  31.  &  frequens  eft  in  ill;s  ho- 
muncionibus  urinae  difficultas  f.  n«  c. 
Dec  111.  ann.  111.  obs.  69.  ncndum  fatis 
apertis  viis, 

d  Certifllmum  eft ,  &  in  renibus ,  &  in  vefica 
(Drelinc.  Periocb.  50.  51.  Aldes  p.  546.) 
fetus,  urinam  naturaliter  inHpidam  &  ino- 
doram  efTe ,  &  in  recens  nato  hlandam 
pariter  &  aqueam  reperiri  Lifter  p.  440. 
Per  morbos  aliquando  faetet  \&  Motie Lc» 
24.  ln  brutis  animalibus  liquor  allantoi- 
dis  pellucidus,  iubalbus ,  in  cerva  dulcis 
Stenonis  A.Hafn.  ann.W.  obs.  227.  infjpi» 
dus  Aldes  p.  547.  in  vitulo  dicitur  repe- 
riri,  neque  falfior,  quam  arcnii  ferum 
(  Peyer  obs.  31.  )  neque  urinae  ilrnilis 
Cour<vee  p.  208.  hinc  in  amnii  locum 
fuccedere  confumto  ejus  liquore  Cour<vius 
credidit  p.  147^  &  nutritium  efte  Har<veius 
&Rai  p.9^.  Sed  omnino  falfum  &  urinofum 
cfle  Hobokenus  teftatur  Jecund.  <vit.  p,  69^ 
189.  &  Verheyen  L.ll.  p.  347.  Vieuff.  l.c. 
p.  2t.  &  in  aere  turbari  Hobcken  p.  68. 
flavumque  efle  Galen.  de  dif.  <vufo.  c  ult. 

Caufa 


364  DE  CONCEPTU. 

ulfum  dolorem  infert  inftillata.  Afliduo 
fe.ernitur  eadem,  nam  pelvis  femper  hu- 
nnore  plena  eft ,  femper  madent  papillae. 

Refpirationh)  Nemo,  etiam  faniffimus, 
vel  urinarn  absque  nixu  inlpiratorio  e  excer- 
nere  poteft  ,  vel  liberarc  alvum  :  requiritur 
omnino  nixus  refpirationis,  utlaxetururina, 
niii  partes  folidas  paralylis,  aut  morbusali- 
quis  violaverit.  Verum  fetus  quarto  e* 
jam  menfe  urinam  habet  ,  &  pergit  fecer- 
nere  quinque  confequentibus  menfibus,  parce 
quidem,  itd  adfiduo.  Neque  haec  urina  in 
amnion  effluit:  Ea  enim  aqua,  qu&e  hac  mem- 
brana  continetur  f ,  eoparcior,  quo  partut 

fetus 

Caufa  divcr&e  hiftoriae  proeul  dubio  in 
diverfa  aetate  fetus  eit.  Teneriori  enim 
blandior  urina ,  acrior  in  maturiori  efie 
videtur  Needbam  1.  o  c.3,  5.  Jn  eo  \\« 
quore  natant  coagula  peculiaria  f  crafla^ 
vifcofa  Hoboken  fecund.  <vit.  f.  19,  20  zu 
37.  p.  64.  anat.  repet-  p  474.  obs.  31. 
N.  Stenonis  l.  c.  Needbam  c.  3. 

e  Ita  etiam  Cl%  Hale.  Sed  demonftratum  efl:, 
etiam  fcybala  aliquando  in  fetu  expulfa 
fuiffe  DCLXXxu.  not.£.  Urina  in  ure- 
thra  conftri&a  gelu  ,  habetur  apud  CI. 
Bernhardi  diJJ.  cit.  n.  14.  Et  perfuafus 
his  rationibus  Cl.  Noortnvyck  credifr,  non 
repugnare,  urinam  in  amnion  exire,  non 
repugnante  fphin&ere  p.  197. 

e*  Quinto  reperit  HALE  ,  fed  etiam  in  tene- 
riori  adeffe  re&e  credit. 

f  DCLxxxir.  not.  /.  In  tenero  vitulo  liquor 
allantoidis  paucior  ,  quam  amnii ,  uti 
Calenus  viderat  de  <vul*v*  c.  ult.       Menfe 

primo 


DE   CONCEPTU,  36s 

fetus  propior  eft  »  urina  vero  eo  maiori  co- 
pia  reperitur,  quo  fetusadexclufionem  magis 
accedit;  &  urina  nunquam  ad  ignem  cogi- 
tur ,  quod  in  fucco  amnii  s  fuccedere  vide- 
mus. 

Vefuam )    Urachus  *  venit    ex    veficae 
fundo ,  pergit  ad   umbilicum  ,  &   funicu- 

lum 

primo  humor  amnii  trcs  pintas  habet,  al- 
lantoides  chopinam  (nempe  tertia,puto,parte 
minus)  1\  Sy!vius%  In  feptirr  eftri  vitulo 
liquorisamnii  libras  duas,  inallantoide  ve- 
ro  libras  feptem  reperit  Faber  in  Herndnd. 
p.  613.  ln  maturo  vitulo  amnii  liquor 
ne  vigefimae  parti  liquoris  amnii  aequa- 
lis ,  cum  aiiamoidis  lotium  viginti  li- 
brarum  effec  Aldes  p.  546.  &  quadragin- 
ta  librarum  Verheyen  1.  c.  Centuplo  majo- 
rem  in  chorio  (  nempe  allantoideae  j  co- 
piam  ,  quam  in  amnio  efle  ,  in  ove  vidit 
harvei  p.  333. 

g  Contraria  vide  not.  0.  z.  ad  dclxxxh,   In 
allantoide  evaporabilis  Aldes  p*  547. 

h  Urachus  in  brutis  latus,  &  tener  canaliseff, 
omnino  cavus  rufus  p.  45.  peyerI.c 

HOBOKEN    fec.    <vit.     p.    90.      NEEDHAM 

c  3.  etiam  urethra  latior  galen.  de utiL 
fart*  L.  XV.  c.  5,  &  apertus  etiam  in 
vitulis  AmQ%  p.  Ii.  &  in  tauris  adultis 
Wepfer  E.  n.  c.  Dec.  I.  ann  3.  obs+ 
1 67 .,«&  arietibus  ib.  Is  a  fundo  veficae 
*ufus  L.  I.  p.  44.  hobokln  fecund \ 
vit.  f.  24.  25.  galen*  1.  &  deform.fet: 
pcr  funiculum  umbilicalem  hobok.  f  45; 
venit,  inveflitur  amnio  hobok.  (ecund. 
<uit%  p.  89.  &  in  mediam  fere,  id.  f.  9; 
13»  longiffimajn  1»,  c«  3«  fuper  amnion 

ex» 


366         DE  CONCEPTU* 

expanfam   hobok.  f.  9.  10.  13.  cylindrw 
cam  veficam  ,    fed   inaequalem    graaf 

p.   U5,    HOBOK.    f.    IO.  l\.    FABRlC.f.30, 

amnii  fatis  fimilem ,  pauciiiimis  vafis 
praeditam  HARDKR  apiar.  obs.%*  (quae 
etiam  FABRICIUS  habet  P.  L  c.  %.) 
autnullis,  ut  HOBOKENUS  c.  3.  in- 
plantatur,  HOBOKEN  f.  13.2;.  & 
GALEN.  de  form.fet.  c.  V.  Hanc  ve- 
ficani  allantoideam  vocant  G  A  L.  ib.  & 
eo  urachus  urinam  omnino  advehit  gal, 
1.  c.  RUFUS  1.  c.  Neque  crediderim 
folidum  urachum  efTe  in  canibus  ,  ut 
EVERARDUS  p.  165.  aut  damis  ,  ut 
HARVEl  p.  238  aut  cuniculis,  ut  E- 
VERARDUS  1.  c.  et  p.  62.  GRAAF 
p.  284  aut  in  univerfum  in  mono. 
cotyledonibus  ,  ut  TAUVRY  p.  114, 
etfi  Harveius  in  ove  folum  &  cervo  per* 
vium  fe  invenifle  dicat  p.  278.  Nam  111 
cane  patulum  invenit  Carpus  p%  CCLX. 
&  Moebius  obf  13  &  Peyer  exerc  p  197. 
&  nuper  ipfe  in  catella  duodecimo  a 
partu  die  apertum  reperi  ,  idemque  Peyer 
in  fele  ,  in  cerva  vero  Stenonis  1.  c.  &  in 
turfione  ipfo  Bartholinus  hift.  25  • 
Cent.  11.  &  in  avium  pullis  Maipigh.  de 
incub,  p.  ic.  Uti  viciflim  cavos  lllos  ura- 
chos  humanos  a  /  Sylvio  inflatos  & 
praeparatos  calum  depuij*  p«  »564  Isagog. 
p.  69.  ad  bruta  animalia  opinor  merito 
relegari. 

Sed  in  homine  fimile  equiderrt 
aliquid  uracho  ex  vefica  exit  Trew 
Cornm.  ijffl*  hebd.  13.  T  f.  de  difer. 
f4  47.  70.  ex  vertice  fummo,  Vrew  ib. 
Spigel  T.  Vll.  Fabricius  de  form.  fet; 
£.23,  &c.  fed  anterius  Weitbrecht  fyndefm. 
p.227.  CCCLXVl.  not.  b*  idquecavum 

eilc 


DE  CONCEPTU.  367 

eflc  veteres  crediderunt,  &  Munnik  p.  $74 
aut   certe  deftillare    lente     &     guttatiiu 
aquam  reforbtam,  ut    Ridley  h  c«  p.  20*. 
&  Hale  1.  c.  atque  urinofo  liquore  femper 
turgcre,  quod  idem  repetit,  uti  fere  labri- 
eius  P.    J.    c.  7.     aut   quocunque  modo 
urinam  vehere  ,  ut  Hobokenus  anat.  repet. 
p.  470.   aut  urinam   denique  per  gelati* 
nam  funiculi  percolari  ,   ut  credebat  Die- 
merbroeck   pt  221,     Verum   ego  omnino 
continuum  urachum  reperio  ,  iubilantiae, 
qualis  veficae  eft  Lzeutaud%  p.  374.  Trrm 
de  differ.  p.  104.  &  fibris  fieri  longitudina«< 
libus  Sc  furfum  in  conicam  naturam  adtew 
nuari   Fabrk.  f.  23.  SpigelT.  j%  8,  Lieut- 
p.  374.  Ireiv  de  differ.  p.  104.  Scbu/ze 
de  vaf    umbiL  p.  16.    folidumque  efle, 
Jta  Carpus,  Arantius  p.  31.  Pareus  P.iog. 
Paiv  obs%  1.   16.  3 ,    Arnifaeus  Sc  Hi/da- 
nus    Epifl.  45.    46.     Needkam*    Riolanus 
P»   379*    Faber  apud  Hemandez,  p.  616. 
Bartholinus  hiji.    14.    Oa/.    I.     ^.    25. 
O/r/.    111.     Molinetti  p.    334.    Sa/zman* 
fius    fenior    pafiim  ,     £>•    de    Marcbett; 
p.   52.   &  apud  j?*/   PbiLtransabrAV* 
p.   7t    Wa^ner    a&.    mar.   Balth.    1699. 
p.  19.     Bartho/inus    anat»  renov.  p.  320* 
E.  n.    c.      Z)*r.    11.    «»«'    7.     0^/    204. 
Man?et  theatr     11.  p.  97.  98    Weitbtecht 
1.  c.  ut  etiam  mercurium  ex  vefica  inpul- 
fum  refutet  Cl.  Hehenftreit  progr.  ad  anatl 
tnul.  aut  aquam,  etiam  ligato  peneCarpus 
h  c.  C.    Bartholin*  L.   i.  c.  36.    Harvei 
p«  186.  la  Courvee  p,  33.  7.    <zw/f   Horn* 
p.    139.    Mauriceau   p%  229.  Gayant   ib. 
ai8.   &   e*  N%  c.  DecA.  ann.6.  obs.zoz^ 
Lieut.    1,   c.    &   Ruyjcb*  toties   expertus 
apud  Verheyen  L*  11.  p,  349.  &  72//  VI. 


368         DE   CONCEPTU. 

lum  i9  inde  deferit   vafa  reliqua ,    &  cen- 
trum  petit  placentae,  ibique  inferitur  ter- 

tiae 

n.  83.  Veficam  omnino  ligamenti  modo 
fuftentat  Paw  1.  c.  Arant  1.  c.  I.  vart 
Mekren  c«  7.  /0/?  o£/.  D,  de  Marchett. 
1.  C.  Junker  tab.phyf.  p.  154.  Weitbrecht 
jyndefm.  p.  22%  &  pro  pundto  fixo  fibra. 
jum  veficaeeft  1D.  Semel  tamen  papil- 
lam  ,  quae  in  cavitate  veficae  adhaefioni 
urachi  refpondet  ,  di&ajn  Ridleyo  & 
ITrewoio  f.  48.  p.  ro8.  &  quae  folet  farta 
cffe&caeca  Trenv  1.  c.  p.  io4.cavam  repe« 
ri,uti  Rid/eylc*  medium  nempc urachuni 
in  recepraculum  cavum  ,  pene  avellan^? 
capax  dilatari  ,  ita  tamen ,  ut  ea  cavitas 
cis  umbilicum  defineret,  ut  Ruyfchius  vidit 
1.  C.  &  Cowoper  1.  c.  &  Saviard  obs,  97. 
Ita  etiam  ad  umbilicum  usque  pervium 
urachum  repcrit  Hale ,  Tauvry  p.  116. 
Bourdon  p.  133.  (femel).  Saviard  1.  c* 
Bianchi  de  gener.  p.  37.  (pro  re  vulgari), 
CcwperT.  LIX.  Heifter  e.n.c  Cent.  IV. 
o&f.  194  &  ad  digiti  transverfi  longitu- 
dinem  Moebius  1.  c.  obs.  z*  Ruxfch.  Tbe/, 
IV.  p.  36t  7&/  V.  n.  57.  «f/.  Vlll. 
I).  56.  Cl.  Hiljcher  de  gener  negot.  p.  27. 
Molinett.  p.  3^7.  TVw  Comm.  lit.  1731. 
^.  26  &  fere  fimilia  vidit  Peyer  de 
uracho ,  &  olim  ^.  Laurentius  L.  VUI^ 
Quaefl^  17,  fed,  vereor,  ex  conje&ura. 

*  In  funiculo  urachum  recenfuerunt  Rufus 
1.  C  Galenus  de  diff.  <vu/<v  c.  ult.  Theo- 
philus  L.  V.  c  19.  Riolanus  p.  377-  & 
aliqui  allantoideae  defenfores,  ut  Higbmor 
p.   114%    Co/Zw    p.  636.    &    Hartjoeker 

Suitf 


DE  CONCEPTU.  369 

Suite  dcs  conj.  phyf.  p.  124.  &  la  MotU 
P*  297'  <lu*  addit  breviori  inter  vafa 
aequalem  efle  aij.  21 1.  &  £?7/r*  M*ar.  de 
rAcad.iyou  p.  116.  Canalis  etiam  flava 
materie  plenus,  a  vena  &  arteriis  diverfus 
Muralti  ColL  anat.  p.  686.  huc  videtur 
revocari  debere.  Sed  praeter  ifios  viros,in 
praeparatione  fua  accuratiflimus  Albinus 
aliquid  nervuli  fimile  vidit,  fub  invo- 
lucro  umbilici  9  ad  placentam  usque 
continuum  Neufvitle  de  allant.  p.  43. 
Addit  Peyerus  ,  fe  in  uracho  orificium 
vidifie,*  quod  ad  aliquot  ab  umbilica 
unciasadmitteret  fetam  ^.4.quaefola,ni 
fal!or,aperti  fupra  umbilicum  urachieflob* 
fervatio.  Verum  ante  me  Car.  Stepbanus 
p.  7.97.  Pareus  p4  109.  Arantius  p4  1$. 
Drelincourt  de  uracho  n.  I.  Hoboken.  anatm 
rep*  p.  239.  344.  anat.  prior.  p.  43« 
Gayant  1*  c.  Needham  c.  VII.  1.  v.  Horne 
tnicroc.  p.  139.  Hon*  Fabri  de  homine 
p.  181.  Bartholinus  p.  320.  Ruyfch.  apud 
Erndlm  p.  86,  Saviard  1.  c«  Manningham 
p»  6.  2>*a?  «/(?  /#^>r.  p.  105.  Noort^wyck 
p.  34.  Rcuhault  17^.  p.  414.  urachum 
in  funiculo  non  potuerunt  reperire:  ipfe« 
que  Graajius*,  cum  allantoidem  admit- 
teret,  pingeretque,  nullam  tamen  ab  ea 
ad  veficam  viam  efle  fatetur  p.  285.  & 
fimilisefl  allantoidem  adfirmantis  man- 
geti  confeflio.  Ego  quidem  fefcuncera 
fupra  umbilicum  progreflum  ,  adtenuari* 
iindi,  ut  Fabricius  1.  c.  Riolanus  p*  378L 
&  membranefcere  vidi  ,  &  in  tunicani 
alterutrius  ~  arteriae  quaii  amitti,  Spigelh 
etiam  tefie  1.  c.  p.  7.  &  rouhault 
ofl*  p.  39.  Sc  Hobokeno  anat*  repet,  p.  251  ♦ 

T.V.PJI.  Aa 


370         DE  CONCEPTU. 

tiae  k    mcmbranae  fetus ,    humanae  allan- 
toideae,   apothecae  lotii,  quam  folus  Bri- 

tan- 
\ 

&  Backio  de  corde    p.  47,  Alhinl  demum 
urachum     demonftrat      Cl.      Noartivyck 
potius  unum  vaforum   umbilicalium   efle% 
Deinde  nervulus  iile  urachi  fimilis  Hoba- 
fani  anat.  repet.    p.  344.    aut   albicantia 
corpora  Verbeyeni  L.ll.  p.    244,  ad  ?epta 
pertinent  ,    quae    funicuium    diftinguunt 
Noortnvyck  p.   22. 
fe  Hanc    allantoidem  plerique   anatomicorum 
receperunt.     Alii  quidem  fimpliciter  bru« 
tinam  fabricam   ad  hominem    transtule- 
runt ,    ut   peculiarem  ,  et  topicam ,  neque 
circumfufam    fetui   cavam     membranani 
lioc  no.mne  acciperent ,   in    quam    ura- 
chus  urinam  adduceret,  &  effunderet.     Ita 
Galenus   de  util.  part.   L.   XV.   c.   4,   de 
dij).  <vul<v\,  c.  10.  Iheophilus  L.  V.  c.  19. 
10  Syl<vius  Ifag.   p    69      Vefalius    p.  674. 
pro  fabrica  non  perpetua,  Spigeiius  p.  5^ 
fcum  frigidiffimis  rationibus^,  Higbmorus 
p.  ii2.  &  Mangetus,  qui  adfirmat  faepe 
fe  vidiffe  ,    &  aquam  continere  ab  amnii 
aqua  diverfam  1.  c.  hucque  refero  reni«* 
formem  illam    (ub    amnio  aJlantoideam 
Graafii  p.   300.    et(i  alibi  mediam  fetus 
membranam   velle  videatur  p.  285     Sed 
&  Munnikius   credit  fe  demonftrafle ,   ia 
quadrimeftri  fetu  ,    allantoideam    p%  $6M 
non  ibi  facillimus  intelleclu.    Plures  fcri* 
ptores  membranam  mediara  pro  allantoi- 
2ea  recenfuerunt  ,    ut  C   Gemma  ic.    2. 
pt  84.  Needbam,  Collins  p.  636.  Hoboken. 
anat.   rep.    p.    434.    Fantonus  ,    Bid/lou, 
Littre  Mem%   de  f^cad*  1701*    p.   115* 

170*. 


DE  CONCEPTU.  371 

1702;  obs.  8.  &  urinam  inter  cam  & 
chorion  erfundi  credidernnt  Fantonus% 
Diemerbroeck  p.  215.  &c  Alii  vero  inter 
chorion  &  amnion  [in  loco  a  placenta 
liberoj  Fallopius  obs.  p.  206.  &  cx  eo, 
ut  folet ,  Vidus%  et  Vefalius  p.  674.  pro 
una  fabricarum  poflibilium  ,  &  Plater 
p.  163,  et  ^lawvry  p#  117.  aut  inter  me- 
diam  et  amnion,  ut  Littre  1.  c 

Qui  ex  brutis  allantoideam  receperunt, 
facile  refutantur  vifo  ovo  hominis  inreero,- 
Ergo  allantoideam  iflam  refutant  Eufta* 
chius  de  offl  exam.  p.  204.  Arantius  p«a6. 
Varolius  p,  113.  Riolanus  p.  367.  Fabri- 
cius  P.  J.  c.  r.  P.  11  c.  5.  [fed  is  male 
etiam  bovi ,  equo,  p orco,  cani  ,  feli ,  de- 
negavit],  Har<vei  p,  284.  qui  &  ipfeetiam 
in  brutis  negare  videtur  p.  278.  tum 
Everard  p.  184.  et  Htiflerus  E.  n.  c. 
Centr  2.  obs*  190.  [contra  quos  vide 
Needhamum  c.3.]  et  Faber  p.  613.  &!>• 
de  Marcbett.  p.  54.  et  Bartholinus  uter« 
que  ,  et  Drelincourt  de  chorio  n.  24.  25. 
et  Verheyen  L.  11.  p.  348.  et  Bohn  p.  23. 
et  i?tfa  apud  Valent.  11.  p.  95.  et  Ruyfcb 
7hef  IV.  n.  30.  et  Mauriceau  p.  28.  et 
Ettmuller  de  excluj.  fecund.  p.  7.  ec 
2?"£'r  p.475.  et  iPtf/??//  L.  111.  p.  86.  et 
Petfch  diffl  cit.  et  Hei/ier  comp.  p,  170. 
et  Noortroyck  p.  22.  &  Monroo  Edimb.  foc+lL 
p.  219.  et  7>*w  <*V  *#^r.  p.  105.  et 
HUfcher  1.  Ci  Iftos  autem,  urinam  inter 
amnion  et  chorion  admittentes,  facile 
redarguit  valida  ,*  quae  palfim  reperitur, 
mediae  membranae  cohaefio  cum  chorio, 
cellulofaque  interpofita  Haleo  obfervante, 
et  Monroo  1.  c.  et  Cl.  Noortwyck  p.  32. 
et  amnii  pariter  choriique  (i«  mediae) 
A  a  2  accti» 


372  DBi  CONCEPTU/ 

tannus  Cl.  hale  \  bene  »  defcripfit  > 


ve- 

tercs 


accuratus  coalitus  Varol.  I  c.  Harvei  p| 
2S4.  Rouhault  \7if,  p.  136.  atquc  conti- 
guitasB^wp*  23  Hobok%  fecund.  vitul* 
S.  II,  c  3.  Euftack  L  c,  Nullam  etiam 
aut  in  chorio,  aut  inter  arnnion  &  cho- 
rion  aquam  rcperit  Faber  p.  6if.  Hoboken 
anat.  frior.  p.  38.  &  olim  Arantius  p.28. 
&  Brelincourt  de  chorio  nr  24.  if.  ipfc« 
que  contra  hypothcfin  Diemerbroeck 
p*  184. 
i  Seci  Cl.  Ha/e  verac  veficae,  peculiarls,  ©va* 
lis  fc  «J *.  1,  i#  Pfcj/.  m*?w.  abrigd.  IV, 
I*.  II.  p  87.  fqq,  perobfcuram  &  iconem 
dedit  Sc  defcriptionem,  Dicit  amnio  te- 
ncriorem  efle  ,  tegere  tantum  partem 
ietus,  quae  chorion  refpicit,  &  poni 
inter  eam  partem  amnii  choriique  >  quae 
placentam  refpicit»  anguftiorem  vcro  efle 
placcnta,  (in  iconibus  ) ,  ut  tamen  in  de« 
icriptione  ajat  eam  ad  oram  placentae 
usque  feparari  poiTe),  Forro  cervice  qui- 
dem  fua  placentam  contingere  vult,  op- 
pofitovertice  fetumabsque  mcdiocorporc 
urgere  f,  I?  H.  Cum  amnio  ad  duas  tcr- 
tias  fub  vertice  conjungi  E.  cervicem 
vero  urachum  adroittere  f.  2.  qui  ,  a  fu« 
iiiculi  ad  urachum  conjun£Hone ,  non 
per  amnion,  fed  fub  ammo,  re&o  longo 
Stinere  f.  i  ad  cervicem  adrepat.  Ad« 
dit,  in  tenero  abortu  allantoidearo  ovalem 
ie  repcrifle  f.  3.  quae  diftin&am  ab 
amnio  veficam  faceret,  &  fimilem  addu- 
cit  Tyfoni  obfervatione^  ;  Sed  etiam 
Xeilius  allantoideam  Halei  apud  auclorcm 
vidit  p.    113.  114.    Pro  allantoide  etiam 

fen- 


DE  CONCEPTU,  37* 

teres  autem  ex  brutis  ferc  tradiderunt.     Irt 
eam  nunc  cavitatcm  lotium  ,fuum  infundit* 

quod 

fentiti  fed  modefte  Chefelden  amt*  p.iSr. 
Cl,  Albinus  denique,  fed  iu  tenerrimo 
fetu  7  feptiraanarura,  invenit  vafculum, 
quod  poteft  pro  uracho  haberi,  infer- 
tum  in  propriam  veficulam  ovalem* 
majorem  urinaria,  parum  diftantem  x 
funiculo,  mde  finiftrorfum  latefcentem^ 
ab  amnio  feparatam,  inter  eam  8c  cho- 
rion  pofitam,  liberam  undique ,  &  con- 
tinua  fa6lam  firmulaque  membrana. 
Ita  Noortvvyck  p.  201  qui  praeparatam 
vidlt,  tum  doclrifF  Boehmerus  de  fitu  uterl 
p.  4.  &  Neufville  dcAllant.  p.  45. 
m  Satis  demonftrat  Cl,  Noortvvyck  quam 
parum  vel  fibi  conftet ,  vel  nobis  profit 
Cl.  Hale.  Enormis  certe  urachus  in  f.ij 
a,  toties  major  arteriis,  oranem  fidem 
fuperat,  &  repugnat  defcriptioni  ,  ubi 
urachum  acutextoria  non  majoremfacitr 
Oeinde  non  fatis  repetitas  obfervationes 
habet,  fed  inprimis  unam,  in  gemello- 
rum  ta&am  fecundinis,uti  luculenta  eft 
fufpicio  Gl;  Noortvvyck  , ,  inter  amnion 
6c  mediam  flatum  inpulfum  tuifle  •  cum 
alioquin  inter  has  membranas  fub  placen- 
ta,  tacile,  per  ipfam  macerationem  ve« 
ficae  nafcantur  p  1 8o%  fubeunte  in  cek 
lulofam  telam  humore.  Ita  dudum  pecu- 
liarem  chorii  nquam  Harveius  adgnovit 
p,  285  tumRolfink  de  fetu  fufe,  &  StahL 
p.  5*14.  $\f  &  Biemerbroeck  in  tenero 
ovo  amnion  a  cborio  feparabilem  reperit 
p<  18$,  Ruyfchius  vero  Inter  duas  chorxi 
kmefias  fubinde  aquas  intercipi  Thef  Xrf 
A  a  j  n,  iff. 


37+        DE  CONCEPTU. 

quod    ad    matrem   redire  videtur  ,    neque 
enim  fere  acre  elt.     Adtre&a  veficam  ,  vi- 

debis 

n.  iff.TbefVn.  fj%  Et  Bohnius  pri- 
mis  menfibus,  decirnaque  feptimana  irj 
proprio  experimento  inter  chorion  & 
amnion  intervallum  reperit  p.  23,  iblque 
aquam  Schurig  fyllepf  p,  iof.  Inter  me- 
diam  porro  8c  amnion  gelatinam  vidit 
Littre  1701.  p.  110.  Rouhault  ij  1 4,  p;  i6f. 
8c  inter  duas  laminas  amnii  Borhftaett  de 
circ.  fet.  n,  j>  quod  eodem  redit.  Deni. 
que,inter  amnion,  ad  funiculum  adfur- 
gentem  8c  placentanij  intercapedo  ali- 
quando  eft  trium  digitorum  Hohaken 
anat.  repet.  p.  122,  Adeo  multae  caufac 
funt  ampullarum,  quae  poflunt  ab  Incau* 
to  pro  allantoide  haberi.  Cl.  vero  Al* 
bini  obfervatio  necdum  fatis  repetita,  & 
in  tenerrimo  corpore,  Sc  principe  de« 
mum  circumftantia  deftituta  eft  ,  certa 
nempe  urachiin  allantoidem  infertione, 
quae  demum  ,  cum  continuati  ex 
vefica  pervii  urachi  demonftratione, 
poteft  ailantoideam  extra  dubium  po- 
nere, 
n  Ex  FERNELIO  quidem  M  adulto  urinam 
aftatim,  quafi  mingenti*  per  umbilicum 
fluxifle  Schenk  obf  L.  111.  c  de  ur.  p- 
foS.  Sed  multae  hujusmodi  htftoriae 
paflim  habentur,  et  collegit  Hale  I.  c. 
In  fetu  ad  quartum  diem  urina  per  um- 
bilicum  E.  N.  C;  Cent.  Vlll.  obf  $f. 
Duodecimo  die  urachum  in  catella  a- 
pertum  vidi,  quod  jam  monui.  Hydropi- 
cus  fanatus  urina  ex  umbilico  erurn* 
pente     Benivenius    c#    11.   Marc.    Dona- 

tus 


DE    CONCEPTU:        375 

debis  urinam  in  urachum  fubire.  Confir- 
mat  hoc  urinae  iter  schenkius  n  duabus, 
quas  adfert  ,  obfervationibus,  Homini 
aduito  abfciflus  eft  cafu  umbilicus,  huicab 
eo  tempore  per  umbilicum  lotlum  exiit 
omne,  &  urethranr  neglexit.  Alius  homa 
velicae  vitio  urinam  excernere  non  pote* 
rat  ,  ergo  natus  eft  tumor  circa  umbili- 
cum  ,  eoque  rupto,  per  reliquam  vitam 
urina  per  eam  viam,  perpetuo  effiuxit 
omnis. 

Coplofior) 

tus  p.  m.  4ir,  &  Hildanus  Cent.  I,  ohf 
47.  Cent.  VL  obf  ?8.  Urina  propc  ura- 
bilicum  in  adulto  exeuns,  quam  et  ipfe 
pro  fiftula  urachi  habet  Idem  Cent  VL 
ohf  f8.  Ex  umbilico  urlna  ia  paitu* 
riente  Slevogt  apud  Cl.  Hilfcher  de  gener. 
negot.  p-  i3  Per  venam  urnbilicalem 
aliquando  extt  aqua  hydropicorum  Varol% 
p.  106.  Sc  Dan.  Horftius  apud  Moebinm 
p.  321,  In  ancilla  ex  umbillco  ad  qua- 
tuor  pollices  produ&o  urina  Cabrolius 
p,  too.  curn  urethra  obftru&a  effet. 
In  hydropicaurachusapcrtus  Moebiusphyf 
p.361  In  ifchuria  urina  per  umbilicurn  b. 
n.c.Dec.X.ann  3.  obs.  208  In  adulta  urina 
per  umbilicum  SIG.  KOENIG.  In  pue- 
ro  decem  annorum  urina  infra  umbilicum 
exiit  *  argumento  urachum  pervium  fuhTe 
HIGHMORUS  p.  115.  Mingentium  per 
umbilicum  exempla  habet  D  de  MAR« 
CHETTIS  p.  13.  In  uracho  viri  are- 
nulae  HARDER  apiar.  n.  49.  Puer  per 
umbilicum  mingens  YONGE  PbiL  trar~> 
A  3  +  p.  100. 


376  DE  CONCEPTU. 

fl»  3*3.  et  alius  duodecim  annorum  LIT* 
TRE  mem.  de  Vacad.ifou  p.  117.  ura- 
cho  manifefte  aperto  ,  tum  trigenariu* 
alius  1  b,  Urachus  per  quinque  transver- 
fos  digitos  apertus  in  juvene  o&odecim 
annorum  ,  &  in  u*ethra  calculus  idem. 
In  quatuordecim  annorum  puero  urachus 
pervius  Verdries  E.  N.  C.  Cent4  VI. 
obs.  14.  In  adulto  CL  ALBINUS  ura- 
chum  per  duos  pollices  apertum,  &aquam 
exvefica  admittentem  vidit  zpndNeufvil/e 
p.  19.  Hominis,  qui  per  umbilicum  ,  & 
alterius ,  qui  fub  umbilico  urinam  ederlt, 
cxempla  habet  CHESELDEN  p.  281. 
Haemorrhagia  cum  urinae  odore  ex  um- 
bilico  Bift.  de  VAcad.  1727.  n.  1. 

Verurn   dudum   obfervavit   DIEMER- 
BROECK  p*  266.  haec  exempia  non  id 
dcmonflrare  plerumque  ,   quod  putatur. 
Nam  aqua  hydropica  etiam  paflim   per 
ipfam  integram  cutem  fudat  ,   &  facilius 
omnino  per  debiliorem  fedem  umbilici  iii 
bi  viam  facit-     Deinde  potefl  ulcus  vell* 
cae  urinam  fub  umbilico  emittere,  poflunt 
ureteres  praeter  vulgarem  naturae  ordinem 
ibi  cuti  inferti  fuifle.     Ita  certe  in  tumore 
fpongiofo  ad  umbilicum  vidit   S  T  A  L- 
PART  Cent.  li.  obs.  32.    &  huc  forte 
pertinent  exempla  Bresla^uienfium   ijz6. 
Af    no<v.  &    Edimburgenfium  Vol.   111.    p. 
27*6,  &  PhiU '  trans.    n.  464.  &  atretae 
BARTHOLINIANAE  bifi.  6$%  Cent.  J. 
quibus  omnibus   per   fpongiofam  carnem 
urina,  vel  in  umbilico  erupit ,    vel  pro* 
xime.     Adultorum  denique  rara  exempla, 
quibus  urachus  apertus  fuit ,  pertinent  ad 
eas,  quas  ex  fetubus  excitavi ,  cavi  urachi 
hiftorias.     Facile   enim  crediderim  ,    in 

homine 


DE  CONCEPTU.  377 

Ccpkfior)  Quando  in  partu  haecalhn- 
toidis  aqua  effluit ,  folent  vocare  aquas  po- 
fteriores  %     Nempe  chorio  &  amnio  ruptis 

exit 

homine  certe ,  urachum,  fcmel  apertum, 

tamquam  aliqua   veficae  appendix  eiTet, 

porro  apertum  manere. 

o  Harveius  vidit  ,  in  media  graviditate  aquas 

erupifle,  absque  noxa  ,  deinde  geminas  m 

partu  aquas  p,  293.  Has  etiam  Ruyfcbius 

vidit  *[hes.    X.    n.  fcjy."  &   vocari  woilde 

Waffer  auclor  cft  Hilfcherus    de   impedim. 

partus  p.  ru.    raras    autem  efle  oportet, 

cum  neget  dari  la  Motte  ohs.  347.   Porro 

poft  aquarum   multam  eruptionem  felix 

partus  fucceffit  Mauriceau  obs>  113*  Sc  fe- 

cunda    vice    aquae   ruptae  ante  partum 

quinque  diebus  la   Motte   obs.  57.  &  fex 

ante  partum  diebus   Mauriceau  obs.  240, 

402.  &  feptcm  obs.  610.  &  novemdiebus 

ante    partum    <>£/.     652.     Peeblin     cenf 

I.     0/5/.  29.       &     quatuordecim    Maur* 

cbs.  49.  &  menfe   G/?«^  ex  verfione  Haf* 

manni  p.  103.  &  Mauriceau  obs. 36i.pro 

frequente,  tum  obs.pofter^  37.  85.  94.  Ia 

Motte  obs.  306.  Quatuor  ,    &  quinque  & 

fex  feptimsnis  Cramer  Comm  Nor.  1732. 

&W.  36.  &  fex   feptimanis  ,    ad  novem. 

pintas  Mauriceau  obs.  1 9.  148.  &  duobus 

ante  partum   menfibus    Pechlin  I.  c  & 

E.    N,   C.   Z)^.  II.   tf#tf%3.    ©£/.  100.    MAU^ 

RiCEAu  obs.  688.  &  longe  maturius  id. 
o£/.  60.  &  repctitis  vicibus  la  motte 
obs.  307.  &  tertio  menfe  ad  duas  tresve 
libras  salmuth  Cent.  11.  obs.  59.  &  fe- 
cundo  conceptus  menfe  mauric.  ols.ug. 
k  VidcTiLiNC  deplacent.  p.  1 20.  Frio- 
A  a  5  res 


37«  DE  CONCEPTU, 

cxit  aqua  amnii ,  &  relaxat  viam  pro  trans- 
ituro  mfante  ,  qui  facillimo  partu  edetur, 
fi  continuo  hanc  aquarrjinfansfecutusfuerit: 
quando  vero  aliquot  horis  poft  ruptas  aquas 

fetus 

res  ergo  iilas  aquas  folent  referre  ad  li* 
quorem  allantoideae  ,    cum  absque  aquis 
amnii  fetum  fanum  ,  &tutum  vivere  pofle 
non  videatur.     Verum  haec   aqua  faepe 
ab  hydrope  uteri  fuit  mauriceau    p^ 
tjS.  quod   ipfa    novem    pintarum   copia 
demonftrat,  multo  major  ullo  liquore  hu« 
mani  fetus.     Alias  peculiaris  hydatis,  aut 
denique    aqua     minus    naturaliter    inter 
membranas  colledta,  conjiciente  cramf- 
ro  1.  c*  pari  ,  ut  in  hydrocele,  vitio  po- 
tuit    contineri   ,    &    inviolata    profluere 
amnio.     Veras  autem  aquas  fuifle,  quae 
per  rimam  membranarum  efftuxerint,  ut 
mauriceau   p    178.    obs.  361.  &  foftr* 
94.  aut  reliquias  prioris  fetus,  utsTUAR- 
tus  de  fecund*  p.  66,  vix  crediderim.   In 
priori  hypothefi  fetum  fanum  manere  dif* 
ficile  eii,  pofteriora  mala  nimis  rara  funt.' 
Sed  quid  demum  fit  de  nrina  fetus  ?  an 
remittitur  ad  matrem  ,    utMAURocoR* 
datus  ?  cur  bruta  'pleraque  conceptacu- 
lum  urinae  na&a  funt  ,    homo   nullum  ? 
Paucam  nafci  crediderim  ,  cum  amplae  & 
liberrimae  umbilicales  arteriae  fanguinem 
aortae  defcendentis  pene  omnem  ulurpent. 
Videtur   etiam    fotus  aliquid    hic  pofle, 
quem    fetus  humanus  ab  arteriofo  utero 
patitur  ,  multo  mfcjor  calore  uteri  mem* 
branacei ,    &    pene    exlanguis  brutorum. 
Ergo  de  pauca  illa  urina  &  aquea,  quae 
in  veficam  defcendit ,   pars  roajor  forte 

re* 


DE    CONCEPTU.  379 

fetusTequitur,  tunc  via  ficca  fit ,  &  par- 
tus  difficilis.  Verum  in  hoc  cafu  fae- 
pe  fublidio  venit  aliaaqua,  quam  fecundam 
vocant.     Jta  ex  allantoidea  membrana  eft. 

DCLXXXV. 

AuRa)  Faeces  etiam  in  adulto  absque 
ullo  tenesmo  paulatim  in  crafla  inteftina 
conferciuntur.  Verum  in  fanohomine  fae- 
ces  craflae  &  putridae  reperiuntur  ,  in  inte« 
ftino  refto,  &  colo  ,  &  caeco:  in  ileonul- 
lae  unquam  inveniuntur.  Nunc  in  fetu  , 
li  tanta  faecum  copia  congefta  fuerit,  ut 
crafla  inteftina  amplius  diftendi  recufent,ne- 
que  adeo  faeces  in  ea  apotheca  recondi 
queant  ,  tunc  ipfum  ileon  inteftinum  « 
diftendi  incipiet ,  &  faeces  non  ultra  retine- 
ri  poterunt.  Tormina  enim  nafcuntur  , 
quando  ileon  fubeunt  ,  neque  enim  hujus 
inteftini  fenhlitas  craflum  aliquod  corpus  fer- 
re  poteft.  Sed  neque  fetus  faecibus  fe  libera- 
re  poteft  prius  ,  quam  refpiravit.  2.  Uri- 
nn,  diftenta  prius  fetus  vefica  ,  vix  poteft 
tota  in  allantoideam  membranam  deponi  , 
neque  tamen  erningi  poteft :  hic  alter  ftimu- 
lus  eft,  Ex  hac  nunc  redtt  inteftini,  &  vefi- 
cae  conjunfta  irritatione,  oritur  in  adulto 
homine  ineluttabilis  convulfio ;  fed  etiam 
in  fetu  non  poterit  non  magna  moleftia  na- 

kti 

reforbetur  per  venas  bibulas  veficae  noti</, 
ad  ccclxxxv.  in  fetu  procul  dubio  pa- 
tentiore?.  Jn  fumma  necefiltate  non  ne- 
gaverirn  aliquid  in  amnion  elabi,  fed  ra« 
ro  crediderim  ficri  ,  cum  vefica  Tetus 
nunquann  diftenta  reperiatur. 
a  DCLXXXIIL  not.  u 


33a  DE  CONCEPTU, 

lci.  Accedit  forte  alia  aliqua  caufa  b  huc 
difpofita  a  creatore ,  quae  fetum  urgeat  ad 
aerem  capiendum  ,    ncque  ha&enus  expli- 

cata 

b  Partus  naturalis  caufa  varie  propofita  eft. 
Meconium,  tormina  faciens,  hinc  fetum 
magis  nitentem  Drtlincourtius  habet  Pe- 
ritch.  IO.  &  Fabricius  1*  C.  P.  11.  C.  9*  A- 
lii  caput  inverfum  &  praeponderans ,  ut 
Hippacrates  irtfi  a.v$p*  tpvcrio^  n.  37.  Va- 
rolius  p.  (14,  Bergerus  p«  493.  &  alii  r 
fed  vide  not.  /.  Alii  addunt  his  caufis 
defe&um  refpirationis  ut  Fabricius  1.  c. 
Bobn.  p.  36.  vide  not.  c.  aut  alimenti  pe* 
nuriam  Hipp»  srgf/  ctvQ^so7rov  tyvv*  n*  4°* 
confumto  jam  amuii  liquore  Harvei  pj 
364.  aut  intolerantiam  caloris  Diemer* 
broeck  p.  243.  VENETTE,  aut  taedium 
alimenti  VOGLI  1.  c.  Alii  pondus  fe- 
tusauftum,  ut  FABllICIVS,  (praeter 
priores  caufas),  &  magis  magisque  detra- 
hens  placentam  nexumque  cum  matredis- 
folvens  HARVEI  p  «41.  VOGLI  11. 
p.  182.  Hanc  fententiam  DRELIN* 
COURTIVS  refutat,  &  negat  chorion 
a  pondere  fetus  trahi  ,  &  argumento  efie, 
quod  rariftlme  placenta  ante  fetum  exclu- 
datur  Per.  55.  $7.  &  addi  potefl  inferio- 
rem  fundum  uteri  placentam  fuftentare. 
Alii  accufant  convulnoncm  uteri ,  a  nervig 
fub  finem  graviditatis  magis  ,  quam  prius 
tenfis ,  irriratisque  ex  tra&ione  radicum 
vaforum  placentae ,  tum  a  circulatione  in- 
ter  matrem  fetumque  magis  inpedita ,  ut 
ROUHAULT  offerv.  VI.  p.  94  &c 
MAZINUS  denique ,  perfe&e  contra 
notiffimam  anatomen  ,  mutationi  uteri  a 

fphaera 


DE  CONCEPTU,         *8t 

cata  eft;  Videtur  (anguis  plus  indigere  aeris 
ad  digeftionem  fuam,  hinc  circulationem 
fanguinis  magis  inpeditam  efle.    Haec  tertia 

caufa- 

i phaera  breviori  in  fphaeroides  longlusmi- 
«usque  capax  tribuit   <ti()q.  de  rejpir.fet. 
Prima  caufa  irritans  procul  dubioinipfo 
fetu  eft.  Nam ,  ctiam  in  aliis  animahbus, 
fetus  fuo  proprio  conatu,in  quadru^tdibus 
aliquando  HARVEi  p.  265.  femper  in 
avibus  p,  266    &    viperis  p.  267.  atque 
infeclis  ib   ovum  rumpit,  &  paritur    id. 
p.  yi.  72,  MONROO  Edimb.  li.  p.214. 
LANGLEY    p.  152.  II.    Moleftia  vero 
fetui  pcrpetuo  augetur  ;  tum  ex  faedbus, 
tum  ex  ipfa  loci  anguftia  ,  &  aquarum 
decremento ,  ex  quo  frequentior  oritur  ad 
uterum  adfri&us  ex  ipfa  (enfilitate  incom- 
modi,  quae  cum    perfeclione  cerehri   in- 
crementa   capit.    Hinc  exempla  fetuum 
vivorum  a  morte  rnatris  editorum  e,  n.g. 
DecllL  ann  4,  obs.  83.  175.  RIOLAN. 
p.  398.  conf.  DCLXlll,  autex  uteri  ini* 
mobilis  prolapfu  1.  c  &  e.  n.  c.  Dec.  11. 
ann>  lx.  obs.  149.  SAVlARD  obs»  p.  83. 
Deinde  111.  procul  dubio  accedit  uteri  irri- 
tatio  a  fetu  magis  inquieto  ,  graviori,  ro* 
buftiori,  paucioribus  aquis  cinclo.    Vide* 
Jtur  enim  utero  finis  aliquis  crefcendi  fixus 
dle,&dilatationem,  inquam  fupraeumter- 
minum  increfcens  fetus  nititur ,  cum  ma- 
gno  incommodo  matris  fieri.     Haec  nunc 
irritatio ,  primo  conftriclionem  uteri  efK- 
cit  DCLXIV.  not.  c%  quam  non  excludo, 
&fentiocum  HARVEIO  1.  c.  RIOLA- 
NO  p.403.  BERGERO  p.493.  STAH- 
LIO  p,  519.  Sed  ifte  paulo  nimis  tribuit 

utero 


3S*  DE  CONCEPTU. 

caufarum  eft  partus  c ,  quae  ad  fetum  per- 
tinent.  Experimento  vero  conftat  fetum 
in  aquis  mediis,  exteniis  manubus  &  pedibus 
ad  ranae  modum  fe  movere.  Hie  motus 
manifeftifiime  percipitur  ,  fed  inprimis  m 
feminis  tenerioribus ,  minus  obefis.    vesa- 

LIVS 

utero  :  tum  NENTEKUS  p.  345.  & 
hujus  fedtae  alii.  Proxima  denique  cau* 
fa  efficiens  eft  infpiratio  materna  enormi- 
ter  au&a,  qua  fe  ab  onere  intolerabili  vin- 
dicat.  Hujus  robur  hic  praecipuum  eft, 
cum  quotidie  mortuos  fetus  elidi  videa- 
mus  ♦  &  inftinclu  caeco  fetus  parumomni* 
110  fe  adjuvare  queat  ,  neque  unquam 
partus  naturalis  edatur  ,  nifi  ex  fummo 
nixu.  Recle  trer.  caufas  conjunpit  VER« 
HEYEN  II.  p.  384.  IdeoHARVElUS 
fubtiliter,  quando  partus  a  fetu  exfpe&a- 
tur ,  caput  extrahi  debere ,  quando  ab  u- 
tero,  praeftare  pedibus  educere  p.  267. 
c  Non  ignoro  VESALII  'et  PLATERI 
alibi  citata  exempla  hiantium  in  aquis 
fetuum.  Sed  eam  potius  ad  defiderium 
foliti  cibi  refero,  nempe  liquoris  amnii 
DCLXXXH.  confer  quae  dicentur  ad 
DCXC.  Unde  cnim  miferis  ignotaelucis 
tam  dira  cupido  ?  Experimentum  facile 
cft.  Calcitrant ,  matri  incommodi ,  a  fe- 
cundo  usqne  menfe.  Sed  motus  edunt 
perpetuo  vaiidiores,  et  non  aliquo  confilio, 
aut  determinato  teropore  pari  volunt. 
Verum  certo  demum  menfe  potius,  quam 
pricribus  menfibus,  efficaciter  matrem  ad 
pafrum  ftimulant ,  quia  tunc  motitatio  et 
pondus  fetus  eam  propriam  ad  toleramiam 
matricis  rationem  habent  >  ut  ulterius  ne» 
queant  ferri. 


DE  CQNCEPTU.  383 

11  vs  Bononiae,  Patavii,  &  Pifis  cxperi- 
jnenta  fecjt  d,  exemit  ex  v\vo  bruto,  v.  g. 
ex  porca  uterum  una  cum  fetubus,imegrum 
in  menfa  anatomica  explicavit ,  ita  vidit 
anim?lcula  miris  modis  le  movere  *  &  ni- 
xusedere,  quos  nemo  a  tantillis  beftiolis 
expedaflet.  Diflecabat  uterum  &  arnnion, 
continuo  refpirabant  omnia.  Res  adeo  ve- 
ra  eft  ,  etfi  caufa  paulum  recondira  eft* 
cicero  ad  mjlonlm  de  lege  fe  jpfum 
tueodi  dicit  ,  eam  nos  non  cdc&os  efle,  fed 
ab  ipfa  natura  haufifle. 

XJteri)  Uterus  mulieris,  neque  gravidae, 
neque  u  enftruatae  ,  figura  turbinata  eft,  & 
cavitatis  figura  obiufe  conica  c.  in  eo  fta- 
tu  uterus  non  multum  diftat  a  vaginae  f 
initio  ,  five  a  pudendis  externis,  Quando 
^ero  mulier  utero  concepit,  adfcendit  con« 
tinuo  uterus  s,  &  rervovetur  a  pudendiex- 
terno  orificio.  Hacprimum  fignum  eftfa- 
&\  conceptus*  Caufa  mutatae  figurae 
ovum  eft,   quod  in  uterum  defcendit,  & 

majus 

d  p.  824^  ed.  1555. 

e  DCLXUl. 

f  DCLXXV.    not.  tt. 

g  In  minus  refjftens  abdomcn ,  et  magis  in- 
ter  tubas  dilatatur  .  quia  ibi  iinus  copio- 
fiorcs.  VJaturo  fetu  praegnans  uterus  totunt 
pene  abdornen  occupat  ,  vide  icones  SPI- 
GELll  deferm.  fet.  T.  I.  ubi  nimis  re- 
gularis  pingitur,  et  BIDLOl  T»54.  com- 
municatam  a  J.B.LA\4ZWEERDE£#. 
tnolar.  p  322.  et  uterus  gravidus  dia* 
phragma  in  thoracem  urgct  DJESNOVES 
iettres  p.  3». 


$84         DE   CONCEPTU. 

majus  nunc,  quam  ovi  cavitas,  eum  diften- 
dit,  ut  fphaericus  fiat.  Novimus  enim 
omnem  membranam  a  qualicunque  fluido 
aequaiitcr  undique  diftentam  ,  fphaericam 
fieri.  Utero  nunc  eam  figuram  adepto, 
etiam  os  uteri  mutationem  uteri  iequitur, 
&  planius  fit ,  ut  nempe  in  fphaerae  fuper- 
iicie  jacere  poflit,  neque  perinde  in  vaginam 
prominct.  Quo  diutius  vero  uterus  incre- 
fcit,  eo  altius  adfcendit,  quia  pelvis  angu- 
ftior  eft ,  quam  fphaera  uteri  gravidi,  ut  ea 
in  pelvi  locum  non  inveniat ,  led  cogatur 
adfcendere  in  abdomen,  ut  fuperior  ipfo 
umbilico  fiat. 

Fertlce}  Fetus,  quando  unicusfin  utero 
geftatur ,  &  placcnta  fundo  uteri  ad- 
crefcit  9  ut  plerumque  fieri  folet  h  , 
fedet  in  utero  pedibus  deorfum  pofitis  ,  cal- 
caneo  nates  fcriente  *,    genubus  ori  admo- 

tis,' 

h  DCLXXVl.  w>t.  i. 

i  Hic  fitus  eft,  m  quo  plerutnque  fetus  mor- 
tui  reperiuntur  ,  8c  quem  pene  omnes 
anatomici  defcribunt  :  aristoteles 
hift.  anim.  L.  Vil,  c  $•  iupp.  de  natum 
pueri  C,  Stephanus  L.  111.  c,f.  Columbut 
p,  25*.  {  non  tamen  pro  frequentiori), 
Arantius  p.  32,  Vabricius  P,  11.  c.  9.  Har- 
vei  p.  257.  Mmriceau  p.  23$,  Bidlo& 
T.  6$.  Ditmis  des  accouch.  p.igg-  Deven~ 
ter  f.  6.  MonrootNoortvvyck  Tt!ll.  Caufa 
«eft  in  ipfo  mufculorum  praevalente  robo- 
rc,  flexis  nempe  partibus  pene  omnibusj 
quod  fere  ubique  flexores  extenforibus 
robufliores  fint.  Non  ideo  perpetuus  eft, 
«c  in  cadaverc  quidcm,      Quinto  enim 

mcnfe 


BE    CONCEPTU,  38c 

tis ,  fpina  dorfi  incurvata  ,  manubus  ori 
adpofitis  ,  quafi  fugeret.  Prirais  nunc 
geitationis  menfibus  mater  hunc  fetus  fitum 
absque  moleftia  fert ,  &  fetus  frontem 
umbilieo  matris  obponit ,  genua  pedtini. 
Sed  caput  fetus  multo  magis  crefcit ,  quam 
partes  reliquae  ,  atque  adeo  centrum  gravi- 
tatis  non  in  umbilico  eft  ,  verum  multo 
fuperius.  Nam  in  recens  edito  fetu  caput 
fere  tertia  k  pars  corporiseft,  in  fetu  vero 

fecun- 

menfe  fetum  transverfum  vidit  la  Motte  obf 
55.  &  duospingit  Fabriciusf*  6.  8.  &citat 
etiam  fibi  vifum  C.  Bauhinus  ipp.z&Rouf- 
ftt.  Columbus  denique.  fcd  raritTime,  trans* 
vcrfum  caput,  raro  furfum  elatum,  ple~ 
rumque  deorfum  pofitum  reperit  p.  25^ 
Multo  minus  in  vivo  certa  lex  eft,  ia 
quo  calcitracio  perpetua  ,  etiam  tangjenti 
lnanui  demonftrat  ,  caput  modo  fupra 
modo  infra  ,  modo  propius  pedibus  effe, 
modo  remotius.  Vide  contra  definltuni 
fetus  fitum  Riolahump.  367.  Cowper  ad 
T.  5;.  Drake  L.  I,  c.  24.  dc  la  Mottt 
ohs.  I,.  I.  c  23.  L.  111.  c.  ult.  Noortvvyck 
p.  127.  In  ipfo  pullo  pariter  inccrtus  cft 
Maitrejean  p.  138. 

k  Salzman  de  dijf.  fet.  n,  4.  In  primordiis 
fetus  caput  corpore  majus  Harvei .  p.  $6% 
In  fetu  pollicis  magnitudine  caput  cor-» 
pori  aequale  Venette  p  266.  In  bimeftri 
abortu  coput  thorace  &  ventre  majus 
Taier  apud  Hernandez  p.  651,  Crefcendo» 
fetus ,  etiam  gallinaceus  elongatur  Mah 
trtjean  p.  $$• 

tmV.  Panlh  Bb 


336  DE  CONCEPTU, 

fecundi  menfis  ,  fere  dimidium  :  Veruni 
etiam  pulmo  collapfus  gravis  elt.  Denique 
fetus  in  liberis  aquis  fufpenditur  mobilis. 
Ocyus  f  ergo  aut  ferius ,  caput  ponderc 
fuo  vabreptum  cadit ,  &  fetus  totus  inverti- 

tur, 

1  Ita  vulgo  tradltur,  fetum  circiter  feptimo 
menfe  vel  oclavo  vel  nono  ineuntc  Dionis 
p.  188  capite  praecipitem  fe  in  pelvem 
dare,  ut  facies,  osfacrum,  pedes  umbt- 
licum  matris  refpiciant  Arantius  p,  3$. 
ctiara  per  experirrenta  p.  33.  Mmriceatt 
p.  234.  Manningham  p.  10.  Heifter.  Comp. 
p.  ui  Vide  iconem  apud  Spigelium  T.  *„ 
3.  Tabricium  f.  7.  &  defcnptiouem  in 
e.  N  c;  Dec.Wl.  ann.  111.  obf.  123,  Et  anti- 
qui  vulgo  pro  caufa  partus  hunc  fitum 
adtulerunt.  Contra  eos  vero  dixit  Che* 
/eldenius ,  &  contra  inveriionem  definito 
tcmpore  partum  praecedentem  la  Motte 
L.  It  c.  23,  63.  97.  qui  adferuit,  etiam 
ln  partu  incertum  fitum  efTev  non  diffitente 
Maurkeau  p.  234.  8c  vrin  Hoorne  vveb» 
mutter  p  17.  &  D.  Oriymos  in  diff.  inaug, 
leidae  habita   a,   1743.    Aliquando  enim 

iarti  fexto  menfc  fetus  in  eo  fitu  rcperi* 
ur  PAW  ohs  6.  la  Motte  ohst  73  & 
ciuus  Jdem  obs.  55*  &  tcrtio  demum 
Bianchi  p.69,f.i7.  Cl.  vero  Onymos  poft  Co* 
lumhum  et  Venette  p.  275-  ex43.exemplis 
Vigefies  &  f epties  fitum  vcrticalem  rcperit. 
tit  omnino  non  pro  fitu  folum  «aturali 
ultimi  temporis  ,  fcd  ex  confiderato  fitu 
fctus,  pro  penitus  &  perpetuo  naturali 
habeat  1.  ct  p.  2-2»  Verum  certum  eft,  cN 
iam  ultiroo  mcnfc  caput  fctus  in  ventre 
matcrno  tangi ,  &  etiam  paulo  ante  par* 

tum 


DE  CONCEPTU,         3*7 

tur,  ut  facicm  ofli  facro  l*  obvertat,  ver- 
ticern  uteri  ofculo.  Id  fit  communiter 
o£to,  feptem,  fex  feptimanis  ante  partum, 
aliquando  tamcn  tantum  quindecim ,  aut 
paucioribus  m  dicbus,  prouti  fetus  tenerior 
fucrit ,  aut  torolior.  Una  vero  abdomen 
matris ,  quod  ha&enus  fuperius  tenfumi 
fuerat  ,  nunc  defcendit  n  ad  fubfidentis 
facci  modum ,  atque  inferius  ad  pubem. 
prominet.     Quando  id  fattum  eft  ,   tunc 

no- 

tum  facilhme  dimovetur  I.  Siegmundfo 
p.  22.  &  in  ipfo  partu  p,  145  ut  raruni 
fit,  uno,  ut  Mariceau  p,  23  S*  autduobu* 
integris  menfibus  fetum  in  eo  fitu  fuiffe, 
in  quo  caput  in  pelvim  pendet  L,  Bour* 
geoife  J,  p.  213, 

l*  Nempe  partus  naturalis  eft,  quando  fetus 
taciem  ofli  facro  matris  obvertit  Manrti 
ceau  p.  ao6e  Verheyen  11.  p.  388.  Non  ra- 
riflime  tamen  facies  anteriora  refplcit,  ut 
apud  Siegmundin  p,  69.  Mauriceau  qfo* 
354.^91.  415.  &  P-  234.  Sc  ha  natuseft 
Dux  Andegavorum*  filius  Henrici  IV. 
Louife  Bourgeoife  11.  p.  187,  Sed  praeter 
naturam  tamen  gc  difficilius  in  hoc  fitu 
paritur,  Mauriceau  p.  262.  &  obs.  69%. 
ct  la  Motte  L.  11.  c.  8*  et  niavult  Chap* 
man  pedibus  extrahere,  fi  faciem  eo  modo 
praetulcrit  p.  31«. 

m  Ita  melius  Deventer  p.  55.  et  Heifter  p.  llV* 
paucis  nempe  ante  partum  diebus  caput 
fctus  in  pelvim  illabitur,  et  ab  eo  tenW 
pore  mater  vix  unquani  absque  raoleftia 
degit,  Aliquando  paucis  ante  horis  ut 
v.  Hoorne  ).  c. 

u  Deventer  l  c* 

Bb  1 


388  DE  CONCEPTU. 

norunt  mulieres ,  primum  ftadium  ad  par- 
tum  elTe.  fcadem  opera  liberantur  organa 
refpirationis  matris  ,  &  diaphragma,  minus 
nunc  conpreffum  incipit  agere  ,  &  omnia 
vifcera  verfus  os  pubis  urgct.  Sed  ibi  haeret 
craflum  pueri  caput :  idemque  pcdibas  fuis 
recalcitrat,  vafaque  propeos  uteri  ea  ratio- 
ne  aliter  premuntur  ,  ardtantur  ,  effluit 
mucus  °,  inter  omnes  mucos  mucoliflimus, 
ex  veficulis  Nabothi  (I.  G.  cryptis),  qui 
totam  viciniam  ita  inunilat  aliquot  tere  ante 
partum  feptirnanis ,  ut  lubricam  viam  paret 
defcenfuro  fetui.  Haec  fecunda  periodus 
eft  (1.  G.  ab  hoc  enim  muco  defluente 
partum  haud  longe  abefle  vel  feminae  no- 
runt  p.;  Verurn  quo  uterus  plenior  eft 
fphaeraeque  propioi  ,  eo  adfcendtt  altius, 
&  a  v^gina,  cui  in  virgine  proximus  eft, 
vix  duobus  remotus  digitis  dilcedit  ,  infe- 
rius  interim  vix  increfcit  ,  neque  defcendit* 

Nunc 

9  DCLXXV.not./.  niaxime  ex  cryptis  uteri, 
$c  vaginae  finulis,  DCLXlV.net  m.  tum, 
forte  ,  ex  iacunis  urethrac  di&is  ad 
DCLXV.  not.  m  Glandulae  vero  feba- 
ceac  alarum,  quas  excitat  ex  Morgagno 
Traeceftor,  hic  parum  pofTunt  ,  ceram 
cnim  ftrigmentofam  potius  ,  quam 
nucum  fecernunt  ,  quae  in  pTicis  par* 
tium  corporis  humani  ad  dolorificum 
adiriftum  hipediendum  neceflaria  eft,  a 
iwuco  vero  longe  differt,  folida  tenacitatc, 
indole  in  ammabili,  paucitate. 

p  Cont,  Mauriceau  p.  ni.  Addit  jam  feptimo 
menfe  os  uteri  mucofius  reddi  Maurkeau 
c  ?t  Etiam  in  brutis  ante  partum  mucus 

dcn* 


DE   CONCEPTU.  389 

Nunc  vero  utefus  omnino  defcendere  cogi- 
tur ,  infans  enim  capite  iuo  deorfum  niti- 
tur  magis  adeo  diitenditur  uterus  fupra 
oftium  fuum,  idemque  exphnatur  ,  quod 
tertium  eit  ante  partum  ftadium.  Nam 
os  uteri  non  rotundo  ,  fed  transverfo  * 
riftu  hiat ,  oris  humani  fimili ,  &  inter- 
cepto  inter  conniventia  labra.  Hujus  oris 
labia  nunc  magis  diftenduntur  r,  &  diver- 

gunt, 

denfior  defluit,   ut  tn  vaccis  vidit  Aldes 

q  Id  naturale  eft  8c  pcrpetuum  DCLXXV; 
not,  h- 

r  Scd  diftenta  fub  ultima  praegnationis  tem« 
poracervice  DCLXXV.  not,  n.  p,  219. 
neceftario  utique  retrahitur  furfum  os 
uteri,  &  hiatus  nou  quidem  in  utraque, 
fed  in  transverfa  tamen  dhmctro  augetur  : 
&  una ,  cum  contra  abdomen  fur^at, 
minus  utique  in  vaginam  prominet, 
quod  idem  vocant  adparerc  brevius  6c 
planius  Mauriceau  c«  7,  p,  95,  97.  &c. 
Deventer  ct  ijr.  Hoorne  vvehmutter  p  if. 
fic  tenuius  Mauriceau  ib.  &  pro  bono> 
figno  habet  Mauriceau  obf  446.  Conf. 
CL  Boebmer  de  fitu  uteri  p.  19.  Haec 
inutatio  fucceffive  fit ,  &  melius  eft,  fl 
fenfim  fenfimque  coutigerlt  Stegmundirt 
p.  194-  Incipit  fecundo  &  tertio  menfe 
JDeventer  c.  16,  quarto  menfe  &  quint» 
Onymos  p,  9.  &  eo  tempore  os  uteri 
n^ollefcere  docet  Mauriceau  p.  9;,  Se*to  6c 
feptimo  menfe  hifcerc  Deventer  1  c.  8c 
poft  fextum  menfem  la  Motte  c.  Xl.o&a- 
vo  Arifloteles  hifl.  anim.  L.  Vll.  c.  4.  & 
Bb  j  Mm<* 


39o        DE    CONCEPTU. 

gunt,  &  apertura  nafcitur  •.  Interim  fetus 
agitatur  tenefmis ,  quosdiximus,  &  motus 
edit  varios ,  quos  ex  vesalio  citavi, 
magis  ergo  uterum  maternum  deorfum 
promovet,    &  capite  fuo  in  angufta  pelvi 

ita 

Mauriceau  p.  ii$.    nono  ineunte  Hoorne 
p.  17.    duobus  ultimis  menfibus  Molanus 
p.^6f.  Siegmundin  1.  c    tuncque  os  altii- 
fimum,  tenuiflimum  ,  planiflimum  fiert 
Hoorne  p.  16.  inde  fem per  magis,  ut   in- 
eunte    nono    menfe     etiam  ^obftetrices 
divcrfitatem     percipiant     7.    Siegmundin 
p.  24.  Duodecim  diebus  ante  partum  os 
uteri  unciae  latitudine    apertum   rcperit 
Mxuriceau  obf.  1  yf.    &  quindecim  diebus 
digiti  capax  obs.  467.    Tertia  ante  partum 
feptimana  ad  unciam   hitre  vidit  Ruyfch 
dbf.  4$.  &  ad  tres  digitos  Maurictau  obf 
178.  &  pojlr.   105--    Viginti  tribus  diebus 
idem  unciae  latttudine  obf  \66.  et  menfe 
-".'  ante  partum  digiti  capax   Manningham 
p,  io,  et  pollicis  Mauriceau  obf  2.  Sexto 
demum  feptimove  menfe  jam  nd  aurei 
magnitudinem  aperiri  Deventer  c  16.  Sed 
etiam  conftringi    aliquando,  quando  jam 
aperiri  ceperat,  Chapman  vidit  c*fc  I.  et 
Mauriceau  p.  96.    Alias  ad  partum  usque 
claufum  eft  ,  et  a  doloribus  demum  ape- 
ritur  Siegmundin  p.  194.  Addit  Harveius, 
oftium  parturienti  mollc  cfle,    ct  molle 
mancre,  fi  aliquid  intus  in  uteio  manferit 
p,  i^. 
*  Non  idco  continuo  partus  inftat,    fi  utcri 
ofculum  ad  unciam  hiaverifc.     Ita  Mauri- 
ceau  pf  314.    ct  adparet  cx  not  r.     Id 
autem  fignum  vix   fallit,    fi    fucceflive 

uteri 


DE   CONCEPTU.         391 

ita  in  os  uteri  nititur  ,  ut  capite  tangat 
hinc  urinae  *  veficam  ,  inde  reftum  inte- 
ftinum.  Ergo  etiam  matritenesmi  naicun- 
tur,  &  nixus  ad  lumbos,  qui  per  mufculos 
abdominales  verfus  os  pubis  determinantur u. 

Haec 

uteri  ofculum  fc  dilataverit  dionis    des 
aceuuck.  p.  130. 
t  Hincante  partum  femina  urinam  vix  con- 
tinet    aristoteles   1.  c«    &   micturit 
Mauriceau   p.  138.  212.    Dionis  p.  158« 
159.     &     aegre  tamen   urina  fe  liberat 
Dwenter  p.  55-    &  vefica  craflior  nt,  & 
minima    Littre    Mem.   de  PAcad.  1708» 
p.  388,  atque   maxime  prope  urethrarrt 
conprimitur  Koch  de  affecl.  <vejjc.  rariff* 
-p.j.  Pmrfonsof 'tbe  b/adderpjS.  AliquanW 
do  ita  valide  vefica  conprimitur,  ut  ilchu* 
ria  fuccedat  e.  n.    c  <zW.     Dec,  VI.  obf 
1 26.    la  Motte  obf.   49,   220.    quae  fetiz 
digitis  repulfo  folvitur     Inde    veiica  ali* 
quando  enormiter  dilatatur,  ut  otto  pintas 
ceperit    edimb,  soc.  IV.    p.   449.    & 
novem  chopines>    enormem  certe  molenx 
36.  librarum,  ni  fallor ,  la  Motteobf.$ic 
Mortes  ex    hac  retentiene    urinae    vidit 
Cbapman  improv.  of  miduiifry   cafe  40. 
Viciflim  autem  plena  vefica  refiflit  partui, 
&  ab  urgente  capite  fetus  rumpi  vifa  eft 
Par/ons  p.  »1,    Pinaeus  p,  95.    la  Motte 
obs.  49,  Remedium  eft,  fi  femina  decubu- 
erit ,     aut     in    majori    malo    chirurgus 
digito    uteri    fundum    repulerit    Dionis 
1.  c. 
u  Ea   nota  S/evogt   de   dolor  part.  fpur,  p.  8. 
&  quod  os  uteri  per  hos  nixus  dilatetur 
Siegmnndin  p.  196,  Deventer  f*  60.  van 
B  b  4  Hoori 


39*  DE  CONCEPTU. 

Haec  nunc    eft  ofwvn  ,  non    vcrus  dolor, 

faepe  enim  interrogavi  ,   femper  refponde- 

runt  non  dolorem  efle  ,    fed  tenefmum.     Js 

cft  intolerabilis  conatus  :    qualem   fere  viri 

in  fe  ipfis  experiuntur,  quando  duriflima, 

&  maxima  fcybala  conantur  egerere:    tan- 

tus  certe  aliquando  ,  maxime  in  hypochon- 

driacis  ,  ut   fanguinem  ex  naribus  exprefTe- 

rit  ,    aut  ruptis   demum   va-fis  apoplexiam 

produxerit.     Hi  tenefmi  femper  ad  lumbos 

incipiunt  ,   inde  progrediuntur   ad   umbili- 

cum,  hinc  ad  os  pubisr  &    mufculi  abdo- 

minis  ita  indurefcunt,    ut  a   ligno    parum 

differant.      Nam  ubi  ii  mufculi    oriuntur, 

qui  nunc  maxime  convelluntur ,  ibi  etiam 

dolor  ell.     Haec  ipfa  nota,  quod  mufculi 

abdominis  durefcant  ,    dolores   ad  partum 

feparat  ab  iliacis  &  hyllericis  doloribus.  Sed 

hi   mufculi    oriuntur    ab  olfibus    pubis   & 

ilrum  ,   &  caput  fctus  etiam  pergit  urgere 

antrorfum  ,  uterus  adeo  truditur  in  pelvim, 

neque  enim  alius  fetui  cxitus  eft.     Superius 

enim  ,  pollerius ,  &  inferius  ofla  refiftunt. 

Porro  convulfiones  eo  magis  augentur,  quo 

magis  uterus  in   anguftam  pelvim  protru- 

ditur ,  dum  tota  fphaera  fequi  nequiu   Hoc 

nunc  ftadium  eft,    in  quo  nativitas    nafci 

incipit  ,  quam  dicimus  nafci ,  quando  digi- 

tus 

Hoorne  Wehmutter  p.  35.  38.  mucusque 
adpareat,  &  aquae  augeantur  la  motte 
L.  H.  c.  13.  dignofcuntur  ab  inutilibus 
illis  doloribus  ,  quos  vocant  fpurios ,  &  os 
uteri  obfervantur  potius  claudere  Deven- 
ter  1.  c.    Hoorne  l»  c.     Siegmundin  ibi  & 

p.  5. 


S 


DE  CONCEPTU.  393 

tus  obftetricis ,  vaginae  inmiflus ,  os  uteri 
fentit  explanari,  &  longiorem  fieri  fiffuram. 
Sed  nunc  quartum  ftadium  fequitur  ,  nixus 
Increfcunt  ,  os  uteri  dilatatur ,  &  aqua 
amnii  deorfum  truditur,  atque  ante  caput 
fetus  pellicula  tangitur,  quae  aquam  u* 
continet.  Hoc  qumtum  ftadium  clt.  Quan- 
do  vas  plicabile  aqua  plenum  ,  &  corponbus 
in  aqua  natantibus  folidis  ,  urgetur  undi- 
que  ,  utique  aqua  eo  ibit ,  ubi  minor  refi- 
ftentia  opponitur  ,  non  ideo  corpora,  quae 
in  aqua  natant.  Ergo  ovi  preflio  omnis 
dcterminatur  verfus  uteri  rimam,  &  iftud 
cogit  prominere,  atquelabia  adtenuat,  quae 
ipfa  tenuitas  fignum  eft  inftantis  partus# 
Eminet  interim  iaccus  ifte  aqua  plenus  x, 
&  premitur  extrorfum  verfus  os  uteri ,  & 
pila  aquis  plena  magis  &  magis  increfcit, 
&  digitis  tangitur,  hoc  vocant  aquas  for- 
viari*  Tunc  porro  nititur  caput  in  locum, 
quem  aquac  feccrunt ,  augentur  dolores,  & 
uterus  magis  premitur  ,  iic  aqua  amnii, 
tanquam  veficam  diftenderet,  &  aequabiliter 
dilatat  osuteri,  &  haec  optima  machina  x* 
naturae  elt ,  quam  male  lacerant  f  ignarae 

& 

u*  Certum  fignum  partus  inftamis  eft  oftium 
uteri  dilatatum,  &  aquae  per  hoc  oftium 
cminentes  Mauriceau  p.  238.  &  molles 
membranae  p,  213. 

x  A  doloribus  membranae  repletae  durefcunt, 
remittente  dolore  mollefcunt,ut  caput  tan- 
gas  /.  Siegmundin  p.  »7« 

X*    HOORNEp,  48. 

y    MAURICEAU  p.  241.    nifi   Ctus    fetus 

contra  naturam  fuerit ,  aut  membranae 

Bb  5  nirnis 


394  DE   CONCEPTU. 

&  temerariae  obftetrlces :  ita  enim  effluunt 
^quae,  faccusque  concidit ;  Quamdiu  vero 
integer  eft,  os  uteriaequabiliter  diltenditur 
undique  ab  urgente  liquido  ,  absque  dolore, 
quia  omnes  partes  dilatandi  ofculi  aequabi- 
liter  urgentur,  atque  adeo  nulla  violente 
premitur  :  rupto  vero  facco  a  fetu  ipfo 
uterus  inaequabiliter  conprimitur.  Solidum 
cnim  omne  inaequaliter  premit,  plus  ;"  una 
fedc,  minus  in  altera,  pro  figurae  fuae  varie- 
tate,  fic,  dum  una  pars  quiefcit ,  altera 
totam  vim  nitentis  folidi  experitur.  Haec 
certe  artium  peffima ,  multas  matres, 
fetusque  multos  occidit  ,  quamprimum 
nempe  ientiunt  rimam  utcri  fe  aperientis, 
rumpunt  bullam  &  aquas  emittunt.  Si 
nunc  neque  obftetrix  nimis  feftinaverit, 
neque  matcr  ,  caput  fetus  fubit  os  uteri, 
&  pelvis  dilatatur ,  tunc  convulfa  mater  *? 
edit  nixum  ,  majorem  prioribus  ,  tam  vali- 
dum ,  ut  mufculi  abdominis  ad  aiTeris  mo- 
dum  durefcant  ,  &  una  plurimum  aerem 
infpiratdiuque  retinet,  tandem  fummacom- 
preffione  pedtoris  diaphragma  deorfum  in 
abdomen  premit,  ut  ovum  unoexcidat  in- 
petu*      Hi  nixus  nunc  non  fequuntur ,  fi 

OVi 

jiirnis  fortesf  Sed  omnino  vetat  Ia 
motte  fere  in  omni  cafu  obs„  167.  57. 
£:  nihil  mctuit  ,  quamdiu  aquae 
integrae  adfunt  ib.  Male  adco  laccrare 
jubet  GOUEY  9  &huncpartum,  quan« 
do  pedibus  extrahitur  fetus  ab  obftetrice, 
pro  naturali  habet  p.  105. 
y*  Signum  partus  certum  tremor  febriii  firni- 
lisDlONlSp.  204. 


DE    CONCEPTU.         395 

ovi  ruptura  accelerata  fuerit.  Tunc  cnim 
fetus  folo  fuo  nixu  proprii  corporis  os  uteri 
dilatare  debet.  Vel  etiam  dum  ovum  fetu 
gravidum  exfilit ,  &  os  utcri  dilatatur,  eo- 
dem  tempbre  rumpitur  aqua,  &  cum  fetu 
effiuit:  etiam  id  bonum  eft,  malum  autem, 
quando  aqua  diu  ante  partum  effluit,  & 
fetus  per  iicca  ?**  loca  cogitur  transire,  &c 
fetus  figuratus  debet  transire  fpecie  folidi, 
cjui  prius  fub  fluidi  fpecie  transibat ,  neque 
mcmbra  fetus  aequabiliter  aut  premunt, 
aut  premuntur.  Quem  vero  defcripfi  par- 
tus  integri  ■  ovi,  is  maxime  naturaliseft, 
tuncque  amnion,   chorion  ,    &  placenta, 

una 

y  **  Amnii  liquor  infervit  utero  aLsque  dolore 
diftento  cypria^  p.  47.  &  mucu» 
naturalis  omnibus  oleofis  praeftat  man* 
nugham  p.  37.  Humores  partum 
faciliorem  reddunt  GALEN  Je  utlL  Li 
XV,  o  5,  Partus  ficci  periculofi  Mauri- 
ceau  p.  268.  549.  Siegmundin  p.  12S. 
E.  n.  c.  Dec.  11.  ann.  11.  n  91.  &  lenti 
Hoome  p.  48.  uti  vulgo  notum  eft:  hinc 
etiam  noxia  &  periculofa  nimis  praecox 
ruptura  aquarum  Motu  obs.  57; 
Siegmundin  p.  65.  ante  oftii  aper- 
turam  Harvei  p.  196.  Aquae1  ante 
partum  male  habent  feminas  gravidas 
Hipp.  ccac.  L.  111.  c.  3.  n,  1«  &  Durem 
tus  ib. 

z  Bruta  animalia  ita  pariunt  HARVEl  p.265. 
&  ipfae  viperae  BALDOtefte,  &  feminae 
aliquando  harv.  ib.  eumque  partum  pro 
naturali  habet  idem  p.  196.  Exempla 
etiam     producit      t.    bartholinvs 

epifr 


396  DE    CONCEPTU. 

una  prolabuntur.  Hujusmoda  partum  cre- 
dibile  eft  evae  contigifle  ,  idemque  com- 
munis  eft  tot  gentibus  indis,  quibus  absque 
ulla  arte  obftetricia  fanilfime  parere  familia- 
re  aa  eft.  in  eo  cafu  ars  non  poteft  ,  nifi 
nocere.     Proximus  naturali ,   &  vulgatifli- 

rnus 

epifl.  z.CentN.  8c  staipart  van  det  wielC.H.' 

Obf.% 2   RElES.  RUVSCH  obf  11.&  MAURICEAU 

ebfpoflr.  11.  64.  S7.de  abortu  bimeftri,  Sc 
olim  hippoc  R  ates  gemellorum  quin- 
quemcftrium  altcrum  vclut  in  tunica  vidit 
e  p  1  d.  L€  V  11  Bonus  la  MOTTE  cum 
talem  partum  videret,  malc  timuit,  ne 
iuffocaretur obf  1 6f0  ignorans  harveia* 
ni  probleniatis. 
aa  Feminae  Indae,  die  puerperii  in  aquam 
lotum  cunt  TbeVenot  voyag.  L.  I,  T.  11 1» 
c.  48,  &  Guinccnfes  Bosman  p«  ijrj»  8c 
Conganae  Zucchelli  relat-  p.  1 6  f.  8c 
Nigritae  in  univerfum  Ligon  defcr.  of 
'Barbados  p.  92.  &  Amencanae  facile  pa* 
riunt,  atque  poftridie  ambulant  Americus 
Vefputius  in  relat.  idemque  in  Groenlaiu 
diae  indigenis  vidit  Egede  gamle  Groen- 
land  p.  J3i,  Etiara  in  Europa  partus  non- 
xiunquam  facillimi  occurrunt:  qualem 
Techlinus  defcripfit  Cent,  I.  obf  ?j.  Sc 
ftantis  in  partu  muiieris  Riedlinus  :  £c 
minimc  rarae  funt  muliercs,  quae  conti- 
«uo  a  partu  omnia ,  ctiam  ruftica  opera 
edunt,  prolapfibus  utcri  idco  magis  ob- 
noxiae.  Vide  Sennertum  p*ax.  L.  IV. 
pe  430  Harvei.  p.  276.  &  vulgo  a  partu 
in  remotum  lettulum  puerperas  No- 
fodechii  Vhoteldieu  inccdere  teftatur 
Mauric.    p.  210.    Omnis  autem  partus 

vul- 


DE   C0NCEPTU,  397 

mus  aa*  ,  neque  tamen   perfedte  naturalis 
partus  eft,   quando    in  ipfo   ultimo    nixu 
aqua  exfilit,  tunc  autem  duae  membranac, 
&  placenta  in  utero  manent.     In  hoc  ge- 
genere    partus  oportet   fetum  quidem  rcpo- 
nere  ,  &  involvere,   ut  refpirarc  poflit  ,  & 
interim    mater  liberatur"  toto  onere,  dum 
placenta  cum  duabus  membranis   educitur, 
&  funiculus  urnbilicalis  opportuno  loco  re- 
fecatur  aa  **  :  neque  enim  unquam  refecari 
debet  ptius,  quam  placenta  eduda  fuerjt: bk 
atque  porro   infans  vitam  vivit    propriamv 
Ars  ipfa  locum  nullum  invenit,  &  tciiCiffi- 
mi  partus   funt  ,  a    qua  longitfiire    abeft ; 
quales    funt  dcceptarum  virginum  cc :    Hu- 
jusmodi     puellam      vidi    inter    convivium 
prehenfam    doloribus,  quos  vocabat  hyfteri- 
cos,  feceffifle    in    alteram    cameram,    at- 

que 

rulgo  pro  naturali  habetur  ,  in  quo  fa* 
nus ,  neque  nimis  capiratus,  fetus ,  in 
cadem  cum  ufero  8c  va^ina  dire&ione 
(Deventer,  'Boehmery  Onymos  p.  7«  13.) 
praeeunte  cspite,&  facie  verfus  os  facrum 
converfa  editur. 

a  a  *  Qui  vulgo  ab  orrnibus  pro  naturali  de^ 
fcribitur  la  MOTTE  obf.  c6.  SlEG- 
MUNDNp,    128,  p.  64. 

aa**Neque  nimis  longus  neque  duabus 
unciis  brcvior,ne  umbilici  fedes  debilitetuc 
&  nafcatur  difpofitio  ad  heroias  umbilr 
cales  CHAPMANpr64,.  MAURICEAU 
P-  4^*f    &c, 

bb  MAURICEAUp  148.464.  SOLINGEN 

Embryulc,  p.  3  iS, 
cc  MAURICfiAUp.  aio.HARVEf. 


398  DE    CONCEPTU. 

que  continuo  totum  ovum  una  cum  fe- 
ctindis,  exclufifie  integrum.  Quando  vero 
arte  conamur,  ut  adjuvemus ,  turbamus 
fere  naturam  ,  quae  foia  totum  opus  per- 
iicit.  Si  vero  partus  praeternaturalis  fuerit* 
tunc  oportet  artem  advocare,  quae  res  in 
naturae  ordinem  revocet,  &  obftacula  re- 
moveat.  Quando  vero  nondum  matura 
placenta  eft  ,  tunc  perinde ,  uti  fruftus 
acerbi  folent»  nimis  *u  firmiter  annexa  eft 
utero,  quam  ut  facile  cadat,  uti  cadit  ma* 
tura.  Ergo  fundo  uteri  adhaeret  fortius, 
quam  quae  poflit  excludi  conatu  nitentis 
inatris,  tunc  fixa  ibi  manet,  dum  fetus, 
feclufus  ab  utero,  folus  refpirat,  &  oritur 
continuata  quaedam  feries  corporum  :  fe- 
tus  nempe  funiculo  ,  ifte  placentae,  haec 
utcro  adhaeret.  Tunc  perita  obftetrix  una 
quidem  manu  funiculum  fuftentat,  altera 
fequitur  duflum  fumculi,  fubit  per  os  ute- 

ri 

dd  Rarlus  vitlum  cfle  SIEGMUNDIN  :  fed 
fatetur  Ettdem  ,  inter  omnla  maximc 
perniciofum  eile  p.  101.  roi.ttt,  Ego 
vero  nimis  irequens  efle  invenio.  Exem- 
pla  mortis  ab  hac  adhae/ione  refert 
EADEM  p.  101,  Salzman  in  abf.  p.  4^, 
MAURLCEAU  obf.  704..  FUCHS  E.  N. 
C.  vol  %.obf.  146.  MUVLMJT  coll.  anat, 
p,  238.  Ab  adaito  placentae  frufto  *  in- 
rlimmttui  uterus  E.  N.  C  Dsc.  I.  annj 
IV.  ohf  19 2,  A  retenta  placcnta  mors  per 
febrem  malignam  die  o&avo  ,  MAURI- 
CEAU  obf  162.  Caufa  varia  eft,  imma* 
turitas,  nam  abortubus  valdius  adhaeret; 
inajar  proportio  folidi,  centralis  placcntae 

H 


DE  CONCEPTU;         399 

t\  patentiffimum  eS  nequc  enim  id  ita  fubito 
clauditur  ff  >  ■  venit   ad  mernbranas,   inter 

iftas 

Jc  funiculi  infertio,  ftri&ura  fpafmodica 
RUYSCH  Adv  Dec%  II.  n,  10.  fcirrbus. 
ce  Utcrus  a  partu  quidcm  patet,  ut  carrpana, 
RUYSCH  Adv  11  n.  10,  &  unus  cura 
vagina  contlnuus  tubus  eft  Dionis  des 
accouchemens  p  5-4.  Uapcrts  en  Ckirurgie 
p.  44f  &cc  Sed  poftea  totusuterus,  liber 
jam  a  fctu  &.  placenta ,  contrahitur,- 
Galeno  jam  obfcrvante*  &  ad  priorem 
parvitatem  redit  Sedeeim  diebus  id 
iieri  Graaf  p  184,  quindecim  &  decera 
diebus  Fahricius  P„  I.  c.  p>  o&avo  vel 
nono  Deventer  p.  44.  &  quinto  flater 
apud  Schenk  olf  p,  c  f  f<  intra  paucas 
aliquando  horas  Manningham  p.  ftt« 
Chapman  cafe  45* .  Tforwe  0&/I  4,  Riolanus 
p. 3  6  j  ut  continuo  a  puerperlo  uterus  pugno 
non  major  fuerit  la  MOTTII  ohf  ^97, 
aut  vngi  na  Uiolan.  p.  36  f  &  tertia  hora 
os  non  latius  cavitatc  uteri  I  D.  p,  %66+ 
Aliquando  continuo  crampi  os  utcri 
conftringunt  Siegmundin  p.  n%  Idem  os 
ftatim  a  partu  valide  contrahl,  dnnde 
lentius  cxpertiflimus  la  MOTTE  teftis 
eft  L.  V.  c,  6  Vidit  etiam  Harveius 
continuo  ita  claufum,  ut  ne  ttylum  ca- 
peret,  unde  retentis  grumis  fanguinis 
niaxiroum  vitae  periculum  p.  xy f,  Tar« 
de  quidem  claudi  Ruyfckius  ait  I.  c.  8c 
14,  die  fc  apertum  reperifle,  idque  mi- 
nime  rarum  efle  fhefAX.  n.  \f  in  multi* 
pari*.  denique  minus  claudi  Art  de  faire 
des  raports  p  434,  habetque  Harveium 
confcntientem  „    uteri    nempc  os  non 

clau- 


4oo  DE  CONCEPTU. 

iftas  &    utcrum  digiturn   infinuat ,  verfua 
latcra  orbiculi  placentae,  quaerit  locum  ss 

adhae- 

claudi,  quamdiu  aliquid  praeter   naturam 
in  utero  manct  p.  174..  lta  quarto  die  os 
uteri  pugni    capax,  cum  fecunda  adhae^ 
reret  Muralt^   1,  c,  Quinto  dies  duos  di- 
gitos  latum   repcrit   Chapman  cafe    44. 
Scd   omnes    auclores     obftetricii    recla- 
roant,   ajuntquc  os  uteri  circa  placcntam 
/e  conftringere  Mauriceau  p.    lfi,  257* 
la  MOTTE  p.  5-98.  &c,  atque  circa  pla- 
centac  rcli&am  partem,  la  MOTTE  obf 
397,  etiam    in  abortubus ,  unde  pericu* 
ium  ab  haemorrhagiis  p,  2  $-8.   poft  eje- 
€bos  exiguos  fetus  ,  Sc    facile  intus  ma- 
nent  fccundae   Mauriceau    obf    360.  & 
difficulter    eximuntur        Iubet    ideo    la 
MOTTE   &    alii,    continuo   a  partu  Sc 
prius,  quam  os  uteri  fe  contrahat,  infe- 
rere  maimm  ,    quod  tunc  abrque  dolore 
fit  Manningham    p.    12,   &  Chapman  p. 
<5o\  67,  &  extrahere  fecundam ,    Arantio 
moneute,  qui  etiam  jubet  manum  conti- 
nuo  inferere    p     \6m     ante    recentiores : 
tum  Mauriceau  pm  tf\4  la  Motte  ohf  99. 
Solingen    embryulc.    p.     $»i,  Ckapman]>+ 
6  ft66  67  ClHartranft  de  extr,fecund.  &c, 
f  g  Vide  Hartranft   fub  fin.  Stuart   de  fecund. 
p.  jf.    Chapman   p.    70-    Initiuro    vero 
facere  jubet  Mauriceau  in  ea  fede  placen- 
tae.  in  qua  minus  firmiter  adhaerctp.if  j. 
IVeisman  de  part.  difficUi  p.    23,    Verum 
Solingen  p.  35^  &  Cl.  Hartranft,,  com» 
mcndant  marginis  extrcmitatem  inferio* 
rem,  digitumquc   unum    fub   altero    in- 
iercre  jubcnt,  alternis,  oppofitis  ad  ute 

rum 


DE    CONCEPTU.         4oi 

adhaefionis,  ibique  digito  in  arcum  flexo 
uterum  fuftinet,  &  reprimit,  dum  interim 
funiculum  leniter  adtrahit,  ita  /equitur 
placenta  ,  &  ,  fi  vel  paulum  fucceflerit, 
cpntinuo  facile  exit.  Haec  in  negotio  ifto 
fumrra  ars  eft.  Si  vero  obftetnx  digitum 
inferuerit  inter  membranas  difruptas ,  quae 
fetum  emiferunt,  amnion  nempe  &  chori- 
on ,  tunc  ircmbranae  lacerantur  ,  &  vix 
absque  inflamrr.atione  uteri  liberatur  femina. 
Exemplum  a  pueris  fun.endum  eft:  quando 
nempe  ex  plateis  ftratis  volunt  lapldes  exi- 
mere,  corii  orbem  arfle  apprimunt  ad  la- 
pidis  fuperficiem,  tunc  funiculum,  qui  co- 
rio  adhaeret,  adtrahunt,  &  ita  lapidem  ex« 
tr.hunt.  Quando  vero  pars  una  corii  inae- 
qualiter  minusque  arfte  lapidi  adplicata  eft, 
tunc   corium  de   lapide   abftrahunt  bh  uti 

placen- 

rum  dorfis,  &  retinere  uterum,  dum 
placenta  extrahitur  Horne  p.  66. 
hh  Ruyfch  obf  iof  16,  qui  obfervat,  vix  lia- 
quam  alio  tempore  contingere;  Zod,Gall. 
ann.  III,  M%  aug.  E.  N,  C,  Dec  II.  annz 
J.  obf>  1 1 2. 1 4 1 .  annt  \ I.  obf  195-  S talfart% 
CentXobf  67.  la  MOTTE  obf.  427.  416. 
JMAVRICEAU  p.  248.  obf  ^f,  Mr. 
WALDSCHMID  de  abortu.  SCHVRIG. 
embryol  p.  146  P.  AMM  *N  Trax. 
vuln.letUL  Dect  V  n  1,  SWIARD 
obf.  p  84.  ILL.  WERLHOF  de  febr. 
p,  292.  CHAPMAN  cafe  19,  Ab  obfte- 
triee  tubam  extra&am  viditMANNING- 
HAM  p  49.  Tunc  in  utero"  pori  ad- 
parent,     per  quos  fanguis  effluit  LIT- 

TRE 
Tm.P.P.U.  Cc 


4o2  DE    CONCEPTU. 

plaeentam  de  utero  oportet  detrahere.  Si 
obftetrix  unice  funiculum  traxerit  >  nequc 
Interim  fuftinuerit  uterum,  tunc,  fi  placen- 
tae  cohaefio  firmior  fuerit,  poterit  toturn 
uterum  extrahere,  inverfum  :  ita,  ii  Inver- 
fus  hh*  manferit,  puerpera  intra  tres  horas 
exfpirat,  neque  fervari  poteft,  nifi  eodem 
temporis  rromento  uterus  repofitus  fuerit. 
In  eo  enim  ftatu  uterus  fanguine  ftagnan- 
te  l!,  &  vix  moto  pleniflimus  eft,&,quam- 
primum  aer  accedit,  inflammatur,  &  putre- 
fcit,  etiam  in   repofito  ,   fanguis.     Verum 

etiam 

TRE  Mem.  de  1'Acad.  1707.  p  181; 
SALZMAN  obf  RVYSCH  1  c.  WALD- 
SCHMID  L  c.  Mortem  vcro  fecutam 
fuifie  teftatur  MAVklCEAV,  STAL- 
P^RT  &  reliqui  omnes  ,  atque  ferc 
femper  mori  reminas  ruysch,  ctiam  tunc» 
quando  merus  rettituirur  HlLSCHER  de 
negot  genert  Conf,  Cl  a.  BERGEN  de 
prol  uteri.  ^ervatas  fuiffe  tamen  ahquando 
RVYSGHIVS  teftis  eft  1,  c  tum  exenr 
plum  eft  in  E.  N,  C,  Cent  \\  obf  195-. 
Hunc  novum  morbum  erTe  credo,  de  quo 
Celsus  in  fraef  ait  „fplendidam  feminam 
poft  paucas  horas  exfpirafle,  cum  caro 
ex  pudendis  prolapfa  cxaruifTet.  Allas 
merus  cum  placenta  protrahitur,  fed 
absque  inverfione,  paulo  mmori  periculo, 
Talem  prolapfum  rcftituifle  video  J.  von 
HORNE  obf  4, 

hh *  Exemplum  ruyschius  habet  de  mufc. 
uteri, 

ii  Uterus  ante  partum  plurimo  fanguine 
diftenditur  hakvei  p-  2  4  3-  coaft 
OCLXIV.  nof%  m. 


DE  CONCEPTU.  403 

etiam  tunc  caute  agere  oportet,  quando  di- 
gitus  in  uterum  inferitur  ,  nam,  fi  vel 
paulum  ungne  laeieris  kk,  inflammabitur  ", 
&  cum  inf  lammato  utero  pauciflimae  fe- 
minae  iervantur. 

Matru 

kk  Cum  placenta  uterus  elapfus ,  &  cultello 
leniter  incifus  fuiffet  inde  ftatim  lethalis 
haemorrhagia  ruysch  obf  2  5. 

!1  Haec  ipfa  rudlor  extra&io  adeo  frequentes 
fecit  morbos  puerperarum  miliares  p. 
*Q4.  mortesque  puerperaruro,  illuftri  ob- 
fervante  werlhofio  de  fehribus  p. 
aoo  Comm  lit.  17^3  bebd  3S.  verifll* 
me,  uti  ex  triftiflimo  exemplo  didici : 
cautasque  jubet  efle  obftetrices,ne  rudius 
eam  panern  tra<5tent,  cujus  adeo  pericu- 
lofae  paffiones  funr  ruysch  ohfi  ii. 
la  MOTTE  obf  10*6.  4,73.  &c,  Cum 
placentam  feparaffet  digitis ,  uterus  quail 
feto/us  manfit  &  aegre  fervata  eft  puer- 
pera  -JEGMUNDlN  p.  iof.  &c  Mors 
a  fubita  &  rudi  cxtradione  placentae 
MAURICEAU  obf  6S2.  Haec  ratio  fuit. 
quare  optimus  RVYSCHlVS  tot  locis 
fuaferit,  quando  placenta  adhaefit  ,  relin- 
quendam  potius  efle.  neque  enim  noce* 
re,  fed  in  molam  abire  Adv.  IT,  n.  10. 
aliquaudo  vero  fponte  poft  aliquot  horas 
decedere  expulfam  a  vi  mulculi  fui  de 
mufculo  uteri  p.  13  aut  a  clyftere  detur- 
bari  Adv.  11,  n  10.  (quem  etiam  com- 
mendat  MAVRlCEAV  p  x>o. )  neque 
putrefcere,  neque  mortem  inferre  ib  p, 
14.  Ego  non  diffiteor  exempla  exftare,  in 
quibus  fecundae  diu  rctentae  ahsque  noxa 
expulfae  fuerinr.  Sccunda  a  partu  feptf- 
Cc  %  meftri 


40+         DE    CONCEPTU. 

Matris)  Dixi  tres  caufas  partus ,  quae 
ad  fetum  pertinent.  Totidem  a  matre 
pendent :  i.DefcCtus  alimenti,    Quo  vaftlor 

enim 

meftri  rctenta  rootu  animali  expulfa  F* 
N#  C  Cent.  i.  obf  ji,  Triduo,  absque 
corruptione  &  fponte  expulfa  placenta  U 
MOTTE  ohf  \6%t  Poft  triduum  expulfa 
fpontc  MAVRICEAV  obf  i6*.  E  N.C. 
Dec.W.  ann.  o.  obf  116.  Aliquot  diebus 
E  N-  C  Dec.  \\ann^  f.  ohf  179.  Die 
fcxto  vel  feptimo  in  fana  temina  difce- 
dunt  fecundac  putridse  Hippocrates 
yvvcLiyAtcov  &  &  die  feptimo  Maur.obf 
414.  Aliquot  feptimanis  retentam  &  fru- 
ftatim  absque  malo  cxclufam  pWcentam 
habet  Vater  ad  Ruyfcb  p,  7.  &  menfe  in- 
tegro  E.  N.  G  Dec,  I.  *»&.  5,  obf  117: 
Quadraginta  quinque  diebus  E.  N,  C. 
Der  11.  ann.i.  obfiS^.  Quatuor  mcnfibus 
a  partu  KerkringsObf  36.  &  feptcm  £&&- 
»er  wi/£#  172S.  p.  1497.  &  adhuc  diutius 
Hi^  deVAcad.  1758,  n.  5-.  Vide  plnra 
cxempla  apud  Ettmuller  diff.  de  fecund0 
excluf  p,  12,  13.  25*.  26.  Iapriaus 
minores  illas  placcntas  abortuum  diu 
conleryari  ,  atquc  per  putridam  fub- 
purationem  abirc,  aut  in  molas  dege- 
nerare  tetis  video  experimcntis  confir- 
mari  Hildan.  Cent.  111.  obf  f  9.  Mauriceau 
obf  169.  440.  68S.  611.  obf  pofir  20, 
144,  &c.  Werthofio  etiam  tcfte  p  192. 
Verun-  placenta  &  lochia  inter  omnes 
humores  pme^que  corporis  humani 
putrefcibili  natura  eminent,  &  in  tcterri- 
me  olens  liquaniien  contabclcunt.  Indc 
a  fccundaruin    ad    naevum  fuperftitioft 

adfn« 


DE  CONCEPTU.         405 

cnim  fetus  cft,  eo  uberiore  indiget  alimen- 
to  2.  preflio  augetur  in  partibus  matris 
inferibus,  hinc  plus  fanguinis  ad  fuperiora 
regurgitat,  &  3.  irritantur  nervu 

Sanguts)  Eo  monento,  quo  placenta  fe- 
cedit,  prorumpit  fanguis,  non  guttatim,  fed 
uno  impetu  ■■  deorium    ruit,   nifi  mulicr 

pene 

adfri&ione  inflammatio  &  pene  gangrae» 
na  in  recens  nato  E.  N.C  Dec  \\l  annf  9, 
^/#i)i.Lochia  valde  cito  httcmVerheyen 
11  P-  394«  Neque  aer  arceri  poteft  a 
partu  maruro,  cum  aiiquot  ccrte  horfe 
os  uteri  pateat.  Inde  putredines  &  febres  a 
reforbto  gangraenoio  liquamine  >  & 
mortes  etiam  expulfa  placenta ,  ut  apud 
Vartholinum  hifi>  ly.Cent.V.  Mauriceau 
ebf\6?..  E  N.  C.  Dec  11,  ann.V.obf 
17  } .  Comm,  lit.  Nor.  1755  n- !  7  Lentitt 
Jatromnem.  1,  p  294.  Omncs  adeo,  ex- 
cepto  Ruyfchio  ,  anatornici  confentiunt, 
quantum  fieri  poteil,  eximendam  pla* 
ceutatii,neque  negligendum,  nifi  certioris 
mali  metus  in  nimia  adhaefione  manus 
vinciat.  Vide  Cl.  Leporini  \n  Tkuyfchu 
paulo  nimis  univerlale  confilium  animad- 
verfiones  Extrahi  etiam  jubebat  Hippo* 
erates,  fed  prudenter,  fetus  ipfius  ponderc 
qui  utri  impofitus  eflct,  ex  quo  aqua 
paulatim  fubfideret. 
xnm  Omnes  confentiunr,  phcentae  vel  par- 
tialcm  Mauriceau  obf  f  3f.  Muralt.  colL 
anat.  p  6*i-  6f8  vel  integram  difceflio- 
nem  iucmorrhagtarum  veram  csufam 
efle  :  Mauriceau  p.  i*v  etiam  fi  primis 
menfibus  exiguum  falfurn  germen  fuerit 
P.  158.  apertis  oftiis  vaforum  uteri, 
Cc  5  qui* 


4o6  DE  CONCEPTU. 

pene  absquc  fanguine  fuerit  mm*.  Non  prius 
erumpit  languis,  nili   vel    partus  minus  na- 

turalis 

quibus  vafa  fimilia  placentae  opponeban- 

tur  DCLXXVliL  not.  /.  Haec  vafa  minu- 

untur,  quando    uterus   ab  intcgro  parru 

contra&us,  ad    priorem  exilitatem   redit. 

Scd9  dum  fetus    m  urero   manet,  uterus 

nequit     contrahi  ,     vafa    adeo    diftcnta 

manent  ,     £c  pergunt   fangutnem     cum 

fummo     rmtris     pcriculo     ,     effundere, 

Dionis  des  accouch   p.  334.  &  cita  morte, 

fi  haemorrhagia  major,  atque  adeo  ma- 

jor  placentae  portio  foluta  fuerit      Ergo 

educendus  femper  fetus,  flve  falfum  gcr- 

men    fuerit,   five    immaturus  fetus,   f*vc 

infans    perfe&us    L.  Bourgeoife  \w  p,  64. 

feqq,  Chapman  p   7  4,  Siegmunrlin  p,  90, 

Bchn  de  fjd.  abortu    p#  60 >-  Maurkeau 

p  i  f  8,  160    id  aurem  facile   fere  rlt,  cum 

in  hoc  cafu  placenta  jam  diffoluta  paruni 

adhaereat  Mauriceau  p.  161  „  &  uterus  late 

patear    Chapman  \,    c.  Neque   quidquam 

relinquendum  eft,  cum  haemorrhagiae  f% 

nis   exfpe&ari  nequeat,    nnfi  uterus  per- 

fe&e  liberatus  fuerit  p.  171,  etiamfi  tan- 

tum  grurous  major,     aut  pars  placentae 

retenta    fuerit    Mauriceau  obf.  poflr.  z?. 

Chapman   p    26.  la  MOTTE  ohf    326. 

Quoties   id  negle&um  eft,  cum   matuns 

inprimis    fetubus,  certa    mors     fuccedk 

Mauriceau  p,  15-8.  ohf.  no%  138.   330. 

6fo,  Bobn  de  abortu  falubri  p.  604.  6of, 

Edu6Hone    vero    fa6ta    faepe    fervantur 

SIEGMUNDINl.  c.   Mauric. 

p.  16S,   ohf    284,    2. 1 6,    17Q.    4,77. 

obfpoflr.f 7. 3 0.9S  no no.Aliquandotamen 

poft 


DE  CONCEPTU.  407 

turalis  fuerit,  aut  aliquid  laccratum  fit; 
aquae  vero  &  mucilago  utique  ante  placen- 
tam  exeunt;  nunc  vero%  cium  placenta 
fecedit  nn  ab  utero  ,  purus  fanguis  exun- 
dat*  Uterus,  in  femina  nono  menfe  gra- 
vida  ,  ad  minimum  vigecuplo  n  ajor  eft  fe 
ipfo,  primo  menfe  praegnante.  Haec  diver- 
iitas  pendet  unice  a  majori  fanguinis  copia# 
Sanguis  iite  ltagnat  in  fungofi  corporis  uteri 

caver- 

poft  nimi.is  haemorrhagias ,  etiam  educlo 
ietu,  inter  deliquia  cxftinguuntur  mauri- 
ceav  pt  1 62. 166.  aut  aegernme  fervantur  la 
motte  obf  401,  402,  Commendat 
autem  puzos,  in  maturis  fetubus  non 
manu  adeo  fetum  ,  hi  tanta  matris  debi- 
Ktate,  extrahi  deberc  ,  fed  os  uteri  digitis 
diftendi ,  tic  doiores  nafci  ,  &  haenior- 
rhagiam  a  foluta  placent*  necefiariam 
minus  fubitam  ,  aut  lethalem  fuccedere 
acad,  chir.  11.  Simile    fere  coniilium 

fuit  D.   M  AURICE  AV   obs.  624 

mrn*  Ab  abortu  tanta  haemorrhagia»ut  nullus 
in  corpore  puerperae  fanguis  rcliquus  efiet 
Z.  Bourgeois  ].  p,67» 

nn  Hinc  periculofifliroac  hacraorrhagiae  flunt, 
quando  placenta  circa  os  uteri  adhaeret 
h  o  o  r  n  e  p.  17.  Quando  placenta  fetum 
praecedit,  quod  tunc  necefle  eft  fieri, 
enormis  fanguinis  fluxus  fequitur  ,  ob 
vaforum  multitudinem  ,  neque  cohiben- 
dus,  nifi  fubito  retus  extrahi  potuerit 
niPP.  de  fuferfet.    n.    z.    mauricbau 

P-  IV  °tf-  *?J>  *ia*4t$-4\8.coi;  6/i. 

moNis  p.  299.  h  motte  L.  III.  c.  J^ 

Cc  4  bohn" 


4o8  DE  CQNCEPTU. 

cavernis ,  chylofus  eft,  &  ante  placentam 
ftat,  quod  nemo  negat,neque  enim  hicquae- 
ro,  an  etiam  fu&at  placentam  &©♦  Nunc 
aufertur  placenta  ,  ergo  vafa  aperta  funt, 
&  ianguis,  qui  iii  ur.ero  eft  ,  &  ex  vaiis 
titeri  in  placentae  vafa  communicat ,  non 
xedit  in  venas,  neque  id  ficret  cum  matris 
commodo,  fed  expurgatur  inuteri  caveam, 
dum  de  ^rteriarum  finibus  tot  epiltomia  m 
removentur,  atque  iaitu  prorumpit  ,  qui- 
cunque  fteterat  m  vafis  ,  quae  placenta 
hadtenus  quaii  obturaverat.  Haec  adeo 
haemorrhagia  peritum  non  turbat  «• 
Quando  vero  fanguis  exit  ex  gra- 
vida  ,  in  cujus  utero  fetus  adhuc 
remanet,  oritur  omnino  timenda  haemor- 
rhagia,  funefta,  niii  feius  contmuo  exttt- 
hatur.  Jn  hoc  enim  cafu  fetus  uteruni 
expanfum  tenet ,  neque  iinit  collabi  rr,  fic 
pergit  fanguis  erumpere  ad  mortem  usque, 

Nui- 

BOHN.    1.  C.'   p4    6*6.    SlEGMtTNDIH    p. 

98,  k  n.  c,  Dec.  11.  ann,  f.    obse  34. 

00  DCLXXVHL 

PP  Hinc  etian»  a  naturali  partu  fubitac  non- 
nunquam  poft  avulfam  placentara  ab 
haemorrhagiis    mortes     vifae     funt     la 

MOTTE     p.    71^     obs,  42 3.     CHAPMAN 

cafe  j.   &c      aut    funeftae    convuliiones 
mauric.  ohs.  130.  conr.  notc  mm. 

qq  Nifi  nimia  iit,  tunc  enim  minime  periculo 
vacat  m  a  u r  1  c.  p.  384, 

*r  Collapfus  uterij  quando  fetus  edu&useft,  m 
cohibcnda  hacmorrhagia  tam   efficax  eft, 

ut 


DE   CONCEPTU.  409 

Nullum  ergo  fanguinem  ante  fccundas 
oportet  exire  utero.  Quando  vcro  aqua 
rubra  exit  ante  partum  ,  aut  quando 
iecunda  aquam  praecedit  ,  reipiravit  fe- 
tus,  k  in  fumn,o  periculo  verfatur  *. 
1732, 

DCLXXXVI. 

Dimijfti)  Fcmina  &  ante  parturn,  &  in 
partu  maximos  dolores  patiiur  ,  in  primis 
dum  caput  fetus  &  humeri  exeunt.  Quando 
nunc  placenta  obiecuta  eft ,  nalcitur  natus 
tranquillitatis  exoptatiflimus,  curn  quo,  ut 
ieminae  ajunt,  nulla  alia  beatitas  con^aiari 
poteft.  Verum  haec  ipfa  periculofa  pax 
eft,  neque  unquam  in  naturali  partu  femi- 
nae  pereunt,  nifi  poft  n'xum  editum  ,  tunc 
enim  omnis  fanguis  ad  abdomen  fertur,  & 
nihil  ad  cerebrum  ,  &  cerebellurn ,  venit. 
Ergo  jam  ante  partum  cingula  a,  britanno- 
rum  more  ex  corio  fafta,  debent  abdomini 

cir- 

ut  etiam  ob  eam  rarionem  haemorrha* 
giarn  in  fe&ione  caefarea  moriicam  cfTe 
galenus,  &  rousset  de  fect.  caef. 
5, 1.  c.  8. 

a  Anerrore  codicis?  An  credidit  praece- 
ptor,  poffe  aliquid  haec  cingula  ad  fre- 
nandum  effluxum  fanguiftis.  Poffunt  uti- 
que,  fed  tum  demum,  quando  enormner 
abdomen  conprimunt  ,  &  tunc  facile 
lochia  fupprimunt  la  MOTTE  0^420. 
Sed  millenae  feminae  ex  lochiis  fupprefiis 
pereunt,  fi  una  ex  haemorrhagia  nimia 
a  partu  legitimo  periu  Mihi  naturae 
Cc  5  ad- 


4io         DE   CONCEPTU. 

circumdata  adefle  ,  ut ,  quamprimum 
femina  peperit  ,  abdomen  conitringi  poflit, 
&  coercen  fangui;is  nimia  determinatio  ad 
inferiora.  £>c  caventur  apoplexiae,  deli- 
quia,  convuliiones  niatrum.  Porro  caven- 
dum  eft,  ne  frigidus  aei  ad  uterum  vcnirc 
poffit, 

Contrahere)  Eduftuseft  fetus,  &  fanguis, 
quem  uterus  per  totarn  graviditatem  reti- 
nuerat  ,  nunc  efRuxit :  uterus  autem  fe 
cor.trahit,  &  qui  pnus  diftentus  fuit  ,  ad 
priorem  parvitatem  redit  ,  neque  fupereft 
corpus,  quod  uterum  diftrahat,  conprimun- 
tur  adeo  vafa  &  ornni  momento  anguftiora 
fiunt,  &  collapfu  uteri  clauduntur  b,  Primo 
adeo  inpetu  c  evacuatur  fanguis,  qui  itabu- 
labat  d  in  arteriis  uterinis,  alendo  deftina- 

tus 

adverfari  videtur  ,  ea  conprimere  vafe, 
quae  per  aliquot  dies  aperta  manere  ne- 
ceffe  eft,  niti  feminam  perire  velimus. 
Vidr  la  MOTTE  L.  V.  c.  9.  dicentem 
contra  receptam  patrke  fuae  coniuetudi- 
ne'j  ,  quam  fequebatur  MAURICEAU, 
fed  alio  icop'> ,  ut  forma  feminis  confer- 
\raretur  Hinc  ab  initio  laxas  facere  jubet 
ligaturas  p.  376.  poft  decimum  quintum 
diem  ftriftiores  p.  377. 

b  La  MOTTE  L  V.  c,  6.  id  craffejcere  xoczt 
MAURlCEAUp.21.  22. 

c  Lochia  primo  ad  iesquiheminam  effiuunt, 
tanquam  fanguis  a  viclima  h  i  pp.  yuvctf 
kumcl*  Die  primo  multa  &  rubra  lochia 

MAUR  1  CEAU   p.  411. 

d  Ex  poris  illis  minoribus  uteri  fupra  citatis 
ad  DCLXIV.  &  magnis   ofcuiis  finuum 

caver- 


DE    CONCEPTU.         *Ji 

tus  fctui  ,  neque  in  venas  rediturus,  fecl  in 
placentam  infundebatur  feniirn.  Hic  fan* 
guis  haeret  per  totius  uteri  ambitum ,  ergo 
abrepta  placenta*  vehementer  exiilit  e. 
Alterum  lochiorum  itadium  eft  ,  quando 
purus  quidem  floridusque  fanguis,  ad  fextum 
&  decimum  f  diem  usque  (1.  G.  3.  4.  5. 
diem,raro  ultra:  FELDM.perbiduumJlente, 
atque  leniter  g  effluit,  quia  per  aperta 
quidem  vafa  deftillat  ,  fed  jam  magis 
contrafla; 

Expellit)  Uterus  repurgatur;  nempe  ea 
portio  fanguinis,  quae  inexpanfis  vaiis  uteri 
potius  ftabulabat,  quam  transfluebat  veloci- 
ter,  is  fanguis  derivatur  extra  corpus  femi:- 

nae. 

cavernoforum    VATER  fig.  uter.  gra*v. 
p.  16. 

C  Placenta  avulfa  uterus  efl  quafi  latum  vul- 
nus  HARVEl  p.  274.  MAURICEAU 
p.  41  2. 

f  Secundo  ,  tertiove  die  lochia  pallida  fiunt, 
&  femper  expallefcunt ,  donec  ladiis  fiant 
fimilia  mauriceau  1.  c 

g  Di&um  eft,  uterum  a  partu  contrahi 
DCLXXXV.  not,  ee*  vi  fabricae  mufcu- 
lofac  DCLXIV.  &  elatere  arteriarum, 
nimis  dilatatarum  %  quae  ad  priorem 
exiguitatem  redeunt.  Ita  ncccffario  pri- 
roum  rubri  fanguinis  inpetus  minuitur, 
deinde  eo  vergunt  humores  in  eo  ordine, 
quo  fanguini  fuccedunt ,  rubellus,  ichoris 
fimilis  HARVEl  p.  174.  flavus,  pallens, 
denique  albidus.  Ci.  VATERUS  cre- 
dit  valvulas  five  rugas  cavernarum  uteri 
aliquid  etiam  pofle  ad  moderandum  lochi- 
orum  inpetum  1,  c. 


412         DE  CONCEPTU* 

nae.  Si  retentus  fuerit,  magna  mala  faciet: 
n<-que  enim  in  venas  redit,  fed  ftagnat, 
oritur  phlegmone  uteri ,  deliria  accedunt, 
febrisque  h  vehemens,  &  proxima  mors 
iequitur.  Ergo  femper  maximam  curam 
atih«berc  oportet ,  ne  lochia  retineantur. 
Id  fieri  poteft  per  frigus  *  aut  rudem  obfte- 
tricis  tractatione m  k 

Tandem)  Demque  vafa  uteri  ita  fe  coar- 
ttant,  ut  fanguinem  nunc  nullarn  accipi- 
ant,  verum  pxoximam  craflitie  fanguini 
materiam  ,  fermrubrarn  ,  femimucofam. 
Tunc  uterus  femper  magis  contrahitur  & 
tenuior  redditur  ,  donec  naturale  orr.nino 
liquidum  l,    majori  tantum  copia,  excer- 

nat, 

h  Ex  retentis  lochiis  uterus  infiammatus  Sc 
totus  atcr  liRESL.  1723.  m.  nov  Ex 
levi  tqrrore  fupprefla  lochia  &  mors  la 
MOTTE  obf.  41  j  Mortes  a  fup-reffis 
lochiis  per  febres  acutas  H'?'.  Epid  I. 
aegr.  IV.  Epid.  111.  S  li.  atgr  2  13. 
&  in  univerfum  a  lochiis  retentis  febris 
calida ,  uteri  inflammacio  yvv&tx,  &. 
fummumque  periculum  Prorrhet.  .  n.  io» 
Felices,  quibus  abscelfus  a  lochiomm 
fupprefiione  morbum  folvit :  ut  apud  la 
MOTTE  obf.  409,  410.413. 

i  La  MOTTE  obs.  409. 

k  DCLXXXV.  not.  //.  quie  frequentior  caufa 
eft.  A  parte  men  branarurn  rdicla 
lochia  fupprefla  la  MOTTE  obf  400. 
&c. 

1  Ladi  fimile  MAUR  CEAU  p.  41!.  a  die 
quinto  ROUH  L  LT  oflerv.  p-  44- 
Vulgo  pro   vero  iacie  habttur ,    ied  male 

ROU- 


DE  CONCEPTU.         4«! 

nat  ,  atque  ultimo  exficcetur  conftriftus. 
Hattenus  tamen  fupra  virgineam  fuam  par- 
vitatem  in  majorem  molem  diltentus 
manet  ,  donec  ieptem  ,  odto  ,  novemvc 
fcptirriai  is  priorem  exilitatem  m  recuperet, 
tuncque  inpraegnari  aptus  fiat ,  &  retinere 
feturn  ,  quod  non  poterat  ante  n,  niii  in 
valde  vegetis  mulieribus. 

Var\a)  Pro  varietate  temperiei,  menfium 
abundantia,  aut  paucitate.  Aliae  mulieres 
lochia  per  integrum  mfcnfem  o  patiuntur, 
quibus  nempe  menfes  copiofi  fuerant*  aliis 
vix  aliquid  fanguinis  erumpit  ,  nifi 
primo  inpetu  p  ,  quibus  etiam  ante 
parlum  parca  menftrua  ftillaverant. 

DCLXXXVH. 

ROUHAULT.       MAURICEAU       p.     413, 

Mem.  de  V  Acad.  1708.  p,  247. 

m  DCLXX.not.  n.^ 

n  In  brutis  vero,  v.  g.  cuniculis ,  uterus  unjca 
a  partu  hora  ad  venerem  ,  &  conceptio- 
nem,  aptus  eft  HARVEI  p.  274.  Natu- 
ralis  terminus  in  femina  eft  tertia  fepti- 
mana  mauriceau  p.  381. 

0  Sunt,  quibus  lochia  rubra  ad  qvirique  t  Sc 
fex  feptimanas  flillant  la  MOTTE 
p.  622.  uti  in  regicnibus  calidis  videtur 
familiare  efle.  Nam  a  partu  mafculotri» 
ginta  ,  a  femina  quadrigima  diebus  fluere 

ait      HIPPOCRATES     Tg£/      yWetlK-    A* 

graecus  homo. 
p  Dantur,  qu/bus  ab«que  morbo  lochia  intra 
biduum  fiftuntur  BELLINGER  of  the 
.  nutrit.  of  tbe  fet.  p.  3  2.  la  MOTTE 
L.  V»  c.  6.  &  quinto  la  motte  p.  622^ 
aut  ©mnino    nulla  fluunt  SALMUTH 

Cent. 


4i4         DE  CONCEPTU. 

DCLXXXVll. 

Contraftis)  Nunc  vafa  uteri  arctiora 
funt ,  &  magis  refiftunt  fanguini  ,  huc 
deponendo  ,  ita  ut  fanguinem  chylofum, 
crafliorem  ,  non  recip»ant  Tunc  pars 
fanguinis  chylofa  %  quae  priuscum  menfi- 

bus 

C*ff/.1H.  obs.  89.  e.n.  c.  Cent.  VI.  obs. 
76.  Hift.de  FAead.  1733.  obs.  5.  trumpf 
Comm.  lit.  17^5.  hebd.  40.  Aliquando 
diarrhoeae  puerperis  lochia  auferunt  ia 
MOTTE  obf  .60.  alias  copiofum  lac 
mauriceau  p.  413.  419.  alias  per 
alvum  fanguinea  effluunt  bresl.  1720.' 
p.  6\y.  LANZONl  anim-  126.  Vifa  funt 
cx  utero  in  abdomen  per  tubam  elapfa 
STARHELIN  /pec.  anat.bot.x7i4.  n.4 
Confer  DCLXVil.  not  b.  &  feqq. 

a  Lac  procul  dubio  chylus  eft,  colore,  faporc, 
contentis  DCLXXXIX  limillimum:  conf. 
CXXVH.  Salfiorem  unice  facit  du&us 
thoracici  chylum  lowerus  p.  337. 
quae  diverfitas  fortc  ad  lympham  admi- 
ilam  pertinet ,  confentiente  MICHE- 
LOTTO.  Sed  chylus  ifte  non  fubito 
in  fanguinem  vertitur ,  &  plusculis 
omnino  horis  cum  ianguine  circumducitur 
CXXIX.  CClV.  LIEUTAUD.  p.  212. 
confervato  colore,  &  iapore.      Inde  non 

{jenitus  rara  exempla  funt  ,  la&is  alieno 
oco  effluentis.  Ex  tumore  duro  cruris 
lac  falire  vidit  DIONIS  p  410.  &  abfcef- 
fu  tali  SCHURIG  Jyll.  p.  cj7  Ex 
puftolis  feiroris  vrrum  lac  IOURNAL 
DES  SAVANS  1684.  n.  iG.  Ex  ulcere 
cowpe  &  T.  XIX.  Ladteus  fuccus  ex  mi« 

&imo 


DE  CONCEPTU.  4*5 

bus  eifundi   folebat,    deinde  'ilagnabat  ia 
uteri  arteriis ,  neque  redibat  in  venas,nunc, 

cum 


nimo     foramine    inguinis    fluens     soc. 
edimb.  V.p.  398.  Lac  ex  uaibilico  effu- 
fum ,   per  canalem  non  fatis  notum  ,  ad- 
fendenttm  ver*us  hepar  e.  n   c    Dec.  11. 
ann%    8     obs.    177.    Lac    per  os    effl  <  ns 
Dec.lU ann    61    obs.j6.    Denique  thymi 
fuccus  ,      ladlis    fimillimus    !.     POZZl 
Comm.  epift.  p,  66%  Sc  nonnullarum  glan* 
dularum    conglobatarum  ,    in    £  tu       Sc 
recem  natr  hom>ne,fuccus  la£kus  eft.  Non 
ergo  opns  eft  n:inime  probabili  commento 
MAZINI  ,    qui    alborem  &  dulced:nern 
laciis  &  figuraovali  glandularum  mamma^ 
jriarum  deducit  hjh  medm  p.    234.     Sed 
chylus  videtur  globulis  fuis   reiponder  tes 
habere    diametros    in   v?fis    mammarurn 
lactiferis,  &  in  eos  deponi ,  ncn  diff  miles 
forte  pororum  ad  cellulas  adipofat  ducen- 
tium ,    quae    fatis  analogum  ,    ied  minus 
aquofum    liquorem  reciptunt ,  &  perinde 
uti    ladiei   ct.ctus  ,    &    facile   ab  arterii 
chylum  admittunt  DCLXXXVUl.  not  gm 
&  exptdite   remittunt  in  venas       Haec 
enim    proprietas    fola    explicare   poteft, 
quare  in  virgne,  muliere  vidua,  paucis- 
JimL    temporibus    «xceptis  ,     nempe    a 
partu,    &    inperftclius    in  inpr?egnatis, 
nihil  omnino  per  duclus  lachferos  fecer* 
natur,  fed  collapfj ,  clanculum  quafi  ad« 
iint,   &  tenuiflimo  tantum  &  aegre  viil- 
feili  liq<  ido  perfluantur?   Eo  nen  ce  toto 
tenpore  refiftentiam  a  collapfis  dutfibus 
lacliferis  ita  magnam  efte  oportet,    ut  ex 
Jtorum  du&uum  principio,  continuo  ar* 

teriis, 


4i6  DE  CONCEPTU. 

cum  definit  efFundi  in  uterum,  redditur  ve- 
nis  viterinis,  venae  cavae,  cordi,  vafis  puhno- 
nalibus ,  aortae,  &  circulationern  obit  per 
corpus.  Inde  febricula  oritur  plerumque, 
quam  vocant  lafteam  ,  ve1  puerperalem,na- 
turalis  omnino  ,  fed  paucis  duratura  ho« 
ris:  fimul  mammae  durefcereincipiunt  ,  & 
intumefcere  quafi  oederrate ,  &  lochia  mi- 
nui  b.     Si  nunc  accefferit  fudtio  c  mam- 

mae 

teriis  ,  lac  facilius,    &  expeditius  in  ve- 
nas  rubras  ,  quam  in  progreffum  ductuum 
lacliferorum    tranfeat.     Hinc   viis  mam~ 
mariis  obflruclis  in  femina  teclante  &  fe* 
briente  fanguis  lacleus  Bartbolinus  de  be- 
pat%  defunB.  defper.  caus,  pm  51« 
b  Succus  uterinus  omriino  a  vero  la&e  differt, 
pallidior  eft,  mucofior  ,  aquofior ,  minus 
aut  pinguis ,  aut  dulcis.  non  autem  valde 
a  coloftro  recedit,  five  lacle  aquofo  gra- 
vidsrum  ,  aut  puerperarum  nunc  primum 
nutricum.      Nam  primo  a  partu  die  fe- 
rum ,  tertio  demum   &  quarto   lac  venit 
Stahl  thenr.  med.  p^  363.     Verum  fufficit, 
opinor ,  a  partu  infignem  aliquam  excre- 
tionem  fuppreflam  effe  ,    ut  fuccedat  alia, 
&  naturaliter  ea ,    quae  fimilioris   liquidt 
eft  ,  uti  alibi  catarrhos  diarrhoea  folvit, 
fudor  diarrhoeam  ,    urina  iudorem.     Er* 
go    experimentum  ,  uti  certum  eft,  ita 
non  obfcuras  caufas  habet     Multae  femi« 
nae  pauca  Iochia  habent,  quibus  abundius 
lac   ad  mammas  venit  Mauriceau  p.  419. 
Nutrices  lochia  vix  patiuntur  i  d.  p.  41% 
Nutricibus  pauxillum  menfium  Ariftoteks 
hift.  amtn.  L.  X.  fub  fin.     Porro  a  terrore 
lac  ad  uterum  repercuflum  ,  ut  per  inte« 

grara 


. 


DE  CONCEPTU.  4,7 

mae  a  la&ente  puero  c,  vel  preffio  a  matre, 
tunc  mammac  fiunt  quafi  uterus ,  nempc 
fuperpondium  fanguinis  ,  quod  in  pletho- 
ram  rnenftruam  confumebatur  olim,  &po- 
ftea  inpendebatur  alendo  fetut  ,  id  nunc 
mammis  traditur,  quarum  vafa  per  fudtio* 
nem  aperiuntur.  tt  ,  fi  perrexerit  fetus  , 
aut  do&a  mulier  ,  mammas  exfugere,  intra 
paucos  dies  nihil  ultra  de  lochiis  ltillabit,niff 
paucae  puris  guttulae,  ex  fecreto  &  ftagnan- 
te  iiquore  paratae, 

Communicantes  )    galenus    d  ,    deinde 
riolanus,  porro  nuckivs,  vaia  habent, 

quae 

grum  menfem  lochiorum  fpecie  fluxerit 
Boccone  Mus>  di  Fific.  p.  122. 
c  Suclio  per  infpirationem  explicatur.  Infans 
in  dilatato  pe&ore  ,  fpatium  parat  ,  aere 
ininus  elaftico  plenum.  Sed  incumbit 
mammae  pondus  atmofphaerae.  Ergo  lac 
jam  depofitum  in  tubulos  la&iferos,  urge- 
tur  vi  nova  ,  atque  fuperat  papillae  diffi* 
cultates.  Deinde  ,  &  eadem  opera,papil- 
la  leniter  titillata  DCLXXiX.  u  /  intu- 
mefcit ,  erigitur ,  duclusque  lacliferi  m 
reftitudinem  porredli  ,  facilius  fuccum 
chylofum  emittunt  Utraque  caufa  faeit, 
ut  lac  in  os  infantis  defcendau  Idem , 
etiam  in  cadavere  ,  preffio  poteft,  &  in 
feminis  levis  titillatio  mammae  ,  qua  lae 
accerfitur  &  coa&um  refolvitur  StabL  l,c. 
p.  366. 

d  DCLXVL  Caeterum  fanguinis  ad  mammas 
determinationem  ex  clauio  utero  &  funi. 
culo  umbilicali  refeclo  etiam  Simfonus  ex- 

plicat 
7om.  l\  Pars  II.  D  d 


4iS  DE  CONCEPTU. 

quae  lac  ad  mammas  ferant*    Ncrnpe  i.ar- 
teria  mammaria ,  ex  arcu  arteriae  axillaris 
oritur  ,  retrogreditur   fub  claviculam  ,  adit 
coftas,  inde  defcendit  ad  centrum  mamma- 
rum ,  iisque  inpenditur.     2.  A   trunco  ar- 
teriofo  hypogaitrico  ,  qui  etiam  utero  arte- 
xiasdat,  arteria  contrario  duttu  adfcendit, 
perforatis  abdominis  mufculis,  admamrnas, 
&  utriusque  arteriae  ejusmodi  direttio  e(i,ut 
truncos  truncis  perfefte  obponant,  &  motui 
cordis    contrariae    eant.       Neque    voluit 
creator,  ut  re^a  via    fanguis  ad  mam- 
auas  veniret,  uti  neque  refta  via  ad  uterum 
reduxit.      Verum    per  arterias   retrogradas 
appelliturad  uterum  is  ianguis,   qui  mini- 
me  aptusett  ad  motum  ,    chylofus  c  nem- 
pe  ,  qui  nondum   diu  circulum   per  corpus 
obiit,  neque   in  naturam    humanam  exco- 
&us  eft.     Ergo  per  has   arterias ,  chy  lofus 
jnaxime  fanguis  ,    ad   mammas  adfertur  , 
qualis  ad  uterum  ferebatur:  partim  enim-ab 
utero  venit  ,  partim  a  fiiigulari  vaforumap- 
paratu  praeparatur. 

DCLXXXV!  I  U 


plicat  ofthe  <womb.  p.  46.  &  ab  hypoga- 
flricarum  cum  mammariis  CO»municatio- 
ne  Kaaww  n.  1073.  Secl  demonftravi  l.c. 
pofle  noacarere  hac,  fatis  dubia,  anafto* 
mofi. 

e  Cu?  globali  molies,  magni  &  inacquales,  at. 
que  facillima  difceflio  elementorem 
DCLxxxviiii.  exigua  adeo  zd  expsdits 
fkendum  aptitudo  fit« 


D£    CONCEPTU.         419 

DCLXXXVIU, 

Dllatabili)  Mammae  libdrae  funt,  neque 
ullb  ambeuntur  mufculojnponuntur  mufculo 
pcdorali  majori,  ita  tamen,ut  interponatur 
pinguedo,  intermufculum  mammaeque  di- 
icum.  Hic  totus  diicusfacile  ab  anatomico* 
aut  a  chirurgo  ,  qui  mammam  exftirpat  , 
eximitur  ,  &  exemtus  ex  pinguedine  enu- 

cleatur, 

a  Figura  externa  mammae  notiffima  eft  :G1an- 
duloia  vero  congeries  ,  quae  propriemam- 
mam  conftituit ,  utique  infulae  modo  ,  in 
media  aibiflima ,  mollifTima ,  iub  papilla 
vero  paucifiima,  Wivskwo  Exp.fr.  de  la 
poitr.  n.  2.  pinguedine  ponitur ,  a  mufcu- 
lo  peclorali  abunde  libera  ,  Morg.  Adv. 
V.  p.  8.  contra,  quam  Cl.  Lieutaud  vi- 
fum  eft  &  Cl  Gunstio  D.  de  mammis  p. 
10.  undique  ab  ea  pinguedine  feparata, 
albo  ,  fatis  tenaci ,  cum  cellulofa  tela  sci- 
nis  interpofna  contiftuo  involucro  ,  dicto 
C,  Baubino  tbeatr%  p.  180.  Ravio  apud 
Vaftnt*  II.  p.  100.  Moiinetto  p.  Sj. 
Winskcvo  n.  11.  Gunzio  de  mamm.  p.  10. 
quod  glandulam  mammae  undique  conti* 
net  ,  iis  exceptis  locis ,  ubi  dudtus  excre- 
torii  exeunt ,  uti  glandula  Wbartoni ,  aut 
Stenonisy  involucro  pene  tendineo  ,  cum 
cellulofis  earurn  glandularum  internis  vin- 
culis  continuatur,  Haec  ipfa  pinguedo 
eft ,  a  qua  princeps  marnmae  moles ,  & 
rotunduas  pendet,  &  qua  confumta  mam. 
mac  evanelcere  videntur  in  vetulis  Ruyfcb 
7bes.  IV.  n.  23.  Inde  virginum  mam- 
mae  fororiantes,  non  a  glandulofa  fa* 
hxkz.  Fantonus  dijf.  XI. 

Dd  2 


4*0  DE  CONCEPTU. 

cleatur  ,  ut  liberrimus  fit  undique,  nifi5  ubi 
papilla  cuti  tcnui  adhacrct.  Ergo  mam- 
jna  facile  dilatatur  b. 

Ctmmunicantes  )  Haec  ratio  eft  ,  quare 
per  adeo  varios  vaforum  anfra&us  fanguis 
ad  mammas  veniat.  Voluit  enim  natura,ut 
ex  quolibet  horum  vaforum  in  alterum  libe- 
ra  via  perpetuo  pateret  d. 

Retta) 

b  Demonftrant  fubiti  tumorcs  ,  a  ladle  ,  a  re- 
percuifa  perfpiratione  ,  a  caufis  obfcurist 
Mammae  fubito  tumidiffimae  e.  n.  c. 
Cent.  I.  obs.  67^  In  herniofa  ,  cum  abdo- 
men  conflringeretur  ,  mammae  intume- 
fcebant  BarthoL  hijt%  47.  Cent.  VI. 
Mammarum  fexaginta  &  quatuor  libra- 
rum  exemplum  PbiL  tr.  1669.  &  aliud 
vaftiiTimarum  mammarum  Salmutb.  Cent. 
11.  obs.  89. 

c  Arteriasy  in  Textu.  )  vide  DCLXV,  not.£. 
d  1,  c.   DCLXVI.  * 

e  Abeunt ,  in  Textiu  )     Mamma  glandulam 
conglomeratam    in  centro   habet,  diclam 
7.  Carfo  lja'i%    p.  25.  b.    Vefalio  p.  676. 
Spizelio  p    267.       Lieutaud.    p.  211.   &C. 
pidam  zBid/oo  T.  XIX.  f.:.  Ea  fola  lac 
gcnerat  ,     &    mihi    videfur  unica,    he- 
mifphaerica  f    &  mammae  concentrica , 
propior  tamen  cuti ,  ubi  papillae  refpon- 
det,  ut  unicam  non  male  dixerit   Rvjla^ 
Tius  &  C  Bartholinus  p.  182.    Nam  acini 
cmnes ,     uti   in  conglomeratis,   in  unam 
molem   conpinguntur     Wkarton    p.  259. 
Rau  1%  c.  7.  Barth.  Cent   11.  £.92.  Mwf. 
^</<i;.  IV.  p,  90.  Ad<v.  V.    p.  7.    Bcifler 
in  ^ra^.  c0,vj/>.    Winslonv  n.   io#    Guter* 

mann 


DE  CONCEPTU,     ,     421 

RcRa)  Ut  finis  arteriae  rubrae  absque 
Snterpoiita  glandula  fiat  dudus  latiifer,  & 
cx  trunculo  quidem  arteriofo  in  continuam 

venam 

mann  de  rnamm.  &  laSie  pt  to.  Gunx. 
1.  c.  p.  ir,  Minus  adeo  recle  plures 
mammae  giandulas  facit  Diemerbroeck  p. 
240.  &  in  icone  Verheyen  T.  XVIU.  f.  2. 
neque  novi  Vefalh  ,  aut  C.  Bartholini 
glandulas  minores  ,  quae  magnam  cir- 
cumftant,  neque  bene  decem  numerat 
glandulas  Molinetti  I.  o  Cohaerentes  ma* 
yult  vccari  CJ.  Bohmer  de  mamm.  progr. 
p.  Vlll.  Conponitur  hacc  glandula  ex  nu- 
merofiffimis  acinis  fubrotundis ,  Bohmer 
ic.  I.  rubris  aut  e  rubro  lividis,  duriulcu- 
lis  ,  membrana  claufis  Rau>  cellulofa.  te- 
la  conjunctis.  Has  glandulas  vcficulofas 
vocat  Vieujfens  no<v. /yft-  p.  60.  Ruyfchius* 
nt  fplet  ,  nullas  glandulas  mammarurrt 
admittit  Epift*  XV-  Thes.  VII.  n.  70.  non 
bene  tamen  pinguedinem  pro  glandulis 
dicithaberi  Epifi*  cit.  mhil  enim,  vel  ipfe, 
poteft  mutare,  nifi  intimam  acinorum  fa- 
bricam  non  veficuiam  efle  cavam,  fedva. 
forurn  glomerem.  In  vivis  negat  glandu* 
lofam  fabricam  adefTe  Vefalim  ,  fed  repu* 
gnant  experimenta  ,  &  Morgagnus  Adv^ 
V.  p,  3.  Et  glandulam  &  pinguedinem 
habet  CL  Gunz  \%  c.  p,  27. 
f  Lacliferos ,  in  Textu. )  Vefalius  venas  mam- 
marum  in  laclante  ladte  plenas  viderat  p. 
677.  /.  Pofihius  duclus  dixit  ad  papillas 
euntes  ,  Sc  lac  fundentes  p  51 1  Spigelius 
lacliferos  candidos  canales  pariter  vidit,  & 
addit  in  progreflu  anguftiores  fieri  p.  266. 
TubuJos  candidos  in  centro  mammac 
D  d  3  coe- 


422      .  DE  CON  CEPTU. 

venam  rubram  fanguis  fluat ,  in  ramum 
vero  latcralem  lac  feratur.  Quando  enim 
vafa  arteriofa  mammarum  replentur ,  liquor 

in 

coeuntes  reperio  apud   C.  Bartbolinum  p, 
183.  Porofitates  obfcurius  vocat  Wharton 
p-  261.     Fufius  T.Bartbolinus  fexta  fepti^ 
mana  a  partu  duclus  vidit  &    pinxit  hifi* 
92.  Cent.  I.    duclus  ramofos  ,    divifos  m 
glandulofam  mammae  fubftantiam  anat+ 
renow.  pc  332*     Ab  eo  tempore  vulgono- 
ti  fuerunt,  &  in  femina  ,  aut  gravida,  aut 
non  fupra  fextum  menfem  a  partu  exftin- 
cla  facile  reperiuntur.      Hos  adeo  duclus 
ego  reperio  laxos  9     membrana  albifiima 
&  tenerrima  faclos ,    ut    oculorum  aciem 
inanes    fere  eludant ,   multo,    quam   in 
iconibus   latiores  ,     certe   fexto  a   partu 
menfe  ne  duabus  quidem  lineis»  anguftio- 
res  ,  ut  etiam  Ruy/chius  dixerit  ,,  in  prae* 
gnante  reddi  ampliflimos  Tbes.  IV.  n.23. 
conf.  Treuo  e.  n,  c.  <vol%  2.  0^.54."  Sinus 
vero  peculiares  a  CL  Trenjoio  in  originibus 
horum  ducluum  di&os  1.  c.  &  repetitos  a 
Gutermanno  p-    11.  &  CI.  Gunzio   p.    14. 
nullos   vidi.      Oriuntur  radicuiis  fuis  in 
glandulam  principem  mammae  difperfis, 
Nuck  aienogr.  f.  1.  &    femunce  a  papilla 
confluunt  in  viginti  fere  trunculos,  qui  un- 
dique  circumftant  papillam,  ita  arcte  fti- 
pati ,  ut  nihil  fere  nudum  relinquant,conf. 
Morg.  Adnjers.  1111.  f.  3.    perque  papillae 
fungofam  carnem  adfcendendo  ita  arctaru 
tur  %£<?/p.  266.  Nuck    f.  1.    &  p.  13. 
Rau  ,  Bbbmer  ,  Keil  p.   116.   Winslow  n. 
13.  ut  fetam  argenteam    craffiorem    non 
facilc  capiant  Nuck  L  c«  Tn<w  1.  c.  diffi- 

cilius 


DE  CONCEPTU.  423 

cilius  vero  per  oriHcium  inter  rugas  col- 
lapfae  papillae  admittant,  quod  Cl.  Boh- 
mero  p.  Xlli.  &  nobis  fucceflit ,  fed  raro 
evetitn  Z).  de  Marchett.  p.  6i.  ut  non 
male  minimis  &  vifum  fugientibus  cana. 
liculis  papillam  perforari  krib&t  Mo/inetti 
p»  87.  Valvulas  nullas  vidi  ,  uti  neque 
Cowper  ad  Tab  XiX,  neque  Nuck  p.  1 1. 
habet  autem  Bidkus  1.  c  Mangetus ,  & 
Palfyn  anat*  chir.  p.  256«  &  ex  ove  de- 
fcribuntut  in  e.  n.  c#  Dec.  f.  ann.  2.  obs. 
154.  Neque  fpinfteres  Keilii  1.  c,  vidi , 
neque  vaivulam  ad  orificium  papillae  di- 
clam  a  Z).  de  Marcbettis  1,  c.  neque  trans* 
verfas  demum  anaftomofes  du&uum  ,  pene 
ab  omnibus  propofitas  ,  nempe  a  Ravia 
].  c.  ZW//0  ^//7/>.  p.  ii'j,  Nuckio  p.  16.  f. 2. 
E«  E,  S.  Ferheveno  £  4.  &  ex  capra 
Mangeto  theatr.  li  p.  169«  ex  quibus  fa* 
c~lum  eft  ,  ut  Coivperus  omnes  per  unum 
du&um  inflari  pofie  doceat  T.  xix.  & 
Gutermannus  idem  adfirmet,  &  Nuckius 
orcnino  orones  defcribat  conjungi  in  cir- 
culura  ,  a  qno  ad  papillam  ,  &  excreto- 
ria  ofcula  rami  exeant  p.  16.  Hunc 
circulum  perinde  recenfuit  pro  vero  CU 
Gutermannus  demammis  &  iacle  p.  10.  & 
ipfe  WinsLG*wus  n.  .»3,  19.  &  Guterman- 
nus  quidem  experimento  demonflravit ,  ut 
adgnofceretur  a  Triwio  Comm,  Lit*  1734. 
n.  16.  Ego  vero  duclus  vidi  manifeftiffi- 
mos ,  circulum  nullum  ,  nullum  etiam 
pingit  Bartholinus  &  Verbeyen  T.  XVlll. 
f .  2*  &  diferte  negat  fe  reperifle  Trew  1.  c. 
&  Cl.  Bbbmer  p.  XV-  &  Cl.  G«»z  p.  18. 
Infulas  autem  ejusdem  dudlus  manifefto 
vidi  ,  quales  inter  ramos  ejusdem  duftus 
euam  Cl.  Bbbmerus  pingit  f,  1.  z*  An 
Dd  4  videi 


424         D£  CONCEPTU. 

in  vafa  laftea  mammarum  traniit  s,  &quan- 
do  in  du&us  galactophoros  viciflim  hquor 

inji- 

viderunt  clari  viri  circulum  venofum  fub« 
cutanecm,  qui  eleganter  areolae  ambitum 
circumfcribit,  &  minutis  ipforum  vafis  me- 
lius  refpondet  ?  an  unice  radices  du&uum 
prope  papillam  in  truncum    confluentes, 
pro  transverfis  habuerunt  anaftomofibus  ? 
an   fabricam  omnino  veram,  ied  diverfam 
a  meis  experimentis  omnibus ,    etfi  pluri- 
mos  duclus  la&iferos  mercurio  repleverim? 
Nunquam  denique  vidi  pauciores  quinde- 
nis ,    cum   quinque  vel  fex  habeat  Guter^ 
mann    p.     ri.    oclo    Morgagnus    Ad<v.  I. 
in  icm ;  feptem    &  oclo  Keil;   fex  ad  un- 
decim    Heucber    ars    tnagn.   anat.    n.  6. 
Winslon»  n.  19  ;  fex  ad  novem  Nuck  f.  2. 
3*  4.  5. ;  fex  ad  feptem  Gunzius   p,  17,  ; 
Decem  numerat  7".  Bartholinus  bifl*  92. 
Cent.  I.  &  Ravius  p.    100.     Decem   aut 
plures  Bartholinus  anat.  p.  332.     Decem 
&  duodecim  Lieutaud  y   sit.  Verheyen  T. 
XVUl.  f.  2.     Septem  ad  decem  Cl.  5**- 
*»*r  p.  10.  Ruyfchius    unice  multos  vocat 
?£*/.  y^.  3.  n.  3.  Jnbalaena  unicus    du- 
clus  eft  eleganter  margine  crifpo,  fimbria- 
tis  oftiis,  ne  lac  effluat    76es.  I.  T.  IV. 
f.  5.  2. 
g  Experimentum  paflim   habetur.      Aqua  ex 
arteria  mammaria   per  lactea  vafa  rediit 
Manget  theatr.  anat.  11.     p.  168.  &  ma. 
teries  injecla  p.  169.  &  idem   experimen- 
tum  fucceflit  Albino  ,   &  viciflim  mercu- 
rius  per  duclus  la&arios  injectus  ,    rediit 
per  arterias  Nuck  p.  11.  Convfer  ad  T.xix, 
Nihii  ergo  indigemus  obfcuris  iJlis  Vieus- 

Jenii 


DE  CONCEPTU,        425 

injicitur ,  inplentur  vcnae  &  arteriae;  Hinc 
lac  ,  quando  non  coagulatur,  poteft  in  fan- 
guinem  redire  h.-  Hi  iidern  du6tuli,demon- 
ftratia  nvckio  ,  conjundti,  faciunt  unum 

dudtuni 

fenii  adfertionibus,  vafa  lymphatico  •  ner- 
vea  in  cavitates  glandularum  veficularium 
inferi  p.  6c.  &  rnulto  minus   propriis   va- 
fis  chylofis  ,     qnae  a  du&u  chylifero  ad 
mammas    lac  vehant,    qualia  Everardus 
•     habet  p.  15,  117.  118.  &  in  PhiL  trans. 
n.  67.  recenfentur,    repetita  in  mammis 
vaccarum  a  Pa/coio  111.  p.  116.  &  in  cane 
a    Lanzono  amm>%i»    &    Zypaeo»     Olim 
negavit  ,,  vafa   a  duclu   thoracico  adire 
mammas  Auzout  apud  Pecquet  p.  157.  & 
Wbartonus  p.  264.  &  N.  Stemnis  de  mufc. 
isf  gland.  p.  46.  &  Nuck  p.  20.  &  Dionis 
Cours  d"  Anat*  p.  408.  cum  fruftra  in  ca- 
ne  inquifiviflet ,  &  in  femina,   &  ccnftat 
nunc  fatis  ,    lymphatica  omnino  a  mam- 
mis ,  ut  alibir  in  corpore ,    ad  cifternam 
confluere  Bobmer  p.  xi.    Vidit  autem  vir 
Clariflimus    vas   lymphaticum    ex    parte 
hepatis  convexa  ,    euns   ad  cartilaginem 
enfiformem  ,    juxta  fternum  edens  ramos, 
&  (urculos  inter  tertiam  quartamque  co- 
ftam  a  mammis  accipiens  !-  c.     In  vaccis 
Whartonus  viderat  p.  260.  tum  Needham 
c.  1. 
b  Non  fubito  equidem  ,   ut  repetito  expertus 
ium.     Sexto  enim  a  partu    in  infanticida 
menfe  lac  fiavum  in  duclibus  lactiferis,  & 
utcunque  fluidum  reperi.     Sed   redit  ta- 
men  in  feminis ,   quae   pueros  abladant , 
uti  pinguedo,  in  (anguinem,   neque  per- 
git  fecerni,  poftquam  mammae   prius  ad 
iummum  faepe  tumorem  adfurrexerunt. 
Dd  5 


4*6  DE  CONCEPTtL 

duftum  majorem  radicibus  ,  &  iterum  m 
fine  ar&atum.  Haec  nunc  vafa  replentur  la« 
&e,  &  faciunt,  ut  mamma  turgeat,  abs- 
que  fanguinis  ope,  nihilo  enim  plus  fangui- 
niseft  in  marnma  puerperae,  quam  in  alia 
quacunque  aetate  feminae; 

Spongiofae  )  Papillae  »  fpongiofa  corpora 
habent,fere  uti  penisvirilis,  ea  perinde  a  ten- 
tigineadficiuntur,  fi  confricatafuerit  papiHa. 

Plura)  Decem  ,  vel  duodecim,  •  non  iri 
medlo  ,  fed  in  ambitu  papillae  terminati. 
Per  hos  dufetus  magna  ladis  copia  exfilit, 
poltquam  femel  a  fuftione  pueri  aperti  fue- 

runt, 

\  Papilla  cylindrus  eft  ,  obtufe  terminata,  ex. 
tus  varie  celliculofa  &  rugofe  >  rimofaque 
Winslow  n.  20.  fpongiofa  ,  fungofa,  uci 
pcnis  VefaL  p.  677.  Nuck  p.  25.  quae 
leni  contaclu  erigicur  ,  &  fanguine,  quem 
rofeus  color  prodil: ,  tota  turget.  Fibras 
aucem  ,  duarum  fericrum  ,  majores  & 
minorcs  ,  quas  Nuckius  p,  24.  &  cx  eo 
Cowperus  ad  T.  XIX.  &  Keilius  defcribit 
p.  1 16.  reticulatas  ,  fpatia  fpongiofa  in* 
tcrcipientes  Nuck  f.  6.  7  3.  in  quas  fan- 
guis  efriwdatur,  nondum  fatis  notas  habeo, 
neque  fafcias  ligamentofas  ♦  ex  quibus 
inprimis  papillas  conponi  Wins/owus  au« 
clor  eft  n,  18.  Tota  porro  papilla  ple- 
na  eft  oftiolis  ducluurn  lacliferorum,  inter 
plicas  coliapfae  papiliae  latentibus  Spigel 
p.  268.  Ruyfch  Ues.  I.  T.  IV.  f.  4.  fm 
ordinatim  difpofitis ,  ut  in  iconibus  Nu- 
ckii. 

k  Nerveae,  \n  textu>)  Nervus  princeps  mam* 
marum  ex  imercoftalibus  eft,  £c  ad  quiu- 

tum 


DE  CONCErrU,  4z7 

/ucrunt ,  ncque  unquam  effiuit  l  in  iana 
muliere,  etiam  fi  rnanimae  pleniffimae  fue- 
rint,  nifi  infans  fuxerit,  Si  vero  fu&ionem 
duo,  aut  tres  pueri  continuaverint,  poterit 
educi  per  mammas  chylus  maternus  omnis, 
&  ipfe  denique  fanguis  fuccedet  :  Sangui- 
nem  autem  qui  falfus  lit>  rcpudiat  infans, 
neque  pergit  fugere. 

Areo» 

tum  coftarum  intervallum  exit  Vefal.  p, 
67  S.  quem  fufius  defcriblt  Cl.  Gunzjius 
p.  1 1.  propria  enim  experimenta  non 
habeo.  Multos  vero  cfle,  ut  Whartonus 
p4  260.  &  Needkamus,  faclle  furnrna  hu* 
jus  partis  fenfilitas  demonftrat.  Papillas 
denique  mamtnarum  in  balaena  primo 
derexit  liuyfchius  Advt  II,  fuhfine,  ubi 
inilar  pcnicilli  m  u ultos  villos  diflbl- 
vuntur  Thef  1  T.  IV,  f.  7.  8.  9.  Deinde 
ex  feminaibidem  1 1  .f&innamma  fetus 
optime  vidit,  amicus  olim  fuaviflimus 
lll.  Bchlius  de  viis  Uci.  n  1  f . 
1  Non  naturaliter  certe»  effluit  tamen  nutri- 
cibus,  maxime  quando  abla&ant,  tum 
gravidis ,  ferofus  humor  ,  qui  veftes  ma- 
culet.  Nempe  du&us  la&iferi,  ubi  per 
papillam  adfcendunt,  longiores  funt  pa- 
pilla  languentc,  hinc  in  plicas  collabun- 
tur,  &  ofcula  retrahunt,  &  refiftunt  li- 
quori.  Papilla  vero  a  fanguine  rigente 
in  re&am  Iine2m  extenduntur,cum  eadem, 
atque  plicis  deletis  ,  leves  ta£H,  j-acifius 
permeantur  MorgtAilv.  V.  p.  6,  Wins 
loT».n<  ti.  Hanc  cauiam  efle  confirn  at 
modus,qua  vaccarum  ubera  mulgentur, 
mera  nempe  8c  mechanica  extenfione 
Wml  \  e. 

Haec 


428  DE    .CONCEPTU. 

Areolam  l )  Jn  ea  cryptae  funt  ,  quae 
fuccum  mucaginofum  &  oleofum  conti- 
nent,  ut  papillae  a  preffione  infantis  defen- 
dantur. 

Refeftio)  Vidi  cafus,  in  quibus  cerevifia  «* 
craflior,  quam  jejuna  nutrix  biberat,  poft 
quinque  minuta  horae  aegre  elapfa  per 
mammas  efflueret ,  peragrato,  in  tantillo 
tempore,  toto   itinere    in  maflam   fangui- 

neam 

1  Haec  areola  tenerrima,  &  a  pellucente  fan* 
guine  fubfufca  cute  fit,     In  ea  tubcrcula 
funt,  verrucarum  fimilia  Bidlio  T.  XIX. 
f.  i.  3,  fparfa  Morgagn.    Jdv.  1,  p    io, 
1\   4*    t     i.  in    apice     perforata  Af*r£, 
Winsloto  n,  ic.  &  obfita    acinis    febaceis 
Morg    Advt  V,    p.    15.  Boehwer  p.  XVI. 
ex  quibus  ccra  fecernitur  papillam   defen* 
fura ,    pili  vero    rarius    prodeunt   Morg. 
Jidv.  IV.  p.  4,  In  iis  tuberculis  non  raro 
la&iferos  du&us  altquos  minores  definerc 
vidit    in   nutrice    MORGAGNI   ddv-l. 
p<  1 1 .  &  Adv.  IV.  f.  2.  c.  c.    in  fine  an* 
guftatos,in  media  glandula  dilatatos  Adv, 
V.  p.  10.  f,  x.  &  ferum  quafi  la&is  edere, 
prefTos,  &  Jac,  fed  rarius  Verheyen  p.  icf. 
ifi.  ferum  denique  perinde  Sc  lac  ^Tiw;* 
lovt?  nt  j$\    16.    In  meis,  non  numerofis, 
experiraentis,   du&us  lactiferi  omnes  in 
papilla  hsaverunt.     An  inde  lac  ex  abfccfiu 
prope  papillam  aperto  Sdmuth   Cent.  II. 
ohf.  12,    Papilla    denlque    etiam    aliquas 
glandulas  febaceas  proprias  habet  MORG. 
Ado.V.  p.  ic. 
m  Exemplum,  ut   vocant,  in  terminis,  habe* 
tur  in  £.  N.  C,  Dec,  I-  ann  IV     &ft  \f. 
fcd  vidc  DCXC. 


DE    CONCEPTU.  429 

neam,  &  per  eam  maflam.  Quamprimum 
enim  fiftulae  evacuatae  funt ,  replentur  a 
fuccedentehumore,  &a  fuftione  laxantur, 
atque  dilatantur.  Quando  mulier  unum 
fortiorem  fetum  nutrit,  aut  omnino  duos, 
eosque  famelicos  mannriae  adplicat  diutiffi- 
me  poft  ultimam  refeftionem  ,  mox  mam- 
jmae  flaccefcunt ,  ad  linteorum  modum  ; 
tunc,  fi  puerpera  biberit  cerevifiam  avenace* 
am  dulcem,  vel  lac,  inplebuntur  n  denuo 
mammae,  eadem  ratior.e,  ac  fi  fpongia, 
lacie  plena,  in  eas  expreffa  foret  Vidi  fe- 
minam,  cui  lac  per  totum  biennium  % 
absque  intervallo,  per  mammas  exitillavit, 
quae,  quoties  biberat,  omne  per  ubera  red- 
debat,  &,  nifi  biberet,  animo  linquebatur. 
£am  peculiari  methodo  fanitati  reftitui, 
poftquam  toto  biennio  languerat. 

DCXIC. 

ghiod)  Primurr»  lac,  quod  a  partu  elicitur, 
odore  &  fapore  alio  eft,  quam  lac  quod  fe- 

qui- 

n  Poft  inediam  fanguis  ex  mammis  fugitur, 
replenfur  eaedem  a  paftu  ,  &  hilaritate 
Viemerbroeck  p.  24f . 

o  La&is  tanta  abundantia,  ut  poft  odo  men- 
fes  praeter  earn  copiam ,  quam  puella 
confumebat  la&endo  ,  duae  librae  quo- 
tidie  emulgerentur  E.  N.  C.  Dec,  11  anne 
S.  flpp  p-  ^75  Duodecim  pintae  lactis 
fingulis  biduis  &  triduis  in  puerpera 
Wehreic  ,  In  gravida  mammae  fponte 
per  viginti  feptinianas  lacte  fiuentes 
e,  n  c.  Cent  iV,  obft  131.  Femina  ,  cui 
per  quatuordecim  annos  nunquam  lac  in 
mammis  defuit  Bresl,  172J.  M.  Jun< 


430 


DE  CONCEPTU. 


quitur,  &  pufgante  vi  pfaeditum ,  meconi- 
um  expellit.  Hoc  pMVilegio  cafent  prin- 
cipum  pueri,  qui  continuo ,  ubi  lucem  ad- 
fpexerunt,  Jngunt  lac  nutricum,  quae  jam 
aliquamdiu  lathverunt  ,  his  ergo  meconi- 
um  retinetur,  unde  muka  rnala* 

Lac  )  Humor  intef  humorfcs  corporis  hu- 
mani  candidiffimus,  dufciffimus  b,  exqua- 

cunque 

a  Lac  recentis  puerperae  melius  cft  pueris  re- 
cens  natis,  quam  lac ,  quod  fexta  a  partu 
fcptimana  genitum  eft  Mauriceau  p.  2f6*. 
Ex  ladle  annuo  ,  pingui  &  cafeofo  ,  ae- 
grotant  nuper  nati  pueruh  e,  n,  c.  Dee. 
1L  ann.  VI  obf  j,  Nam  lac  recentis  pu- 
erperae  tenuius  eft  la&e  aetate  magis 
proveclae,  &  ferofius,  minus  oleofum, 
paulum  flimulans,  faluberrimum  Morgan 
tnechan  fralt.  offhyf.p.  316.  SPlGEL. 
1.  c.  HARVEl  p.  204. 

h  lloc  fecuio  caufa  &  fedes  hujus  dulcedinis 
dete&a  eft  Sal  nempe  cflentialis  ladlis 
dulcis  eft,  quem  miror  a  Vraeceptore  in 
chemicis  experifnentis  non  proponi :  in 
patria  vcro  roea  magna  copia  jf;aranr. 
Audor  eft  LmL  Tefii  e,  n,  c,  Cent.  1 1  L 
cbf  33.  laudator  ex  primis  Aloyfius  della 
talra  de  arthritidem  In  patria  mea  para- 
tur  ex  la&Is  fero,  absque  acido  parato, 
inco&ls  ovis,  Separato  coagulo  ferum 
continuo  coquitur  ,  ne  acefcat,  infpiftatur 
repetito  trans  linteamina  adigendo,  donec 
omnis  vifcofitas  abigatur,.  Tunc  hoc 
tenuc  ferum  denuo  coquitur,  et,  quaro» 
p-rinium  cuticula  adparer,  ab  igne  re- 
rnovctur,  idernqne  in  frigore  repofitum 
cryihllos  ponrt  albas    fcd  ab  aerc  ilavas, 

duU 


DE    CONCEPTU.        43* 

cunque  materia  paratus  fuerit.  Utrurnque 
ab  oleo  habet,  cum  aqua  dlluto  ,  quod  ex 
eremore  teti)$  adparet ,  qui  carminatus  bu- 
tyrurr  e^hibet  c,  Jd  oleum  a  chylo  eft  : 
adeoque  pars  thyli  maxime  oleofa,  lac  eft, 
reiiqua    lympha.      Non    negaverim  etiam 

jpiri- 

«Julces,  ncque  acidas,  neque  alcalinas,1 
ncque  cum  utrovis  (alc  efTervefcentes ,  in 
aqua  iolubiles,  ab  aere  humklitatem  non 
facile  contra&uras.  Conf.  mercure  fuijfe 
1754,.  d9  Maj  Haec  praeparatio  multo 
elegantior  eft,  quam  Tefiiana,  qua  tere 
fola  evaporatione  obtinetur  fal  dulcis, 
albus,  friabili*,  informis.  An  r.tiam  no- 
tum  hoc  faccharum  Brachmanibus?  quos 
Kaemfftrus  ait„  ex  la&e  faccharum 
educere  nofle. 

C  Et  in  emulfionibus  artincialibus  ir.anifeftifli* 
murn  eft:  ibi  enim  oleum  recens  vege< 
tabile  cum  aqui  tritum  alborem  8c  dulce» 
dinem   h£k\$    perfefte    imitatur        Hoc 
olcum  Cpncie  globulorum  adparetLF.EV- 
WENHOECK.  8c    pinguitudinem  iaclis 
ex    numero  globulorum    iicet  aeftimare. 
In  equae    hfte    paucifTimi    giobuli  funr, 
plures  in  nutrice  BON^NNUS   microgr. 
Plures    in  junioribus  ,    pauci   in   vttulis 
Lanz+oni  obferv.  79   e    n    c    Dec.  ?.  ann^ 
I.    obf.     %  1       Hos     globulos  pellucidos 
etiam  -ugcnius  habet  in  dioptr,    p.  17?. 
&  coni.  CXXVll    Levitate  fua  fecedunt, 
&  ftipati    cre    orem  album  dulciflimum 
efficiunt,  concufllone  vero  coafti,  majori 
aquic   parte    aba&a  coeunt  in   fpecicm 
folidioris  olei,  id  vocanc  butyrum* 


432  DE  CONCEPTU, 

ipiritus  d  adfundi,  &  lac  perficere  ,  &  ali- 
quid  forte  conferunt  ad  cam  dulcedinem, 
qua  humanos  liquores  omnes  fuperat. 
Craffius  autem  lac  eit  lotio,  tenuiuscvero 
quam  fanguis,  &  fanguinis  ferum,  unde  lit 
ergo  ut  urina  viaslattisnunquam  fubeat?  non 
certe  absque  neceflaria  conditione,  quae  in 
partium  fabrica  latet,  neque  ta  fola  canalis 
amagnitudine  pendet. 

Serum)  Quando  ladti  fervido  aliquid  aci- 
dum   f   adfunditur,  coagulatur    in    unam 

& 

d  Spiritus  ad  lac  adfundi  Wharton  p.  169. 
Nuck  adenogr.  p.  1  6%  Mazin  Inft,  med. 
mecK  p,  231  &c.  Verum  ,  utl  hoc  noa 
negaverim,  ita  repudiare  oportet  fpiritum 
ardanem,  quem  paflim  reperio  ex  lacle 
deftiltari.  Fabulae  origo  eft  ex  Johannis 
de  Luca  defcriptione  Tartariae  :  ex  eo 
Turchas  habet  ,  pofl:  quem  a  L\flero  re- 
petita  e(t  de  hum.  p,  4.32.  &  a  du  Halde 
defcr,  de  la  Chine  V.  IV  p.  46.  Difertius 
Strahknberg  Tartaros  in  pellibus  lacequi- 
nuni  concutere  ,  crafiarcentum  exprime- 
re,  reliquum  ferum  diftillare,  ita  nafci 
ardemem  fpiritum,  quem  vocent  areku 
Addit  Isbrand  Ides  bis  vel  ter  deftiilari  in 
itin.  p.  237,  Verum  apud  eumdem  I.  de 
Lucca  reperio  ,  Tartaros  la&i  equino 
addere  hordeum  »  &  nunc  demonftra- 
tum  eft,  ferum  ladtis  non  folum  ,  fed 
curn  frumcnto  addito  fermcntari,adeoque 
farinae  vegetabili  unicc  pro  aqua  cfle 
Commt  Lit*  Nory  1742.  hebd.  24. 

e  Neque    enim  ad  ignem   cogitur  ,    fcd  ex^ 
halat 

t  Uti   notiffimum  eft   in   alpibus,  ubi  unice 

utun- 


DE    CONCEPTU.  43 3 

fciflilem  maflam,  quae  coloftrum  f  *  vocatur, 
&  de  vafe  in  aliud  vas  transfundi  poteft  ,  ut 
ne  gutta  quidem  deftillet.  Quando  idem 
lac  itat ,  fibi  reliftum  ,  fecedit  pars  ejus  in 
tenuiusy>nm  e,  ut  vocaturrparsaltera^c^fe- 
ofa,expreffo  liquido  omnino  in  cafeumabit, 
adeo  durum  ,  ut  penc  lapideus  h  fiat ,  fola 
repetita  expreflione  per  lintea  ,  trars  quae 
lapides  inpofiti  laftis  partem  tenuiorem 
urgent,  maxime  ,  fi  butyrum  prius  fcpara- 
tum  fuerit,  neque  enim  cafeus  valde  indu- 
ratur  neque  fragilitatem    deponit ,  quam- 

diu 

utuntur  coagulo  ex  vitulorum  ventriculis 
parato  cum  fale  Schuchzer  pofr.  It.  alp.  I# 
p.  jr6.  Boerh,  Elem.  Chem.  Proc  XC.  Ab 
omni  vcro  acido  lac  cogitur  ,  etiam  in- 
tegri  adhuc  Gallii  flavi.  Sed  etiani  in 
febre  coa&um  legi  Schrader  obs  c. 
Dec.  IV.  J 

f  *  Coloftra  vel  coloftrum  efl:  primum  lac  a 
partu  Palladius  in  novembri  M,  n#  15.  Spu 
gel.  deform.fet.  p.17.  &c.  Tenue,  aquo* 
fum,  albuminis  colliquati  fimile  eft  Har* 
vei  p„  190   fenfim  craffefcit  p.  sor. 

g  Scythae  lac  concutiunt,  fecedit  ad  fuperiora 
butyrum  j  cremor  ,  medium  ferum  cft, 
in  imo  denfum  quid  fubfidet  ,  vocant 
Hippaccm  Hippocrat.  *rcp/  vovcr.  A  Ex 
U&t  ferum  &  cafeus  Ariftoteles  hift. 
«nim.  L,  ]]].  c  20.  Hoc  ferum  aquam 
naber,  a  chylo,  &  lyrnpham  ,  a  fanguine 
&  itinere  per  du&um  thoracicum. 

Ii  Vafa  la&aria  diuturniori  ufu  obducuntur 
tartaro  la&ario  terreftri  durilTimo  Scheuch* 

Tom.r.ParslL  Ee  *" 


434  DE  CONCEPTU. 

dlu  butyrum  admifturrrhabet.  Serum  autera 
adhuc  multum  habet  particularum  nutri- 
tiarum  S  lndeenim  homines  robufti  ali  pof- 
iunt,  &  ipfe  expertus  fum  ,  iolo  fero 
vitam  trahi  pofle.  Raec  omnia  &  de 
brutorum,  &  de  mulieris  k  lafte  vera 
funt. 

Ex- 

zer  It.  alp,  p.  fp.  Lac  in  pucro  tabido 
fpccie  tophorum  egeftum  ex  inferiori 
gutture  bennet  theatr,  p,  7$.  Calculus 
in  duftus  chyliferi  cifterna  ,  le  DRAN 
apud  1LL.  arnicum  BOHLIUM  de  iii$ 
laSieh  n  48  Haec  vera  terra  eft,  co  f. 
PRAECEPTOREM  Elem,  Ckem.  11. 
p.301. 

t  Aqua  cafei ,  (nempe  fero  h€k\i\  ARABES 
plurimum  utebantur  MESVE  p  148.  op. 
omn.  ed.  Juntin.  &c.  Sero  &  quidem 
macilentiiTimo  schevchzer  p.  6*. 
porci  in  alpibus  unice  faginantur.  Hydro- 
£*ah  per  tres  annos  folo  puella  vixit 
MlSCC.  BUCHNER  1728,  p,  979.  8c 
I.  FERGUSON  o£r.odecini  annis  aqua 
&  fero  la&is  >  &  hordei  decocxo,  vitam 
aluit,  ex  nuperis  Aaglorum  commenmiis* 
De  Ia6te  vulgo  notum  eft,  podagricos 
maxime  vitam  unice  lacte  trahere  lobb. 
de  calcuL  p.  *7o,  &  phthificos.  Fhili- 
nus ,  apud  athenaeum,  dudum  lacle 
folo,  absque  ullo  alio  cibo  vel  potu 
vixit. 

k  Butyrum  cx  la6te  feminino  etiam  obtinetur 
borhllvs  Cent.  111.  o&f-Sz  ita  tamen^ 
Ut  lac  humanum  valde  dulce  fit  &  tcnue, 
icrofius   adhuc    capriilum   &  eo  tenums 

afinii 


DE   CONCEPTU,  435 

Exhalatj  Non  bene  adeo  fcminae  pueris 
profpiciunt,  quando  lac,  quo  puer  alitur, 
ad  ignem  prius  excoquunt,  fere  per  horam, 
donec  imaginariam  ,  quam  accufant,  cru- 
ditatem  depanat.  Depravatur  enim  coquen- 
do,  amiffa  parte  fluidiori ,  falubriori,  mul- 
toque  falubrius  for&t  *,  fi  absque  ul!o  igne, 
unice  cum  panis  mica  parvulis  propina- 
retur. 

Sponte)  m  Intra  iex  horas,  quando  is,  qui 
rmnc  obtinct,  coelo  calor  eft  (14.  maji  coelo 
fatis  aeftuofo. 

afininum,  vnccinum  minime  aquofum 
ianzoni  Lc  boefhaave  £lem* 
Chem.  11,  p,  19S.  demum  lae  femininum 
minus  de  acida,  plus  de  putrefcibili  natura 
habeat ,  homo  enim  elt  de  gente  carni* 
vora.      Non  coit  lac   utrimque  dentatis 

ARISTOTELES  1,  C. 

1  Vaccini  la&is  recens  emul&i  odor  omnino 
perit  fola  quiete ,  &  nubes  eft  particula- 
rum  farile  vilibilium,  quae  de  calente 
la&e  adfcendunt.  Hinc  Phthificis  folet 
lae  de  mamma  muliebri  commendari 
fugendum  ,  de  quo  nihil  avolando  pcriitc 
Gaeterum  calidius  lac  praeftare,  etiam 
HOFMANNUS  au&or  eft  in  }byfi$.. 
logm. 

m  Magis  lac  animalium  carnivororum,  fed  & 
femininum.  Receus  autem  emul&um 
neque  acidum  ,  neque  aJcalinum  eft, 
ncque  cum  ullo  fale  effervefcit  elem. 
chem.  Froc.  LXXXlX. 


Ee 


436         DE  CONCEPTU. 

lno&orum)  Quando  de  laftis  proprietati- 
bus  refpondendum  eft,  omnino  femper  odo- 
rem  explorate. 

Chylus)  Non  tamen  ,  qualis  in  ventricu- 
lo  eft,  cinereus  n,  neque  duodenalis  chylus 
fubflavefcens,  fubamaricans  <?,  neque  ilei  in- 
teftini  »  candidus  &  dulcis ,  neque  mefente- 
rici  fimilis,  cui  lympha  tenuis  adfunditur, 
neque  crudi,  primumque  in  fanguinem.  ad- 
miffi;verum  chylus,qui  per  pulmones  trans- 
iit,  &  cui  lympha  tenuis  intime  conjunfla 
eft*  Nequeenim  alia  via  eft,qua  poffitchy- 
]us  ad  vafa  galadtophora  venire ,  nifi  prius 
femel  vel  xterum  per  pulmones  obierit  cir- 
culum.     Deinde  ad  chylum  aliquid  p   dc 

fan- 

n  Idemque  nimis  acidus. 

o  A  bile  admifta. 

p  Haec  efr.  pars  mucilaginofa  lattis,  &  ab 
aqua,  &  ab  oleo,  &  a  fale,  &  aterra  diverfa 
cutermannLc,  p,  14.  quae,  fepa- 
rato  oleo  &  cafeo  ,  cum  fcro  la&is  con- 
jun&a  manet,  &  repetitis  demum  filrrati* 
onibus  itafeparatur,  ut  liberati  fales  fece* 
dere  poiTmt  not  b  Haec  eidsm  &  major 
ab  adHtu  partium  adtenuatio  facit,  ut  lac 
retentum  putrefcat,  maxirr  e  in  genere 
carnivoro  ,  cafeus  vero  omnis  fponte 
faeteat  ,  verminetque,  &  acris  ,  alcalinus 
flat  kl,  chem,  p.  301.  DCXC.  notaa^ 
Hac  re  a  vegetabiliuro  eroulftone  differt : 
Et  inde  forte  natura  la&is  ab  acido  coa* 
gulabilts  ,  lymphae  alias  feroque  fangui- 
nis  propria  ,  qua  deftituuntur  emulfa 
vegetabilia  ELEM.  CHEM.  11.  p,  *98-  & 
Tr$c.So. 


DE  CONCEPTU.         437 

fanguine  raaterno  accedit  5    multo   chylo 
craffius; 

DCXC. 

Graviditatis)  Feminae  plcrumque  poft 
finem  menlium  inpraegnantur  a:  id  confir- 
mant  numerofa  experimenta  in  Galliis 
capta  :  ex  centum  enirn  partubus  omnino 
nonaglnta  &  novem  fiunt  nono  menfe  poft 
menitrua  ultima ,  numerando  unam  fepti- 
manam  poft  menies  ultimos,  &  ab  ea  epo- 
cha  repetendo  novem  geftationis  menfes. 
Tunc  enim  uterus  repurgatus  &  vacuus  eft, 
&  exhaufta  plethora ,  neque  metus  adeft, 
conceptum  adeo  cito  expulfum  iri.  Nunc 
concepit  utero  femina.  Sed  fetus  primo 
menfe  parvus  &  conftri&us  eft ,  hinc  pte- 
thorae  materia,  poft  tres  feptimanas  repa- 
rata  b  in  uterum  deponi  nequit ,  adeoque 
fanguis  regurgitans  abit  in  vaia ,  quae  cum 
utero  communicant,  &  diftendit  mammas, 
&  eo  ipfo  figno,  etiam  prius ,  quam  menfes 
emanferint ,  dignofcitur  graviditas  c.  1732. 
quando  primum  tempus  menfium  emanfit, 
tunc  mammae  intumcfcunt, 

Par- 

a  DCLXXVl.  not  m. 

b  Cum  menfes  viginfci  unciarum  fint 
DCLXVlt.  not.  r#  fetus  vero  uno  menfe  a 
conceptu  tantum  unius  drachmae 
DCLXXVl.  not.r. 

c  lnpcditis  quocunque  modo  vafis  inferioribus, 

fanguis  ad   fuperiora   regurgitat.      Fetus 

non  (anus  eft,  fi  lacingravida  abundaveria 

hipp.  epid,  11.    f.  6C    Apbor.  V.  n.  52. 

Ee  3  ckl- 


438  DE  CONCEPTU. 

celsus  L.  11.  c.  7.  nempe  plethoram 
ad  uterum  vergere  neceffe  eft  ,  ut  fetus 
incrementa  capiat.  Praegnantibus  men- 
fes  pauci  vel  nuiii,  nam  lac  ad  mammas 
fertur  hipp.  ^gp/  yvvatx,  ct-  mauric. 
p.  137  Et  primo  quidem  gravidis  paula- 
tim  mammae  turgefcunt,  atque  plerum- 
que  dolent  ,  quod  faepe  graviduatis 
fignum  eft  dionis  ib.p.  153.  &  lacinci- 
pit  apparere  ,  quando  fetus  movetur 
mauriceau  p.  92,  ferofumque  ilii- 
lat  DlONlS  des  accouch  p.  155.  e.  n.  c. 
*uol.  4.  obs  66.  aliquando  vero  etiam  in 
gravidis  verum  &  copiofum  adeft  e.  n.c. 
Dec.  11.  ann.  2,  obs.  99.  (aliquando 
taroen  nullum  SCHURlG.yy/%:p.  416. 
417.)  Hinc  mortuo  fetu  mammae  graci- 
lefcunt  hipp.  apbor*  VI.  n.  39,  lang. 
epift.  p.  670.  MANNINGHAM  p.  19. 
Simili  modo  a  menfibus  fubito  fuppreffis 
repentinus  mammarum  tumor  fucceiftt 
Lanzonus  obs.  190.  &  vetuftus  aphorifmus 
eft,  fi  mulieri  neque  praegnanti,  neque 
puerperae,  lac  in  mamrnis  fuerit,  ei  men- 
fes  defunt  Hipp.  aphor.  V.  n.  59.  Etvicif- 
fim  ,  a  menfibus  vel  haemorrhagiis  mam- 
mae  gracilefcunt  lomm.  obs.  L.  2. 
e.n.c.  Dec  \\.ann.^obs»  154.  Sed  etiam 
in  hydrope,  qui  pro  graviditate  inpofue- 
rat ,  mammae  intumuerunt  Schacher  de 
virg.  afcit.  p.  23.  &  cum  mola  lac  in 
mammis  fuit  Hipp.  <&*$i  yvvditK»  Mauri- 
ceau  p»  114.  Fick  Comm.  nor.  »732.  h.  20. 
Jnvenio  equidem  Littrianam  feminarn 
Mem.de  VAcad.  1705.  &  quam  deicri- 
pfit  Cyprianus  ,  &  ea,  de  qua  Cafoi  agit 
bifi.  de  VAcad.  1714..  cum  fetubus  tubariis 
nullum  in  mamma  lac  habuiife ,  fed  hoc 

ad 


DE  CONCEPTU.  439 

JPartu)  Tunc  plethora  ,  folita  ferri  ad 
utcrum  ,  eo  nunc  contrafto  ,  ad  mammas 
iefluit:&,  quamprimum  lochiorum  copia 
imminuta  ett,  mammae  turgefcunt  d. 

Larvjora)  Pleraeque  feminae  nobilesfpe- 
rant  fe  formae  elegantiam  confervaturas 
effe,  fi  infantem  non  laftaverint.  Verum 
nos  quidem  homines  natura  non  fumus  fapi- 
entiores.  Sed  natura  nullas  reginas  cre- 
avit ,  neque  dignitas  civilis  aJiquid  in  cor- 
poris  fabricamutat:  feminasergofecit  deus, 
quas  homines  vocant  reginas.  Hae  adeo  re- 
ginae  perinde  tertio  geftationis  menfe,  & 
iterum  a  partu  inflatas  mammas  habent, 
fed  repellunt  medicamentis  id  lac,  quod 
debent  puero.  Hoc  confilium  ,  ii  feliciter 
evenerit  %  lochiis  abimdantibus  reddit  ob- 
noxias,  atque  mcnftruls  omni  menfe  recur- 
rentibus.  Quae  vcro  infantes  ladtant ,  cae 
lochia  i  minus  copiofa  patiuntur,  &  omnia 

puer- 

ad  miferum  ftatum  refero,  in  quo  hae 
feminae  fetum  extra  uterum  habentes, 
vi&itaverunt.  Deinde  cum  mola  lac  ad- 
efle  negant  Dionis  des  accouch^  p.  1 84, 
Fafck  de  mola  n.  22.  Verum  obpofui  ex* 
perimenta,  &  ifte  fatetur,  uti  nec  ipfi  vicifr 
fim  negaverim,  hoc  lac  aquofum  effe. 

d  DCLXXXVll. 

e  Nam  inter  caufas  eft  inflammationis  uteri  & 
funeftarum  febrium  puerperalium*  Confer 
de  noxis  laelis  repulfi  Bellingerum  in 
append 

f  DCLXXXVll. 

g  Nutrices  vix  menfes  patiuntur,  Arijl.  hift. 
anim*h.X.  fin.  certe  vix,  nifi  poft  oclo- 
Ee    4  decim 


440         DE   CONCEPTU. 

puerperii  fymptomata  mitiora,  menfes* 
tjue  s  omnino  nullos,  quarndiu  ladtant. 

tafiis)  Corpora  feminina  arterias  & 
venas  omncs  ,  &  inprirnis  uterinas  h 
jmammarias  adco  laxas  nada  funt,  utomnis 
pars  ianguinis  ,  quaecunque  ad  obeundam 
per  corpus  circulationem  minus  apta  fue- 
rit,  continuo,  vcl  ad  uterum  deponatur,  vel 
ad  mammas,  magis  vero  ad  mamrnas,  aqui- 
bus  rejlftentiam  iudtio  aufert :  idemenim  fere 
fufiionis,  qui  Boyleanae  anthaeeffettus  eit  \ 
Tanti  certe  fudtio  eit,  ut  mammae  ficcae 
maneant,  nifi  exfugantur.  Haec  caufaeft, 
quare  chylus,  nondum  *  adfuetus  p.rme- 
andis  vafis  hurnanis ,  adeo  facile  in  mam- 
mas  illabatur. 

Sponte  vix)  Raro  id  contingit,  ob  ratio- 
nem  jam  propoiitam,  &  collapfam  fubftan- 
tiam  cavernofam  papillae,  quae  dudius 
ladteos  conprimit.  .  Quando  vero  puer 
fugit,  removet  a  papilla  preffionem  externi 
aeris  ,  expanditur  fubftantia  cavernofa  pa- 
pillae,  &  fanguis  eo  ruens  inplet  cellulas, 

aperit- 

decim  a   partu  menfes    L.   Bourgeois  I; 

p.  165»    Viciffim  lac,  fi  quando  in  men- 

ftruatis  fuerit,  malum  eft  la  Motteobs.  87. 

Aliquando  tamen  cum  lafte  etiam  menfes 

fluunt ,    forte  in  valde  plethoricis  Lamj 

indiff.anat*   Ortlob   oeeon.  part>   p.   107. 

Harderprodr.pbyfic-  10.  Conf.  DCLXV 

not.  K 
h  DCLXXXUX. 
i  Cujus  globuli ,    &  majores  &  laxiores  fun£, 

qnam  fanguinis  globuli ,  ex  utraque  caufa 

inpermeabilis. 


DE  CONCEPTU,        441 

aperitquc  dudlus  gala&ophoros ,  in  quos 
nunc  lac  facile  fubit,  adtra&uin  fu- 
gendo. 

Sattu)  Aliquando  ad  unum  ,  &  duos  & 
tres  nonnunquam  pedes  k.  Ratio  haecefh 
Papilla  iibi  relifta  vix  dimittit  lac,  &  con- 
nivente  fpongiofa  fabrica  fua  conftringit 
oscula  valorum  galaftophororum.  Quando 
vero  papilla,  per  fudtionem  titillata,  arri* 
git ,  percita  quadam  tentigine  ,  tunc  rece- 
dit  fabrica  fpongiofa  a  ductubus  lacteis, 
&     per    iftos,    nunc    liberatos,     lac     ex- 

filin 

Acefcat)  Quiachylus  eft,  crudusve  hurncr, 
chylo  proximus  \ 

Virh)  Exempla  habent  schenkius, 
donatus  in  hiftoria  medica  mirabili  ,  & 
glii,  qui  de  mulieribus  fcripferunt.  Neque 
hoc  nobis  debet  mirum  videri,  nam  viri 
chylum  conficiunt ,    qui  pene  lac  eft ,    & 

folo 

k  Ex  plenis  vafis  utique  humor  cum  faltu  ex- 
fiiit.  etiam  ex  falivalibus,  ut  vulgo  noturn 
cft. 

1  Panis  &  pleraque  vegetabilia  acefcunt  Hinc 
chylus  acidus  eft,  &  in  ipfo  fanguine  vefti- 
gia  hujus  acidae  indolis  fuperfunt.  Pus 
ipfum  acidum  olet  Quesnai  de  la  Satgnw 
p.  169.  195.  Formicarum  fuccus  cicho- 
rium  rubefacit  Rai  PbiL  trans.  68.  lu 
carnivoris  autem  animalibus  ,  canibus, 
felibus,  leonibus,  Iac  acre  &  urinofum 
eft  Boeri*  E/em,  Cbem*  11.  p,  297. 

E  e  5 


4*2  DE   CONCEPTU. 

folo   lacte  nutrimur  ornnes  m,  quocunque 
prius  ufi  fuerimus  cibo  ,  prius  enirn  quani 
nutriat  ,  chylus  in  lac  abit.        Deinde  viri 
habent  mamrnas,   papillas  n,  areolas,  eo- 
dem  loco  ,   &  eadem   fabrica  factas,   quae 
in  feminis  eft ,    unice    minus  laxas  mam- 
mas ,     &     minus     turgentes    humoribus. 
Ergo,  fi  vafa  mammarum ,  quae  in  utro- 
que  fexu  eadem  adiunt  ,    in    viris  dilatata 
fuerint  ,    lac   in  mammis    certe   nafcetur. 
Vir  fuit  ,     pauperculus    °,    cui    carillima 
conjux  mortem  obierat  ,    reliquerat  infan- 
tem  ,     qui    mamma    fua   privatus   noctes 
diesque  ejulabat.      Miferatur  puelli  pater, 
adplicuit  propriae  mammae  ,   fuxit  infans 

avi- 

m  Chylo  nempe,  qai  aliquamdiu  la£lis  habita 
p^r  fanguinem  circar;  fertur  ,  donec  in 
ferum  rlat  cxxxvin   &c. 

n  DCLXXXVlll.Aegyptiae  omnes  mammofio* 
res     P.    ALPINUS    hifl%  nat.    aeg.  h 
.  p.  14.  b. 

©  Simile  exemplum  reperi   apud   S.  Boccone 
offerv   p.  1 94.   &  aliud  ex  Santorello  apud 
Diemerbroeck   p.  249.    Sed  in   univerrum 
lacexvirorum   mammis  flillafle  pltrum* 
que  aquofum,  ferofum  ,  audlor  eft  Arifio* 
teles  hlfl.  anim.  L.   11).  C.    20.     Virorum 
papills  adtre&atis  ros  siiquis  effluit   lafon 
a  Pratis  deuteris  p.  142.  Lacdemammis 
virorum    ftillare   v  derunt     Lacuna   apud 
Rod.  a  Oafiro   de  nat*  mul.  praef    Carpus 
(ad    uncias   quatuor    una    vke    emulfas) 
p.  CCll.  b.     Cariavus    de  fubtil.    L.  XII. 
Vejalius   p.  67;^    Cy*rianus  p-  19«   He/nvig. 
Francifcus   Matia  Florentinus   iibeilo  pro« 

prio, 


DE  CONCEPTU,  443 

avide  ,      atque    adeo    vir    in    nutricein 
evafit. 

Virgxnibmque)  p  Ratioeadem  elt.      Hic 
Leidae  exemplum  contigit.     Ancilla  hone^ 

ftiffi- 

prio,  f.  n.  c.  Dec*  I.  antt.  3.  obs.  86.  & 
iterum  ann+  11.  o£/.  135.  C*«/.  !•  *£/.  86. 
F#/  4.0^.68.  copioium,  £W/  p.  117. 
Morgagnus  Adv.  \.  p.  ir.  V.  p.  3.  UL 
Teicbmeyer  med.  for.  p.  3K.  Venette  p.  5  I . 
in  medico,  Lanzwus  animai^u.  31.  &  de 
fe  ipfo  teflis  eft  Bianchi  apud  Manget. 
theatr.W.  p.  174.  apud  Ruilos  vero  fre- 
qucnter  viros  lac  in  mammis  habentes 
reperiri  Duvernoi  A&*  Petr.  Vol.  111.  &  in 
Africa  Charleton*  Vide  conpilatio- 
nem  ex  C.  Gemma ,  aliisqae  apud  Mar- 
cellumDonatum  p.6lG«  61 1  ♦  Cornelium  Con* 
fentinum  p.  ioj.  &  Francum  Sat.  XV.  In 
capro  lac  Ariftoteles  1.  c.  cum  mammae 
urtica  confricarentur.  In  lepore  mare 
lac  E.  n.  c#  Z)<?r.  111.  ann.  5.  6.  ei/,  83. 
Canes  &  felesmares,  qui  catulos  alue- 
rint  proprio  lacle  A/.  Donatus  ,  Boccone 
1.  c,  p.  200.  Tres  hircos  lac  exhibentes 
mulgentibus,  ferio  receniet  P.  A.  Mattbio- 
lus  epiji.  p.  244.  &  aliuitt  hircum  Z,*»//- 
lius  e.  n.  c.  Z)*<*t  11.  *»*.  3.  *&".  230. 
&  Scbwenkfelt  theriotr.  (iles. 

p  Lac  in  virginibusnullum  efle  Arijioteles  aiu 
clor  eft,  qui  negat  lac  nafci  ,  nifi  femi- 
na  utero  tulerit  Hijl.  anim.  L.  111.  c.  20. 
Sed  aliqua  tamen  palhm  exempla  in 
contrarium  reperiuntur  in  feminis ,  neque 
gravidis ,  neque  puerperis  £•  n,  c.  Dec.L 
ann.  111.  *£/.  136.  Harder  prodr.  pbp.   & 

ca- 


441-  D£  CONCEPTU. 

fliflima  ,  quae  neque  conceperat  unquam, 
nequ..  pepererat,cubabatcum  herilibus  infan- 
tibus,  ledU  iocia.  Pertaefa  no&urnarum 
cjulationum  ,  &  fomni  expers,    adplicuit 

tener- 

caniculis  Vol  2.    ohf.   1 ii.     In  virginibiis 
exempla   habent  Aiex,  Benedifius,  a  Vega9 
Foreflus  9   Co*n.  Con/entinus  L  c,  T.  Bartb. 
hiji-  27.   Cent.  I.  Saimuth  obs,  92.   Cent.  I. 
Mangetus  1.  c.  p.  172.  M?rg.  ^afer.  V.   p. 
3.  &  colle&ione  n  habet    Cl.  schache- 
rus  Po/ycarpi  f.  in  fr^gr.    &    francus 
&z/.  XV.     Virgo  nignca  puerum  laclavit 
Venette  p.  m    51.  52.      Catellam  ,    quae 
nunquam  pepererar,  felis  itaemulfitladten- 
do ,    ut  lac  daret  Kerkring*  obs.  2u  &  in 
capra     virgine    limile    exemplum   habct 
Craanen  oecon.  anim.  p*  728.  tum  Boccone 
I.  C.   p.  201.  Scburig  fylleps.    p.  412.      In 
vetulis  vero    Ariftoteles  I.  c.    exempla   re^ 
fert.     in  vidua   quinqurgensria   L.  Bour- 
geoife  r\  9.  &  e.  N.   c.  Z)«".  111.   ann%  7.  8. 
<?£/«  86.  in   femina    64  annorum   Muralt 
coll.  anat.  p   56.     Quinquagenaria  nutrix 
i&*?r.  ab  Zferj  obs.  14.    Sexagenaria  nu« 
trix    /.  M%   Hofmann     E-  n.  c.   Cent.  X* 
app*  obs.  44.     In  femina  68,  annorum  lac 
ea  copia  natum  ,   ut  gemellos   nutriverit 
Phii^  Trans.  n.  453.  &  in  oclogenaria,  ut 
puerum     aleret    Acl.  Suec  1733.  p.  86. 
Avia  nepotem    ladtans    Diemerbroeck  ex 
Santnrello   1.  c.     Confer    exempla    apud 
Muebium  in  phyfiol.  p.  568.  tum  Bartholi* 
num  Crf.  med.    p.  250,  &   Francum  1.  C; 
Non    ignnro  Cl4  Manninghamum  fluorem 
fero<um  ex  mammis  feminarum  a  retentis 
menftbus  ftillantem  non  pro  lacle  habere 

P.45- 


DE  .CONCEPTU,         445 

tenerrimum  infantem  uberibus  virgineis. 
Suxit  puer  verum  lac ,  atque  repetito  co- 
natu  nutricem  fecit,  quae  expers  fuerarcon- 
jugii.  Re  detefla  ,  fufpefla  habita  eft  te- 
meratae  pudicitiae,  atque  recentis  puerperii: 
fed  honorem  adferuit  accurata  inquifitio,ob- 
ftetrices  enim  utique  veftigia  p^rtus  facile 
reperiflent. 

Foetui ) 

p.  45.  quale  ferum  acre  ex  mammis  vir- 
ginis  defcribitur  in  e.  n.  c.  Dec.  111.  amu 
IV.  obs.  83.  Sed  verum  lac  eft,  quod 
pueros  nutrit. 

q  Res  ipfa  undique  confirmatur      Serum  tenue 
in  turgidis  mammis  puerorum  eiie,  &  pos- 
fe  exprimi   Spigelius    1.  c.  c.  »6.  primus 
inter  eos  vidit ,  quos  legi  ,  deinde  Riofa* 
vus    p.  409.     Bartbolinus  epifi*  ad  Horftm 
p.  86.  Harvei    exerc.  55.     Bohn.    p.  »9 
7"«    Cornelius    Conf.  progr-  VI.    E.  n.   c 
Dec.  I.  ann*  8.  ohs.  86.    Vol  5.  ohs.  131* 
Bresh  1724.  p.  216.  pro  rc  nova  ,  Morg. 
ad<v.  V.  p.  3.  Fra?ic.  Mar.  Florentinus  l.C, 
Gutermann  Comm.  Lit.    1734*    kehd.  16. 
Hehenfirekt  proer.   ad  anat.  mul.  Lanzon 
ohs.  65;.  conf.  Francum  1,  c.  p.  249      Ne- 
que  fubito  haec  proprietas  evanefcit,  nam 
in  triduano  puero  Buchner  mifc.  1729.  pt 
189.    Spigelius  Lc.     in   trimeftri  filia  lac 
vidit  Craanen    p.  127.    in  puella  oftcde- 
I        cim   feptimanarum   copiofum    lac    furffe 
legitur  in    e.   n.   c  Dec.  11.  ann.  9.  ohs. 
139.     in  bimulo    fratre   lac  in  mammis 
vidit  Wtnslow  Expos*  IV.  n.  24.    in  no-t 
venni  puero   e.  n«  c.   Dec.  111,  ann.  7.  8j 
chs.  86.     In  minorenni  puero  Bartholinus 
anat*reno<v,  p.  333. 


446  DE    CONCEPTU. 

fottui )  Omnis  recens  natus  infans,quot- 
quotvidis,  five  mas ,  five  puella  fuerit, 
mammas  lafte  turgidas  habet  ,  &  papillas 
eredtas ,  duriffimas ,  quas  emulgendo,&  ex- 
prircendo,  vel  exfugendo  ,  nutrices  eva- 
cuant,  ne  ftagnans r  liquor  noceat.  Tunc 
perfe&e  humor  exfilit  , '  qualis  in  mammis 
matriseft,  primo  a  partu  die.  Bos  enirn* 
poftquam  vitulum  enixa  eft  ,  altera  die  lac 
datemulfa  ,  vocant  biefl ,  inligniter  diver- 
fum  a  lafte  ,  fecundum  naturam  habente. 
Hujusmodi  lac  etiam  in  mammis  fctus  eft, 
&  etiam  exluftum  aliquoties  redit,  donec 
poft  aliquot  dies  exficcetur,  uti  in  feminis, 
poft  ablaftionem,  lac  evanefcit.  Unde  hoc 
ifit ,  &  cui  bono?  Caufa  manifefta  eft,  licet 
a  neminecxplicata  fuerit.  Fetus  mammac 
femper  la&e  pellucent ,  quando  recens  in 
lucem  edituseft,  &  miri  morbi  fiunt ,  nifi 
expreflum  fuerit.  Videtur  hoc  modo  re- 
fponderi  pciTe.  Quidquid  glandularum  eft , 
id  in  fetu  majorem  longe  molem  s ,  quam 
in  adulto,  obtinct.  Thymus l  in  fetu  pul- 
mcnis  lobonon  multo  minor  eft  ,  &  habet 
ingentem  aperturam  ,  qua  in  oefophagum 
aperltur ,  eoque  lac  deponit  ,  certe  ita  fe 
rejserific  fcripiit  ad  me  magnus  inter  nunc 

fuper- 

r  Et  apoftemata  faciat  Spigetius  1.  c.  Guter- 
mann  \4  c.  Receptum  efTe ,  ut  exprinfu 
tur  ferum  de  infantum  mammis  Mauric; 
ebs.  189. 

s  DGLXXXll.  not.  /.  k. 

t  PCLXXXll.  not.  /  De  duflu  vero ,  quo  in 
oefophagum  pateat,  nihil  inaudiyi,  neque 
probabile  videtur. 


DE  CONCEPTU.  447 

fuperftites  Anatomicus.    Senfim  autem  nri- 
nuitur ,  utin  adulto  nullus  v  fuperfit,  &  pe- 
rh  absque   veftigio   glandula,  adto  smpla  , 
quae  in  fetu  requirebatur,  in  adultohorrine 
inutilis  eft.     Ita  etiam  mamrrae  in    receng 
nato  magnae  funt ,    in  utroque  vero  fexu 
difpcreunr  ,  ad  pubertatis  annos  usque,  nam 
eo    toto   tempore    puellae  rri*mmae  n-hilo 
pueri  manm  is  ampliores  funt,     Utibtasau- 
tern  hujus  laftis  in  fetu  lecreti   cbfcura  eft. 
An  infansfe  ipfum  in  utero  fugit  x?  flexilis- 
fimo  enim  ,  dum  in  utero  habitat ,   corpo- 
re  eft  ,   &  fedet  capite  prono,   &  incurvato. 
Confului  de  hac  re   1  iyschium,  refcrip- 
i\t  ,  fc  lac  perinde  in  mammis  fetus  reperi- 
re,   inquiFturum  autem  efle,    an  omnino 
fugat,  fi  fortura   fetum    vivum    in   n  atre 
irortua    fpeftandum    offerret.      Sed  ab   co 
tempore  nulla    orponur.itas  oblata   eft ,  & 
illum  nunc  fata  abftulerunt,  1732.     An   fe- 
ccrnitur  ex  mammis  liquor,  qui  in  cavita- 
tem  amnii  effunditur  r  ?  Videtur  hic  aliquid 
fubefle  incogniti. 

Solum  )  Qua  lac  chylo  proximum  ,  ne- 
que  haftenus  in  alcalefcentem  natunim,hu- 
moribus  noftris  propriam  ,  decereravit. 

Cremorem)  Adparet  ex  ehemlcaemulfio- 
XlC     Quando  amygdalae,  hordeum,oryza; 

cerea- 

v  Exiguus ,  miftus  ,  &  obrutus  pinguedine. 

X  Ita  fere  Bittlco  Exerc.  V.  Dec.  11.  Verum 
nuhi  h*e  ambages  valde  inutiles  ,  & 
afrque  txeirplo  videntur  ,,  receptum 
nen  pe  ferr.cl  iuccum  f  iterum  ex  corpore 
excerni,  ut  denuo  ore  receptusin  alirr  en* 
tum  cedat. 

y  BOHN  p.  29, 


44S         D£  CONCEPTU. 

cerealia  reliqua  ,  vel  femina  cucurbitacea  , 
frigida  vulgo ,  majora  ,  &  minora  ,  terun- 
tur  cum  aqua,  oleum  mifcetur  aquae,  &  fit 
perfedtus  chylus.  Quando  lac  iltud  fibi  re- 
linquitur,  furfum  intra  quindecim  horae 
minuta  fecedit  cremor ,  ferum  ima  petit  , 
cadem  fere  ratione  ,  inhomine,  oleofa  in- 
geJta  cum  tenui  lympha  trita  ,  in  chylum 
abeunt.  Caieus  vero  in  errulfione  nullus 
eft  ,  neque  enim  hic  ex  chylo  gcnerari,  fed 
a  lafte  materno  fecedere  videtur  a.  Hinc 
ex  lafte  crudiflimo  cafeus  minus  bonus  pa- 
ratur  ,  &  ex  eo  demum  lade  optimus  ille 
cafeus  ,  quem  Wsllones  vocant  Remoudorty 
parari  poteft ,  quod  diu  in  matern©  fanguine 
jmanferit.  Hic  eaieus  deftillatus  eadem  prin- 
cipia  edit  ,  quae  ex  cornu  cervino  ,  vel  ex 
humano  fanguine  per  ignem  obtlnentur: 
&  in  folo  aere  cafeus  per  temporis  moram 
jta  putrefcitaa,  ut  prae  acrimonia  caufticus 
fiat,  cutemque  inpofitus,  erodat.  Hujus- 
modi  etiam  cafei  parantur  in  Hollandia  bo- 
reaii, 

Tempore)  Vulgus  Jperfuadetur,  multique 
cum  vulgo  medici ,  lac  unum ,  definitum 
fuis  proprietatibus,  liquorem  effe.  .  Verum, 
uti  urina  ,  ita  lac  ,  omni  fere  hora  aliud  fit. 
lixperimcnta  feci ,  maximo  cum  fucceflu. 
Si  mulier  ,  quae  tota  nodte  fiticulofum  in- 

fantem 

2  Non  repugno  ,  terram ,  quae  cum  cibis  ac- 
cipitur  ,  uti  falivae  ,  &  urinae ,  &  bilis, 
perpetua  comes  eft ,  ita  lac  comitari 
dclxxxix.  not,  F/. 

aa  Etiam  lac  putrefcit  &  verminat  BOVLE 
exp.  phys.  meck.  cont*  p*  133^ 


DE   CONCEPTU.         445 

fantem  lactavit ,  eo  toto  tempore  nihil  bl- 
berit ,  mammas  habebit  flaccidas  ,  iitim 
vero  patictur  maximam  ,  &  folent  dicere 
nutrices,  nulla  majori  voluptate  fc  adfici, 
quam  a  potu  ,  fub  ea  tempora  haufto.  Si 
vero  nihil  biberit,  &  tamtn  puerurn  matu- 
tinis  horis  mammae  adplicuerit ,  renuet  iite 
lac  ingratum.  Bibat  tunc  ,  continuo  iiac- 
cidae  mammae  turgebunt ,  &  infans  avidus 
lac  hauriet  ,  quod  non  fuit  in  fanguinecum 
iis  qualitatibus  ,  cum  quibus  ab  infante  fu- 
gitur  ,  adparuiffet  enim  ,  fi  tale  adf uifiet , 
fed  a  potu,  pofl  unam  alteramve  circuia- 
tionem  dilutum  &  mutatum  ,  in  ubera  ve- 
nit ,  neque  ideo  totum  crudum  eft ,  cum 
pars  circulando  praeparata  admifta  fit. 

Communicet)  Quod  nutrix  peccat,  in- 
fantem  neceiTe  eft  luere,  purgari ,  fi  pur- 
gans  medicamentum  adfumferit,  laborare, 
fi  fpiritum  vini  ingefferit.  Id  vero  tunc  fit, 
quando  ubera  inania  fucrunt,  non  perinde, 
quando  edit  vel  bibit  mammis  jam  parato 
lacte  turgentibus:  fi  enim  mammac  plenac 
fuerint  ,  infans,  etiam  fi  nutrix  vinum  bi- 
berit,  continuo  mammae  potelt  adplicari, 
neque  enim  novum  chylum  ,  fed  lac  ex- 
trahet  ,  pridem  paratuiru  Quando  vero 
fugit  ex  inanibus  mammis ,  recentiffime  re- 
pletis  meraco  potu,  fitibundus  &  avidus, 
venenum  adtrahet.  Vidi  nobilcm  puerum, 
cui  faniffima  nutrix  erat  ,  horrendas  pati 
convulfiones ,  nullam  caufam  tanti  mali  re* 
periebam  in  tcnello  corpore.  Scd  adftare 
vidi  aegro  hilarem  &  quafi  temulentam  nu- 
tricem  ,  &  rogavi,  num  biberit  ?  adfirma- 
vit.     Porro  interrogavi,  quo  tempore  po- 

T.V.P.U.  Ff  ftre- 


45Q  DE   CONCEPTU. 

ftremum  mammam  puero  exhibuerit?   re- 

pofuit,    id   a  prandio  factum  efle.    Jterum 

quaeiivi,  an  prius  puer  bene  valuerit?   ad- 

firmatum  eft.     Ergo  contuli  ruflus  &con- 

vulfiones  pueri ,    cum  confeiPonibus  nutri- 

cis  ,  &  accurate  vidi  ,  puerum  ebnurn  efle, 

ea  vero  aetate  ebrietas  pene  lethalis  eft  ,  & 

difficiliimum  cxpertus  fui  laborem,  ut  om- 

nibus  exarte  fadtis  puerum  fcrvarem.    Per- 

fuadeor  omnino,  in  aulis  &  apud  ditiorcs , 

ab  his  meracis  nutricum  potitationibus  lon- 

ge  frequentiores ,  quam  crcdltur,  puerorurn 

roortes  accidere  ,    atque  adhuc  frequentio- 

res  primariorum  puerorum  rnorbidas  debiles- 

que  conftitutiones.     Cafus  funeftus  in  aula 

accidit ;  Medicus  nutrici  principis  medica- 

mentum  purgans  exhibuerat ,    &  negligen- 

tior,  oblitus  fuerat  rnonere,  ne  continuo, 

neve  ante  odavam  a  fumto  pharmaco  ho- 

ram  principem  puellum  uberibus  admoveret. 

Infcia  adeo  mifera  lac  praebuit  principi :  is 

fuxit  avide   totam  ex  nutrice   vim  phar- 

maci  bb,  inciditque  in  hypcrcatharfin,  qua 

ex- 

bb  Exempla  pafiim  exftant.  Infans  purgantis, 
quod  mater  adfumferat ,  eircdus  pafTus 
T.  BARTHOL.  Cent.  II.  ^93.MAR- 
TiANUS  apudLANZONUM  Vo/All. 
p.  484,  Ex  efu  gratiolae  lac  vaccarum 
purgans  ,  &  ob  eam  caufam  aliqua  Ebro« 
duni,  ( ubi  omnino  plurimam  crefcere  vi- 
di)  prata  negletfa  VIRIDET  de  prim. 
coftx  L  I.  c4  15.  Lac  amarum  ab  ab- 
iiruhio  A.  Hafn.  Ann.  11.  obs.  62.  Lac  o- 
vium  Provinciae  thymum  redolet  Zod. 
Qaii  ann.  IV.  M.  Mart.   Croci  in  lacle 

color 


DE  CONCEPTU.         4Si 

exftin&us  eft.  Si  monuiffet  medicus ,  quod 
hic  moneo  ,  extra  omricm-  fuiffet  culpam. 
Contrario  vero  errore  medici,  faepe  ladtu- 
ca ,  vino,  cerevifia,  &  reliquis  acidis  nu- 
trici  interdicunt  ,  quae  tamen  nutricibus 
faluberrima  iunt  ,  cum  unice  oportuiflet 
monere,  ne  continuo  a  paftu,  hujusmodi 
crudis  cibis  adfurr.tis ,  nutrix,  cui  mammae 
inanes  (unt  ,  infantem  mammis  adplicaret: 
ea  enim  omnia  lac  octava  poftea  hora  ad- 
fumtum  minime  corrumpent.  Quando  ve- 
ro  mulier  tota  exhaufta-,  cerevifiam   mera- 

ciffi- 

color  Lanzon.  anm.  jjj  Lac  vaccarum 
inpraegnatum  allii  viribus  Lobb  de  calcuL 
p.  267,  &  vulgo  notum  eft ,  cepae  aipi- 
nae  tenuifcliae  fapore  quoruradam  mon- 
tlum  butyrum  ,  *  &  iptos  infici  cafeos. 
Hsec  demonftrant ,  lac  de  chyli  n^tura 
roulta  retinere.  Sed  rruorbi  a  matre  in 
infantem  transeuntes  viciffim  demonftrant, 
multum  etiam  de  materno  fanguine  in  co 
efle.  Febrcitanti  lac  corrumpitur  ,  & 
flavum  rlt  Elem.  Cbem  11.  p,  302.  Lac 
in  lue  boum  tenue,  flavum  ib%  p.  303. 
Iclerus  cum  lacle  in  puerum  tranfiit 
e.  n,  c,  Cent.  I.  obs.  90.  &  de  lue  1  as- 
fim  experimenta  leguntur.  Aliquando 
tamen  video  diriffirnos  morbos  maternos, 
Jaclenti  puero  nihil  nocere.  Vidi  in  febre 
nuliari  ,  in  lue  venerea  mattes  peffime 
adfedtas,  innoxium  lac  praebuifTe  parvu- 
lis.  Vaccac  rabidac  iac  ininime  malum 
e.  n.  c.  VoL  VL  p.  3^!.  &  a  matrispe* 
ile  decumbentisla&e  nihil  in  infante  maii 
Staipart  van  der  Jfiel  Centi  I.  obs.  99, 

Ff  2 


4S*  DE  CONCEPTU. 

ciflimam  bibit ,  ex  eo  gcncre,  cujus  cadus 
octo  ,  &  decem  florenis  venditur,mammas 
utique  lacte  plenas  habebit,  &  fentiet  pres* 
lionem  novi  chyli,  ad  mammas  vergentisc<> 
Si  vero  tunc  puellum  uberi  adplicuerit  im- 
prudens,  convelletur  infans,  iniris  modis  , 
&  veriflime  ebrius  erit  dtl.  Ita  faepe  ex  culpa 
bibacis  mulierculae,  mifelli  pereunt.  Nam 
cerevifia  &  alii  meraciores  cibi ,  vix  mu- 
tati  ad  mammas  fluunt ,  omni  nunc  fere 
cxhauftas  liquore. 

Optimum  j  Aliquot  a  paftu  horis  lac  op- 
timum  eft  ,  neque  crudum  ,  cum  duae  fan- 
guinis  unciae  intra  viginti  quatuor  horas 
i44©oies  circulationem  obeant,  atque  adeo 
numerofiflimis  vicibus  chylum  per  pulmo- 
res  iviffe  necefle  fit ,  qui  quarta  hora  ex 
mammis  exfugitur.  Hoc  ipfo  tempore  fe- 
tus ,  qui  alimento  eget ,  mammis  optime 
adplicatur. 

Abominabile]  Si  nutrix  ,  viginti  quatuor 
Integris  horis  nequc  ederit ,  neque  biberit 
quidquam ,  quale  jejunium  fectae  aliquae , 
antiquiflimos  ritus  fecutae ,  inperant  adfe- 
clis  -,  &  aliquando  etiam  noftris  accidit ,    fi 

febri 

cc  Qaafi  ad  modum  laquei  fupcrne  ab  axil- 
lis  adtraheretur  STAHL.  Dolores  a 
dorfo  verfus  mammas,  la&is  iter  demon« 
ftrantes  DIEMERBROECK  p.  242. 

dd  Vinum  nigrum  fincerum  ex  mamma  Laa- 
%oni  obs.i^i .  E*  n.  c.  Dect  111.  ann^  4» 
obs.  75.  &  caflia  Kohlbans  apud  Morfl. 
Epifl.  X.  Zod.  Gall.  I  c.  &  cerevifia 
e*  n.  c.  Dec.  I,  ann.  IV»  obs.  15  Ex 
cerevifia  a  nutrice  fumta  puer  hydropicus 
Bartholinus  1,  c. 


DE    CONCEPTU.         453 

febri  aliqua  adflictae  ad  cibos  naufeaverint : 
tunc  lac  habebit  nulli  infanti  potabile.  Si 
oftava  matutina  nutrix  cibum  fumierit,  in- 
fans  ad  decimam  horam  a  meridie  lac  ad- 
mittit  cc,  poft  eam  horam,  &  nutricis 
jejunium  quindecim  horis  longius ,  refugict 
mammam  ,  ii  mater  voluerit  admovere,  & 
pergct  ejulare ,  fruftra  oblatis  uberibus. 
Hoc  ,  adeo  vetuftum  Iac,emul(5tum  adparet 
dilutum  ,  fuhflavum  ,  falfum ,  Bclgae  no- 
mine  ab  aqua  marina  defumto  vocant  braack. 
Hae  laflis  mutationes  explicatu  minime 
difficiles  funt  Omnis  fere  chylus  nofter  & 
potus  acefcit ,  &  oleofam  indolem  habet* 
fed  vis  corporis  humani  deftruit  omne  aci- 
dum ,  oleum  vero  omne  adtenuat,  &  utri- 
que  inducit  naturam  noftram  falfam  ,  quae 
vergit  in  falfum  urinae  elementum.  Ita 
homo  ,  qui  lac  vegctabile  bibit ,  non  lac  , 
fed  urlnam  minget  ,  flavam  ,  falfam  ,  ut 
omne  illud  blandum  ,  dulce ,  album  laflis 
penitus  deletum  fit  prius,  quam  chylus  per 
vafa  renalia  tranfeat.  Eadem  ratione  chy- 
lus,  quando  viginti  quatuor  horis  per  ma- 

ter- 

ee  Lac  intra  duodecim  horas  perfe&e  para- 
tum  eft  ,  bis  enim  vaccae  de  die  emulw 
gentur  Elem*  Chem*  II  p.  300.  Diutius 
retentum  &  in  vaccis  corrumpitur  ,  &  in 
feminis  :  atque  facillime  indorefcit.  Fla- 
viilimum  in  infanticidae  mammis  ,  &  pa- 
rum  fluxile  vidi.  Jnds  etiam  ,  quod  fe- 
brientes  &  efurientes  lac  tamen  habeant , 
demonflratur  ,  la&is  partem  non  mini- 
mam  ,  ex  humanis  liquoribus  eflet  An 
foluta  pinguedo  ?  Ita  Hofman.  Vhyfioh 
Ff  3 


454         DE  CONCEPTW. 

ternum  corpus  circulationem  obiit ,  abit  in 
ichorofum,  falfuin,  urinofum  lac,  quodob- 
latum  puer  non  iolum  refpuit ,  fed  fere  in 
convulfiones  incidit,  adeo  irafcitur  tamhor- 
ribili  alimento  ,  quod  ipfe  fieri  vidi,  cum 
nutrices  naufea  febrili  laborarent.  Si  vero 
cum  adeo  malo  ladte,  nutrix  ptifanamhor- 
deatam  biberet ,  aut  cerevifiam  ,  continuo 
bonurn  lac  reddet. 

Viftui)  nfantes  raroalio,  praeter  lac, 
ciboutuntur,  ergo  quidcunque  tenellis  ac- 
ciderit ,  caufam  fuam  in  latte  oportet  ha- 
buifle.  Quando  infans  variolis  ,  aut  arden 
te  febrelaborat,  tunc  convenit  lac  acidulurrr, 
&  hujusmodi  etiam  alirrentum  nutrici  darc 
oportet.  Abftineat  ergo  ab  ovis,  a  pifcibus, 
&  carnibus  ,  haec  epim  alcalefcunt  omnia  , 
&  putrefcunt;  deinde  a  falinis  &  biliofis. 
Nam  etiarn  fponte  febris  nimis  profunde 
haeret ,  &  fi  eo  tempore  nutrix  opipare  vi- 
veret,  aflatis  carnibus,  atque  meraco  potu 
uteretur  ,  flammae  ccrte  adfunderet  oleum. 
Si  vero  tenui  vidtu  ufa  fuerit ,  lafle  v.  g. 
cbutyrato  pro  potu  ,  &  ptifana ,  pro  cibo 
vero  pane ,  milio  ,  oryza ,  avena  ,  tunc 
pulchre  habebit  infans.  Porro  in  hoc  cafu, 
infantcm  continuo  a  paftu,  vel  non  ferius 
quam  femihora  ,  nutricis  mammis  oportet 
admovere  ♦  ut  quam  crudiflimum  chylum 
forbeat ,  ante,  quam  acefcensadfumtorum 
indoles  funerata  fit.  (n  hoc  enim  malo , 
quanHo  alioquin  vis  vitae  fuper  legitimos  fi- 
nes  in  mfantibus  valet ,  ea  dare  oportet, 
quae  hunc  adtritum  doment.  Si  vero  in  in- 
fante  pallor  adfuerit ,  morbus  frigidus ,  & 
agidus,  &  anima,  fudorque,  &  alvi  faeces 

aco- 


DE  CONCEPTU.  455 

acorem  fpiraverint ,  &  tormina  infefta  fint, 
nunquam  malum  ita  fanabis ,  quin  perpp- 
tuo  recrudefcat ,  niii  ladtis  materni  acidam 
indolem  mutaveris ,  neque  obtinebis  fidelem 
vidtoriam  exhibitis  cancrorum  lapidibus  , 
femper  enim  renafcetur,  atque  ad  mortem 
usque  moleftum  erit  acidurn.  £rgo  pene 
integre  pane  abftineat  nutrix  ,  pifces  edat  , 
carnesque  ,  &  bibat  rubra  ,  meraca 
vina  ,  neque  mammam  praebeat  puero,nifi 
fexta  a  paitu  hora  ,  quo  tempore  adfumta 
fere  in  naturam  noftram  ablerunt. 

Bonum  infantis )  Medici  aulici  ,  quibus 
infantum  regiorum  nutrices  eligendi  munus 
incumbit,  folent  ^aftis  guttulam  in  coch- 
Iear  aureum  ,  vel  argenteum  ,  deftillare  , 
tunc ,  ii  conliftit  gutta  ,  lac  pro  bono  ,  & 
codto  habetur.  Porro  colorem  fubcoeru- 
leum  efle  ff  oportet,  album  enim  lac  ni- 
mis  craflum  eft.  Sed  odor  omnis  debet  ab* 
efle  &  fapor  falfus  omnis,  atque  dulcedo 
apparere,  qualis  in  facch^ro  eft.  Verum 
his  omnibus  optime  conftitutis  ,  mifere 
tamen  falli  pcteft  medicus.  Vjdi  optimas 
nutrices  rejedtas  fuifle,  &  elettas  peflimas: 
nam  ,  cum  fortuna  nutricum  ,  &  totius  fa- 
mili^e  ab  ea  ele£tione  pendeat,  vix  aut  ede- 
reaudent,  aut  bibere,  ante  explorationem, 
ne  forte  aliquid  in  cibo  vel  potu  admittant, 
quod  lacti  noceat:  Deinde  anxiae  accedunt. 
bed  cum  his  conditionibus  lac  feminae  fanis- 

fimae 

ff  Lac  albiffimum,  mediocris  confiftentiae  op- 
timum  eft  Mauriceau  p#  528,  &  melius 
femper  ,  quod  tenuius  h  Motte  1.  c.  33. 
Hofman*  in  phys.  F  f  4 


456  DE  CONCEPTU. 

fimae  falfum  erit,  &  aliquid  habebit  de  uri- 
nae  odore.  Cum  hujusmodi  nutrix  mihi 
cxploranda  permitteretur,  juffi  edere  &  bibe- 
re  miferam,  &  poft  aliquot  horas  redire, 
rediit  onufta  ladte  optimo. 

DCLXXXXI. 

Diktat)  Omni  modo  nititur  infans  ,  ut 
aerem  capiat  a  DCLXXXV.  &  talpae 
modo  movetur  per  omnes  anguftias  ,  quod 
matres  &  obftetrices  experiuntur,  neque 
quiefcit,  nifi  fatigatus.  Nunc  hunc  fetum 
aer  extus  adluit,  ergo,  quamprimum  pettus 
dilatavit,momento  citius  fubibit  pulmonesb, 
&  ita  mutabit  c,  ut  pcr  totam  vitam  hujus 
mutationis  effedtus  fuperfint.    In  hac  prima 

refpi- 

a  Catellus  caefarea  fe&icnc  excifus  continue* 

hiavlt   8c     refpiravit    Boyle    exper.   phyf, 

mech.y.  4.1.  Car  vcro  fetus  primum  re* 

ipirat?  Varie  refponderunt  varii.  Thmfto* 

nus  irritationcm  adducit  faecum  alvi ,  Sc 

partus  vehementem  motum9hinc  natam  ia 

fanguine  lu&am  p.  96.  97.    Sxvammerda* 

mus  nefcio  quam    irritationem    diaphra- 

gmatis  ab  humoribus,  nefcio  quibus,  fan« 

guini  admiftis  (upponit  p,  73«  Pittarnius 

ab    aeris  pondere    &  elatere  deducit  ni- 

tente  in  pulmonem  fetusaere  deftitutum, 

iic    reftituente   aequilibrium    cum     aere 

externo,  ut   peftus    nunc  dilatari  queatj 

Mihi  eridcns  videtur  efle,  quod  vagitum 

moliatur  ,  in  loco  incommodo,    ubi  va* 

rias  adfii&iones  patitur,  adfuetus  mollifii- 

mis  aquis,  a  frigoris  conta&u  &c. 

b  DCVIII.  not,  c^ 

c  DCVIL  not.  c. 


DE  CQNCEPTU.  457 

refpiratione  primo  aqua  &  mucus  ex  nari- 
bus  &  ore  fecus  erurnpit,  in  fecunda  vero 
infpiratione,  jam  aerpulmones  iubit. 

Explutt)    £gregia  habemus  de  hac  re  « 

experimenta,  cum  inprimis  inter  duos  ce- 

lebres    anatomicos  Amftelaedamenies  con- 

troverfia  exarfiflct  j  &  magiftratus  inperium 

accederet ,  tunc  enim  tota  res  ex  imis  ex- 

cufla  eft.     Femina  extraconjugium  puerum 

pepererat,  is  mortuus  repertus  eft,  &  mater 

infanticidii    accufata.     Cum   autem  aliqua 

vacillatio  eflet,  &  rea  fcelus  perfritfe  nega- 

ret,  atque  contenderet  fetum  fuum  in  utero 

periifle,   quaefivit    ex  medicis  Magiftratus, 

an  poffent  hoc  dubium  ex  arte  fua  expedire« 

Annuerunt  medici,  re  perpenfa,  atque  edi- 

xerunt,  fi  fetus  ante  partum  in  utero  mor- 

tuus  fuiflet;  tunc  pulmonem  in  aqua  fun- 

dum  petiturum,  (haec  autem  reae  defenfio 

eratj,  atque  adco  crimine  matrem  Jibcra- 

turum  fore.    fii  vero  idem   fetus  vel  femel 

refpiraflet,  atque  adco  vitalis  editus  fuiflet, 

tunc,  ajebat  peritiflimus  medicus,    fore  ut 

pulmo    in    aqua    nataret.    Experimentum 

faftum  eft,  &  pulmo  innatavit.      Contra 

conclufionem  vcromedicorum  patronicaufae 

magnam  vim  dubiorum  moverunt.  Verum 

refte  omnino  medici.      Quamdiu  fetus  in 

utero    vivit,  aercm    nullum    haurit ,  hinc 

pulmo  fundum  petit  ;  quando  vero  rcfpira- 

vit,  tunc  aquae  innatat.    ln  ipfo  fetu,  fi 

quidquam  inanitatis  efTet ,   pulmo  nataret, 

caro  enim  ianguinis  pondus  non  fuperat,qui 

tan- 

d  DCLXXXI,  not.  a. 

Ff  5 


45*  DE    CONCEPTU, 

tantum  una  duodecima  parte   pondus  aquae 
excedit  e.   Verum   totus  pulrno  fetus  una, 
continua,  conpa&a  caro  eft,  &  fruitra  certe 
embryo  elevaret  pe&us  &  feptum  deprime- 
ret.     Nullus  enim  adeft  aer,  qui  iubeat,  & 
ipfe  potius  liquor  amnii  in  os  fetus  influeret, 
&,fi  fieri  poiiet,  ut  uterus  dilataretur,   ipfa 
ea  aqua  veiiculas  pulmonis  repleret  ,  uti  aer 
folet.     Quando  vero  aerem  haufit    infans, 
totus  puhno  inflatur,  &  unica  etiam  infpi- 
jratione  ita  disponitur,    ut  nunquam  hanc 
conditionem  penitus  amittat.     Nam   etiam 
ii  pulmones,  quos  in  vacuo  Boyleano  aere 
privafti,    tamen   iupernatant  aquae,   neque 
unquam  fubfidunt.    Engo  refpiratio  pulmo- 
nem  (pecifice  lcviorem  reddit :  nempe  facit, 
wt  diftantia  vaforum  fanguineorum    augea- 
tur,  &  minimi  extremi  finea  bronchiorum, 
atque  Malpighianae  veficulae  a   fe  :invicem 
lecedant,  &  omnes  arterlae   pulmonales  m 
eadem  ratione  arnpliores  reddantur,    in  qua 
thorax  dilatatus  eft,  &  liquida  pro  portione 
totius  maflae,minorem  rationem   habeant. 
[1732.  evacuari  arterias,&  generari  in  ipfis 
vacuum  Boyleanum,  &  una  cum  bronchiis 

ita 

e  CCXXIV.  not.  a.  Omncs  partes  corporis 
humani  fundum  petunt,  totusque,  ut 
faepe  vidi ,  embryo.  Vis  putredinis  vero 
focit,  ut  innatet,  neque  certius  corruptio- 
tiis  fignum  eft.  Sed  pulmo  fetus  nihfl 
habet,  quo  differat  ab  alia  quacunque 
parte  corpufculi.  Supereft,  ut  mcrgatur. 
Mazinus  \>u\moncm  4,menfe  fe  ad  aquam 
habare  invenit  s  :  zSi.  274.  &  quinto 
nienfe  : ;  5-04.,  494.  1,  c  dijfi  Vl 


DE    CONCEPTU.         459 

jta  diftendi,  ut  majorem  angulum  duo  rami 
jnter-  ipiant,  medius  vero  ductus  arterioius 
diilrahatur,]  Nifi  enim  vafa  fanguinea  inter 
fe  magis,  quam  prius,  diitarent,  nulla  ratio 
effet,  quare  nunc  pul^o  non,  ut  ^rius, 
fublideat.  Nunc,  cum  fiitulae  &  veliculae 
aereae  rmgis  expanlae  hnt,  etiam  rubra 
pulmonis  vafa  ampliora  f  erunt,  quam  pri- 
dem,  &  venae  perinde,  uti  arteriae,  arrplae 
fient,  &  fanguinis  auftarium,  quod  arteriis 
pulmonalibus  receptum  erit,  premet  in  fan- 
guinem  venarum.  Ergo  fanguis  cordis 
dextri,  expulfus  in  arteriam  pulmonalem, 
non  eam,  quam  folebat  in  conpafto  pul- 
mone,  refiftentiam  nunc  invcnit.  Non 
ergo  tanta  portio  fanguinis  per  canalem 
arteriofum  in  aortam  ?rruit :  Nam  ex  pui- 
monali  arteria  in    duftum   arteriofum ,  ea 

tan- 

f  fetui  pulmo  brevifTimus  eft ,  &  feptum 
altiflime  adfcendit,  Teehlin  de  aer,  &  alim. 
tlef.  c.  8#  magnam  enim  molcm  tunc 
hepar  habet,  &  plena  meconio  inteftina. 
Exlgui  thoracis  non  exiguam  partem 
thymus  replet,  Pulmonis  crgo  vafa 
angufta,  conprefla  efTe,  necefTe  eft,magis, 
quam  in  ullo  adulti  etiamcadavere:  quod 
conpanndo  inveni.  Merito  adso  per 
hunc  pulmonem  parum  fanguinis  tranfit 
DCLXXXI.  not.  d.  Nunc  refpiravit 
fetus  ,  omnis  ergo  diameter  pe&oris 
augetur  DC  V  &  cum  pedtore  auge- 
bitur  pulmo.cutn  nunquam  eoftas  deferat 
DCVll.  not,  a,  8c  vaforum  adeo  pulmo- 
nis  increfcet  area,  Supereft:  ut  pulmo 
facilius  finguinem  ex  corde  dextro  ad- 
mittat. 


«6o         DE   CONCEPTU. 

tfcntum  fanguinis  portio  vencrat  ,  quae 
majorem  in  pulrnone  ,  quam  in  aorta  refi- 
tfentiam  invenerat.  Nunc  fubito  pulnio 
iniigniter  expanditur,  ergo  plus  recipiunt 
rami  arteriofi  pulmonis.  Quo  autem  hi 
pkis  accipiunt,  eo  plus  per  venas  pulmonales 
redit  in  cor  finiftrum.  Nam  cxpanfio  pul- 
monis  aerei  perinde  fanguinem  ad  cor  iini- 
ftrwn  premit,  uti  arterias  expandit.  Ergo 
quanto  major  portio  ianguinisper  pulmones 
venit,  eo  plus  tranfit  ad  cor  finiftrum  ,  eo 
plus  fanguinis  arteria  pulmonalis  a  d.extro 
cordc  ,  ab  ea  vero  arteria  iiniftrum  cor 
accipit,  tanto  nempe  copiofiorem,  quanto 
arteriae  pulmonales  magis  quam  prius  cx- 
panduntur.  Nunc  in  fecunda  rcfpiratione 
fanguis  omnis  per  rarefa&os  pulmones,  & 
arterias  pulmonales  ,  in  vacuas  venas,  inde 
refta  via  ad  cor  finiftrum  venit,  idemque 
cor  tanto  plus  fanguinis  accipit,  quo  vehe- 
mentius  nunc  venae  pulmonales  a  fanguine 
per  arterias  pulmonales  celerius  fluente  con- 
primuntur,donec  omninonihil  cum  dudtum 
iubcat,  &  omnis  per  pulmones,  in  finiftrum 
fmum  veniat.  Vcrum  foramen  ovale  t 
medium  eft  inter    pulmonalem  finum,  & 

cor 

g  De  claufione  peculiarium  canalium  fetus 
multum  quaefitum  eft  Plerumque  ea, 
quae  Vraeceftor  habet,  dici  folent,  Ita 
Ihruften  p.  90.  Thcarne  de  motuperpulm^ 
p.  5-1,  fqqi  Tauvry  de  la  circul.  p,  196. 
aoi.  Sylveflre  p.  46.  Verheyen  lettre  p.f  1. 
Vfiterus  ad  mutationem  anguli  refpirit, 
quem   facit  cu:n   aorta  du&us    arteriofus 


DE  CONCEPTU.  461 

ccr  dextrum,  in  eo  valvula  eft  ,  fi- 
xa  verfus  dextrum  cor  ,  mobilis  ver- 
ius     pulmones.      Haec    nunc    perinde    a 

par- 

&  qui  a  refpiratione  reftior  fit,  minus* 
que  adco  favet  artcria  pulmonali.  Ad- 
didcrunt  alii  varia.  Lmcifius  mulfum 
tribuit,  pro  artcriofo  dudiu,  ftapcdibus 
aortae,  five  circumflexo  nervo  vago  6c 
intercoftali,  de  corde  p.  7' .  tum  zonae 
mufculofae,  quae  in  foramine  ovall  fub 
xneatu  protenditur  ib  Sed  Roubault  no- 
vam  opinionem  protulit,  nempe  mini- 
me  a  refpiratione  hanc  maximam  muta« 
tionem  pendere  Senfim  enim  fieri,  &: 
inaniteftam  e(Te  inter  quinti  feptimi  & 
noni  menfis  fetus  diverfitatem.  In  te- 
nero  fetu  &  foramen  ovaie  gnndius 
DCLXXX.  not,  f  &  aortam  vdde  par- 
vam  reponfe  p.  n,  &c*  &  du&um  -rte- 
riofum  aortae  aequalem  efle  offerv.  p*7i. 
&c.  DCLXXXI.  not.  d%  &  cor  finum- 
que  finiftrum  infigniter  minora  dextris 
iftud  dimidia  h\  fexto  menfe  rep.  p,  9, 
hoc  tertia  parte  minus  eo  tempore  ,  m 
roaturo  vero  vix  qu^rta  aut  quinta  rep.  p, 
4.  fenfim  vero  nixum  cordss  finiftri, 
adeo  validi,  dilatare  aortam,  magis,quam 
triplo  debilius  cor  dextrum  arteriam 
pulmonalem  diftcndit.  Ergo  aortam 
fenfim  augeri  difc.  p.  14.  &  pcrinde  mi* 
nui  duclum  arteriofum ,  qui  aegrius  fe 
depleat,  hinc  dilatari  ramos  pulmonalcs 
reponfe  p.  it  81.  donec  aeque  ampla  fit 
aorta  fuper  du£tum  arteriofum,  ac  infra 
cum  eft  reponfe  p,  108  tunc  nafci 
aequilibrium  inter  fanguincm  aortae  & 

pul* 


462        DE    CONCEPTU, 

inde  a  parte  venae  pulmonalis,  uti  a  parte 
cavae  prernitur.  Cum  enim  nunc  ianguis 
cordis  dextri  omnis  per  arurias  pulmonaies 
in  puhr>ones  vemat,is  certe  fanguis  omnis 
in  venam  pulmonalem  veniet,  &  premet 
membranam  foraminis  ovalis  nsobjlem,  eo 
valent  us,  quo  pltis  fanguinis  per  pulmones 
advemt  Sa  iguis  adeo  delinet  fluere  per 
forarren  ovale,  &  ornnis  in  cor  dextrum 
veniet,  qui  per  cavam  advenit  utramque, 
&  foramen  ovale  claufum  rnanebit ,  a  per- 
petua  preflione  fanguinis  venae  pulrronalis. 
Quo  faepius  nunc  iteratur  refpiratio,  eo 
majori  vi  femper  pulmones  expandi  neceile 
eft,  &  foramen  ovale  conpnmi 

Sed   canalis  arteriofus  medius  eft    inter 
aortam  &    arteriam  pulmonalem,  reclpit- 

que 

pulinbjulis  arteriae  ,  Zz  ljrdem  eaufis 
femper  agentibus  ,  praevalere  dcnique 
vires  cordis  iiniftri  ,  claudique  du&um 
srteriofurr)  ret>.  p  8it  1*5-  difcouts  p  ij. 
&c.  Sed  in  eadem  ratione  necefiario 
minui  ovale  forameu,fi  quidem  flniftruni 
cor  in  latlorem  aorram  fe  facilius  eva- 
cu?t.  minus  ergo  contra  finum  dextrum 
nititur  rep,  p.  157.  &  difc  p.  iS.  Et  ea 
decaufadcnuo  minui  robur  dextri  ventrk 
culi,  curo  roinus  fmguinis  accipiat  rep. 
p  %t,.  fimftri  vero  robur  augeri,  quia 
minus  virium  in  transmittendo  per  fo- 
ramcn  ovale  fanguine  ir.pendit  reps 
p.  80. 

Mihi    ininime    dubium    eft  ,    pri- 
marn  rationem  fufficerec  Facilccnim  cre- 

dide* 


DE  CONCEPTU.         463 

quc  in  fetu  fanguinem ,  qui  a  corde  dextro 
propulfus ,  majorem  in  pulmonc  ,  quam  ia 
aorta  reiiftentiam  invenit.  Nunc ,  poft- 
quam  fetus  refpiravit,  cor  liniltrum  omnem 
ianguinem  cordis  dextri  accepit  ,  &  nihil 
transiit  in  hunc  canalem  rredium  :  ergo 
aorta  dilatabitur  plus,  uti  arteria  pulmona- 
lis  magis  dilatata  eft  ,  adeoque  hae  arteriae 
ad  fe  invicem  accedent ,  &  meclium  con- 
priment  canalem  ,  &  claudent  ,  tuncque 
ianguis  in  infante  eodem  ,  quo  in  adulto, 
modo  circulationem  perficit.    Nempe  fan- 

guis 

diderim  ,  fetus  thoracem ,  per  refpiratio- 
nem  ,  altero  tanto  majorem  fkri ,  duplo 
crgo  plus  fanguinis  trammittere  in  infan^ 
te  ,  nempe  pene  crnnem  ,  quem  du&us 
arteriofus  vchebat  DCLXXXI.  not.  d* 
cum  praeterea  nunc  ccrdis  motus  accele- 
retur.  Nam  in  catulis  fub  aquis  mer/is 
cor  vix  vibrat ,  valide  vero,  quam  pri- 
mura  refpiraverunt  bohn.  p.  36.  Quam« 
prirnum  autem  magna  pars  fangninis  a 
du&u  arteriofo  avertitur,  neceife  eft  clau. 
di,  uti  recle  praeceptor  ,  quia  arte- 
ria  aorta  ,  multo  &  pulmcnali ,  &  inpri- 
mis  duclu  craHior  validifTime  lenititur 
fanguini  fe  dihtaturo ,  hinc,  ob  pulmo- 
nes  pervios  ,  tumentiores  rami  pulmona- 
les ,  et  maxine  dexter  idemque  rnajor, 
inde  dilatata  per  eamdem  rationem  aorta 
tenerura  du&um  &  pene  venofum  ,  me« 
diumconprimunt. 

De  foramine  ovali  manifeilum  eft, 
quamprimum  omnis  fanguis  cordis  dextri 
per  pulmcncs  tranfit ,  aequilibrium  nafci 

inter 


464  DE    CONCEPTU. 

guls  omnis  ex  vena  cava  fluit  in  cor  dex- 
trum  9  &  omrm  ex  corde  dextro  in  arte- 
riam  pulmonalem  &  omnis  ab  ea  arteria 
in  venarn  cognominem  ,  &  inde  omnis  in 
cor  finiftrum  porroque  in  aortam  veniet. 

Cum  hacc  omnia  adeo  certo  ita  fe 
habeant  ,  certe  pene  intolerabile  mihi 
fuit  ,  quod  ftudio  partmm  abdufta  aca- 
demia  parisina  non  continuo  me- 
ryum  condemnaverit*    Unicum  argumen- 

tum 

inter  fanguinem  dextri  ,  &  iiniftri  finus. 
Tunc  membrana  •  alioquin  foramine 
amplior,  in  perfectum  feptum  abit  ex 
harveii  obfervatione  &  RTOLANE 
contra  Pecquet  p.  192.  &  ROUHAULT 
refpon/e  p.  18.  qui  addit ,  in  infante,  qui 
refpiraverit  ,  hiatum  valvula  protegi. 
Eadem  valvula  craifior  redditur  ,  etiarrt 
CARCANO  obfervante  ,  &  immobilis 
TREW  Comnt.  1737.  p.  100.  de  dif. 
fet-  p.  93.  &  fupremo  fuo  margine  pofte- 
riori  parti  concavi  iiihmi  adglutinatur 
MERY  de  la  circuL  f.  8.  (utcunque). 
Semper  tamen  haec  pars  fepti  tenuiorcil, 
&  pellucet  KERKRiNG  obs.  34.  Bu- 
clum  autem  arteriofum  video  contrahi 
&  craifefcere,  donec  membranae  tumor 
canalem  cbturct  TREW  p.  96.  ut  arte- 
riofa  manifeite  fibrofa  carne  fartus  adpa- 
reat ,  neque  male  in  ligamentum  fieri 
doceat  FABER  apud  HERNANOEZ 
p.  607.  Erevior  enim  &  una  conprefius 
eft ,  adeoque  membranarum  explanata- 
rum  conta&us ,  &  ratio  ad  contentum 
liquidum  augctur,  Tartarea  materie   ob- 

ple- 


DE    CONCEPTU,  465 

proferebat  novator,  &  huic  miror  non  rc- 
fpondiffe  duverneyum.  Dicebat  me- 
kyus  ,,  fanguinem  ab  arteria  pulmonali 
in  acrtam  minime  venirc,  quia  ajebat,  \\  id 
iieret  ,  utiquc  ncceilario  aorta  major  foret 
arteria  pulmonali,  cum  arteriarum  amplitu- 
dines  fint,  uti  viresdiftendentes:  vires  iftae, 
uti  quantitas  ianguinis  in  arterias  inpulfa.' 
Ergo  ajebat  meryus,  inpoflibile  eft, 
majorcm    eflc  arteriam    pulmonalern  ,    li 

minus 

pletum  in  fenc  vidit  SALZMAN  // 
urinat  p,  28.  Vidi  ,  in  ejus  fine  aortico, 
foramina  exigua  anno  feptimo  aperta,  vidi 
protuberare  carrsem ,  fimikm  coni  ,  vidt 
tubercuia  adfuiife,  uti  iii  cicatrjce.  Porro 
facile  eft  v<iu,  priorem  du&um  occalle- 
fcere,  ferius  foramen  ovale  not.  L  Nam 
foraminis  o?alis  occlufio  a  duclus  arteriofi. 
mutatione  pendet  ,  &  ilium  duae  arteriac 
medium  tlidunt  ,  in  qusbus  ianguis  vehc* 
mentius  movetur,  hunc  duae  molliores 
venae.  Cs«terum  LANCISI I  nerv* 
non  plurimum  tribuo ,  cum  videam  ner- 
vos ,  tamquam  capitis  propagines  ,  ia 
fetu,  quam  in  adulto  majores  efle.  Ne- 
que  in  tenerrima  membrana  fphinclerem 
ullius  roboris  adgnofco,  ROUHAUL- 
TUS  vero  multa  ponit  ,  non  demonftra- 
ta,  magnam  nempe  diverfitatem  in  robore 
ventriculorum  ,  &  foraminis  ovalis 
duclusque  arteriofi  in  ipfo  fetu  decremen. 
ta;  &  confideralle  debujt  „  eas  caufas, 
quas  adfumit,  omni  fetui  proprias  efle, 
&  tamen  nulii ,  vel  certe  ne  millioncfimo 

fetui 
Tm.V.  PanlL  Gg 


466  DE   CONCEPTU. 

minus  fanguinis  recipit  >  &  triumphabat, 
cum  coram  legatis  acajdemiae  regiae 
arteriam  pulmonalem  aortae  aequalem  ** 
demonltraret.  Sed  haec  tota  argumenta- 
tio  oritur  ex  ignoratione  hydraulices  ». 
Sint  duo  canales  aeque  reiiftentes  a.  b.  con- 
jun&i  canale  medio  c.  Nunc  ponc  liquorein 
in  tubo  a  urgere  in  canalem  medium  c\ 
nihil  certe  poterit  per  eum  canalem  c  trans- 
inittere  in  b,  nifi  in  b  minor  rcfiftentia 
fuerit  ,  quam  eft  inpulfus  in  a.  Si  enim 
utrinque  inpetus  aequalis  eflet,  prefliones 
contrariae  fe  deftruerent.  Nunc  pulmo  in 
fetu  ad  extremum  inferius  canalis  a  facit 
majorem  refiftentiam,  quam  eft  refiftentia 
in  aorta  ,  iive  b.  Ergo  aliqua  portio  fan- 
guinls  tov  a,  quae  minorem  in  b  refiften- 
tiam  invenir,  ibit  per  canalem  medium, 
donec  aequilibrium  reftitutum  fuerit,  neque 
quidquam  ultra,  tuncque  refiftcntia  eadem 

erit 

fctui  dudus  fues  coaluiffe  ,,  denique 
manifeftam  effe  operationem  aeris  t  cum 
intra  novem  menfes,  quos  fetus  in  utero 
vivit,  ductus.  arteriofus  aut  nihil,  aut 
parum  in  ullo  fetu  minuatur  ,  a  partu 
vero  intra  decem  dies  totus  canalis  faepe 
obturetur. 

h  Et  osajoTem ;  vide  DCLXXX.  not.?^ 

i  Refpeuideret  meryvs  „  hoc  de  tubis  infi* 
nite  rcfiftcntibus  vcrum  effe  „  in  hoc 
vero  cafu  nullam  rationcm  dari  ,  quare 
pulrao  vim  fuam  qua  fuperat  aortae 
refiftentiam,  non  potius  inpendat  dilatan- 
do  pulmoni  kouhault  refonfe  p*  86» 
Scd  vide  L  c* 


DE   CONCEPTU,  467 

erit  in  b9  quae  eft  in  arterii  pulmonali. 
Mamfeftum  adeo  eft,  meryvm  falfa  dc- 
monitratione  ufum  fuiile.  Sed  certum  eft, 
pulmonem  conpadta  fua  rtole  aequc 
magnarn  refiftentiam  fanguini  arteriae  pul- 
monalis  opponere,  quam  totumcorpus  aor> 
tae  obponit. 

Mutatur)  Quando  infans   ante    primas 
reipirationes   fub  aquam   mergitur  ,  diu  k 

poteft 

k  Veriffimc  hacc  wonet  PRAECEPTOR. 
Certum  enim  eft  du&um  quidcm  arterio- 
fum  coalefcete  arant,  p,  4ot  citius 
ovali  roramine,  ur  aon  male  riolanvs 
forsmcn  ovale  iaepe  ,  du6tu>n  nunquam 
apertum  reperiri  dicat  de  mot  cord.^.yi^ 
Ncque  tamcn  fubito  clauditur.  HAR- 
VEIUS  vias  fctus  aliquot  menribusaper- 
tas  mancrc  fcribit  p.  6j,  De  du&u  vcro 
arteriofo ,  idem ,  ita  tamen  ut  anguftctur, 
CARCANVS  docet  Altcro  menfe  aper- 
tun?  vidlt  VERHEYEN  11.  p.  547; 
SALZMANNUS  in  fcne  patulum  vidit, 
fed  tartum  tartarea  materie  de  urin.  n  20. 
&  de  circ.  [ang.  in  fet  n>  26  Omnino 
apertum  m  adulro  arnisaevs  apud  hild. 
JE/>  4f.  &  in  juvcnc  22.  annorum  e.n,  c« 
Cent,  IV.  obs*  \66.  quod  mihi  nunquam 
contigit.  Fgo  entm  aliquando  poft 
tiiduum  claufum  ,  alias  decimo  die  per- 
anguftum  ,  alias  quadragefimo  totum 
apcrtum  reperi  ,  poft  annum  tamen  nun 
quaiw,  quantum  in  advertariis  reperio, 
patulum,  Foramcn  autem  ovale  tardius 
clauditur,  nifl  raro  excmplo  aliquando 
canalem  artcriofum  praevertcrit,  quale  ex* 
emplum  quarta  feptimanainvitulo,feptima 
Gg  2  im 


46«  DE  CONCEPTU,  < 

poteft  vi&itare,   nam  apertum  habet  arte- 
riofum  canalcm.      Hlc  dcceptus  eft  har- 

VEIUS 

in  pucro  salxmannus  recenfet  #^.p.g,  ubi 
canalis  apertus  foramen  claufum  fuit  Plc* 
rumque  vero  ctiam  aperto  foramine,  du* 
(ftniTi  claufum  repcrio.  Ita  in  pucro  unde- 
cimfcptimanarum  TREW  dt  Mffer^iS. 
f.  42  43 •  44-  &  in  vitulo  quinta  fepti- 
raana  f.  33.  37,  &  in  puero^a.  men/ium 
MOEBIUS  dijf.n.*).  in  juvcnc  vcroPH,  tk. 
439.  Re&e  GALENUS  ,  qui  uno  altc- 
rove  die  ait  iacipcrc  coalitum  ,  adulto 
caeeum  cfie  de  $mU.  fm.  L,  XV4  c.  6. 
Cito  ctiam  adglutinari  ARANTlUS  dt 
fet.  p.  38.  Incerta  quidcm,  fatcor,  m  fora^ 
rrmie  lex  cft.  Vidi  jam  altcro  a  partu  die 
pcne  elaufum  ,  ut  hiatus  in  fuprema  par- 
te  unice  fuperefTet ,  &  quarto  die  clau- 
fum  lcgo  fuifle  iu  e.  n.  c.  Dec.  I.  imn,  6\ 
tbs.  202,  &  aliquot  a  partu  dicbus  tkkw 
f,  29.  Seeundo  menfe  paulura  apcrtum 
VERHEYEN  lettr.  p.  26.  L.  II.  p.  574. 
Undccima  feptimana  pene  claufum 
trew  de  differ.  p  *8-  £  42.  &  feptimo 
menfe  claufum  ib.  f.  %f.  26,  apcr* 
tum  vero  fexto  menfc  lieutaud 
f.  375.  Tribus  quatuorvc  menfibus  apcr- 
tum  manere  re&e  riolanvs  p.  391. 
Quarto  anno  apertum  CONNOR  dt 
$jf.  ctaLp  30,  &  ego  reperio,  pene  perpe* 
ruo  quinto,  &  feptimo  anno,  hoc  foramcn 
apertum  cffe,  ut  vix  unquam  ceraro  injc- 
dam  fuflineat,  Nono  anno  apertum 
PEYER  oks.  %.  In  juvcne  ita  reperit 
salzman  deurin  p.  28.  Vigefirno  anm* 
pttentiiTimum  b.  n.  c-  Cent.  Vl.0hs.91. 

Vigc* 


DE  CONCEPTU.  469 

Vigefimo  fecundo  anno  littre  hijt.ijov. 
11,13,  &  e.n.c  CentAV.  $bf i&6.  Vige- 
finio  quarto  anno  Folius,  &  vigefim* 
quinto  D.  de  March.  p.  79,  <jui  prorar* 
habet.  In  sSrio  X.  Bartholinus  Cent.  11. 
6i/2.  46.  Vesling  fynt.  p.  89.  In  trigcnario 
Cowper  T.  57.  £  XI.  In  viro  duobus 
annis  adultiore  Amyand  Vhil.  trans.  n. 
43  j.  In  quadragcnario  Schrader  Dec.  L' 
#&.  4.  Ter  in  adulto  Pinaeus  in  pracf 
p.  u.  Vidit  etiani  HLidley  p.  217.  -^rtfi- 
faeus  apud  Hildanum  l  c.  &  Walaeusep.h 
p.  509.  fed  is  rarurn  vocat  Quinquage- 
fimo  anno  apcrtum  X).  Rejpinger  fpec* 
*nat.  hot.  Comm~  Parif  1735,  &{/?.  5. 
ISarth.  Epifi.  111.  nf  97,  Qumquagefimo 
fexto  Comtn-  1.  c  In  hydropico  Scheid 
apud  Salzman.  Nonagefimo  fexto 
Cofchmz  de  valv.  nret.  p.  23.  In  adulto 
ctiam  canc  apcrtcm  Kempfcr  de  valv. 
&  cane  vetulo  Peyer  #»/.29.  &  niureaduico 
Uarvei  de  corde  p  64.  Dudum  Harveius  3> 
vias  fetui  proprias,  quandoque  per  totam 
vitam  apertas  manere  de  c$rde  p  64.  lc 
intcr  19.  adultos  duodecies  tantum  fora- 
men  ovale  claufum  vidit  Morgagnus 
L.  XV.  p  iS.  &  faepe  apertum  repcrit 
RioUnus  p,  392,  &  frequemtius  quam 
claufum  eflet ,  fed  unica  hveme  1752. 
Nicolai  Comm- lit.  \ 7 32. p.  260  Demum 
quinquagefimo  anno  in  feminis,  quinqua- 
gefiroo  fexto  in  viris  claudi  ,  quod  cx 
chirurgo  Rothornagcnfi  (an  le  C ATlO  ?) 
iiabctur  in  Ccmm.  Nor.  1738-  hebdt  }f# 
Id  vero  nimium  eft ,  non  raro  enim  quin~ 
to  anno  perfc&e  claufum  vidi,  ctfi  mini- 
ine  infrequenter ,  etiam  quadragefimo 
anno  ,  &  ferius ,  apcrtum  viderira. 
Gg  5  Nimi 


47<>         DE  CONCEPTU, 

veivs  l,  &,  q\\\  ipfum  explicavit  ,    pit- 
carnivs  m.     Quacrebat  harveivs,  q uare 

fetus, 

Nimius  etiam  Botallus  eft  &  Folius ,    qui 
pro  perpetuo  in  homine  canalem  defcri- 
pferunt,    a    paucis  experimentis   feducti. 
Solet    sutem  veftigium    durius  fuperefTe, 
frequentcr  rericulatum  Trew  Comm  1737« 
hehd,  t$     T.  I.  f  4   f,    foveis  in  parte 
fuprems  Covvper  1    c     profundis  infcri- 
ptum  Fol    f.  2.  Morg.  Adv   V.  p   *3    24. 
qu?.e    eaedcv    faepe  oblique  in  finiftrur» 
finum     aperiuntur    Ridl.    p,    217.       Hos 
du&us  angu ftos   obiiquos  ctiam   Finaeus 
vtdz  I.   c     in   fiviftro  vero  finu    mverfus 
arcus  eft ,  cornubus  furfum  fpe&antibus, 
in  quorum   conravo   arcu   foramen    hiat, 
fuperius  vero  reHculum  eft,     Rarum  eft, 
foramen  in  inferiori  parte  d?xtra  in  adul- 
tls   patuiffe.       Habet   tamcn    Morgagnus 
Epifi,  *  V.  n.   48    in  fcne  ,     &  in  media 
parte  Trevv  de  differ*  vaf.  £  l'i.  ex  adul- 
to>  &z  in  trienni  fuiella  Connor  de  coal.ojf. 
p.  50,  Denique  inter  venam  Cayam  fupe* 
riorem  &  pulmonalem    foramina    co  u- 
municanth     inadulto     vidit     Winslovv* 
Comm  1739-  P-  lf°» 

1  Harveius  dc  gener,  anim,  &  de  partu  p,  %6$] 
eruditis  propofuit  problema  „  quarc  fetus 
feptimcftris  in  utero  absque  aerc  perdurare 
peftit  adnonum  menfem,extrauterum  rel 
uno  die  nequeatrQuare  animalia  recens  edita 
in  integris  membranis,  &  fctus,  qui  caefa- 
rea  fedHone  eximitur,  in  utero  plufculis 
horis  fupervivant ,  poftquam  vero  femel 
refpiraverunt ,  in  fimillimo  loco  folo  aere 
exclufo  continuo  pereant?  Priori  feculo 

fere 


DE  CONCEPTU.         471 

fctus,  dum  illaefa  amnio  &  chorio  eonti- 
netur,  etiam  ex  matre  exemtus  ,  per  tres 
horas  vivere  poflit,  &  idem  tamen  ,  poft- 
quam  femel  membranis  ruptis  aerem  hauiit, 
continuo  pereat,  ii  fub  aquis  eum  merferis. 
Exemplum  Lipfiae  exftitit ;  ibi  femina 
clanculum  peperit ,  &  infantem,  unacum 
placenta,  ruptisque  membranis  fub  terram 
riefodit.  Interim  obfervata  mutatione  fub- 
ita  tumidi  abdominis  feminac ,  familiares 
fufpicionem  fuam  magiftratui  aperiunt, 
inquiritur,  &  demonftratur,  feminam  ante 
trcs,  quatuorve  horas  peperifle.  Rea  con- 
vidia  locum  indicat,  eruitur  fetus,  &  vivus 
fupereft  n,  mollior  enim  terra  cum  non- 
dum  elifcrat.      Manifeftum  eft  adeo,  coali- 

tum 

fcre  omnes  phyfiologi  ad  hoc  Harveianum 
problema  refponderunt,  alii  aliter,  &  valde 
male  Borellus  11,  prop.  118. 

in  Perfe&e  refpondet,  uti  Fraeceptort  de  caujfs 
divr  molis  3cc.  p,  f  $. 

n  Nempe  ante  omnia  debet  de  experimento 

conftare.     Id  quidem  verum  eft,  integris 

membranis  animal  recens  natura  aliquam~ 

diu  vivcre  pofle.     Brutorum  f etus  a  matre 

feparati  aliquamdiu  hiant  &  varie  moven- 

tur  Hipp.   epid.    Vl    n;  f.   Vefal.  p.  814J 

Tlater  ^uaeft.  phyf  p.  2f  9.   Blegny  Zod*. 

G%ll.  ann>   I.  M.  Ian.  Moebius  obf  1  j.  In 

partu,  qui  membranis  integris  fit,  omnino 

puerivitaleseduntur  DCLXXXV.  not.  z. 

Vivo  fetui  cor    intra    amnion    omnino 

pulfare  Nymann  de  vit.  fet,  p.  ji.  Fetum 

deirum  fub  antlia   pneumatica  non  ex- 

ftingui  per   foylei  experimcnta    conftat, 

tfg  4  fc 


472         DE  CONCEPTU, 

ium  foraminis  ovalis  &  arterioii  duflus  non 
adeo  fubitum  effe.  bi  vero  eumdcm  infan- 
tem  repento  fub  aquis  merferis  ©,   efficerc 

pote- 

&  de  felis  fetu  expcrirnentum  habct  Mery 

ile  la  circuh  p.  f  7.  diu  in  vacuo  vixifle. 

Scd  rtcle  Boerhaavius ,  non  videri,  adco 

continuo  mori,    qui  femel   rcfpiraverit, 

cum   duclrus  arteriofus  non  iubito  ,    kd 

intra  dies   aliquot    cbturetur  :     adeoquc 

poflit  aliquamdiu  fanguis  a  cordc  dextro, 

ctiam  negle&ro  pulmone  ,  drcuraduci  in 

finiftrum,     Exempla  duo  ,  quae  ex  Bohnh 

citat,  exftant  pr  38.  de  infantic 

•  Videtur  Fraeceftor ,  uti  plures  phyfiologi,  lc 

Dionis  p  47$    credere,  eos ,    quibus  fora* 

jnen   ovale  apertum    tuerit  ,    pofle  fub 

aquis  perdurare.     Ita  credebat  Harveius  de 

eerde  p.  64*  &  Walaeus  ep.  II,  p    4,16,  8c 

Swammerdam  de  refpir  p .83,   &  Re^w  i» 

fpor.gm  p,   160.    &  Cartefms  de  form.  fet. 

p.  201.  in  avibus  aquaticis  foramen  ovale 

apertum  manere  ,  quod  in  avc  Regia  vi- 

deo   confirmari   a    Parifinis    msm-  pour 

Vhift.  des  anim.l    p.  430*    Vcrurn  expe- 

rimcnra  inrer  fc  difTeotiunt  ,   nequc  fitis 

rcfpondentr       Nam   aliquando    foramen 

ovalc  apertum,  neque  tamcn  ideo  refpi- 

rationis   minor   necefTitas  fuit#     Sufpenfi 

illi,  quos  olim    Riolanus    p.  59».    &  In 

e.  Nr  c.  Cent*  Vll  ohf  61.  &  Chefeldenius 

fecuerunt  p.  1S8   toramen  ovale  apertum 

habucrunt ,    &    polypofus   Veslingii ,    &c 

fubiuerfus  denique  Littrii  hift.  de  Vacai 

1700,    obs.   13,    Alia  vero  animalia  dlu 

tolerant  fub  aquis,  quibus  foramen  ovale 

non  hiat ,  uti  dudurn  de  amphibiis  obfer- 

vat 


DE   CONCEPTU.  471 

poterls,  ut  refpiret ,  ad  teftudinis  modum, 
inpedies  enirn  concretionem  valvulae  fora- 
minis  ovalis  &  dudus  arteriofi.  lta  ranae 
&  teltudines  p,  quando  extra  aquam  vivunt» 
per  pulmonem  refpirant  ,  quando  vero  fub 
aquis  dcgunt,  fanguis  transit  pcr  foramen 

ovale 

vat  Needham  c.  V.  Ita  certe  nullum  for*- 

men   ovalc  apertum  habct  Delphinus   £ 

Jorpejf  Grew  cataL  muf  p,  9;.  ChefeUeii 

ft  2*8.   ln  Phoca&  caftorc  dubiura  cft, 

ln  ifto   enim  nulium   Muraltus  p.  474. 

&      Farifini      repererunt   ,      Kulmianus 

autem  caftor  hiatum  lcntis  aeq  !alem  ha- 

feuit  Bresl.  fuppL  I4  p,  107.  Sed  id  nc  m 

homine  quidem  rarum  eft,     In  pheca  ad- 

iirroant  Tarifini  Gc  Raius  fyn>  quadr.ipify. 

&  Kulmus    e.  N  c.    v*L  I.   obf  f.    negat 

Schelhammer   in   anat,   phocas.     In   lutra 

claufum  eft  Tarifin  &  Koenig  e.n.c. Bec  \\m 

ann   iot  obf,  1 1  zm    Denique  adulti  homi* 

ncs,    quibus  hiat  forame»    ovale  ,   aut 

©rones,  aut  certe  plcrique  tantum  exiguo 

tubulo  pervium  habent ,   exiguo  futurum 

f  raefidio  ;    ducTrus  autem   artcriofus  vix 

unquam  apcrtus    repcritur  ,     qui    longe 

praecipuus  canalis  cft,  per  qucm  fctus  ab 

aduito  diffcrt, 

p  Sed  his  animalibus  naturaliter   minima.pars 

fanguinis  per  pulmones  trarisit,  &  arteria 

pulmonalis  ex  eodem  cum  aorta  ventriculo 

provenit  ut  incrocodilo  iesuit.  siam. 

p.  30.)  ut  omnino  fufficiat,  fi  aorta  paulo 

minus    receperit     BAGLlV  p.  461.    in 

teftudine.     Nam  revera    his   animalibus 

cor  unum  trifidum  vemriculum  habet,  uti 

in  pifcibus  DCXXV.  not.  /.  conf.  paris 

G  g  5  anc* 


47+         D£  GONCEPTU. 

ovaic  &  canalem  arteriofuim  Id  unum 
nunc  fuperelt  expJiondum ,  quarc  cum 
iqua  fola  non  perinde ,  uti  cum  aere, 
refpirare  *  polflaius?  &  quare  non  pofli- 
mus  fub  aqua  pedus  dilatare  ,  fic  Vitam 
trahere  fuperftitem.  Hoc  nobis  KfwjTtv 
eft,  quod  forlan  Vobis,  veitroque  ae/o,  ah- 
quandopatefcet. 

DCLXXXXIJ. 

Hepar)  Arteriae  umbibcales  in  fetu  fan- 
guinem  fuum  avehunt  in  placentam  ;  inde 

vena 

dnc  memoir*  T.  111.  P.  111.  p.  172.  In 
phoca  ,  fub  aquis  natante  ,  credit  Schel- 
hammerus ,  fanguinem  ,  uti  in  homine 
flrarsgulato  fit  ,  in  venis  colligi  ,  quas 
ideo  pro  ratione  arteriarum  arnpliffimas 
habeat  hcc  animal  :  &  peramplas  etiam 
venas  in  turhone  memorat  Cbefelden  1.  c. 

q  Si  recle  intelligo  PRAECEPTOREM, 
quaeftio  eadem  eft,  quae  CCXl.  Nam 
id  nemo  quaerit  ,  quare  non  ducamus 
aquam  in  pulmones  loco  aeris  ?  Cum 
enim  vaia  fanguinea  noftra  ponantur  inter 
medias  veficulas,  &  cum  una  infpiratione 
adducamus  40.  pollices  cubicos  aeris 
DCVlll.  not^  e  haec  certe  rooles  aquae 
ita  conprimeret  vafa  noftra  pulrnonis ,  ut 
robur  cordis  dextri ,  ad  refpirationem 
aeream  &  facile  n  circulationem  a  cre* 
atore  conputatum  ,  fanguini  per  pul- 
mones  urgendo  minime  fufficeret :  &, 
quod  etiam  roagis  probabile  videtur, 
rumperet  telam  cellulofam  pulmonis  mol- 
liffimam,  ad  folum  aerem  continendum 
robur  naclam  fufficiens. 


DE    CONCEPTU.         47S 

vena  umbilicalis  revehit  eamdem    fanguinfs 
quantitatem ,  quam    arteria   adduxit ,    five 
ad  hepar  eumvexerit,   iive  ad  cavam  ve- 
nam  ,  prouti  reiiitentia  aut  in  hoc  ,  aut  in 
illa  major  fuerit.     Quamdiu  nunc  infans  , 
etiam  extra  uterum  ,    placentae  cohaeret , 
quam  ponimus  in  utero  adhuc  tffe  ,   &  ca- 
lere  haftenus ,    &  meabilem  efle,  tamdiu 
fanguis  ejus  circumit  per    placentam  %  ne- 
que  quidquam  de  quantitate  amittit,  mater 
autern  utique  iuum   fanguinem  perdit    a*. 
Manifeftum     ex    co     fit  ,     majorem  vim 
cfle     arteriarum     uteri    in   feturu  ,    quam 
c(t  vis  arteriarum  fetus  in    uterum.     Ab- 
fcindatur    nunc  umb'licalis  funiculus,  per- 
ibit  infans  ,    &   fanguinem    fuum  omnem 
amiftet  per  umbilicales  arterias.     Si  vero  eae 
arteriae  vinculo  conftrictae  fuesmt,  quo  ar- 
teriae  arctentur,  tunc  praeitringuntur  b  ar- 
tcriae  c ,  vena,  urachus,  &  vena  portarum 
nihil  ultra  a  placenta  accipit.   Verum  in  ar- 
tehas  crurales  ibat  in  fetu  ea  fanguinis  por- 
tio,  quae  a   corde   finiftro  per  aortam  ex- 
pulfa  fuerat,  demta  ea  portione  ,  quam  ar- 
teriae  urnbilicales  ad  placentam  ducebant. 

Hac 

a  Fetus  ex  funiculo  pendens,  placenta  in  ute- 

ro  relicta,  facile    aliquot    horis  vivit  la 

MOTTE    obs.  23O.    232« 

a*  DCLXXVlll.  not.  /.  &  exempla  hujus  in- 
fortunii  habet  la  motte  ob$.  211.  295. 
&  parisini   Gornm.  J727.  h.  1. 

c  Umbilicum  refe&um  biduo  aut  triduo  a 
partu  delabi ,  fanamque  cutem  relinquere 
notum  eft  monroo  Edimb.  /ociet.M.  p. 
164.  ut  vafa  nigra  ambufta  quafi ,  &  a- 
cuminata  adpareant  schulze  de  vas* 
umbil,  p,  11.  an  delig%  umbih  p.  9- 


47*         DE  CONCEPTU, 

Hae  arteriae   nunc   claufae  *  funt.    Ergo 
fanguls  artcriae  aortae  defccndentis  nunc  ve- 

nit 

d  Arterits  venasque  umbilicales  citiffime  coa- 
lefcere  vulgocreditur.  Vidifecundo  dicex* 
iiccatum  quidem  umbilicum  fuifle,  faciie 
tamen  potuifle  aperiri  Sc  repleri.  Pofl 
aliquot  dies  utrunsque  vas  adhuc  aperturrt 
vidit  trew  de  differ.  p.  25.  Quinto 
vel  fexto  die  arterias  claufas  ,  fufcas  irt 
vitulo  schulzius  vidit  de  *vas9  umbiL 
p.  12  &  fere  iimile  in  puello  triduan^ 
experimentum  efl  trewii*  Comm  Nor± 
1734.  p.  21 9.  T.  V.  f.  3.  ubi  arteriaa 
valde  contra&as  invenit,  ceram  tamquam 
per  cribrum  transrniutfe  Die  fexto  fep^ 
timove  a  partu  a  fotu  caltdo  funefta*  hae. 
morrhagia  cramer  Comm.  Nor .  1735. 
hebd.  43.  Porro  vidi  arterias  dic  decimo 
cxjguo  foramine  apertas  fuifle,  &  dic  40. 
cum  venae  coalitae  eflent  ,  cera  injecla 
&  fanguine  plenas.  Sed  nuper  bis,  qua- 
dragefirno  pariter  die,  arterias  umbilicales 
pervias  reperi,  &  fanguine  plenas,  fupra 
veficae  apiccm,  ut  minima  eflet  parti« 
cula,  quae  inter  umbilicum  &  veiicam 
inanis  fupererat-  Menfe  nondum  tertio  ma* 
gnam  partem  arteriarum  claufam  trew 
de  dijfer.  f.  39»  fntra  annum  claufas 
trew  Comm.  1733.  p-  587,  Venam 
vero  vidi  die  decimo  apertam  ,  dic  qua* 
dragefimo  claufam,  &  denuo  cum  du&u 
venofo  bis  apertam  ;  Ita  tamen,  ut  obfer- 
vem,  duftum  arteriofum  a  parte  arteriae 
pulmonalis,  arterias  umbilicales  ab  urn- 
bilico,  yenam  umbilicalem  pariter  ab 
umbilico  ,  vcnofum  duftum  a  fcdc  porta- 

nm 


DE  CONCEPTU.         477 

»it  ommis  in  pedes,  rcdit  in  vcnas  crurales, 
in  cavam  denique.  Sed  nihil  nunc  per  um- 
bilicalem  vcnam  in  hepar  advenit*    Krgo 

reli- 


rum  inminui ,  k  incipere  occaecari.  Un- 
decima  ieptimana  duclus  venolus  pene 
clauius  trevv  de  differ.  fc  39.  vena  um«< 
bilicalis  etiam  modice  aperta.  Duobus 
a  partu  menfibus  fanguis  ex  rupto  umbi- 
lico  barthol,  Cent  IV.  bijf.  97  Sexto 
menie  denuo  apertam  vidi.  Nono  men- 
ie  trewius  in  vena  tantillum  foramen, 
in  arteria  folam  partem  ,  quae  veficae 
fere  altitudine  tcrminatur  perviam  inve- 
Ilit  Comm  Nor.  1737.  h.  13.  T.  J.  f  2- 
I»  adulto  nunquam  vidi  venam  umbilic*- 
lem  apertam.  In  puella  tamen  duode- 
cim  ann«rum  umbilicus  aiiquem  fangui- 
nem  iudabat  schurig  ex  hoechstet^ 
tero.  Jn  viro  trigenario  e.  n.  c. 
Cent.X.  app.  obs.  2+  &  in  virginc  35  an- 
norum  fanguine  plenam  &  varicofam 
coiter  p-  117.  Enormem  &  diutur- 
nam  ex  umbilico  in  juvene  haemorrhagiam 
hildanus  habet  Cent.  111.  obs*  3 7.  k fi- 
milia  lanzoni  e  n.  c.  Dec+  \\\.ann.g9 
obsn  143.  prosky  Comrn.  Lit*  1737. 
htbd  6.  &  Acad  Scient.  1737.  bift.  7. 
In  aduito  cx  refecla  vena  umbilici  fune. 
flam  haemonhagiam  vidit  hild.C^/.  J; 
obs*  53.  (fed  minus  certo^.  In  femina  de« 
mum  96  annorum  venam  apertam  D. 
COSCHWIZ  dt  <val<v.  uret.  p.23.  Con- 
fer  conpilationem  apud  TILINGIUM  dt 
p/ac.  p.  216.  217.  itanec  arterias  aliter 
apertas  vidi  ,  quam  diclum  efl  ad 
DCL  VI  not.  0,  itylum  admittentes  vero 

l.M. 


^7S         DE    COIsfCEPTU. 

I.  M.  HOFMAN  in  E  N.  C.  U.  Dui 
clura  venofurn  omnino  femel  ia  adulta  fe* 
mina  liberum  vidi.     Jd  etiam  in   puero 

3—  annorum  vidit  Moebius  difT.  c.  n.  c, 
2 

Ergo  folita  lege  naturae ,  ad    majorem 

aut  minorem  a  partu  diflantiam  temporisf 

adparet  vena  umbilicalis  claufa,  in  dupli- 

ci  ligamento  terete  latens,    &  plerumque 

pingued  ne  obnupta  „  Dudlus  venofus  te- 

nuis,    membranae  fimilis  lk  Arteriae  vero 

umbilicales  fecundum  veficam  quidem  li- 

gamentorum  fimiles ,     femiteretes  $  fartae 

arteria     veficali    DCLVI.    quam    roulta 

feries  fibrarum  redlarum  ambit,  fimilis  in> 

crafTatae  arterhe,  fupra  dnas  tertias  vefi- 

cae  fere  caecae,  ligamentis  teretibus  figura» 

&  utcunque  fibris  longitudinalibus  adfines 

VESAL.  de  chin.    p.    117.     TREWIUS 

cleganter ,    fed   prius,  quam  ego    video , 

caecas  pinxit  ,  ut  omnino  omittat  arterias 

veficales  Comm.  Nor*  1733.  T.  3.  f.  3.  4. 

Hanc  occlufionem   ita  intelligit   fieri   do- 

aiffimus  SCHULZE  de  <vas.  umb.  p.  II, 

i  5.  an  delig.  p  15  &c  &WEITBRECHT 

ftndesmoU  p    227.  238.  &  TREW  Comm. 

Lit.  1737»  bebd,  13,    ut  vafa  ab  umbilico 

abrupta  fe  retrahant ,  aboleantur  &  vaginas 

inanes  relinquant ,  &   adducit  SCHUL- 

ZIUS  experimenta  ,,  arterias  umbilicales 

in  vitulo  in    pelvem   usque  die  fexto  re- 

traclas,  de  <vas.  umb%  n.   5.    TREWlUS 

vero   diferte  „  arterias  abrupta*  ,    retra- 

ftas,  ad  fummae  fere  veficac  altitudinem, 

vaginas  folas  feciffe  reliqna*  teflatur.  Ferc 

fimilia  v  dit  de  differ.  fet.  f.  39*     Repu- 

gnant  quidem  cxempla  haemorrhagiarum 

in  adultis  non  penitus  infrequentium,  pul- 

vis 


DE  CONCEPTU.         479 

refiflentia  •  fanguinis  fluentis  pcr  venam 
cavam  augctur  contra  inpetum  fanguinis 
per  ductum  venoium  venienns  ex  finu  he- 
patico  ,    &   preflio  venae  cavae    fuperabit 

pres- 

vis  niger  ,  fanguinis  ficcati  fimilis  in  vafis 
umbilicalibus    pueri   reptrtus     a    VER- 
HEYENO  L.  11.  p.  376.    longitudo   ni- 
mia  arteriae  un  bilicalis,  quis  enim  crcdat 
femipedalem  canalem   ad  finem    usque  fe 
retrahere  pofic ;  defeclus  vaginae  ulhus  in 
ducu    venofo  ,    cujus  tamtn   lucujentum 
veftigium  fuperefle  folet;  ductus  arteriofi 
in  adultis  certa  exiftemia,     maxime  vero 
manifeftus  in  adultis  tubalus  artcriofus  in 
roedia  iigamemofa   fubftantia  arteriarurn* 
Sed    nuper    etiam    venam    umbilicaleni 
caecam  menfe  iexto  vidi ,  fili    fimilem  f 
minime  tamen  abruptam  ,  &  arterias  um* 
bilicales    (upra  veficam    pariter  graciies  9 
continuas  tamen    neque  avulfas.     Jnadul- 
to  denique  ad  fummam  vencamplcnas  fa- 
cit    LIEUTAVD    p.  ^3.     Atque  adeo 
nondum  audeo  in  praeftantiffimorum    vi« 
rorum  fententiam  transire. 
e  Quare  vafa  umbilicalia  coalefcant,  non  adeo  fa* 
cile  eft  refpondere.     Venan   quidem  um- 
Bilicalem  coalefcere,  cum  a    partu  nul- 
lum  fanguinem  recipiat,    facilt-  fequitur* 
In   ductu   venofo    laboratur       Nam   fa, 
quam   adducit  P~aeceptor,  refiftentia,  reia 
non  expedit.     Cur  emm  aliae  venae  Por- 
tarum  cum  cava  anaftomoies  liberae  ma« 
ner.t  ,   haec   autem  foia ,  facile  maximaf 
conprimitur?  Sed   videcur   in    univerfum 
quidem    a   partu  multo  minus    fanguinis 
per  hepar  ire  ,  cum  vena  umbilicaiis,toto 

por- 


48o  DE  CONCEPTU, 

preflionem  flnus  portarum  ,  iftc  enim  a  fo* 
lis  vifceribus  chylopoieticis ,  illa  a  toto 
corpore  inferiori  fanguinem  accipit,&  vena- 
rum  hepaticarum  fanguini  plurimum  de- 
trafium  eft,  magna  vero  portio  venae  ca- 
vae  acceffit.  Ergo  nafcitur  in  vena  cava 
tanta  contra  fanguinem  duftus  vcnofi  rcfi- 
ftentia  ,  ut  comprimatur,  &circulatioporro 
per  hepar  perinde  iit,  ut  in  adulto. 

DCLXXXXIII. 

portarum  trunco  major,nunc  definat  fangui- 
nem  advehere.  Id  confirmat  moles  decre- 
icens  hepatisDccxxix.Omnesadeoanafte- 
mofes  portarum  cum  cava  minuuntur,  %c 
facilius  conprimuntur.  Venofum  vero 
ductum  videtur  elidi  inter  lobulum  Spige- 
lii  &  incumbentem  lobum  finiftrum.  Nam 
fofla  ductus  venofi  in  adulto  nullam  latitu- 
dinem  habet  ,  nifi ,  quam  omenti  tcnei  - 
rima  lamina  requirit.  Elidi  autem  a  par- 
tu  intelligitur,  cum  perinde  diminuatur 
cavitas  abdominis,  uti  pectoris  cavea  di* 
latatur,  atque  adeo  omnes  emincntiae  in 
vi(  inas  cavitates  inpriraantur. 
Jn  arteria  umbilicali  etiam  nugis  haefitatur.  Va* 

20 

ftiffimi  canales  funt,  diametro  *— 1     polli^ 

100 

cis ,  qui  ab  aorta  directa  via  maximam 
partem  fangumis  recipiunt.  Cur  non  ma«* 
nent  aperti  a  vefica  ad  umbilicum  l 
cur  non  crepant  r*itente  in  vinculum  fan- 
guine?  Reperio  i.  conprelTionem  omnium 
vaforurn  abHominalium  ,  &  infignem 
determinatlonem  fanguinis  ad  vafa  pul« 
monis   nuper    dilatata ,    hinc    mutatam 

in 


DE  CONCEPTU.         4Si 

in  abdomine  folidorum  ad  tlaida,  au&am* 
quc  rationenv  *•  Flexionem,   quam  hae 
arteriae    cum  trunco   magnam    faciunt, 
ut  viderim  injc&am  per  alteram  arteriam 
ceram  in   crus   utrumque    venifle  ,    per 
alteram  umbilici  artcriam    non    rediifle. 
Porro  hanc   plicam,  in  homine  certe,  a 
partu  augcri  adparct,  cum  ha&enus  con- 
globatus,  nunc    extendatur  ,    8c  arterias 
umbilicales     magis    retrogradas    habeat, 
e  l  l  e  r  o    etiam     perfpicaciter    monente 
Comm.  Nor.  1735.  p.  379-    Hinc  leviili- 
ma  conpreflione  haemorrhagia  vaforum 
umbilicalium    cotrcetur    chapman    p." 
66.  67.    3.  Emm    in  adulto  in   aneury- 
fmate  ligatae  quaecunque,  aut  praefcctae 
&    cicatrice    claufae    arteriae     paulatim 
occallefcunt,  &  diminuuntur,  praevalente 
vi    folida,  quamprimum  inpetus    liquidi 
cx  aequihbrio  diminutus  cft,  &  fanguis 
non  videtur  contra  vinculum  nlti ,  quod 
vicini   rami    abunde    adfmt,  in  quos  in- 
peudatur   is  fanguis,  quem  ligata  arteria1 
nunc  refutat.     Vidi,  6c  vul?o  notum  ell, 
refe&a  arteria  radiali,  ita  dilatatam  f uiflc 
fenfim  ulnarem,  ut  rami  omnes,  quibus 
profpicit    radialis,    inde  fanguinem  acci- 
perent.    Indc  a  partu  vafa  genitalia,  cum 
in  reliquo  coroore  omnia  vafa  in  rationc 
admufculos  minuantur,fola  increfcunt  pc* 
dcsque,qui  fctui  valdc  inperte&i  funt,nunc 
infigniter  augentur  ,  6c   ad   fuftinenduni 
corpus  aptiores    redduntur,     Plura   non 
video .    Geniculum  Cl.  s  c  h  u  l  z  1  u  $  po - 
nit,  quo  in  umbilico  arteriae  fetus  cum 
arteriis    placentae    connedtantur ,    coquc 
rupto  credit  huc   &  illuc  arteriae  ruptae 

fiacs 

Tom.V.P.llr  Hh 


4S*        DK    CONCEPTU. 

DCLXXXXIU. 

Meconium)  Hujus  excrementi  ftimulu^ 
fuit  una  ex  praccipuis  caufis  a  ,  quae  par- 
tum  irntando  acceleraverunt;  nunc  addu- 
£tus  e(t  aer  in  thoracem  fetus,  fuperatur 
adeo  fphintter  anix  &  faeces  egeruntur# 
Prius,  dum  fetus  in  amnio  vivit  undique 
tedtus,  nunquam  faeces  egerit,  neque  ftercus 
in  amnio  reperitur,  quando  vero  aqua  fae- 
cibus  turbata  effluit,  norunt  gnarae  oblic- 
trices  fetum  jam  refpiraffe. 

Veficc)  idem  de  urina  verum  eft.  Ura- 
chus  b,  in  homine  quidem  vinculo  con- 
ftringitur,  dum  umbilici  fuois  ligatur. 
Hominesenim  perirent  omnino,  niii  vin- 
culum  injiceretur,  diverfi  in  ca  re  ab  anima- 
libus  ,  quibus  omnino  nulla  noxa  accedit  a 
refefto  mordicus  funiculo  umbilicali,  &  na- 
tura  favens  vafa  omnia  fponte  claudit. 
Homini  vcro,  uti  plus  rationis  DEUS  de- 
dit>ita  cam  magis  arti  ieddidit  obnoxium  c. 

Si 

fines  fe  retrabere,  finibusque  imminutis 
exarefcere  an  delig.  umb.neceff,  p,7  Sed  hoc 
geniculum  neque ipic  sc kulzius  vidit, 
«eque  favens  schulzto  TREWiusDm 
>7  3>  P*  394  facile  entm  eft,  ex  tuni- 
culo  in  abdomen  fetus  continuare  reple- 
tas  arterias,  cylindricas  ubique,&  absque 
nodo  continuas, 

a  pCLXXXV. 

b  Parum  mutatur  in  adulto  ,  nifi  quod  a 
vefica  recipiente  fe  in  pelvem,  &  ab 
utnbilico  refugiente,  extcnfus  gracilior 
fiat. 

c  Haec    nunc    difficilis  quaeftio  eft.     Quare 

bruta 


DE    CGNCEPTU.  4S3 

Si  enim    vel   refe&us    fuerit    absque  vin- 

culo 

bruta  animalia  omnia  fetubus  "recens  edi- 
tis  umbilicum  pracmordcnt  ,  &  nullus 
unquam  catulus  cx  haemorrhagia  perit, 
nifi  carpi  experimeara  velis,  qui  vidit,, 
cquiuos  &  aiininos  pullos  praefe&o  utu« 
bilico  periille  p,  CCLXl  Quare  vero 
homo,  nin*  cautc  ligatus  fuerit  umbilicus, 
cito  languinem  omncm  amirtir:  cum 
tamcn  homini  longior,  &  magis  intor- 
tus  umbilicus,  (vitulo  certc  re&ior  h  o* 
jboken.  de  fecund  vitui  p,  93,  f.  l$J 
potius  periculum  ruemorrh?gise  minue- 
rc  videantur.  Varii  refponderunt  varia  : 
Luxum  homtnis  8c  fanguinem  tenuiorem 
accufat  tauvrv  P*  iJQ,  Alii  ad  mor- 
fum  &  lentam  mafticationcro  confugiunt. 
conf  c  h  1  r  A  c.  hift.  acad.  fcient.  1716. 
hifl,  1.  qua  bruta  tuniculum  abrumpant, 
Sed  etiam  Tapuyae  funiculum  mordicus 
aufcrunt  le  ry  p.  196,  &  tamen  ligant. 
Alii  magnitudmem  vaforum,  quae  muito 
quam  brutis  anirr.alibu*  ampliora  cflc 
dicunr.  Fantonus  autem  pridem 
ligaturam  umbilici  non  necefTariam  efie, 
cx  conje&ura  propofuit.  Cl.  schui- 
2  !  v  s  vero,  nodum  Gordium  enfe  re- 
folvit,  negat  nempe  fetum  humanum 
fanguinem  fuum  amittere  ,  etiam  Q 
nulla  ligatura  inje&a  fuerit.  Ita  reperio, 
a  tuniculo  non  li^ato  exiguam  hae- 
morrhagiam  fuccefliflc  apud  la  mottb 
*&/•  441.  442.  44.3.  &TREwii  fimilem 
obferv ationem  adiegat  schulze.*» deltg* 
p.  21^  »3,  tum  adfunt  elleri  Comm. 
N*K  17$}-  P-  J79,  &  trfwii  Comm. 
Nor.  1734*  p.  219.  173 f.  hehd.  fi.  &  in 
Hh   1  E.N.C. 


4S4        I>£  CONCEPTU. 

cuIod,  vel  nimis  tenui  <*  *  fericeo  filofuni- 
culus  conftrittus  fuent,  &  arteriae  umfrlici 
quaii  diffedtae,  fetus  certo  ex  haerr  orrhagia 
perit*  Prudentior  obitetrix  utitur  vineulo 
fatis  lato  ,  ne  fecet,  fatis  tenui,  ut  ftringat, 
quantum  necefTe  eft  5  deinde  ad  aliquot 
digitos  d**  fupra  hoc  vinculum  fecur«dum 

injicit, 

e.  n,  c.   vol,    iif  obf  jo,    confentientia 
;:'  expcrimenta.     Scd  contrario  modo  non 

ligato  funiculo  corpus  infantis  exfangue 
fuit  Comm^  Nor.  17$  c.  hebd  j*.  Ex 
rupto  aut  uon  bcne  ligato  funiculo  per- 
fcfta  inanitio  &  mors  select,  francof. 
1  p.  317.  &  aliquot  exempla  exftant 
apud     hildanum     Cent     f,     vbf    fz. 

MAVRICEAUp.'    46"$*.    ohf      %  f  6,    ppft. 

14.;.  e   n.  c.    Dec.  II.  mn   7.    obf    10$. 

VoL    II.   obf    fO.      BURGMANNUM      in 

Comm.Nor.  1734.   Md0  34.   ex  Beroli. 
nenfibus  ,     brksl     17*4.      p      411. 
quELLMAtz  Comm.  lit.  1737    P»  > 9&> 
et   fexto   demum    feptimove    die    poft 
calidum    fotum    cramerus    funeftam 
ex  umbilico  pueri    hacmorrhagiam  vidit 
L  c.   Ex  unbilico  ter  ligno  magna  hae" 
morrhagia  maur  obf  poft  4^   Ex  vincuio 
per  exficcationem   laxato      die    feptimo 
haemorrhagia  funefta  id     p,   4,64,     Poft 
aliquot  dies  fanguis  ex  umbjlico  infantis 
laefo   E.  N.  C.  voh   1,  obf  169 

c  Perie&e  eadem  caurela  eft  1 U  S  T 1  N  A  E 
SIGMUNDIN  p.   114. 

d*  MAURICEAU  p,  4<*v 

d**CROESER  diff.  cit.  p.  11.  I.  von 
HOORNE  p.  61,  Tribus  vcro  nodis 
ligare  jubet  D  I  O  N  1  S  des  accouch.  p. 
37'- 


DE  CONCEPTU,  485 

injicit,  ut  tutamen  aliquod  fupcrfif,  fi  cafu 
prius  vinculum  viam  ianguini  dcderit ;  tunc 
refecat  funicul,  vulncrique  inponit  char- 
tam  curn  n.elle  &  oleo  rofaceo,  ita  putre- 
fcit  umbilicus  &  decidit,  &  manet  fuperftes 
per  totam  vitam  cicatrix.  Ergo  ligatura 
injefcta  eft  uracho,  quae  opponit  urinae  ex 
vefica  exiturae  refiftentiam  majorem,quam 
clt  fphinderis  refiftentia.  Fluct  adeo  per 
fuperatum  fpinflerem,  &  per  urethram 
urina ,  neque  nunc  urachum  permeabit, 
ncqueporro  priftinam  viam  requiret  unquam, 
nifi  potentifiima  aliqua  &  morbofa  caufa 
acceiTerit. 

DCXCIV, 

1.  Pater)  Embryonem  dat ,  &  prima 
vitae  ftarnina,  corpufculi  fabricam  vere  jam 
fa&am  &  determinatam,  vermcm  *  nempe 
in  omni  animalium  generc,  qui  deinde  pro 
varietate  fpecierum  in  alias,  &  alias  anima- 
lium  formas  b  mutatur.  Datetiam  primum 

alimen- 

a  DCLI.  Germen  etiam  a  marc  advenire 
ORELIN€OURT1US  contendit  ublque. 

b  Obje&ionem  contra  fyftema  vermiculorum 
huc  refervavi.  Nempe,  fi  animal  totum 
&  perte&um  a  patre  venit,  quomodo 
matris,  quae  nonnifi  hofpitium  praebet 
nidumque>  fimilitudinem  aut  omnem  aut 
aliquam  fetus  recipit,  uti  ex  clauda  matre 
claudum  puerum  habet  VENETTE  p. 
507.  &  membranas  inter  pcdum  digitos 
quafi  anatinasSTAHL.  p;  497.  Et,  quod 
majus  eft,  inter  animalia  hybrida,  cur 
mulus  matris  equse  potius,  quam  patris 
Hh  3  afini 


426  DE  CONCEPTU. 

alimentum,  ncmpe  proftatarum  iuccum: 
haec  omnia  ad  ovum  usquc  maternum  ad- 
vehiu 

Mater) 

afini  fimilis  eft  r4  Cur  porro  eadei»  femelU 
inter  multiparas,  vcl  in  eodem  initu  filios 
alios  fui  fimiles  ,  alios  patris,  ut  de  cateU 
!a  in  E.  N,  C  Bec,  11.  ann,  10.  ebf  1S0. 
lego,  aut  eadem  mulier  modo  fui,  modo 
parentis  fimiles  filios  edat  diverfis  par- 
tubus, 

De  primo  experimento  omnino  conftat, 
flc  mihi  videor  inter  homines  me  obfer- 
vare,  fimilitudines  matrum  frequentiores 
cfle.     Ovis  ab  hirco  iuita,  duriore  lana 
edit  fetum  &  capra  ab  ariete  feta  raollio* 
rem    ATHENAEUS  apud  GALENVM 
de  femim  L,  11,  c.  I.  Xn  mulo  &  lycifca, 
&  pullis,     quorum    mater     gallina    eft, 
phafianus   pater,    utriusque    parentis  na- 
tura  adparet  HARVEI  p,   14.1.    phafiani 
nempe  forma  fed  gallinae  color  FABER  p. 
772,    Animal  ex    glire  &  c*to  natum, 
utriusque    particeps  naturae  LOCFCIVS 
vidit  de   Ventend.    L.  111  o  6.  Ex  alba 
femina  &  aethiope,  uti  notum  eft,  mulx- 
tri   nafcuntur,    quibus  non  color    folus, 
ied     proportiones    corporis    ex   utroque 
parente  mifcentur.     Ex  aethiope  8c  an- 
cilla  Europaea  puer  albus  pene  nigro,  fi 
fides  E.  N.  C.   Dec  II.  annt   f.  obfigo^ 
Std  neque  tcrtium  dubium  eft.      Mulus 
enim    multo   plura  de    equa  habet,  de 
afino  aures  ferc  caudamque  bourgvet 
L. IV,    p.  16«  flovek  abridgm.  IL  p- 
911.  &  addit  heimontius,  ita  mutari 
equac  gcnitalia  organa  ab   afini  initu  ,    ut 

etiam 


DE    CONCEPTU;        487 

Mater\  Recipit  a  patre  vitalia  ftamina, 
retinet ,  &  nutrit,  domicilium  ergo  prae- 
ftat  fetui  ,  liquorem  amnii  ,  in  quonatat, 
&  nutrimemum  per  chorion  ad    amnion 

fluens. 

etiam  altera  vice  parlens  ,  a  patre  cquo, 
edat  pullum  aliquid  habentem  afininum 
alphab.  natur.  p.  4  o,  in  orc  &  coxis 
stahl.  p.  496.  Lycifca  cx  matre  lupa 
nata,  patre  canc,  lupa  eft  haber  apud 
hernandez  p.  491.  Animal  iilud 
conpofitum  cx  tauro  8c  equa  ,  Joumar 
di6him,  vidit  in  Afia  sherardvs 
apud  siAi  r  bot.eff,  p.  310,  &  in  Arver- 
nia  ex  equo  8c  vacca  excitat  venette 
p.  3*4.  &  in  Pedemontio  vulgare  efTe 
bourgvetus  tcftis  eft ,  duorumquc 
generum,  Btf  cx  afina  &  tauro,  Baf  ex 
cqua  &  tauro,  utrunique  autem  yerum 
afinum  cfife  aut  equum  ,  modicis  quibus- 
dam  notis  tauri  infignem  ,  fronte  tubc* 
rofa,  capitc  brcvi  Lettre  1 V.  p  1 6 1 . 
JHinnus  ex  afina  ,  matri  fimilior  efl: 
COLUMELLA  L,  17,  c.  37.  tum  in 
univerfum  hybrides  matrum  fimiitores 
PARISINI  in  anat.  C  toparJi.  Denique 
fi  fides  poteft  adhibcri,  P.  ZUCCHF.L- 
LXJS  in  relat.  congana  feminas  a  fimiis 
ccnpreflas  veros  homines  edere  refert  p. 
148. 

Hacc  omnia  eo  validiora  videntur, 
quod  in  arboribus  ramus  infititius  a 
radicc  alieni  generis  alimentum  quideni 
accipiat,  Ipeciem  tamen  fuam  confer- 
vet,  neque  unquam  in  naturam  tranfeat 
arboris  ,  ia   quam    inferitur.      Ergo  ab 

omni 

Hh  4 


488  DE  CONCEPTU. 

fluens.      Si  mater   vivipara  fuerit,  ovum 
ponit  &  incubat  intra  uterum  ,  &  fovet, 

in 

omni  tempore  haec  experimenta  adhi* 
bita  funt,  ut  miftio  feminum  demon- 
ftraretur,  a  GALENO  de  femine  L.  II. 
&  nuper  a  VOGLlO,  a  MAZlNO  inftin 
p.  218.  ab  anonymo  EJf.  on  fecund. 
pr  1  2.  &  ab  aliis. 

Ad  hanc  graviffimam  objecTio* 
nem  aegre  refpondit  LEEUWEN- 
HOECKIVS.  Experimenta  equidem 
©ppofuit  experimentis , ,  plurima  nempc 
aninialia  p&trem  fequi  colore  pllorum 
COLUMELLA  L.  V  1.  c.  tt.  pluma- 
rum  &c,  ut  in  grifeis  cuniculis,  (qui  ex 
quacunque  matre  grifeos  educant  pullos) 
AnM.  &  contempL  p-  5*4.  ff4  in  genere 
gallinaceo  &  columbino  ILL,  de  SU- 
PERVILLE  Thil.  trans  nJ*f6.  Phafianl 
erant.  quos  gallina  pariebat  ex  phafiano 
FABER  1.  c.  p.  772.  Ex  patre  latiflimas 
habente  fcapulas  puer  fimili  modo  in- 
Jfgnis  VENETTE  p.  208.  Deinde  paf- 
iirn  hiftorias  legi  morborum  valde  fin- 
gularium,  qui  a  parente  in  filios,  totam- 
que  gentem  defcenderent.  Ita  vitium 
hominis  ,  qui  quatuor  pollices  habe- 
bat,  in  pueros  defcendit  MONCONlS 
Jter  I,  p.  13,  &  ex  patre  omncs  filii 
contortis  pedibus,  ev  alio  nati  omnes 
filii  veficulis  pulmonis  &  hepatis  cxftin&i 
funt  Marcell  Donat.  L.  IV.  C  I  3.  Ex 
caeco  quinque  caeci  nati  Lanzom  obf. 
J*5«  &  t.  w%  c.  Dec.  111.  ann.  4.  obf.67. 
(fed  tx  auditu.)  Ex  gibbofo  meri  gibbofi 
Maurkeau  p.  44.  Confer  fufam  rhapfo- 
diam  apud  Schurigium  in  ffcrmatoL   c.  9 

& 


DE  CONCEPTU,  4*9 

&  olim  dccaecitate  ,  &  verrucis,  naevis. 
que  a  patre  vel  avo  in  nepotem  defcen- 
dentibus  Ariftotelem  hijl.  anim%  L  VII. 
c  6.  Nota  afpera  ,  &  fub  pluvium  tem* 
pus  aucla,  in  tota  gente  Bentivoglia  here- 
ditaria  fuit,  &  per  mares  adeo  propaga- 
ta  Carpus  p.  C^LXXll  aliosque  naevos 
in  tota  gence  hereditarios  legimus  in 
e.  n.  c  W.  I.  0^/189.  Ita  fuum  fami- 
liam  intepris  ungulis  vidit  BRADLEY 
philos.  account  p,  91.  Pcrro  in  ipfo  hybride 
animale  Kumrah  ex  afino  &  vacca  ge- 
nito  plura  ex  afino  efle ,  cornua  nerape 
abefie  ,  &  fiflam  ungulam  habere  ,  au- 
clor  tft  Sbanv  travels  p.  239.  quod 
non  yidetur  convenire  cum  iis ,  quae  de 
Joumaris  dicla  funt. 

Deinde  omnino  obfervandum  eft  ,  non 
alia  fcre  animalia  diverforum  generum 
commilla  vitales  edere  fetus  hybrides, 
nifi  prcxima  ,  &  de  cadem  claffe ,  quae 
warietatum  inter  plantas  pene  fimilia, 
paucis,  &  non  profunde  in  fabricam  de- 
icendentibus  notis  difTerunt.  Ita  equus 
ab  afino  vix  magis  differt,  quam  Euro- 
paeus  a  Nigrita,  aut  Patagonicus  gigas 
a  pygmaeo  Troglodyta  ,  lupus  a  cane 
non  magis ,  quam  ab  anglico  pugnace 
molofTo  catella  melitaea  &c.  Non  ignoro 
exemplum  Iumarrorum  excipi,  fed  fa« 
leor,  aegerrime  apuct  mc  hdem  invenire, 
donec  anatomen  hujusmodi  animalis 
habeamus ,  ex  qua  conftet  quatuorne, 
an  unus  ventriculus  in  eo  reperiatur  ? 
an  veficula  fellis  aliqua  ?  an  nulla  ?  &c. 
Sed  animalium  fimilis  generis  partus 
roanifefto  a  caufis  etiam  acciitntalihus 
•liquas,  neque  ferc  minores,  quam  per 
venerem  cum  alio  senere,  differentias  tra- 
H  h  5  hunt 


490  DE    CONCEPTU. 

in  homine  quidem  novem  c   menfibus ,  in 
clephante  duobus  annis.     In  avibus  autetn 

incu- 

hunt,  in  coloribus  fere  ,  aut  in  quarum- 
dam  partium  majori  torofnate  ,  auc  ftri- 
gofitate  pofitas ,  non  in  numero  ,  fmive, 
aut  fabrica  interiori  olfium  ,  vifcerum, 
mufculorum.  Jn  coloribus  res  notiflima 
t&t  etiam  ex  lacobi  ftratagemate  &  ex 
equifonum  experimenti?.  Albi  pavones 
nafcuntur  a  parietibus  albis ,  inter  quos 
parentes  ambulant  e.  n.  c.  Dec.  II. 
ann.  10  obs.  4.  Lacerti  pullos  variis 
pi&os  coloribus  genuerunt  ,  cum  confue* 
viftent  coire  in  leclo  pretiofis  &  dvverfi- 
coloribus  aulaeis  ftrato  ROCHEFORT 
hift.  des  Ues  antill.  p.  149.  Ex  terrore 
alter  gemellorum  aethiops  e.  n.  c.  VoL  I 
vbs.  jj*  confer  Bourguet  Lettre  111,  p.  94*. 
&c.  Manifeftum  ergo  eft ,  levi  quadam 
commotione  ,  qualis  ab  imaginatione 
fieri  poteft  ,  a  matre  in  rllios  eas- 
dem  mutationes  defcendere  pofie,  quae 
a  venere  aliena  fequi  obfervantur:  recle 
adeo  hoc  phaenomenon  a  motu  hoc  vel 
illo  validiori  interpretari  Va/isnerium  1.  c. 
c.  2ia  n.  13.  &  alimento  forte  ad  unam 
partem ,  analogam  matris  ,  facilius,  ad 
alteram  heterogeneam  aegrius  adplicato, 
*Jt     Leewivenbocck    anat.   &    contempL  il. 

P:  73. 
C  Ordine  vero  quodam  hacc  tratfhtio  inftitu- 
enda  eft.  Fetus  utique  femper  vivit, 
recle  hoc  stahlivs,  crefcit  enim. 
Vcruni  in  primordiis  fuis  ita  tener  eft,  ut 
vitalis  cdi>  aut  fupervivere  conatibus  ad 
abortum     neceilariis     nequcat  :     neque 

poffit 


DE  CONCEPTU.  49t 

poffit  calcitrando  aliqucm  fui  fenfum  in 
matre  excitare ,  hac  vero  caufae  funt, 
quare  eo  tempore  nondum  vitalis  haberl 
foleat,  Multo  tamen  eitius,  quam  vulgo 
creditur  ,  movet  artus  :  Die  trigefimo 
fecundo  venette  p,  264.  Sexta  fepti- 
mana  biancki  de  gener.  p.  126.  Mas 
die  trigefimo  ,  femina  quadragefimo 
fecundo  hippc  de  nat.  pueri.  Mas  die 
quadragefimo  ,  tem ina  nonagefimo 
arist,  bift.  anim.  L.  V\\,  c,  3.  riolan. 
p*4oi.  Menfe  fecundo  mauriceau 
p.  92,  Septimana  14.  sciivri  G.  Embryoh 
p.449,  Menfe  quarto  HARVEI  p.  290. 
Eo  ergo  tempore  fetus  manifefto  yivunt. 
Citius  pariter,  quam  credunt ,  vivus  fetus 
abortu  editur:  TrimeftrisL.LEMNIVS, 
la  MOTTE  obf,  202.  204..  valent. 
Tandeft.  caf  25.  Quadrimcftris ,  etiam 
vocalis  L.  BOURGEOIS  L.  2.  p.  72.  & 
alius  apud  REIES:  &  puer  dupla  mole 
fcarabaei  non  major  la  motte  obs.ij2^ 
Inter  quarturo  &  quintum  menfem  1  d. 
obs,  170. 

Vcrum  id  quaeritur,  an  ante  nonum 
xnenfem  fctus  ita  perfe&us  cdatur,  ut 
fupervivere  qucat  ,  &  more  humano 
ali  &  educari.,  In  hoc  termino  labo- 
ratur.  Tempus  certematuritatis  in  omni 
plantaruai  &  animalium  genere  definitum 
cft,  &.  fequitur  fercanimalium  longaevita- 
tcm,  ita  tamen,  ut  varietatem  aliquam,  fcd 
non  maximam,  admittat.  Quare  Quin* 
quemeftres  quidern  fetus  vitalcs,  di&os 
Vale/io  &  Spigelio  c.  20.  &  Everardo  L  c. 
&  in.  opufc»  fcient.  Volt  15.  p.  45-0.  4fu 
aegre  admitto,  Vidc  ex  Montuo^  Car* 
dano  y  Avicenna ,  Schenkium  conpilantem 
p,    5*78,    &  cx    Wdfcbio ,     Scburigium. 

Sex* 


49 


DE    CONCEPTU. 

Sexmeftres  autem  quos  negat  vivere 
Ariftoteles  hift,  Vll-  C  4*  incipiunt  vitales 
cffc,  ut  tanien  rariora  exempla  fint ,  8c 
non  male  parum  iis  tribuat  P.  Zacchias 
L.  X*  ce  i$#  Diemerbroeckius  hiftoriam 
habet  p.  219.  &  alium  fetum  pumilio- 
nem  ,  debilem,  qui  tamen  adoleverit 
Everardus  p.  216%  aliumque  nondum  ad 
fextum  menfem  geftatum  nempe  17^ 
dierum  proprio  libello  defendit  Mollerus. 
Pro  fetu  vitali  17  j\  &  1?  j.dierum  Lipfienfec 
{Amm,  p,  347J  &  pro  alio  177,  dierum 
refpotiderunt  Roftochienfes  apud  P# 
Amman  m  medic.  crit.  p  9-  A^Ww  P-84.. 
Vide  collectionem  partuum  praecocium 
apud  Schurig.  Embryol.  8.  VL  c.  7, 
Schenck  1  ce  Scptimo  vero  menfe 
homines  nou  rariflime  vitallter  pa- 
riuntur  Hippocrates  vrtpt  k^TctfjLn- 
Vov  j  Ariftotelts  de  Gener,  IV.  c.  6.  T?aber 
apud  Hern.  p  ^yj.  F.  Sylvius,  de  qui- 
busdam  familiis,  in  quibus  ait,  omnes 
feptimeftres  nafci ,  la  Motte  obf  68.  69. 
77.  78.  Bredav. 1717.  p.  727.  debiliorcs 
tamen ,  Ariftotele  jam  tefte  L.  Vll,  c.  4. 
&  meatu  aurium  nariumque  minus  per« 
fe&o  Ariftoteles  tb;  &  *b  ^ewer.  tf&itf^' 
LlV.  c.  6.  orcquc  valde  hiante,  plerum- 
que  dcnique  cito  percunt  Hipp.  Zacchias 
L.  X,  c.  57,  Sed  octavo  menfc  vcteres 
quidem  partus  non  credcbant  vitales  efle, 

Ut     HippOC.    lc  C,     &    nrcfl     OKTAfJ.MOV*    & 

<fe  aetate,  etfi  excufct,  &  detorqueat  ienis 
verba  Drelincourtius  de  fetu  oclimeftri 
vhaci;  tum,  in  Graecia  Arifloteles  ,  & 
tfwo  apud  Gellium  L  111.  c.  16.  Recen* 
tiores  omnes  cum  Diocle,  &  Avicemay 
&  ipfo  Ariftotele  de  gener%  L.  IV,  C-  4. 

Ai/S. 


DE  CONCEPTU,  49, 

hift  Vll.  c.  4   fubiin  Aegypto  vitalesedi 
fatctur  confentiunt,&  vitaleserTeo&ime* 
ffres  defendunt  Cardanusjjrelincourt  toto 
tr.  p.  194  &c.  Dolaeus,  Mauriceau  p.  10$^ 
multis  exemplis,    6c  ohf.   itf.  h  Motte 
ohf  70   71,  7*'  75-  ,Sp.  e-  n.  c    VolAV. 
chs.  fit  Ber£*r  p.  487,  etiam  tergcmhios 
Mauric.  obfi+6.  &  magis  vitaleseflefep- 
timeftribus  Bofc».    de  offic,  med.  p,    630. 
Manningham  1.    c.     Mauriceau    p.    soc^ 
ut    tan>en     merito    credamus ,    omnesf 
nono  menfe  praecociores  ,  rninus  in  uni. 
verfum  vitales  eftt  Venette  p.  ?ft  Termi- 
nus    autem  naturalis    novem      perreftis 
menfibus  quidem  continetur  Hohoken  de 
fec.  hum.  p  87.  Dionis  des  accouch.  p.197. 
Ventttt   p.    75.    Dieme*broeck    p.   29/!.  ut 
fint     mulieres,    quae   parcum    ad   diem 
praedicant  Scbeihammer  de  part-  getier*  n. 
17.     Paucis   vero   ante  ,     vel  poft  hunc 
terminum,  fertimanis  natura  ludir.     ita 
jfriftoteks  tempus   pariendi    inter   fepri- 
mum  &  undecim    menfem  includit   hift. 
anim.  L.  VII,  c.  4.  Saepius  vero  aliquan- 
to  poft  novem  menfes  parere  ait  c.  3 .   Sed 
&  brutorum  tempos  aliqua  libertate  eva- 
gatur  Mauriceau  p«  20  2.     Roroani  novi* 
meftres  &decimeftrcs  unice    pro  legitimis 
habuerunt  Geilius  i.  c.  Wpianus  poft  men« 
fem  decimum  natos  habet  pro  illegitimis. 
Jufiiniamis  d\e  282«  natos  inter  legittmos 
admittit.     Senatus  Parifinus  filiolam  ^o4 
die  pro  legitima   admifit ,  pro  illegitima 
alteram  512  die  ecUtam  Venette  p.  yy.   Sc 
refponfum  contra  fetum   309   dierum  ad* 
ducit  P.  Amman  p   176.    Hujusmodi  fe- 
tus  poft  nonum  menfem  editos  grandiores 
nafei  Manninghamus  expertus   eft    p#  51. 

la 


49+  DE   CONCEPTU. 

&la  Motteol>s2i)$.&cl&ufa  fontanella  an» 
nuum  receperunt  Lipfienfes  Amman.  p. 
234  Undecimeftres  perfe&os  autem ,  d uo- 
decimeitres,  aut  feriores^rariifimos  ego  pu- 
to  t  neque  unquam  admittendos ,  nifi  ma- 
nifeftiiTima  ratio  adfit  retardationis  in  a- 
liqua  chronica  matris  aegritudine.  Quales 
fatis  probabiles  hiitorias  de  decimeilri  per- 
fecto  habet  Mauriceau  obs%  120.  &  denuo 
298,  &  la  Motte  ohs.  74.  75.  de  duodeci- 
meftri  Burggrav  apud  Bucknerum  in  mifc^ 
1727.  p.  171.  &  in  Comm*  /W.  1741. 
hebd.  40.  de  fcdecimeftri  Harveius.  Ita 
matris  peculiaris  morbus  aliquid  ad  Pei- 
refcianorum  partuum  tarditatcm  conferre 
potuit  ,  omnes  enim  qnius  matris  funt. 
Nobifcum  Manninghamus  poft  undecimum 
menfem  natos  vix  admittit  p.  51.  &  ne 
decimeftribus  quidem  multum  tribuit  Hom 
bokenus  1.  O  &  quam  facile  fallantur  fe« 
minae,  notum  eft,  cum  menfes  aliquando 
ante  conceptum  emaneant ,  alias  polt 
conceptum  pergant  fluere  Siegmun- 
din  p.  192.  Undecimeftrem  equidem 
Peirefcius  dixit  apud  DeuftnMufpp^  p.  40. 
&  talem  fe  ipfum  facit  /\  sjfonenfisdltlus 
Conciliator  apud  Marc.  Donatum  p.  373. 
Hadrianus  apud  Gellium  pro  undecimeftri 
refcripfit  1.  c.  cui  etiam  Varro  favet  ib.  & 
Qieffenfes  apud  Valentinum  Pandecl.  p^ 
146.  &  Pariftnus  Senaius  in  principis 
Condei  caufa.  Annuos  la  Jt&//«  propofuit 
£>£/.  76.  &  admifcrunt  Ingdfiadienjts  Va+ 
lentin,  novell.  caj  3.  Porro  tredecime-' 
ftrern  tuitus  eft  apud  Plinium  Maiurius,  Sc 
patrem  iuum  eo  menfe  natum  efTe  Qar- 
danus  au&or  eft.  Quatuordecim  men« 
fium  fetum  refert  Peirefcius  &  Akx.  Be~ 
nedifius.      Alium  ,      ied^cim    menfium 

Bar. 


DE  CONCEPTU.  49S 

incubatio  uno  Sc  viginti  d  dlcbus  abfol* 
vitur. 

Faciat )  Primum  hoc  ftamen  ,  quod  pa- 
ter  in  generando  fuppeditat  ,  non  ideo  om- 
nia  viicera  habet ,  verurn  ea  fenfun  admira- 
bili   arte  fub rafcuntur.     (  ita    in  codice) 

Cum    MELfHiSEDECH    THfiVENOTannO 

1661.  Panfiis  quavis  feptimana  conventum 
virorum  dodtorum  in  ;>ed;busfuisinftituiflet> 
quos  humaniflirne  invitabai,  ut  ex  eorum. 

difpu- 

Sartholinus   habet    Cenh  111.  hift.   51.  & 
Har<veius  de  partu  p.  260.  &  ex  ruinore 
Spige/ius  h  c.  Odtodecimmeniium  partum, 
dcntatum  refert  Bianchi  p.  145.  ex  Pan* 
thoto  ,  &  alium  apud  Peirefcinm  legol.c. 
alium  Sennertus  ,     fcd   de  auditu  ,  prax. 
L,  IV.  P.  11»  p.  168.    &   oaodecimeilres, 
atque  vigintimeflres  Monspdienfes  pro  le« 
gitinas    admittunt    Moebio  teite  p.    570, 
Novemdecim   menfium  dentatu^    Marc. 
Donatus  p.374.Vigcfimo  rrenfenatum5V#- 
nertus   habet,    vig^nti  duorum     menfmm 
Bianchi  p.  144.    Opufc*    fcientif.   Xill.  p. 
443.     Viginti  triom,  ex  Peire/cii  obfervz- 
ttone  Deufing.  fet.  Mufftpont.  p.  40  &  colle- 
clionem    partuum  ferotinorum   vide  apud 
Schurig  Embr\olK  S-  IV.  c.  2.  Sed  his   o- 
mnibus,  quantum  video  ,  fides  integrane- 
quit  adhiben. 
d  Etiam  in  fornacibus  Aegyptiis  hic  terminus 
fervatur  Muller  it.  palaeft*  pt  580.    Theve* 
not.  L.  11.  c>  XI.  Lucas    it.  ult.  p.    280. 
Sed  &  araneoli  intra  eosdem  2  \  dies  exclu- 
duntur  ex  ovulo  p.  5.     In  Antillis  tamcn 
infulis  pullorum  exclufio  aliquot  diebusve* 
locius  procedit    du   Tertre   h\ft.   des  1U$ 
ant*  11,  p.  266, 


496  DE  CONCEPTU. 

•lifputationeerudiretur  ,  etiam  swammer- 
damivs  rogatus  adfuit.  Sermo  erat  de 
generatione  animalium,  &  finguli  propriam 
propenebant  fententiam  devifcerum  appofi- 
tione.  noster  civis,  ad  inquirendum  ap- 
tiflirnus  ,  fed  tardus  loqui ,  ultimus  fatus 
cit  ,,  non  ratiociniis  ,  fcd  cxperiendo  rcm 
effe  aggrediendam  ,  atque  le  in  proxima 
conventu  aliqua  propofiturum ,  quae  huc 
facerent.  Ergo  adtulit  bombycem  c  juflit 
quaererent  futuri  papilionis  alas.  Fruftra  co- 
nabantur  omnes  ,  cum  ille  ,  fumma ,  qua 
valebat ,  manus  dexteritate  ,  explicavic 
latentes  alas ,  futurique  papilionis  probofci- 
dem  ,  ut  appareret,  jam  dudum  in  lon- 
gum  diem  naturam  partes  formaffe,  noft- 
ca  extricandas.  Sed  idem  in  homine  obti- 
nere  cmbryo   docet ,  cui  nulla    videntur 

crura 

e  In  cruca  latet  formatus  papilio  Stoammet* 
dam.  Bibl.  nn.  p.  n9-  T    XXXVll.  Sc 

poteft  demta  cute  cxtrahi  1.  c  tum  in 
chryfalide:  &  chryfalis  eft  fafciatus  atque 
larvatus  papillo  idem  hifl*  infeB.  p.  7, 
Reaumur  Mem.  pour  fervir  a  Vhift.  Tom. 
I.  p.  3/?-  Mem.  IX,  Malfigh.  de  bomb. 
p,  26,  Idem  ctiam  in  mufcis  aliisquc  in- 
fe&is  verum  eft  Swammerdam  hift. 
gener^  anim.  p.  3f.  Mutatlonem  vero 
chryfalidis  in  papilionem  Svvammerda- 
tnius  cxhibet  hift.  gen-  inf  T.  Xlll.  C  F. 
bibl.  nat.  p.  389.  &  coram  Thevenotio 
fe  pracftitiflc  tcftatur  h  fl>  gen%  inf  p  21. 
22.  In  Ephcmero  haec  mutatio  ctiam 
magis  fubitanca  cft  REAUMVR 
T,  VI. 


DE  CONCEPTU.  497 

crura  f  cfle ,  manus  nullae  ,  cum  tamen 
habeat  utraque ,  &  incubando  demum  ex- 
tricet  *.    Hoc  nunc  dat   pater ,   fed  unde 

habet  ? 

f  In   porco  ,    qui    videbatur    apes ,     pedes 
contracli  latebant  VALISNERl  C.    17. 
c.  6. 
g  Graviflima  haec  queitio  eit,  phyfica  &  ana* 
tomica,     Quomodo  itruatur  corpus  homi* 
num  &  animalium  ?    An  abanima,    aut 
plaitica  aliqua  potentla?   An  per  epige- 
neiin,  particulis  alimenti  fecundum  aliquas 
mechanicas  legesfeconjun^entibusin  prae- 
fcriptam     fuae    fpeciei    fabricam  ?     Art 
omnia  vifcera,  &  mufculi  ,  &  folidae  relu 
quae  partes  pridem  in  primis  initiis  invi- 
hbilis  embryonis  humani  adfuerint,atque 
fucceffive  dcmum  adpareant ,    ubi  ab  in- 
fiuente  humore  paulatim  dilatata,  molem 
nacla     fuerint    vifibilem  ?    Ari    demum 
femen,  ex  omni  parte  maris  aut  feminae, 
aut    utriusque   defluens  ,    iconem    quali 
haxum  partium  modulo  expreilam  indu- 
at ,   atque  adeo  fimilitudinem   parentum 
internam   in  fabrica,    tum  externam  in 
facie    exprimat  ,     ut    auclor  fentit   lihri 
mm  Ufng  vourov  &  wzpi   vou<rcov  /.  & 
alii,    quos    citat    ARISTOTKLES    de 
gener.  anim*    L.    I.    C.  17.     &r   ipfe   fere 
STAGIRITA  L.  IV.  c    !.   &  SPHAE* 
RUS  apud  LAERTIUM   L.  Vli.  c  I. 
&  pasfim  inter  recentiores  aliqui  arch- 

ANGELUS      p.     lt;6-      COLLINS     p.     C^g. 

540.  &  Itali,  quos  bourguetus  refu- 
tat  &  ipfe  pene  BOURGUETUS,  ubi 
fimilitudinem  parentum  explicat  per 
femen  paternum  quod  fit  extraftum  fpiri- 

„  tuofum 

Tom.F.  P.ll.  Ii  J 


498  DE    CONCEPTU. 

habet  ?  Ex  tefte  certe  fua ,  nullibi  enlm 
praeter  teftem,  viamquca  teftein  urethram, 
animal  adparet. 

2.  Mare 

tuofum  totius  corporis  paterni  L.  IV. 
p.  154^  Sed  evolutionum  theoria  fere 
ubique  obtinet  a  Snvammerdamio  prodr. 
p.  22.  hijl.gener.inf.y.\i.  43.  &  Malpighio 
propofita^y?^.  p.  82,  Eamdem  Malebran- 
chius ,  Peyerus  in  merycol.  p.  51.  Brendel 
in  obs.  anat+  Berger  p.  462.  Valisneri 
dellagener.  C.  Xlll.  n.  7.  c.  XIV.  XV. 
Bourguet.  Lettr.  IV,  fur  la  generat.  & 
alii  defendunt,  iique  plerique  in  ovo  qui* 
dem  germen  ,  five  machinulam  huma- 
nam  perfeclam  docent  includi  Snuam- 
merdam  prodr.  p.  21.  hift.  gener.  inf. 
p.  46.  Berger  p.  463.  nempe  cicatricu» 
lam  Malpighius  poflh.  p.  8i4  Harvei 
p.  174.  Neque  pauci  eorum  in  ovario 
Evae  omnia  hominum  corpora  formata  & 
conplicata  creata  efle  ajunt ,  quae  fenfim 
ab  alimentario  humorediftendantur,donec 
in  animalium  formam  molemque  incre- 
fcant  Swammerdam  \.c.  Vafisneri  c.xvi. 
&C  Peyer  1.  c. 

Alii  paulum  diverfi  ,  una  quidemcre- 
ata  efle  corpora  animalia  ,  fub  initio 
mundi,  fenfim  vcro  demum  evolvi,  quando 
in  proprium  &  faventem  locum  incidunt» 
in  quo  ali  poflint  ,  neque  in  ovaiLo 
primae  matris  ,  fed  ubique  in  orbe  terra* 
rum  difperfa  latere  perrault  mecan, 
des  anim.  p.  48  2%  &  in  Anc.  Mem.  de 
VAcad.  I.  p.  279.  donec  longa  dies  labor- 
que  mutabilis  acvi  explicet  conplicara 
organa.     Eadcm  fententia  eft  h.  fabri 

dt 


DE    CONCEPTU.  499 

deplant.  prop.qti.  de  gener*  hom.  Prop.  762 
&C  &  Sturmii  in  Phys.  ecleB.  T.  11.  8c 
Lentilii  e.  n.  c.  Dec.  111.  ann.  2.obs.wjt 
/chol. 

Alii    denique   unice  in  vermiculo  hominem 
praeexiitere  volunt  ,  inter  quos  Praeceptor 
eft ,  qui  omnes  in  eo  conveniunt ,  ut  fa- 
bricam  totius  corporis  in  embryone  pri- 
migenio  delineatam  ftatuant ,    quam  de- 
inum  calor,  &  reforbtus  humor,  expan« 
dat     Addunt ,  eas   ipfas  partes ,  quae  in 
quibusdam  animalibus  regenerari  videntur, 
fere  paratas  adfuifle  ,  atque   unice  dilata» 
tas  fuifle  ,  ut  de  lacertarum  cauda   per- 
rault  dt  la  gener.  p.  511.   cancrorum- 
que    chelis  bourguet     L.  3.   p.  126. 
Pro  hac  fententia  maxime  adduci  folent 
plantarum  delineationes  in  femine,  v.g.  fa- 
bae ,  aut  radice ,  ut  in  Tulipa,  Colchicof 
bulbo  narcifli  ,  tritici  tubulo   du  hamel 
p.i67#;tum  dentes  fecundo  fubnaturi  Ancm 
Mem.  de  VAcad.  11.  p.  8.  &  velut  inthe- 
fauro  ad  futuros  ufus  repofiti ;    deinde  in* 
feclorum  illae  metamorphofes ,    per  quas 
manifeftum  cft,  animal  integrum  fub  alie- 
niflima    forma ,     &    diutiflime  quidem 
reaumur  11.  p.  30.  latere  pofle, donec 
fuotempore,   accedente    velociori  cordis 
motu  dilatatisque  vafculis,  occulti  &  invi- 
fibilis  animalis    latens  fabrica    in   apri- 
cum  prodeat.     In  ovo    tefludinis  animal 
delineatum  oftendit  duverney   Anciens 
Memoires  I,  p.  345.    Culicis  evolutionem 
HOOKE  microgr.  p.  187, 

Verum  ,  etfi  cum  hac  theoria  educatug 

fuerim ,  cogor  tamen  eam  deferere,  neque 

enim  video  cum  phaenomenis  pofle  conci- 

liari.     Non  quidem  argumenta   hart* 

I i  %  sofi» 


joo  DE  CONCEPTU. 

soekeri  placent ,  fumta  ab  inimaguias 
bili  parvitate  primorum  in  Eva  ftaminum, 
iatis  gnarus  &  falfum  eum  calculum  po- 
fuifle ,  cum  niale  eandem  in  fingulis  gene- 
rationibus  rationem  ovi  prioris  ad  ftamen 
pofuerit  contentum  ,  quae  hominis  adulti 
eft  ad  ovnlum,  &  denique  imaginationem 
proportionibus  definiendis  ineptiffimam 
effe.  Neque  moveor  ratione  a  nupero 
egregio  fcriptore  prolata  <von  der  Natur 
i).  580.  „  non  alia  praeter  denfiffima  cor- 
pora  efTe,quae  in  magna  ratione  dilatentur, 
&  dilatata  adtenuari  atque  debilitari,  cum 
in  animalibus  perfe&um  ,  nempe  fumme 
dilatatum,  flamen  primordiali  illo  pene 
infinite  durius  fit.  Ad  hanc  enim  obje« 
dlionem  refpondetur  ex  theoria  boer- 
kaaviana  incrementi  CCCCLXXVJ. 
not.  a,  Neque  moveor  raollitie  ftaminum, 
apud  tauvryum  o ppofita ,  quae  non 
poffint  inmutabilia  poni  in  tanta  mollitie 
p.  6.  ipfa  enim  parvitas  ad  perpetuitatem 
facere  poteft. 

Verum  ecce  rationes  meas.  In  plantis, 
fed  perinde  in  animalibus  manifeftum  eft, 
£bras  (fed  animalis  folida  nulla  funt  prae- 
ter  fibras)  ex  liquido  generari.  In  arbo* 
ribus  fuccm  humectns  abit  in  cellulofam 
lanuginem ,  haec  exficcata  in  fila*  Pulpa 
pomorum  ,  farina  triticorum  &c.  merns 
effufus  &  coaclus  fuccus  eft.  In  animali- 
bus  manifeftum  eft ,  per  morbos,  infinitis 
locis  ex  glutinofo  liquido  cellulofain  per« 
feclam  generari,  in  adhaefionibus  vifce- 
rum,  &  fibras  validiffimas  in  oflium  arti- 
culationibus  fecundis  five  analogis.  Porro 
non  cerebrum  folumMAiTttEiEANp.168» 
fed  dentes  ex  fluido  perfefto  mucofo  nafci 

nctum 


DE  CONCEPTU.        50* 

notum  eft,  absque  iibris  primigenjis,cum 
tamen  inter  partes  corporis  humani  duns- 
fimae  fint.  Denique  cellulofa  fabrica  , 
quae  corporis  parcem  majorem  conftituit 
CGCI.  manifefto  ex  folo  liquore  conpin- 
gitur  CCCCXXVl.  c.  Demde  certum 
eft,  partes  nonnullas,  quae  fuerunt  in  fetu, 
perire  &  deftrui ,  ut  in  papilione  afperae 
arteriae  erucae  reaumur  I,  p.  613.  & 
novas  fuccedere  abje&is  prioribus ;  ita 
ventriculus  &  inteftina  in  chryfalide  novis 
fubnatis  inteilinis  a  ventriculo  reparantur 
ib.  p.  370  caudaeque  &  branchiae  pereunt 
ranis  noilris  iub  folftitium  harvei  p.n8. 
bradley  Pbilos.  acconnt  p«  105.  (  fu- 
rinamenfibus  fubnafcuntur  seba  1.  T.78. 
B.  n.  c.  Cent.W.  obs.  171.  &c. )  pulrno- 
nes  vero  prodeunt  seba  T.  CX.  £  4.  5. 
argumento  ,  non  talem  ,  quales  iumus  , 
hominem  ,  neque  easdem  ,  quae  nobis, 
in  primordiis  partes  fuiffe,  &  maximi  mo- 
menti  mutationes  in  animalibus  fuperilla 
primordialia  flamina  accidere.  Hujusmo* 
di  objedtiones  contra  peyerum  etiam 
srunnerus  propofuit.  Sed  etiam  re* 
generationes  chelarum  ,  caudarumque  la- 
certorum  plus  in  receflu  habent,  Illae 
quidem  rudem  molem ,  fed  tamen  fatente 
Cl.  perrault  p#  508.  Ibevenot  anc+ 
mem+ 11.  p.  6.  cartilagines  habent  tectas 
cute.  Hae  organicae  ,  mufculis,  vafis  , 
nervis  inftruclae,  certifnme  tamen  fimilli* 
mae  reparantur,  accurate  obfervante  CI, 
Reaumur  Metn.  de  T  Acad*  1712.  p.  297, 
lente  quideca  &  poft  folidum  menfem  & 
ultra  p.  306.  fed  ubicunque  fregeris  ,  & 
in  qualibet  articulatione  p.  301.  facillime 
tamen  in  qu.artaarticulationep.30c.30z. 
I  i  3  ubi 


SQz  DE  CONCEPTU, 

ubi  maximum  fra&ionis  periculum  efli 
Ubique  vero  nihilo  neque  minor,  neque 
major  ,  quam  prius  fuerat  ,  ex  carneieni 
fim  edufta,  &  organicam  induente  figuram 
chela  redit  f.  3.  4.  5.  6.  7.  8.  Ita  &  pe- 
des  cancrorum  p.  306  &  (ola  forcipis  aU 
tera  medietas  ib.  &  cornu,  &  brachia  qui- 
bus  cibum  iibi  cancer  miniftrat  p.  307. 
pariter  &  perfedle  reparantur. 

Porro  ipfae  nobiliflimacpartescorporis 
non  tales,  quales  nobis  funt ,  in  primis 
ftaminibus  effe,  manireftum  reddit  cor 
fetus,  quod  ab  initio  curvus  fimplex 
canalis  cft  Malp,  de  oz\  incub,  f.  17^  18. 
19,  20:  n.  21.  2*.  if.  Is  hora  vigefima 
o6fcava  varicofus  apparet  Lanci/iur  de  corde 
p.  40.  contorquetur  in  unum  f.  26.  fed 
fpiralem  ducT:um,porroque  in  quatuor  bullas 
hora  quinquagenma,  ut  Maitreiean  p,  fi^ 
tunc  in  duas  vcficulas  Malp.  de  ov.  incuk. 
f.  29.  30.  de  forrn.  fet.  t,  1  f .  1  6.  1  7. 
Lancis  p.  42.  dcnique  die  quinto  veficda 
dextra  ad  finiftram  accedere  incipit,  8c 
utraque  ad  bafin  cordis  Maitreiean  p.  t2f, 
dle  vero  feptimo  conjungitur  utraque 
Lancifius  p.  43.  6c  nafcitur  cor  bivenrre 
Malp  deform.  f.  ao.  cui  veficulae  dic 
fexto,  in  ovo  incubato,  fibrae  rubrac 
adnafcuntur  Uarvti  p.  6j,  Barfc  W/tf/j. 
p,  47,  Malpigbius  autem  poft  triduum 
carnem  ccvdis  vidit  </e  incub^  p,  7.  Haec- 
ceque  mutatio  etiam  majoris  momenti 
videtur,,  cum  per  omnium  fcriptorum 
confentientes  figuras  &  defcriptiones ,  in 
his  pulli  primordiis  ,  fanguis,  per  con* 
ttnuum  canalema  dextra  aure  &  cordts 
dextro  thalamo  in  finiftrum  cor  veniat, 
nufto  ha&enus  pulmonum  vcftigio,  quos 

tardi- 


DE  CONCEPTU.         503 

tardius  oportct  ftibnaici  :  vid  Malpigh. 
de  form.  fet.  de  incub.  p,  6.  Maitrei  p. 
1 22,  Porro  adco  non  noftri  fimilis  cft 
cmbryo,  ut  vifcera  omnia  extra  corpus 
gerac  nuda  tegumentis,nullis  tunc  coft,is, 
nulio  cranio,  neque  abdominis  mufculis 
velata  Malpigh.  de  ov.  incub.  f  36.  38. 
de  form.  fet%  f.  17,  18  Ita  in  tertio 
Harveii  ftadio  fe  habent  p.  182.  die 
iexto  p.  62.  deinde  primo  cor  Harvei 
p.  i  8$,ante  diem  decimum  Langley  p.147. 
polt.  diem  feptimum  Harv  ex  ziMalpigh. 
de  inc,  p  8.  Lancijius  p.  44.  tunc  jecur 
Harvei  \.  c.  &  cerebrum  id.  ex.  21. 
(cui  caro  die  fexto  fupertenditur  Malpigh* 
de  form.  fet.  p#  S.)  in  corpus  recipitur  , 
ut  14  die  adhuc  inteftina  de  pulli  cor- 
pore  propendeant  Harvei  p.  67,  Schrader 
p,  179.  fendm  deln  in  ventrem  retra- 
hantur  Lancis  p.  44,  Harvei  p.  234. 
Malpigh.  de  incub^  Lc  2.  &c.  (qui  tamert 
ctiam  dccimo  die  ventriculum  &  inte* 
ftina  in  ventrem  recepta  vidit  de  form. 
p.  ro,)  non  in  pullo  folurn,  qui  a  partu 
viteilum  cum  abdomine  circumfert 
Harvei  p.  6o.fed  in  vxtulo  Deswig  1.  c.ia 
dama  Harv-  p  234,0*.  tfo.&ipfohorninej 
Unde  retenta  ex  vitio  aliquo  fabrica  pri- 
ftina^non  rari  tetus  funt,in  quibus  vifcera 
nuda  adparent  deficientibus  abdomi- 
nis  involucris  ,  ut  ipfe  vidi,  &  Horft. 
poft.  Dwatum  L,  Vllc  3.  Panarolus 
Pentec.  II  obf.  1.  Elsholz,  111  progr.  Zod. 
Gdl.  111.  p.  28.  Hildanus  obf.  6c,  Cent. 
VI.  A,  Hafn.I,  ni  io.&  in  e,n  c.  Dec. 
h  ann.  6.  7.  obf.  232,  Dec.  11.  ann.  IX. 
•^.  98.  Ftf/.  1.  *££  136.  C*w/><>r  T,  61. 
Stalpart  van  der  ffiel  Cent.  11.  ofc/  ^j. 
I  i  4  #rw/. 


504  DE  CONCEPTU. 

Bresl,  17 1 1,  M.  JuU  17*4.  M,  /frm 
Mekren  obf  c  6  Comm  Nor€  1737. 
/?e^  io.  41,  42.  T.  i  t.  1.  E  N.  C, 
W.  VI,  obf  »o.  Buchner  17^9.  p,  jij*,. 
•J//  Teichmeyer  med  for.  p  87 ,  Gw».  de 
Z,ett<?r  </'•*<*/  F<s>/  XXXVl  Non  ignoro 
Cl.  Maitreiean  negare  hanc  cordis  nudita- 
tem  p.  10.  116.  117.  i8y.  ad  diem 
usque  decin  um  o&avum,  quo  in  pedtus 
recipluntur  p  25-3  fuftecerit  autem,etiam 
ipfo  fatente,  inteftina  extra  abdomen 
cfie, 

Ultimo  omne  fere  erTugium  auferunt 
cxperimenta  in  plantisSc  animalibusfa&a. 
Arborum  quidera  quaecunque  particula 
plantata  totam  curo  infinitis  floribus, 
frudHbus,  foliisque  arborem  repraefentat, 
&  tamen  in  co  ran  o  nihil  fuit,  praetcr 
flftulas ,  &  cellulofam  fabricam >  qua 
flftulae  farciuntur  ,  idemque  ramus,  qui 
nunc  floret  ,  fi  inverfo  lcco  plantatus 
fuiflet,  p;  ri  facilitate,  abiifFrt  in  radices, 
a  foliis  floribusve  diverfiiTimas,  Hacc 
itotiifima  funt.  Sed  id  novum  eft  ,  po- 
lypum  aquaticum,  ignobile  animal,  aut 
fponte  deponere  brachia  juvenefcentia, 
qucd  vidcrat  anonymus  Anglus  in  Thilt 
trans.  n,  2B& abrigd.vol.V.  P,ll.  p#  2S8. 
feqq.  aut  diseiflum  &  difcifforum  parti- 
culas,  &  demum  animalis  mcdietates 
fecundum  longitudinem  feparatas  Reaw 
mur\>.\N.  reftituere  perfc&umanima], 
quorum  fin^ulum  poft  paucas,7,8ve  horas, 
aut  ccrte  viginti  quatuor  Reaumur  p,  LV. 
venabitur,  &  fumet  cibum  i  deinde  di- 
fciflas  particuias  fibi  adphcatas  iterum  (o- 
lidefcere  m  integrum  animal,  etiam  in- 
verfo  modo  coaptatas  DJCnmlley  inven- 

tor 


DE   CONCEPTl),  s°S 

tor  eft  miri  phaenomeni,quod  cafu  potlus 
quam  de  induftria  repcrit  Reaumur  p. 
£,111,  &  in  Fhil.  trans  n.  466,  &  apud 
Baker  of  microfc.  Deinde  JuJJleu  ib  irt 
alia  fpecie  polypi  &  Reaumur  in  P^e/, 
ad  VI  tomum  hijl.  inf  &  in  tribus  poly- 
porum  fpeciebus  t  d,  p.  LVlI.  &  in  aliis 
animalibus  pXlVtum  Lyonnet  zp.Reaumur 
y.LVlMortimer  in  add.  ad  VhilTr.VoU 
XLlll  eadem  viderunt.Eamdena  nunc  conftat 
proprictatern  efTe  magnae  illiusclaflis  ftella- 
rum  &  urticarum,  neque  paucorum  inter 
animalia  aquaticaR^«w»r  1,  c  p.LXiil  ex 
pifcatorum  &  accuratiori  D.  Guettzrd  6c 
Gerard  de  Villars  obfervatione  p.LX.  LXL 
LXIU,  &  IuJJieui  Baker  p,  9  9,  5c  eam  in 
vcrraibus  aquaticis  a  P,  Maioleni  repertis 
Reaumnr  p.LVll  &  Bonneto  tefte  ib  p.  LVl. 
&Reaumurio  ipfo  p.  LVHL&  terreftribus 
demum  lumbricis  I D.  p  LXlV  atque 
fcolopendrisp  L1X.&  quibusdarn  hirudini- 
bus  p.LVllldominari,  In  his  ommbusquod 
crus  tuit,  id  nunc  in  caput,  os,  ven- 
triculum  >  totumque  corpus  infecTi 
fingitur  ,  uti  ramus  arboris  planram 
totam  reparat.  In  fcolopcndris  vero  or« 
ganica  paritcr  fabrica,  &  aculeus  rcna- 
fcitur,  quo  pracdam  confodiunt  Reaumur 
p.  LlX.  &  in  lumbricis  caput  in  parte 
poiteriori  gencratur,  partesque  generatio- 
nis,  capiti  in  hoc  animale  proximac  p. 
LXlVr  Difficillimum  nunc  mihi  videtur 
di&u,  quod  tamen  neccfTe  eft  dici  ab 
cvolutionis  fautoribus,  quomodo  in  fyfte* 
mate  primordialium  8c  conftantium  fabri- 
carum,  pater  polypus  fuerit  feries  conncxa 
diverforum  animalium,  quae  omnia  con- 
junfta  quafi  articulatini,  in  unum  animal 
I i  f  con* 


jo6  DE  CONCEPTU. 

confluanc,  una  moveantur,  uns  ventri* 
culo  alantur,  una  voiuntate  gubernentur,8c 
eadem  tamea  animaliaaut  lponte  aut  per 
vulnus,    fecedant  feparata   in  fuae  fpon-. 
tis     animalia  ,     absque    excuffis     invo* 
lucris  ,    absque     depolita     parte  ,      qua 
1     primordiali     polypo     cohaererent  ,      Sc 
utio  verbo   quomodo,    quae   mane    tale«. 
olae  fpinae  ,  ventriculi ,    capitis  fuerunt, 
ea  a  meridie  in  vera  capita   &  integros 
ventriculos     abeant.       Admiratio     vero 
inajor  eft  ,    fi  etiarn  fecundum  longitudi» 
nem  diifectos  poiypos   confolidari  ,  atque 
in  animalis  integri  fabricam  redire  obier- 
ves  apud  MORTIMERUM  p.  IX.  RE- 
AUMUR.    Denuo  augetur  miraculum  in 
REAUMURIi  experimentis ,  in  vermi- 
bus  cerreltribus  captis,  quorum  pars  poite- 
rior  non  ventriculurn  folum  &  caput,  fed 
partes  genicales    reproduxit,  ut  fupra  di«« 
fturn  eit.       Nulla  hic  fpes   explicationis*; 
nifi  concsdas   rlbras  polypi  infinite  con- 
ilantes  ,    quocunque  modo  diffedlas ,  ite- 
rum  fe  adtraherc,   inque  animal  configu- 
rare  pofle,   cujus  nulla  in  his  fibris  fimili^ 
tudo  fuerat.     Taeniae  humanae  huc  per< 
tinere  videntur 

Quare  mihi  quidem  videtur  ha&enus 
probabile  ,  animalium  parces  fucceffive, 
ex  fluido ,  fecundum  certas  leges  gene-i 
Tari,  ut  Arijioteles  docuit  de  gener.  anim. 
L.  11.  c.  4.  Har<vei  de  gener*  p.  isz. 
Hartman  E.  v4  c.  Dee/\\\.  ann.  g.  lOJ 
&  nuper  auclor  fcripci  <von  der  natur 
n.88j.  &  Cl.  Noortwyck,  &  Cl.  Ludjvig 
in  propriis  thefibus.  Leges  autem  iftas 
minime  deflnimus :  a  ferrnentacione 
tamen  omni  longiflime  credimus  abefle, 

quae 


DE  CONCEPTIT.         507 

quae  &  nimis  fubita ,  &  nimis,  in  tan- 
ta  teneritate  violenta,  nihilque  orga* 
nici  paritura  fit  VALISNERI 
c.  XV. 

Ergo ,  fi  quidem  vermiculum  pro  pri- 
mordio  hominis  admittere  videtur  ,  vafe 
forte  aliqua  luis  percurfa  liquidis  in  ver«* 
miculo  fuerunt ,  quae  ieniim  conplicata, 
fubnafcente  ex  denfato  erTufb  liquido 
fpatiorum  celluloforum  cellulofa  tela,  in 
cor,  arterias  ,  vifcera,  mufculos  contra- 
huntur.  Venae  &  arteriae  funt  fundamen- 
ta  corporis  harvei   p.  64. 

Plaflicarum  idearum  etiam  non  pauci, 
neque  exigui  patroni  funt.  In  animaii* 
bus  quidem  animaoi  corpus  fuum  fibi 
ftruere  galenus  difertiffime  docuit  de 
form.fetu  ,  &  Tbemi/iius  ,  &  y.  C»  Scali- 
ger,  &  Bohnius  de  offic  medm  p.  622.  & 
nuper  pro  re  certifiima  tota  Stablii  Sefta, 
docuit.  Modtfkatioaem  etiam  partiurrt 
regeneratarum  quadarn  omnino  modo 
animae  tribuebat  Perrault  de  la  gener; 
p.  512.  Verum,  cum  alii  viderent  vege* 
tabilia  multis  ,  &  valde  eflentialibus 
notis  cum  animalibus  convenire,  nort 
animas,  in  plantis  vix:  credibi- 
les  ,  fed  entia  peculiaria  fabricandis 
corporibus  organicis  praefecerunti  \tx 
Harvei  (fi  re&e  intelligo  )  p.  45-  Cud- 
nvortbus  %  8z  Greiv  in  facra  cofmoU  & 
Rai  fynopf.  quadrup.  p.  34.  Haec  etiarrt 
fententia  placuit  Collinfio  p.  620.  Wepfero 
£.  n.  c.  Dec.  I.  ann.  3.  obs.izc).  Drakio 
L.  I.  C.  24.  Venette,  &  Nigrifoh  qui 
hanc  animam  lucem  feminalem  ideatam 
vocat  p.  337,  338.  [quae  in  ovo  fetum 

deli- 


5®3         DE    CONCEPTU. 

delineat.  Ipfe  clenique  Redus  infecla  gal- 
laram  ab  anima  arborum  vegetabili  ftrui 
credidit  de gli  infetti  p.  88* 

Adducunt  fere  priores,  Stahliani  maxi- 
me  ,  naevos  ab  imaK,inatione  materna 
stahl  P'492.  fimilitudinem  parentum, 
crrorcs ,  monfba  ,  manifefta,  ut  credunt, 
argumenta  &  ftrui  fttus  ,  &  ab  ente  finito 
iirui,  &  in  ftruendo  mutari  pofte.  Verum 
ante  me  Valisnerius  ornate  d^monftravit, 
nimis  artificiofam  eife  fabricam  anima- 
lium  ,  quam  quae  poffit  ab  anima  inper- 
fecta,  faepeftulta,  iemper  ignara  &  in- 
fcia  ftrui  c,  XV.  n.  9.  atque  NlGRI- 
SOLiO  reponi  poteft,  quando  praede- 
line;:ta  ftamina  dicit  efle  ,  &  animam 
tantum  fecundum  divinam  delineationem 
ftruere  p.  342  id  omne  quod  contraevo- 
lutiones  dictum  eft  Sed  etiam  Lockiana 
demonftratio  huic  theoriae  repugnat  ,  ex 
qua  conftat  omnes  ideas ,  adeoqueomnem 
peritiam  nobis  per  fenfus  advenire  ,  nul- 
lam  adeo  animae  pulli  gallinacei  fui  cor- 
poris  ftruendi  ,  nullam  animae  fetus 
humani  fabricandi  corporis  humani  facuU 
tatem  efth  pofte.  Non  ignoro  Ksyov  & 
KoyuriJ.QV,  voces ,  quae  intelle&um  abs- 
que  perceptione  rei  intellectae  ,  volunta- 
tem  absque  notitia  ponunt  ejus ,  quod 
volumus.  Deinde  plurimum  contra 
animae  vim  ftruclricem  faciunt  exempla 
plantarum,  q-jarum  fmgulae  partes  fingu- 
lam  arborem  reparant  ,  adeoque  in  una 
arbore  infinitas  animas  poni  necefle  foret, 
quoJ  validum  argumentum  ,  acutisfime, 
ut  (olet  ,  urfit  ///.  IVerlhofui  noiter  caw 
tet-   de  febrib.    p.   78.     De  naevis   vide 

not. 


DE  CONCEPTU;         509 

2.  Mare  )  Exftin&io  g*  vividi  genitalis 
humoris.  Singularia  experinienta  in  hanc 
rem  capta  funt.  Teftium  ablatio  hoc  dc- 
monftrat.  Crudelitas  hominum  ingeniofa 
cft:  docuit  fpadones  facere,qaibus  foli  teftes 
contunduntur  ,  ut  fe»:ernere  dcfinant.  Pe« 
n.em  habent,  &  proftatas,  &  unice  defunt 
animalcula ,  fed  ttcriks  funt  ***. 

not.  cc,  &  interim  accipe  ,  mhilo  rariores 
in  plantis  naevos  effe  ,  &  monflra  ,  Sc 
bicipitia  ftamina  ,  &  petala  ex  ilamini- 
bus,  ex  nedtariis  mukiplicata ,  ubi  mani* 
feftisfimae  degenerationes ,  fimiles  illis, 
quae  noflris  fetubus  accidunt  ,  absque 
fufpicione,  nifi  fallor,  aberrantis  animae, 
per  fola  hortulanoium  mangonia  procu- 
rantur. 

Modulorum  denique  theoria  inexplica- 
"bilis  eft.  Nam  modulorum  icones  reci- 
pit  cera,  fed  congruens  &  aequalis  modu- 
lo :  quid  antem  ad  corpus  virile  guttula 
ferrinis?  &  quaenam  liquidi  confuh'  in- 
organici  cum  perfeclisfimafabrica  corporis 
limilitudo  ?  Tum  reclc  Ariftoles  „  etiam 
a  mancis  integros  generari  bifl.  animm 
L.Vll.  c.  6. 

g*  Inde  fterilitas  a  gonorrhoeis  DCLT.  neque 
tamen  perpetua  ,  nam  etiam  a  lue  cum 
reliqua  valetudine  fana  animalia  reparan- 
tur.  Huc  forte  pertinent  frigiditates  ho- 
minum  optimi  habitus,  pafTim  obfervatae 
E.  N.  C.   Dec  111.  ann.W,  obs.  32. 

g**  DCLl.  Verum  in  viris  multae  aliae  cau- 
fae  huc  nertment,  omnia  nempe  vitia, 
quae  feminis  boni  validam  ejeclionem  ex 
urethra  inpediunt:  ut  fcirrhi  proftatae,ca« 

rim- 


5io         DE   CONCEPTU. 

Femina )  Quando  vel  ova  fcona  defunf* 
vel  ovaria  fcirrho  vitiantur  ,  vulgatiffiroo  k 
inaloi  nihil  enim  frequentius  eft  in  fteri- 
Jium  feminarum  cadaveribus,  quam  fcirrho- 
fam  in  ovario  duritiem ,  aut  hydatides  re- 
perire.  Poflunt  etiam  cvaria  «  ablata  eflc, 
quod  fit  in  porcabus;  his  enimexfeftis  ova- 
riis  nullus  unquam  partus  fequitur  ,  licet 
venerem  paffoe  fuerunt.  Porro  inter  caufas 
obftruttionis  eft  tubarum  k  Fallopianarum 
cbftruftio.  Iterum  uterus  poteft  nimis  fic- 
cus  efle,  aut  nimis  fervido  perfundi  fangui- 
ne  ,  aut  poteft  mala  in  fundo  uteri  difpofi- 
tio  adefle  l ,  quae  intercedit ,  ne  placenta 
ibi  adfigi ,  aut  uterus  expandi  poflit  ,  fre- 
quens  etiam  malum,  centies  vifum  har- 

VEIO. 

runculae  five  cicatrices  circa  verumonta* 
num  DCLlV.defe&us  aliquis  in  ereclione 
&c. 

h  Ut  ex  Morgagno  citavi ,  &  ipfe  reperio,  ni- 
hil  fteatomatibus ,  &  hydatibus  ovarii  fre- 
quentius  efle. 

5  DCLXVM. 

k  DCLXVllL  Ruyfch  obs.2^. 

1  Qualis  frequenthTime  poft  abortus  fupereft. 
novorum  caufa  abortuum.  Sed  &  fcirrhi 
in  utero  fterilium  vulgo  reperiuntur  Rous* 
fet  de  partu  caes  c.  3.  HtUanus  Cent.X. 
Gbs.6$.66.  Hipp*  vrzpt  ywctiK'  $•  Et 
fola  obefitas  fterilitatem  facit  apud  HiHo- 
cratem  ,  Panarolum ,  Schurig.  Jyllep/ioh  p0 
173.  hGehema.h  alios.  Sterilitas  plerunu 
que  eft  a  feminarum  vitio  Manningbam  p„ 
4-7-  du&or  tr.  de  V  impuitfance  Paris.1611. 
II.  p.  46. 


DE  CONCEPTU.  511 

VEio.  Praeclare  hipfocrates  m  „  mu- 
lierem  non  concipere  ,  vel  quia  uteri  rheu- 
matismo  laborat ,  (jLVKrvipiffJG)  aut  mucofo 
tfuxu  ,  qui  pcr  purgarma  n  tdicarrenta  for- 
tiflima  fanari  poteft:  .Fumdem  eventum  poft 
diuturnum  fluorem  album  faepe  vidi  ?  & 
fanitatem  diaeta  exficcante  ,  rryrrha ,  rheo, 
aut  tamarindisreflitui  ,  uti  egregie  char- 
letonvs  rronet.  Ita  enim  ficcatae  coty- 
ledones  melius  conprehendunt,  quam  prius, 
in  nimls  lubrico  utero.  Si  a  fcirrho  uteri 
malum  fuerit,  laxantia  adjuvant,  &  bal- 
neorum  ufus. 

Utrisque  )  In  Gallia  illuftris  cafus  ■  con- 
tigit»  Princeps  (I.  G.  nobilis )  erat  ,  qui 
diu  cum  optima  uxore  in  fterili  conjuojo 
vixerat.  Ultimo  ex  judicio  fuprcmae  cu- 
riae  conjugium  folutum  eft.  Eodem  confi- 
liocapto  maritus  in  viduum  thorum  aliam 
uxorem  ducit  :  &  vidua  nupin  alteri :  & 
ille  filios ,  haec  prolem  pariter  ex  fecundo 
conjugiotulit.-  Adparet  fecunditatem  etiam 
a  mutua  quadam  relatione  pendere  pofle, 
absque  ullo  abfoluto  vitio  ,  aut  viri  ,  aut 
feminae.  In  brutis  animalibus  cbfervatio 
frequentior  eit ,  &  faepe  accidit,  ut  genero- 
iiffimi  caballi  equas  minime  inpraegnent, 
quae  ab  aliis  admiflariis  facile  concipiunt. 

3.  M&- 

411  wm  yvvetiKUuv  tt*  de  menfibus  pituitofis. 

11  Exempla  paffim  reperio  ,  fed  ,  fateor,  fere 
ad  defe&um  veri  amoris  refero.  Habet 
Arijloteles  L.  VU.  c.  6.  la  Motte  L.  111. 
C.  4.  Manningham  p.  48.  E.  N.  C.  Ctnt* 
10.  ois.  67. 


5i2  DE  CONCEPTU. 

3.  ^^n////^J  Jtaineptifiimus  homo  pa- 
racblsus  o  adfirmavit,puerum  nafcipofle, 
cumque  a  peccato  originali  liberum  ,  tenero 
quidem  corpore,  fed  excdfa  mente  ,  om- 
nium  fcientiarum  peritum,  &  arcanorum  , 
atque  ali  pofle  quinteflentia  panis*  Somnia 
mera  funt ,  neque  enim  ullum  adeo  abje- 
ftum  animal  erf,  quod  a  folo  mare  generari 
queat,  aut  planta  ulla. 

4.  Femina)  Confirmant  quidem  publicls 
judicum  p  teftirroniis  ,  id  fieri  pofle  &  ac- 
cidifle,  ut  feminae  vel  abfente  marito,  vel 
eo  mortuo  conceperint ,  absque  adulterio, 
ex  luxuriofis  infomniis  &  vivida  imagina- 
tionc.  Verum  tunc  credam  ,  quando  uni- 
cum  exemplum  in  rerum  natura  mihi  de- 
xnonflrabitur  feminae  ,  quae  absque  mare, 
ex  ovo  fetum  genuerit.  Video  mulieres 
fuiflc ,  fatis  aftutas ,  ut  perfuaderent  crcdu- 
lis,  a  Marte  fe  inpraegnatas  fuifle  :  alias, 
quae  cum  veretro  ex  foco  prominente  con- 
fueviflent,  atque  peperiflent ,  ut  de  The* 
feo  narrat   plvtarchvs.     Verum  in  re- 

rum 

O  Conf.Marc»  Don*  p.  466»  Tranci  /k/yr. 'p4 
354.  ex  femine  nempe  virili ,  in  phiala , 
calore  fimi  equini  cohobato  ,  pofle  edu- 
cari  homuncionem. 

p  Praecsptor  tangit  refponfum  Senatus  Gratia- 
nopoiitani  ,  quo  partus,  ex  abfer  te  ratre 
per  imaginationem  conceptus  ,  legitimus 
pronunciatus  eft  Sed  hiftoria  tota  iuf  e&a 
eft  Barthol.  hifi.  Cent.  VI.  p.  298.  Sc  falfa 
AB.  Hafn.  Vol.  V.  ohs.  84.  p.  20 zm  Gui 
Patin  in  epift  Vide  hujusmodi  fabellas 
apud  Schurig  /permatoL  p.  225. 


DE  CONCEPTU.  $i* 

rum  natura  nihil  fimile  contingit  **.  De 
potentia  vero  creatoris  hic  nullus  fefrmo  eft* 
Imo  adparet ,  conjundtionem  marium  cum 

fimi- 

p*  Hic  pauciflima  «licencla  funt  de  aecjuivoca 
generatione,  quam  omnis  antiquitasadmi* 
flt.     Omnia  aniroalia,  inquit   Ar\floteles% 
generantur  aut  fponte  $  aut  ex  ovo,  aut  ex 
parentibus    hifi.  anim*  L.  V.  c-   ;.     Re- 
centiores ,  6c    ilrenue  inprimis    Uedus  Zr. 
Valisnerius  ,    tnceperunt  fe  huic  opinioni 
opponere,   quam  etiam  Leeuvvenhoeckius 
irefutat  exper.  &  cont.  ep.  jf.  &  inprimis 
demonftravit   Redus ,     omnes  vermes  ex 
|)arenritus  generari  tfper.  p.  9.  &c.  neque 
unquam  carnes  bene    claufas  verrmnare  , 
experimento  in  Anglia  a  Societate  Regia 
fa&o  jam  a.  1665.  Monconis  Itin.V.M.  Fll. 
p.  47.  tum  a  Kedo  degli   infetti  p.  16.  ij< 
20.  Lancifio  de  palud.  nox.  L.  I.    P.  I.  c. 
16.    Valisntrio   in  dialogis  p.  166,     Leeu- 
toenhoeckio  &c.  nafci  vero  a  mufcis ,  quae 
magno  conatu  carncs  putrefcentes  circum* 
volitent ,    6c  ova   eo  conentur  deponere 
Redi    ib.    p.  if.   &   ne  in  cafeo  quidem 
Vermes  absque  mufcis  nafci  Idem  p.  £4. 
Nunc  error  ifte  exolevit.  Fruftra  Bonannus 
numerofas  objeclriones  protulit ,  &  Trium* 
pfrettus,    ck  Hon.  Tabri    p.  iS<5.     &  intef 
recentiores  aliqui,  Ut  Breslav,  1722.   M. 
Nov.  &  experimcnta  proferunt  aliqua,  alii 
quideni  de    vermibus  in  claufis  locis  na- 
fcentibus,  a  Redo  refutati   degli  anim.  vh 
venti    p.  40.    41.     alii    (ut  in  E.  N.  C* 
t)ec.  111.  ann.  9,  10.  obsr  XI.  )  ova  produ- 
cunt  ex   papilione   virgine,  al>  ipfa  natl* 
vitate  fua  cuftodita  ,  pofita,    nemo  fere 

-u  fupsr* 

Tomx  V.  Pars  11.  K  k 


5X4  DE    CONCEPTU. 

fimilibus  feminis  adeo  necefiariam  p**   efle, 
ut  ex  parentibus  non  ejusdem  generis  mon- 

ftra 

fuperefc,  qui  credat ,  foli  calori  ,  autpu* 
tredini,  tanturn  iapicntiac  efle,  ut  puU 
chernmam  fabricam  ,  quae  eitam  in  roi« 
nim  is  infe&is  elucet ,  poflint  ordinare  : 
cum  praeterea,  folis  exceptis  Polypis  & 
congenerihus ,  ornnium  animalium  ova 
nunc  nota  fint,8c  etiarn  polypi  non  fpontc, 
fedex  parente.auttrunco  Ccrte  generentur, 
£ut  ex  ovo  Reaumur  1.  c  p    LXXVI. 

p*#  Nempe  in  noftro  ,  &  adfimbus  generibus 
animalium.  Pifces  demutn  ova  ponunt, 
poft  brevilli  ran  ,fed  aliquamfexuum  con- 
jun&ionem  Duverney  anciens  mem.  11.  p. 

^  iii.  Nam  in  genere  Jimacum  Immobi- 
lium,  omnino  notiflimum  eft ,  utrumque 
fcxum  inefTe  fingulo  znimkW  Borell.bifi.S 4. 
Cent.W  Leeuvuenhceck  phil.  trans  n*  *2,6\ 
Swammerdam  de  refpir.  p  114.  Hifi  de 
VAcad  1708.  p.  fS.  Redi  degli  anim. 
viv  p.  2i.  T  XI  f.  1.  Lifltr  de  hum. 
p.  120  Bradley  Phil.  account  T.  XXiiL 
f.  3.  Sed  &  terrcftres  lumbhci  androgyni 
funt  Reaumur  1.  c.  Aliquando  vero  &: 
pifces  du  Hamel  p  2f4,  &  cancri  andro» 
gyni  repertunrur  Porro  claftes  dantur 
animalium  tn  qufbus  aliquae  feminae , 
mares  plures  ,  plu  ima  individua  absque 
fexu  lunt.  Huc  apes  pertinent ,  cx  Swam- 
merdamii  obfervationibus ,  6c  fuci  Reau* 
mur  T.  Vl  &  formicae  Lindevvall  dt 
formic.  gre^aria  fere  animalia.  Deinde 
in  immobilibus,  teftaceis  animalibus,  ovi 
vera  ctncipi  in  omnibus  indivduis  absquc 
ullo  fexus  difcrimine,  ccrtum  eft.  Denique 

in 


DE    CONCEPTU.         51$ 

ftra  nafcantur  unice ,  deftituta  genitali  po- 
tentia  *.    Quando  gallus  phafianus   vulga- 

rem 

in  ftellis ,  echinis ,  urticis,  penna  marina* 
balano,  taenia,polypo,nullae  unquam  geni- 
tales  partes  akerutrius  fexus  hadienus  inno- 
tuerunt    Bourguei  p,  78*  Mortimer  p.  VL 
Vll,  atque  foli  polypi   propagant  fyeciem 
ab  orrini  commercio  remoti  Tremb/ey  ib.  Sed 
&    pediculi,  tenerum  ,    &  moleftum    ge- 
nus  animalculorum  ,  pariunt  absque  vene- 
re  viva  animalia  ,  experimentis  exquifite 
captis  bonneto  tefte  apud  reaumur. 
Torn.  cir,  r\  530.  JJO.  &c.  &  bazino  & 
Tremb/ay  ibid.  p.  538.  &  Reaumurio  ipfo : 
tjuibus  Leeunvenhoeckius  &  Ceflonus  praei- 
Verant*  Augetque  miraculum  ,  quod  idem 
pediculorum  genus  Lyonneto  audfcore  p/553, 
etism   coeat,    uti  ipfe  mufias,  mares  pe- 
diculorum  ,  nimis  frequentes  video  in  hy- 
beniaculis.      Adparet  ex  iftis ,    ncn  adeo, 
quarn  putabatur  ,    uniformem  in  generana 
cta  naturae   methodum  efle. 
q  ARISTOTELES  gener,  anint.  L.  11,  c.  7. 
magna  fapientia  Creatoris,  qua  cautum  eft, 
ne  repetitis  difparibus  conjugiis  ,  novae  in 
infinitum  fpecies  nafcerentur  valisneri 
C.  20.  n- 17.  Piucbe  hift.  du  Ciel  11.  p.  262, 
263.     In   catopardo,    hybride  ut  creditur 
aniinale  .  nulla  vafa  fpermatica  &  organa 
generationis  vald<*  inperfecla  Parijini.  Ita 
muli,  omni  (atellitio  generationis  inftru- 
c~ti  ,  PEYER  exerc.  p.156.  &  mulae,  ova- 
riis  &  ovis  praeditae ,    vix  unquam   pa. 
riunt,  ut    inter    monftra    foleat     referri. 
Exempla  tamen  habet  de  mula  Arijloteles 
hift.  animm  L.  VI-   c.   22.   fed  rarilfima 
Kk  z  L.XJ. 


516         DE    CONCEPTU. 

rern  galiinam  conprimit,  hybris  nafcitur, 
pulcherrima  in  menfis  >  fed  inepta  fpeciei 
propagandae  \ 

5.  Menjlruus)  Haec  tota  theoria  ex  A* 
fia  s  ad  nos  adlata  eft.  ibi  hon  ines  in  otio 
vivunt  ,  molles  prae  calore  &  fedemarii. 
Feminae  plerumque  largilfimos  menfes  pa- 
tluntur.  De  hoc  fanguine  aliquando  non- 
nihil  in  vagina  manet  ,  &  intra  fex  vcl  de- 
cem  horas  in  faetidiflimam  putrilaginem  abit. 
Sed  etiam  columbae  fanguis  ,  vertici  homi- 
nis  apoplettici  inpofitus ,  poft  patcas  horas 
immane  faetet.  Hinc  illa  meniium  dete- 
ftatio,  &  omnium  gentium  confenfu  in  fer- 
vidis  Afiae,  Africae,  Amcricae  ,   regioni- 

bus 

L.  XI.  fub  finem,  &  Carpus  p.  CCLXX. 
&  Opufc.  i«>«f/.Xlll.  p.  149-  &  in  Af  ica 
frequens  effe  Colunella  rcftrt  L.  VI.  c.  37. 
Neque  credo  mulas  illas  Syriacas  ,  quas 
Arijiotehs  dicit  ordinario  partre  bifl.  anim. 
L.  I.  c.  6.  L.  VI.  c.  24  aut  indigenas  de- 
ferti  Tartarici  du  Halde  dejcr  de  la  Chine 
V.  IV.  veras,  noiiratibus  fimiles  iliulas 
eife.  Fatetur  ar  istotsi.es  ,Syriacas  illas 
non  ex  equi  &  afini  miilione  nafci  bifi 
anim.L»  VI.  c.  36.  .Muli?s  autem  paulo 
frequentiu*  generat  ARISTOTELES  Hff. 
animm  L.  II*  fub  nn. 

1  Inter  aviculas  etiam  ,  quae  ex  eadem  pafle. 
rum  fpecie  funt ,  ex  difparibns  conjugiis 
infecundi  prodeunt  fetus  ,  ut  ex  Cana« 
rienfi  canoro  paffere  ,  et  noftrate  cardu* 
c~ta  ctc-  Wi/IugbSey  cmithoL  p.  10.  et  de 
phafianis  ex  gallina  natis  faber  apud 
hern.  p.  772. 

s  DCLXVH.  not.  n* 


DE   CONCEPTUi  517 

bus  balnea  feminis  inperantur.  In  noftra 
etiampatria  fimilia  vidi  infeminis  immundis, 
aeftivo  tempore  menfes  paffis.  Si  nunc  vir 
hujusmodi  feminam  iniverit ,  in  cujus  vagi- 
na  putridus  fanguis  ftagnat  ,  &  ad  fervidum 
aerem  venereus  aeitus  accefierit,  incidet  u- 
tique  in  pefiimos  morbos  partium  genita- 
lium,  etfi  diverfi  fuerint  a  vera  lue  celtica^ 
Haec  infamiae  caufa  fuit  menftruo  fanguini: 
&  eadem  ratio  eft  ,  quare  moses  faluberri- 
mo  ,  ncque  alia  dedit  unquam  ,  praecepto 
edixerit  ,,  ne  vir  menftrua  patientem  femi- 
nam  conprimeret ;  fi  contra  legcm  faceret, 
ut  id  capitale  eflet;  diesque  certos  &a  par- 
tu  ,  &  a  fine  menftrui  tiuxus  definivit  ,  poft 
quos  ,  balneis  primo  ablutae,  feminae  liceret 
virum  admittere.  Sacerdotes"  Judaeorum, 
qui  dudum  in  literis  haerent  fuperititiofi, 
hanc  vctuftam  obfervationem  ita  auxerunt, 
ut  etiam  auram  rnenfium  venenatam  efTe 
dicerent,  &  erodente  vi  adeo  pollcre  ,  ut  ra- 
dix  Baaras ,  quae  circa  Hierichuntem  pro- 
veniat,  neque  ulla  herculeavi  evelli  posfit, 
huic  uni  arti  cedat,  fi  femina  menftrua  pa* 
tiens  circulum  circa  radicem  ambulando  d<v 
fcripferit.  Ita  porro  receptum  eft  ,  maculis 
faedari  fpecula,  ii  menftruata  mulier  infpe- 
xerit,  &  deleri,  etiam  retro  vltrum,  vivum 
argentum.  Quanto  fapientius  hippocra- 
tes  s  :  Sanguis  fanae  feminae  profluit  ad 
heminam  ,  talis ,  qualem  ex  madtata  vldii- 
nia  defluere  videmus,  recens  nempe  &  pu- 
riflimus,  nifi  enim  vi&imae  ianiffirr  ae  eflent, 
non  poterat  litari.  Tum  demum  putreicit 
efFufus  cruor  ,  quando  inter  plicas  finus  pu* 
doris  ftagnat»     Non  aliter,   ac  ipfi  mares, 

Kk  3  in 


5iS         DE  CONCEPTU. 

in  regionibus  fervidiffimis  Colchidis,  Afiae, 
Africae  &  Americae  praeputium  refecare 
coguntur,  niii  graviflimis  circa  eas  partes 
morbis  maluerintlaborare.  Non  ideo  vene* 
jium  in  praeputio  gerunt,  ii  aliquando  mor» 
bifica  corruptio  ibi  nata  eft. 

Mifcela)  Vulgo  recepta  opinio  eft,  fe- 
men  unius  fexus  feoriim  infecundum  efle, 
conjundum  utriusque  fexus  \  iemen  &  mi- 

ftum, 

t  DCLXXl,  fententiam  lilam  ornate  propo* 
fuit  Empedocles  „  partim  in  mafculo  femi- 
ne,  partim  in  muliehri ,  fetus  partes  ex« 
fiftere,  fed  difcerptas  ,  &  divifas,  eas 
deinde  uniri  in  fetum  Galenus  de  femine 
c.  2.  ut  pars  gibba  cavae  ,  &  viciffim  re- 
fpondeat  Arifloteles  de  generat.  animal.  L^ 
IV.  c.  i,  L.  11.  o  8.  L.  I.  c.  18.  quam 
fententiam  perfe&e  renovavit  Anonymus 
Anglus  au&or  libelli  e/jfar  on  fecundation 
p.  24.  25.  Et  Hippocrates  inpi  y$v»f 
n.  7.  etc.  pene  fimilia  docuit ,  ut  tunc 
crederct  filias  generari ,  quando  femen 
muJebre  praevaleret  ,  mufculos  autem  fe- 
tus  a  viucente  maris  femine.  Id  repetit 
Ariftoteles  ,  ut  tamen  fexum  inprimis  ab 
eo  femine  praevalente  pendere  ajat,  quod 
de  genitalibus  decidit  de  gener*  L.  IV.  c. 
I.  nuperqus  CI,  Hofmannut  PbyJtoL  re- 
form*  p.  341.  Voglius  eadem  renovavit  11. 
p.  200  et  Anglus  ille  femen  maris  per 
poros  ovi  fubire  ,  h&c  diiTolvere  ,  partes 
fimilares  feminis  maris  ad  fimilares  femi- 
nis  femini  partes  accedere ,  fic  vifcera 
nafci  on  fecundation  p.  18.  fexumque  a 
praedominio  animalculi,  vel  feminis  mu# 
liebris  pendere  p.  45, 


DE  CONCEPTU.  Si, 

ftum,  in  rudimcntum  fetus  ablre.  Haec 
fententia  ,  ridicula  certe,  licet  a  cartb* 

SIOu    &    THEOBORO    C R AANEN  propofita 

fit,  videtur  niti  in  experimentis:  cum  mu- 
lier  in  venerea  tentigine ,  luxuriofum  omni- 
no  fuccum  emittat ,  pennde  Uti  vir  femen 
efFundit.  Vcrurn  *  poft  leeuwf.nhoe- 
ckii  &  malpighii  conjundtas  obfer- 
vationes,  evidum  cfle  videtur  ,  patrem 
prolem  dare  ,  matrem  exdpere  ,  nequemu- 
liebre  femen  ad  generationem  aliquid  fui 
corporis  miftione  conferre  ;  fed  cam  legem 
efle,  ut  absque  materno  utero  ,  nullum 
femen  frugiferum  poflit  fieri.  Nam  anato- 
mici  obfervarunt,  ea  vafa  ,  ex  quibus  hu- 
mor  libidinofus  feminarum  in  congreflii 
erurnpit,  omnia  omnino  exitui  vaginae  re* 
fpondere  x,  &  nihil  ad  cavitatem  uteri  di- 
mittere  ,  atque  muliebrem  lafcivum  humo- 
rem  perinde ,  ut  virilc  femen ,  extra  cor- 
pus  effuridi. 

Fermentatione]   Cl.  drelincourtius, 
quo  nemo  partes  genitales  muherum  curio- 

fius 

u  Deformato  fetu  Sed  Iftc  Galenum  fere  fecu* 
tus,  de/emine  L.  I.  hiftoriam  narravit , 
quomodo  fecundum  aliquas,  &  fitisfim* 
plices  motus  rcgulas,  ex  femine  effcrve- 
fcente  ,  animal  generari  queat  Et  nlhilo 
fapientior  Mazinus  formationem  tetus 
expllcat,  a  parti/^ulis  (eininis  utriusque  fe* 
xus  fecundum  leges  fpecifici  ponderis  fe 
ordinantibas  Infi  med.  mech    p   212. 

x  Harvei  p.  97 .  &  addit ,  teminas  perindc 
concipcrc  ,  etiamfi  nullum  humorcm  ex« 
crcvcrint. 

Kk4 


5«o         DE   CONCEPTU. 

iius  defcriplit,  docuit  ineximiolihel!o,quern 
de  coceptu  edidit  ,  mafculum  femen  lcate- 
re  fale  volatili  oleoio  y,  qui  inertem  feminis 
feminini  maflam  vivificet,  &  ad  frugem 
perducat.  Sed  fernen  maiculurn  a  natura 
volatili  tota  indole  ahhorret,  cum  vix  alius 
inter  humanos  liquor  lentior  iit,  &  femen 
retinetur  perfefie  fecundum  in  hominibus 
cafte  viventibus  per  menfes  &  annps,  neque 
Virtus  exhalat. 

7.  Aftio)  Non  alia  videtur  ,  nifi  feminis 
vitalis  mafculi  cum  feminino  ovo  adunatio. 
Hinc  adparet,  optimum  efle  conceptusxvo^ 
cabulum,  &  eleganter  dici  intextu  hebraw 
co,  pofteros  ex  lumbis  Adami  prodiifTe  , 
Evam.vero,  ,cum  ipfam  adamvs  cognovif- 
fet,  concepifle  &  peperifle. 

3.  Certus  )  In  brutis  animalibus  multipa- 
ris ,  utero  praeditis  bicorni,  quorum  cornua 
uterina  ex  ipfo  fine  fuo  tuham  educunt,  in 
his  inquam  brutis,  conceptio  in  ovario  per- 
ficitur.  De  cauia  vero  conceptionis  duplex 
opinio  eft  :  harveii  prima,  qui,  cum  fe- 
men  in  uteris  hrutoruni  animalium  ,  poft 
venerem  apertorum  nullum  aa  reperiret , 
docuit,  vim  mafculini  feminis  fecundantern 
reforberi  in  fanguinem,  &  circulatione  obita 

deponi 

y  jDe  Conceptu  per.  ji.  expulfae  ex  vi  fernien< 
tante,  radiculae  &c.  Sed  germen  tarneu 
a  mare  admittit  de  fem.  mul  n.  1S.  Ita 
vim  plafticam  in  parte  ieminis  fpirituofa 
refidere  ait  Coliins  p.  610.  6c  fpiritum  fe- 
minis  mafculini  generatorem  vocat  Crm* 
nen  p.  710. 

*  Conf.  DCLXXIH,  not.  /. 

aa  1.  c.  not.y^ 


DE  CONCEPTU,         521 

deponi ad  ovarium,  &  ovum  fecundare,  ut 
in  hac  fententia  ovum,jam  amotum,  ex 
ovario,  non  poilit  fecundari  unquam.  AL 
tera  fententfa  cft  eorum,  qui  ftatuunt  , 
uterum  feminae,  quae  concepit,  claudi,  & 
iemen  mafculum  retinere  ,  ejus  feminis  par- 
nem  nobiliorem,  per  anfradtus  tubarum,  ad 
cvarium  venire,  atque  lbi,  in  ovario,  con^ 
ceptum  fieri.  Si  vero  ovum  jam  de  ovario 
folutum  feceflerit,  video  pofTe  etiam  in  tu- 
bis,  &  in  cavea  uteri  concipi,  neque,  quid 
obftet,  reperio  Ego  ccrte  credo,  nullurn 
certum  locum  efle  conceptui,  atque  femen 
mafculnm  etiam  alibi,  fed  inprimis  in  Fal- 
lopii  tuba,  ovo  occurrere,  &  id  ovum  in- 
praegnare.  Nam  in  ovario,  in  tuba.  Fallo- 
piana,  &  ad  initia  hujus  tubae,  ubi  ex 
utero  prodit,  &  in  vagina  denique  fetus 
repertuseit. 

9.i^r///tf/7z)Hiftorianatura!ismultaconfir- 
mat,  quae  huc  pertinent,  &  perinde  incre- 
dibilia  &  fabulofa  videntur ,  ac  luciani 
hiftoriae,  &  aeque  tamen  certo  contingunt , 
;*c  id,  quod  eft  evidentiffimum.  Objicies, 
ii  mater  nihil  ad  rudimenta  fetus  confert 
qui  poteft  mutare  fetum  ?  Verum  eft 
omnino,  non  habere  fub  arbitrio  poteftatem 
mutandi  fetus.  Nihil  hlc  voluntas  poteft  , 
i\  poffet  allquid,  quot  matres  puellas ,  quas 
gerunt  utero,  in  filios  mutarent  !  Sed  ne- 
queimaginatio,  etiam  validiflima,  hic  vi- 
res  habet,  vidi  enim  feminas,  quae  per  con- 
tinuos  menfcs  ajebant,  fe  parituras  efTe  fe- 
tum   deformen   aa* ,    oberrare    enim    fuo 

ani- 

aa*  Qnm  a   malacia  raaculatus    pucr  cxfpe- 

K  k  f  &are« 


522  DE  CONCEPTU. 

animo  figuram  turpiflimam  fctus  ,  quem 
efient  editurae ,  neque  unquam  ex  memo- 
ria  decedere  :  &  taaen  poft  tot  querelas, 
vidi  peperifle  fanos  &  pulchros  pueros#  Ve- 
rum  tunc  aliquid  m  fetu  mutando  imagi- 
natio  poteft  ,  quando  fubito,  absque  ratio- 
cinio,  cum  horrore  aliquo  oritur,  quocun- 

Jufi  demum  menfe  hoc  malum  acciderit* 
lic  horror  comes  individuus  eft  peregrini, 
recens  adlati.  Nam  a  vi  ,  febrem  faftu* 
ra ,  primum  acccdente  ,  horror  nafcitur; 
A  (pectaculo  mifero  vifo  horremus,  &  in 
univerfum  id  nobis  accidit,quoties  humores 
noftri  vel  in  copia,  vel  in  rnotu ,  infolito 
modo  fe  habent.  Ab  hac  nunc  horrifica  ima- 
ginatione,  fetus  idern  patitur,  quod  contin- 
git  fieri  in  eo  corpore  ,  a  quo  horror  in 
matre  excitatur.  Vidi  ipse  experimenta  , 
meis  oculis.  Sapientifiima ,  &  primaria 
femina  fuit,  cui  m  nali  vpicem,  cum  fub 
moro  ambularet ,  fruttushujus  arbors  illa- 
pfuserat:  continuo  ,  dum  illabitur  miferri- 
ma  bacca,  pittum  eil  inapice  nafi  embryo- 
nis  morum  ,  perfe&e  expreflum  ,  magnitu- 
dine,  colore  ,  ftthrotufldii  acinis,  fcabritle, 
minimisque  pilis ;  &  recruduit  ea  nota  , 
quoties  ea  arbor  fimilia  matura  mora  fere- 
bat.  Hic  nihil  fadtum  eft  ,  quam  levis 
adtadlus  nafi  materni  ,  &  tanta  tainen  in 
fetu  fequuta  mutatio.  Si  objiceres  ,  idem 
forte  l?gnum  fuifle  in  nafo  fetus  apparitu- 

rum 

&aretur,  fanus  prodiit  Vanarolus  Ventee. 
II.  obf%  ^o. 

bb  Et  a  novo  chylo  fanguini  admifto  &c. 


DE    CONCEPTU.  523 

rum ,  etiam  fi  mater  minime  fub  moro 
ambulafiet ,  nihil  videberis  probabile  dixifie 
aut  dignum  Philofopho.  Novi,  quid  An- 
glus  "Tcriptor  ediderit ,   farcaftico  ftylo  in 

hanc 

ee  Hacc  naevorum  hiftoria  mihi  difficillima 
videtur.  BLONDELLUS  equidem>contra 
totum  genus  hurnanum  ,  tuetur,  nullos 
omnino  naevos  dari ,  neque  in  fetua  cor- 
pore  quidquam  vitiari  ex  matris  quacun« 
que  adfeclione  :  Et  fatis ,  ni  fallor^ 
demonftrat,  neminem  explicafle  hadtenus, 
quomodo  vis  iiia  a  matre  in  fetum 
operetur.  Struclrix  illa  anima  stahlii 
iion  explicat  modum  agendi ,  neque  po- 
tentiam  maternae  animae  ,  diverfae  a 
ftruclrice  fetus  anima.  Spiritus,  &  ner- 
vorum  communio,  a  vieussenio  &  in 
E.  N.  C.  Dec.  II,  ann.  8.  obs.  132.  &  3 
Bradkyo  phil,  acc*  cf  the  nvorks  of  natnr 
p.  168,  propoiita,  debiliflimo  nituntur 
fundamento  ,  nervorum  nempe  »  quos 
nemo  vidit,  ab  utero  ad  placentam  conu 
meatione,  Deinde  facile  vifu  eft  f  fan- 
guinem  ex  utero  materno  in  placentam 
per  minuta  fere  vafa  reforberi ,  neque 
ullo  inpetu  ad  fetum  venire ,  qui  poflit 
partes  folidas ,  &  perfecla  ofla,  deftruere, 
ut  in  Helmontianis  hiftorii?. 

Interim  obruimur  hiftoriis  innumera* 
bilibus  vitiorum  omnis  generis ,  quae 
fetum  adfecerint  cx  matris  culpa ,  in 
muiiere  quidem  frequentius ,  fed  non 
nunquam  in  brutis  animalibus.  Ex  vifo 
cameio  equa  peperit  puiium  ungula  fifla 
genu  callofo,  utin  camelo  folet  diemer* 
brobck  p.  1 7 1  •       Feli  naevus  ex  terrore 

matris 


5*4         DE    CONCEPTU. 

hanc  vim  formatricem  inve&us.  Nihil 
inde  iequitur  j  quod  phaenomeni  caufam 
non  imelligamus,      Veliem  refpondere  ro- 

gatus, 

matris  Bresf,  1723;  p.  672*  &  in  fat.  Siles. 
n.  t.   obs.   10.     Porcellus  cum  elephanti 
probofcide  Schurig*  fyllepf  p.628.  In  hin- 
nulo  dentinm   caninorum   imago,    quum 
gravidam  rm  trem  canes  adfiluilTent  Comm. 
Lit.  1 73  5.  £.  10.     Capella  urfinis  pedibus, 
curn     mater      urfum     ialtantem    vidiflet 
BRESL.  i7i9.p.32$.Anneganda  omnia? 
durum  videtur.     Ego  ,  h  judicium   licet 
interponere  ,     non    alios  unquam  naevos 
vidi  ,  praeter  maculas  omnis  generis ,  & 
cutaneas    quasdam     excrefcentias   ,     quas 
imaginatio    in   mora  ,    mures  ,    pafleres, 
flammas ,  tnn  formaverat :  poterat  autem 
quaecunque    alia  caufa    prcduxifle,  quae 
vel  cutem  alicubi  eroferit  ,    vel  adliferit  in 
validiifimis  calcitrationibus.      Huc  perti- 
lient    ricinus  Pbil.  7ranst  abr.  IV.  P.  2.  p. 
1 24.  caput   felis  fp.   I.  n.  10.   Aft.  Sile/l 
vaccinium  rubrum  Hagendorn  malum  pu- 
nicum    P.  Servius  apud  schook  p»   10. 
uva  iD.ib,  cerafum  schook  p.  65.  bacca ' 
nigra  p.  16.   fragum  p.  52.  rubique   bac- 
ca  in  feipfo    p.    5.     morum    Praeceptoris 
&    Hartfoekeri     fuite    des    conj.    p.    141, 
Schook  defign.  fet*  p.  64.  ex  aliis  &  p.  14. 
Scburig  fyllepjtol.    p.  544.  Sennert  de   con- 
fenfu  Cbym.  oflreum  schook  petafunculus 
Schradtr    obs.  9.   Dec»  IV.   mus  Weinreich 
Schook  p.  14.  Plot  nat.  bifi%  of  Staffordsbire 
p.  269.  maris  caput  schook  p>  15.  ficus 
Stalpart    Cent.    11.  obs.  36.  tumor  carno- 
fus  ad  anum   fetus    E,  N.  Cf   Du.  II. 

ann» 


DE  CONCEPTU.  525 

gatus  ,  cur  a  conflidlu  globorum  eburneo- 
rum  quiefcat,  qui  motus  fuerat,  alterautem 
motu  a  priori    fublato   propellatur,      Alia 

femina 


ann*  8.  obs.  187.  imures  carneae  bresl. 
26.  <verf  p.  590.  caput  vitulinuro  iiliae 
adnatum  ,  ut  tarnen  refecari  potuerit 
Vahsneriz  Macuiae  ab  incendio  vifo 
Horfi.  poft  Don.  p.  67  X.  Leigb  nat.hift. 
tf  Lancasbire  L.  11.  p.  4*  &  a  ciicvmci- 
lione  fpsctata  Scburtg  jyilepfo!.  p.  554, 
color  ruber  E.  N.  C  Dec.  1.  tf/z^  2.  0^/* 
83.  &  dgerE.  N.  C%  Vol.  4.  obs  98.  & 
maculae  a  vius  lapiilis  Boyie  de  calor.  p. 
164.  aiiaeque  Scburig  embryol.  p.  2:0. 
ftigznata  in  dorfo  Sa/muth.  Ctnt.  11,  0^ 
15.  &  barba  cana  Schook  p.  56.  &  quot 
non  alia.  Sed  etiam  diriffima  illa  v;tia, 
quae  fere  naevis  tribui  (blent,-  dpfeclua 
artuurn,  a^rtum  tbdomen,  Hoecbftetter% 
Bresl.  i7zf.  M.  Jul  E.  N.  C.  Dec.  11. 
ann-  9.  obs.  98.  Gockel  tumor  medullae 
fpinalis  e.  n.  c.  Dec.l.  ann.W.obs  22. 
&c.  Z)m  II.  ann  8.  obs.  1S7.  fpina  birlda 
tulp.  cbfernj.  L%  111.  c.  $0  &  hydroce- 
phales  hild.  obs  3.  Cent.  V.  marc. 
donatus  L.  11.  c.  9,  &  amifTuvn  la- 
bium  altcrum  buchner  mi/c  729.  p. 
592.  bresl.  1726.  p.  238  &  labia  ler 
porina  sennert  de  confenf.  Chym.  Pm 
SERVIUS  apud  SCHOOK.  p.  9.  e.  n.  c* 
Vb/.Vl.cbs.  10.  BOHN.  «e  vffic.  med%  p, 
660.  MARINI  operaz.  p.  z^.waltheh 
de  cur.  par.  p.  22.  &  refe&um  palatum 
E.  v.  c.  Cent.W.obs.  134.  &  cerebri  ga- 
leaeque  defeclus  E.  N*  C.  Dec.  \.  ann.  q. 
10.   obs.  23.    *»».    IV,  V.  obsf    27.    L. 

BOUR« 


526  DE  CONCEPTU* 

femina  ducebat  fila  ,  aut  allud  quid  agebat 
maliebris  negotii  ,  cum  ftibito  refpiciens 
aditantem  videt  mendicum  ,    ftantem  ante 

fene- 

BOURGEOIS   H.    p.    71.    HARDER 
exerc.    23.  aut  oflis  occipitis ,  ut  KER- 
KRING    obs.    64.   ea  omnia   longe  fre* 
quejltiua  &  certijs  ,    &  ipfe  vidi,    &  alii, 
absque  ulla  fufpicione  originis  imsginariae 
orta ,    eaeque     cmnes    vitiofae    fabiicae 
pendent  a  primordiali  fabrica  fetus ,  nort 
vitmta  ,  fed  retenta.    Fetui  enim  abdomen 
apertum  efl  not.   c.  &   cfrebrum   nudum 
ib.  &  os  enormiter  fliTum  ,    atque  labiura 
fuperius  ,     inferiusque  nullum%      Durum 
autem  videtur,    fimillima  mala  frequente* 
quidem    ex  vitio   aliquo  mechanico,    in 
fetu  ipjR)  &  folo  radicato  ,  alias  ab  irragi- 
«atione  materna  oriri.  Et,  fimillies  fetui 
abdomen  apertum  ,     aut  labii  fuperioris 
pars  deflciens  reperitur  absque    imagina- 
tionis  vitio,    cur  in  nno   infrequentiflimo 
cafu  hanc  advocaremus  ?     Ita  fere  veteres 
decebant,   ex  parentibus  mures  plerumque 
quidem  nafci ,  aliquando    tamen  ex  nubi- 
bus  aut  putri    limo.      Porro  certum  eft, 
monftra  plurima  bicorporea  nafci ,   absque 
ulla  imaginationis   culpa  nigrisoli    p4 
5.  DUVERNOl   a$.  Petrop.  V,  p    255. 
in  homine ,  quadrupedibus  ,  avibus  :  nihil 
enim  frequentius  pullis,  quibus  pedes  duo 
fuperflui   inter  veros  pedes  exeunt  ,  ranis 
denique  ,  quarum   iraaginatio   non  magni 
ha&enus    fa&a   eft.     Ut   rariffimum    iit» 
etiam  cx '  conjeclura  hos  cafus  ad  imagi- 
nationem    referri ,     quod    fieri    vidto   de 
gemellis  connatis  a  PAULINO  &  ZOD. 

GALL. 


(\ 


DE   CONCEPTU.  527 

feneftram,  labio  turpem  leporino,  &  ipfo 
palato  fiflb.  Coi  cutitur  horrore  mifera,  & 
poft  feliciilirre  editos  pueros  pulcherri^os, 
infantem  enititur,  cui  labium  ,  &  palatum 
ita  recenter  iiflum  cffet ,    ut   etiarn  ilillaret 

GALL.  1683.  p»  *4p.  Adparet  adeo , 
multo  majora  vitia  in  fetubus  oriri  abs* 
quc  terrorc,  aut  animae  matermc  vitio, 
mhil  adto  eflei  quare  pro  cxihbus  illis 
raorbulis  invocemus  inconprchcnfibilem 
aliquam  harmoniam  fetus  cum  matre. 
Iterum  certum  eft  vifo  vit?o  cari  pucri 
matrcs  in  memona  fua  iYllicite  quaTere, 
douec  alquem  animi  scHectum  inveiliatlt  > 
in  quo  '-ouquiefcant  inventa  rnali  ratione. 
Sed  vidco  etiam  homines,  qui  plurin  um 
circa  partus  hominum  verfoti  roerunt  , 
parum  his  naevis  tribuere  MANNtNG* 
HAM  o  n  MAURICEAU  p  66.  tum 
Cl.  DUVERNOI  1  c.  MARCOTMew. 
de  l'  Acad.  1716.  fub  fin  Valde  adeo  acce- 
do  adPI  ONDELLI  opinionem  ,  non  ta* 
mcn  recttfatuTuavera  &  certi  cxperimrnta* 
ubi  &  ante  partum  de  imagimuone  con- 
iliterit,  &  nsevus  ejusmodi  fuerit,  ut  non 
iit  ex  clafTe  morborum  ,  qui  mturaliter 
&  ab-que  vitio  irnnginationis  fetui  ac* 
cidunt.  Nam  haclenus  plurirra  reperio 
cx  aliorum  relatione,  ut  HILDANlANAS 
hiftorir.s     p    900.     &     aethiopcm   illum 

SWAMMKRDAMIANUM  proJr   p.  ?0    rcll- 

quarum  hiftoriarum  plera^que:  Aliquasau- 
tem  manifeftc  falfasefle  patet,ut  hiftoriam 
illam  Mnlelranchianam  ( vidc  Marcotum 
m  Acnd  reg.fcient.  1.  c.  )  &  conceptum 
illum  humani  fctus  in  collo,   ex  imagina* 

tionc 


S28  DE  CONCEPTU, 

fanguis  dd.  Alium  novi  hominem  ,  euju$ 
matri  mendicus ,  ut  extorqueret  ftipem  , 
ottenderat  manum  fex  inftrudam  digitis : 
retulitcerte  ab  hoccafu  manum  iedigitamee* 
fcrgo  adparet*  matrem  pofle  addere,  deme- 
le ,  mutare  diquid  in  fetu.  Non  id  fit, 
quod  fcit  mater ,  quod  vult  mater,  neque 
id  qucd  non  vult.     An  nunc  docet  haec 

expe- 

tione  matris  fubnati  E.  N.  C.  Dec.  11. 
ann.  10.  obs.  f6*  &  leonem  illum  Lipfient 
fem ,  veruni  pucrum  ,  leporino  labio  , 
quem  Linckius  refutavit :  conf.  Breslav. 
1725.  Jfddj.  E.  N.  C.  vol.  1.  obf.  J4-  al- 
terumquc  leonem  aMifiichellio  recenfitum 
Desnoves  lettres  p.  t  7  J.  &  fipienter 
exphVatum*  naturali  laborantern  exem* 
phalo ,  fed  veriflimum  puerum ;  aliudque 
falfo  monftrum  creditum  E.  N.  C.  Dec. 
II.  f.  obf.  7.  &  fimias  cemum  illas,  qua« 
lem  Salmttth.  Cent.  11.  obs.  i6.$zBay!e  re- 
cenfet  dijf.  3.  8c  Hartmannus  in  propria 
difl.  Kaec  enim  monftra  veriiTimi  unice 
paulum  conprefTa  facie  homines  funt. 
Fetus  male  pro  monftris  habitos  vide  apud 
E.  N.  C.  Dec.  I.  ann.  p.  10.  cbf  161.  &: 
Cl.  eivem  meum  Maferttm  de*  obfietr.  er+ 
ror.  p.  30.  qualis  forte  ilJe  abbas  fuit,  qui 
cum  partu  editus  defcriniflinius  videretur, 
parum  abfuit,  quin  pro  monftro  depor- 
taretur  Locke  L.  lil.  c.  24* 

dd  Valde  certe  incredibile ,  &  quod  fidertt 
praefentis  medici  requirat. 

ce  Sed  unde  mendicus  fedigitus  ?  art  creat 
imaginatio  ofTa,  tendines,  mufculcs,car 
tilagines?  Similis  hiftoria  eft  pueri  decem 


DE  CPNCEPTU.  529 

experimento  confirmata  matris  potcntia, 
matrem  fetum  fingc  re,  uti  figulus  de  mafla 
argillae  vafa  fua  format  cc*.  Res  Ipfa 
ccrtaeft,  neque  poteit  regari,  nifi  fenfibus 
fides  negetur.  Non  tamen  videtur  inde 
fcqui  ,  mulicrcm  aliquid  ad  formandum 
fetum  facere.  Vis  enim  incognita  eft,qiae 
a  voluntate  nequit  produci,  aut  prohiberi, 
etiam  fi  vehe  nenter  mater  conetur,  Dc- 
lapfa  cft  in  cellam  femina  gravida,  infantem 
peperit ,  cui  ingente  vulnere  vertex  confra- 
dtus  ff  fucrat,  eodem  modo  uti  maternum 

verti- 

in    manu   Sc   in    pede   digitls  inftrucli, 
quem   naevo    vifoque    fupplicio    tribuic 
Saviard  obs.  117. 
ee*  Ut  fe&a  Stahliana-.vi&eBuchnerum  mU 
fcelLiytg.  p  f  \6. 

f f  Dudum  Hippocrates  fetum  mutilari  pofle 
a  plaga  intra  utcrum  accepta  <z?*$t  yovnz 
n,  or  Caput  fetus  ex  naevo  fra&um 
Mehern  p,  34S.  Granium  cornminutum 
Hucbner  mifcell.  1728,  p.  1016.  &  deftru- 
clum  cx  lapfu  cum  tcrrore  vifo  MaurU 
ceau  p.  116.  Ab  alapa  gravidae  infii6ta 
fra&um  fetui  cranium  Horftius  obs.  2.  Ex 
terrore  matris  fetus  absque  cranio  H  ccre- 
bro  ,  folo  ofle  occipitts  fuperftitc  L. 
Bonrgeois  L.  11  p.  71.  Ex  terrore  vulnus 
C  Gemma  p.  77.  in  inguine  fetus  Hiid. 
Cent.V.  obf.  $.  inque  dorfo  id  obs,  6f„ 
Cen\  VI,  &  pene  fimilis  cafus  e,n,c,  Dec. 
111.  ann.  %  ohst  117.  fed  ex  rclatione.  Ex 
terrore  fonmen  quafi  fclopeto  inrlifhim 
circa  anum  e,  k.  c    Dec.  I. anntW,chs.  ti, 

Hel- 
Tom.  f\   ParsII.  Ll 


530  DE  CONCEPTU. 

verticem  cafus  violaverat.  Neque  fabellae 
funt.  Bruxeliis  res  mira  accidit  ,  cum 
proceres  Belgici,  egmondae  Comes,  & 
hornaf.  ,  juflu  Ducis  Albani  capite  ple- 
ttercntur,     Gravida  intcr  fpcctatores  mulier 

fuit, 

Uelmontius   de  injeclis  materialibus  n.  9» 
quiaddit,   ex  haemorrhagia  fctum  inte- 
riiflfe  ,  et  alterum  exemplum  addit*  Cutis 
dorii  lacera  e.  n.c.  Dec>  It  ann.  9.  10.  obf. 
23.    Ex  terrore  brachii  fra6H  cicatrix  in 
fetu  reperta  Schook  p.  68.  Vulnus  in  fetu 
ex  vifacrucifixione  e  n.c.  Dec.W.  ann.6. 
cbf  ifo.     Ex   vifo  mutilo  fetus  quatuor 
digitis  mutilatus  e.  n,  c.  Dec   11.  ann.  6. 
obf.  %ot    Manus    fetus   ex  naevo    mutila 
e.  n.  ct  Voif  obf  $%.  Manusdextra  divifa: 
&   fcparatus  pollex    Schooh   p.  62.    Bra- 
chium  manu  truncatum  Deufing  de  fetu 
mujfip-  p.  23,  Horfl  1.  c.  ex  aliis,  A.  Hafn, 
annr  11.    n   1      1.  *.  c,    voL  VI.   obf.  66. 
Tlot  Jlafordshire  p.    270     Suferville  Phil. 
tr.  n.  45-6,  &  Cyprian  PhiL  trans.n.  211. 
&  integra  colle&io  apud  Schurig.  fyllepftl^ 
p.  609.  Fetus  ex  naevo  mutilus  A.  Hafn. 
11.  n,  8?.  digitique  mutilati  e  n.c.  Dec.  11. 
ann.  6.  obf  30.    Infans  apus  quafi  in  cau« 
dam  terminatus  ex  naevo  e.  n^  c.  Dec.  ll^ 
annc  9.    obs.  10.     Haec   majora  videntur. 
Sed   nimis  rrequens  eft  ofla  cranii  male 
ordinata,  ahsque  ullo  vitio  matris  galeam 
inpertc&am  &  pene  confra&am  efficere, 
ut  coram  video :  neque  abfurde  ad  hydro- 
cephalum      retul»t     Marcotus.        Dcindc 
mutilos  canes  paflim   vifos  lego  e.  n,  c, 
Decr  11    annt  3,  obs,  \6\.    Aldrov   p.  »28. 
Bm/.  1713.'  M.  Aug.  &  fclcs  Licetus  de 

menflr. 


DE  CONCEPTU.         531 

fuit  ,  quae  non  absque  terrore  celebrem 
bellica  virtute  Egmondanum  comitem 
perire  vidit :  ea  infantem  pcperit  ,  absquc 
capite  «5,  collo  adhuc  cruento  ,  quae  mira 
hiftoria  a  rnagiftratu  publice  confirmata  ad 
helmontium  venit  ,  Bruxellenfem 
hominem  ,  &  cujus  pater  inter  fpediatores 

fup- 

monftr.  I.  p.  ty€  et  caprum  Val  etpu«ros 
brachiis  deftitutos  t«  n.  c.  Dec  111  ann.qm 
6.  obfiz.  Eresl  \ji\  M  Mart .  Columbus 
p.  264,  Duvernoi  acl.  Vetr.  V-  p.  "60, 
Licetus  p-  fQ.  Superville  Fhil,  trans. 
n  4J-6.  conr  $ennertt  Prax,  L  IV.  p,  3©$- 
faepe  pcdibus  artifiaofos  Worm  rr.uf 
p.  ?87,  Faber  apud  Hernandez,  p.  487« 
ScaHger  d*  fubtJit.  exerc  334  BresL 
1727.  m.  Maj.  1716.  m.  Oft.  Aldrovani 
Je  monftr.  p.  481.  vcl  altcrutro  brachio 
mancos  Buchner  mifc%  1727.  p.  71  aut 
pedibus  Bofman  de  ufu  part  p.  339. 
femoribusvc  AB.  Hafn  IV  ohs.  88; 
Bartbol.  foft  44.  Cewf.  II.  Columbus  \.c' 
Bresl.  1720,  MtFebr.  absque  vitio  etiam 
fuppofitOt  imaginationis  Ita  flores,  alu 
qua  parte  n»utilata  ,  pet*lis  carentes ,  autt 
iru&us  leminibus  caflbs  vulgatiflimum 
cft  videre.  Plura  forte  bcnigna  miracu- 
lorum  mater  imaginatio  addidit. 

gg  HELMONTIUS  1  c.  &  addit,  caput  non 
inventum  efle ,  collum  vero  cruentum 
prodiifle ;  &  vide  nor#  ff.  Sed  nota  cil 
HELMONTII  iides,  &  haec  utique 
hiftoria  eam,quam  haberet,  deleret«  Am- 
putati  etiam  capitis  hiftoria  exftat  apud 
Jiorftium  ,  poft  Dwatum  p.  748,  &  in 
Ath  Hafn*  W.  11.  n.  r.  &  aliud  apud 
L  1  2  #*£« 


53»  DE    CONCEPTU. 

fupplicii  adfuerat*  Parifiis  gravida  fuit* 
quac  vidit  homini  malefico  offa  rota  h* 
frangi ,  &  peperit  eadem  fetum ,  cui  offa 
iimillimo  modo  frada  fuerant*  Ergo  fub- 
eft  hic  aliquid ,  quod  cum  naturae  legibus 
nobis  notis  minime  convenit ,  ncque  tameri 
negari  poteft ,  nifi  ab  eo  ,  qui  has  leges 
omnes  perfede  cognoverit. 

10.  Fecunddtio)    Staminis  malculini  in- 
greflus  in  ovum  femininum  u. 

1 1 .  Tres  tnembranae)  Philofophi  fuerunt, 
qui  doccrcnt  „   ipumantem  bullam  libidi- 

nofam 

Bohnlum^.  659.  &  F.  M.  ab  Helmont 
&  Digbyum  apud  Craanen  p  751» 
hh  Hiftoriam  Hartfoekerus  habet/«/7*  des  conj^ 
p.  140.  &  Muysfraef,  ad  l  defibra  muf 
&  zo d.  gall.  I,  p.  62.  Ita  fetum  dc- 
cuffatis  brachiis  fancti  fimilem  Hartjoe- 
kerus  1.  c%  adducit,  &  angelo  volanti  fimi- 
iem  Bresl.  1723.  M.  Ne<v.  &  Plutoni, 
Proferpinam  amplexo  B/ancaard>  Ex 
vifo  praeftigiatore  crura  contorta  act. 
hafn.  1675.  obs.  59.  confra&a,  &  pes 
diftortus  hildanus  Cent*  111.  ob$*  56, 
Brachii  offa  mobilia  mekern  p.  347.  & 
e.n.c.  Dec.  I.  ann.  S.obs.  55.  (id  autem, 
credo,  vitium  ad  rota  fraclos  relatum  eft). 
Distortae  pedis  articulationes  HILDANU  S 
Cent.  111.  ebs.  56,  &  crura  £.  n,  c.  Dec.  !• 
ann.  2.  obs.  61.  Spina  dorfi  quafi  luxata 
hild.  1.  c.  Verum  h^ec  omnia  ad  ahcu- 
jus  mufculi  praevalens  robur  perrinent, 
Sc  laxiora  ligamenta ,  &  nimis  frequen. 
tia  funt  p  absque  ulla  de  naevo  conje. 
clura. 

u  DCLXXlll,  not/. 


DE    CONCEPTU.         53) 

nofam  kk  utriusque  aquulae  feminalis  cje- 
flam,  denfatam,  cuticulam  contraherc, 
ncmpe  tres  membranas,  &  faecem  depo- 
nere  5  quae  fiat  in  placentam.  Verum 
drelincourtius  docuit  u ,  ovum  jam 
in  ovario  amnion  &  chorion ,  &  corpus 
luteum  habere  ,  five  placentae  rudimen- 
tum ,  atque  adeo  haec  omnia  a  matre 
cffc. 

1 2#  Placenta  )  Cupula  ovi  in  ovario 
nata  mm,  pars  elementaris  ovarii  ,  in 
ovario  aeque  ,  ac  membranac  jam 
ftrutta. 

Funis)  Quid  fit ,  ego  quidem  ignoro. 
Intra  ovum  nullum  rudimentum  funiculi 
reperitur:  nihil  etiam  in  lepvwenhoe- 
ckiano  animalculo ;  &  nihtl  hlc  docent 
fideliflimae  icones  malpighii.  Ovum 
quidem  novimus  ad  matrem  pertinere* 
ernbryonem  a  patre  efle  pene  fcimus# 
Vcrum  id  obfcurum  fupereft  ,  num  funi- 
culus  "n  eir,bryoni  adncxus  de  ejusdem  ab- 
domine  prodierit?  quod  de  arteriis  umbili- 
calibus  &  uracho  d  ci  potcft,  de  vcna  dici 

ncn 

kk  HIPPOCRATES  mechanicam  genera* 
tionem  pellicularum  fetus  fere  hoc  irode 
propofuit  ^cp/^ot/cT/oty  <pv<riQ$  n.  2*  Car- 
tefius  membranas  ex  paite  feminis  uterum 
comingente  docuit  generari  ,  &  allanto- 
idem  cx  lotio  Borrkbius  A.  Hafn.  Vtl.  V. 
obs  45. 

11  DCLXIX.  not.  q. 

inm  DCLXlX.  not.  m 

nn  DCLXXVll.  not.  a. 

Ll  3 


534  DE  CONCEPTU. 

non  potcft ,  qui  enim  poflit  vena  extrinfc- 
cus  advenifle  &  ic  inleiuifle  in  corpus?  Si 
dixens,  funiculum  a  placentaefle;  refpon- 
dendumeit,  unde  ergo  arteriae  advenerint. 
Undique  mfuperabiles  ctifficultates  rem  ob- 
iident. 

Verum  omnino  novi ,  leges  latas  efle 
rebus  creatis,  ut  nunquam  femina  inmittant 
radices,  nifi  in  propriam  &  faventcm  iibi 
terram.  Lichenes,  &  aliae  plantae  radi- 
cantur  in  muros :  aliae  plantae  radiculas  in 
aquam  demittunt ,  nunquam  ullas  dimiflu- 
rae ,  niii  aquam  nadtae  fuerint.  Aliae  in 
duriifimos  lapides  deicendunt  radiculis* 
Aliae  non  nifi  in  alias  arbores.  Quis  expli- 
caverit  ,  quare  Vifcum  non  inveniatur  ia 
rerum  natura,  nifi  in  aliena  arbore  ,  ncque 
unquam  maturum  vifci  femen  radiculas 
cmittat ,  nifi  in  fifluram  madidi  corticis  : 
ii  vcro  id  feccrit ,  in  vcram,  folidam,  ex- 
creicat  arborcm ,  fuis  floribus ,  fru&ibus  & 
foliis  onuftam.  Hae  naturae  leges  funt, 
quas  non  concipimus ,  fed  videmus.  In 
thefauro  ruyschii  ,  quem  Rufliae  fmpe- 
ratrix  coemtum  poflidet ,  integra  anthro- 
pogenia  habetur  ,  five  hiftoria  naturalis 
hominis,  a  primo  conceptus  momcnto,  ad 
noni  menfis  finem;  Vidi  haec  omnia,  & 
per  multos  dies  continuos  oculis  perluftravi, 
reperi  funiculum  umbilicalem  tanto  majo- 
rcm  o0  efle  ,  quanto  propior  orig-ni  fuae 
fetus  eft,  &  viciflim.  Et  in  fctu  formica 
nrinima  nihilo  majori  ,  vidi ,  homuncio- 
nem  federe  in  acuto  apicc  coni ,  quem  funi- 

culus 

00  DCLXXVl!.  not.  cl 


DE  CONCEPTU.  535 

culus  umbilicalis  efficit,  Ergo  vidctur 
ftamen  mafculinum  per  placentam  fe  infi- 
nuare ,  hinc  in  funiculum  umbilicalem 
venire  ,  ibi  adnefti ,  tunc  funiculum  una 
cum  fetu  ad  ovum  adhaerere,  1.  G.  (puto 
melius),  ex  fetu  prodire  partem  funis» 
&  a  placenta  aliam  partem,  nempe  venam, 
ad  fetum  pergere  ,  tunc  connafci  utramque 
portioncm  funis*  Oportet  autem  hic 
dicere,  quae  helmontius  ,,  Seminavi 
iemen  pini ,  in  tefta ,  radicula  exiit  ,  & 
pertudit  teftam  ,  ut  defeenderet  ,  deinde 
furfum  fregit,  ut  in  caulem  enafceretur* 
Haec  non  pofiiimus  explicare  ,  experiri 
poflumu£ 

13.  Os)  Fetus  alitur  per  os  (Si  totam 
fuam  cutim  pp,  adeo  teneram  in  fctu ,  ut 
nerao  negare  poflit,  &  exhalare  perarterias 
cutisliquorem,  &  reforberi  per  venas,  1732. 
Ila  ctiam  plantae  per  totam  fuperficiem 
fuam  aluntur ,  nam  planta ,  quae  interdiu 
langult,  mane  turget  reforbtis  per  noftem 
Iiquoribus.)  Capit  adeo  cibum  potumque, 
atquc  in  ventriculo  fubigit ,  ope  falivae, 
fucci  vcntriculi ,  inteftinorum  ,  pancreatis. 
Chylus  inde  paratus  per  vafa  lattea  infun- 
ditur  in  maflam  fanguinis  vcnoiam :  ld  vidi 
in  Leidenfi  puero  ,  cui  abdomen  fiflum  erat 
ex  matris  imagrnatlone  ,  &  per  vulnus  inte- 
ftina  confpici  poterant,  atque  vafa  ladtea, 
chylo  non  minus,  quam  in  adulto ,  plena. 
Hac  via    vere   nutritur.      Pcr  placentam 

autem 

pp  DCLXXXIl.  nifi  Inpediverint  fordes  muco* 
fae ,  qwae  cutem  obliniunu 
Ll  4 


536         DE    CONCEPTU. 

autem  remittit  «  ad  matrem  fanguinem, 
qui  in  corpore  mfantih  nullam  pulmonis 
a^tionem  patitur  ,  in  venas  matris,  quae 
viciflim  fetui  reddit  fanguinem  in  pulmone 
fuo  elabcratum.  Haec  fentenua  facile 
cum  Hippucratis  n  dodrina  conciLatur, 
qui  ct  jpie  dixit  fetum  duphci  modo 
ali. 

Vario)  Si  animalcula  leeuwenhoe- 
ckii  naiciturorum  hominum  en  bryones 
funt  ,  tunc  utique  nutnuntur  primo  in 
patris  refte,  epididymide ,  duftu  dcferente, 
veiiculis  leminahbus  &  urethra,  proprio 
fucco  feminis  mafcuii.  Deindc  in  materno 
uteio  primis  temporibus  aluntur  ^rortata- 
rum  ■»  fucco  ,  qui  videtur  tamdiu  fctum 
alere  ,  quamdiu  propria  quadra  viftitat,  & 
nccdum  cpulatur  de  p  raiitica  menfa,  quam 
mater  fuppelitat»  Quando  porro  ovum 
quidcm  f.cundatum  eft,  fed  in  ovariohade- 
nus  haeret  ,  tunc  unice  nutritur  fucco 
priori,  &  proprioovi.  Quando  vero,  folu- 
tum  de  petiolo,  rctinetur  in  utero,  &  non- 
dum  undique  uteri  fuperficiei  aclplicatum 
eft,  tamdiu  fetus  nutritur  liquido  per  mem- 
branas  chorion  &  amnion  epoto  ", 
qui  in  utero  generatur  &  fetui  infun- 
ditur. 

Vifcera)  Admiranda  vis  haec  omnia  diri- 
git.  Quando  epicurvs  apud  lucre- 
tivm   docet ,    omnia  ex  eadem  materia 

qq  DCLXXIX.  not.  dd. 
rr  DCLXXVHJ.  not.  b. 


ss  DCLl  I.  p.  380. 
tt  DCLXXV.  not.  m 


DE    CONCEPTU.  537 

aroiJ.cov  nata  effe,  ex  una  communi  propri- 
etaa   ^ateriae    f.  gravitate,   quaefecit,  ut 
volantes  m  mdetinito  in  ni  fpatio  atomi  fe 
conprehendant,  tuic  vehm  explicentillicauti 
philofoph. ,    quomodo    fiat  ,   ut   idem  ani- 
roal  fucceiiive   vanas  induat  formas,     per- 
fedc  *d  id  alimentum   aptatas,   quo  debet 
vivere.     Toties  vidi  in  iemine  animalium 
varii    generis    anguillas    plicatiles  ,     veros 
fcrpentulos.      in  ranarum    genere   certum 
eit  ,  mhil  matri  a  patre  dari  pofle,  praeter 
anguillulam  ,  quae  tuoercula  paulatim  exi- 
git ,  unde   artus  emergent  ,    ut  m   iaco- 
baei    de    ranis    obiervationibus    adparet. 
Perge   tunc  reliqua  conten  plari    animalia, 
repcries  nullum  omnino  efle,  quod  in  pri- 
mordiis  vermis  non  fuerit.     Quis  crederet 
papilionem  ,    quatuor  alis  ,     fex   pedibus, 
oculis    innumerabilibus  praedituin    anirnal, 
vermem  aliquando  fuifle  ?    Omne  pulicum 
&  muicarum  genus  aliquando  vermis  fuit; 
swammerdamivs    in   confeflu    virorum 
eruditorum  ,  qui  in   thevenoti    aedibus 
conveniebant,    incomparabili  arte  bomby- 
cem    ex  chryfalide  exe<rit  ,    &   nafcituros 
©lim    artus  alasque  caefarea  arte  expedivit. 
Sed  &  homo  aliquando  vermis  fuerit  ,    uti 
Prophetae  loquuntur  ,    qu^ndo   iuperbiam 
humanam    contunderc  volunt    ,,    Vermis 
fum  ,    non  homo.     Sed  ex  verme ,  depo- 
fitis  exuviis  ,    novum   animal   fit  ,    &  ex 
chryfalide  prodit  vegetus,   &  volitans  papi- 
lio.     Nifi  hae  mutationes    fenfuum    tefti- 
monio  demonftrarentur,  homines  certe  in- 
fanum  vocarent ,  qui  hujusmodi  paradoxa 
doceret.      Vidi,  &  bona  fide  narro ,    cur 
Ll  5  enim 


53»         DE  CONCEPTU. 

enim  fallerem  difcipulos?  homineni  *  cui 
riequ?  brachia  erant  ,  neque  pedes  uu ,  & 
tamen  a  mare  generatus ,  a  femina 
conceptus ,  per  abortum  vero  ejedus 
fu?rat,  formica  majufcula  nihilo  major. 
In  aho  abortu  ,  qui  paulo  diutius  vixerat, 
vidi  caput ,  cum  exigua  cauda ,  &  coccyge 

ter- 

im   In   fetubus   grano   hordei  non   majoribus 
nulli  adhuc  artus  adparent  ruysch.  Adv^ 
Dec.  11.  n   10.  qui  idem  in  fetubus  api,  & 
pcne  nuci  avellanae  aequalibus,  nulla  ad- 
huc  rudimenta  artuum  delcribit  aut  pingit 
Tbifi   VI.  T.  2.  5.    Trigefimo  die  fetus 
forniari   incipit  informis   naclenus  riol* 
p.  381.   Ante  quadragefimum  diem  fetus 
formicae  mole  eft,    kd  femora   nondum 
difcreta   habet  aris tot e *, es  hift  anim. 
L.   Vill.  c%  3.    oculos   vero  praegrandes. 
Jn  cuniculo  die  undecimo  nulli  adhuc  ar- 
tus  Cofmop.    p.  50      Die  vigefimo  artus 
nondum  confpicui  VaroL   p.  ro2.    Besler 
p.  8.   in  fetu   hordei   grano  non  majori, 
neque     quinta      feptimana  ,      in     fetu 
apis    mole  f     in    quo    caput  apparebat 
la  mottf  11.    c.   24.     In  abortu  unius 
menfis   nihil  adhuc    diftindum   galen, 
deform%  fet.  Pueri  ante  trigefimum,  puel- 
lae  ante  quadragefnnum    diem  nihil  di- 
flindli  habent   hipp   wipt  etvQpaTov  QU- 
cios  n.  1 2.     Etiam  plus  quam  tertio  men- 
fe,  cum  fetusarticulodigiti  minimiaequalis 
eflet,  nulla  adhuc  crura  l  bourgeois 
L.  T%  p.  27.     Sed  fequentes  obfervationes 
demonftrant  ,  artuum    proventum    faepe 
praecociorem  effe    aliquando  tamen  tar« 
dius  apparerec 


DE  CONCEPTU.         539 

terrmnatum  hominem  ,  cui  tubercula  ** 
in  ea  fede  prodibant ,  unde  manus  &  pedes 
eflent  nafcituri.    malpighivs  demonftra- 

\it3 

XX  In  embryone  ape  non  majore  aliqua  Ruyfcfr 
Tbes.  VI.  n.  46.  T.  *.  f.  4.  Die  tertio 
cum  dimidio  nonnilul  fimile  brachiorum 
pingit  Maurkeau  ad  p.  85.  Duodecimo 
die  aliqua  tubercula  artuum  Biancbi  p.57. 
425.  f.  7.  &  decimo  quinto  Kerkrwg  c.3. 
ln  fetu  formica  ncn  majori  rudimenta 
artuum  Berger  p.  468.  469.  Stah  .  p.505. 
&  in  informibus  cmbryonibus  Backii  p  \%. 
Informes  artus  &  minimi  in  fetu  aequali 
femini  cucurbitae  Ruyfcb.  Tbes,  3V.  n.40, 
&  in  altero  apis  mole  Malpm  pofth*  p.  86. 
&  Comm,Nor  1739.  T  3.  f,  4.  In  ovo 
juglande  non  msjori  e.  n.  c.  Dee.M. 
ann%  J.  obs*  1 19.  Die  decimo  fexto  Bian* 
cbi  T-  I.  f.  8.  Die  21.  verrucae  pro 
artubus  Dodart.  J.  0  Quarta  feptimana 
rudimenta  artuum  P£//.  ?>*»/.  n.  236. 
In  menltruo  fetu  manus  jam  per&da  Rio- 
lan.  p.  411.  In  ea  aetate  artus  incipiunt 
adparere  Stabl.  p.  505.  In  fetu  phafeoli 
aequali  brachiorum  initia  Hift.  de  V  Acad. 
1714.  obs.  3,  Sed,  ut  adpareat  certam  le«. 
gem  nullam  effe.etiam  ii  embryone  digiti 
articulo  aequali  artus  obfcuri  Ruyfcb  Tbes* 
IV.  n.  54.  In  fetu  nucis  mole  artuurrt 
rudimenta  Trenjo  1735.  hebd.  39.  T.  4. 
f.  12.  Jn  fetu  pollice  paulumbreviori  evi- 
dentia  Ruyfcb.  Mes.  VI.  T  3.  f.  2.  Sub 
iinem  primi  menfis  ,  cum  fetus  digito 
transverfo  aequalis  efiet,  rudimenta  ar- 
tuum  Vattr  mof.  praegv.  n.  6.  Trigefimo 
fecundo  die  fetus  fere  perfe&e  formatus 

Bian* 


54°         DE  CONCEPTU. 

vit ,  omnem  pullum  gallinaceum  ,  in  ipfis 
primordiis ,  totum  cerebro  ,  ccrcbello  & 
fpinali  medulia  ,  atque  oculis  conitare  yrm 
Ccrnite  figuras  malpighianas,  videbitis 

pri- 

Bzancbi  T.  T.  f.  n.  Die  trigefimo  quin. 
to  fetus  ungue  non  major  artus  jam  for- 
matos  habet  Mauriceau  obs.  246.  Oie 
quadragcfimo  artus  demum  pullulantes 
Riolan.  p.  412.  Varol  p.  103.  Besitr 
pt  8.  &  fecundo  menie  demum  rudimen- 
ta  artuum  in  homine  Everard  p.  91.  Sex- 
ta  feptimana  fetus  uncialis  ,  &  artus  jam 
adparent  Vater  de  moL  praegn.  n.  6*  & 
formati  funt  e.  n.  c.  VoL  ill-  obs.  145. 
Brachia  autemf  mper  prima  formantur  & 
majora  cruribus  funt  Besler  1,  c-  Ruyfch 
Tbes.  VI.  n.  48.  etiam  in  ranis  Id,  ib.  fn 
gyrino  brachia  &  pedes  pr  deunt,  quando 
caudam  fub  lolftitium  amittit  Harvei  p. 
118.  Conf.  Ruy/cb  Ihes.  VI.  n.  48  !n  pul- 
lo  vero  roft  34  horas  abfolutas  alas  vidit 
Malpigh.  de  f§rm.  fet.  f.  8,  &  in  fltu  uncia 
paulo  longiori  perfe&cs  artus  riysch 
Thes.  X.  T.  3.  f.  3. 
yy  Caput  adparet  in  pullo  hora  ducde- 
cima  Lancis  p%  40«  in  Malfighianis  au- 
tem  etiam  fexta  de  incub.  p.  2.  In 
primordiis  pulli  caput  spparet,  in  eo 
caput  corporc  major  Har<vei  p.  56. 
In  fetu  ovillodie  feptimo  corpus  infornic, 
fed  o  rebrum  &  ocub  adparebant  Leeu- 
ivenhoeck  anat  £if  <ont  11.  p.  »65.  In 
embryone  hordei  grano  non  crafiiore  ca- 
put  &  oculorum  rudimenta  Ruy/cb  Tbes* 
VI.  n.  46.  T.  tt  f.  4.  In  altero  femine 
cucurbitae  minori  caput  acquale  corpori 
Ruy/ch   Tbes*  IV.   n.  40.       Jn   fetu   milii 

grani 


DE  CONCEPTIL         541 

primordia  pulli  carinam  az  efle  ,  five  ver- 
mem  ,  tunc  caput  naici ,  &  veficulas ,  iive 

tuber- 

grani  mo!e  magnun^oculls  necdum  diftin- 
dtis  Santorin  Ijhr.  n.  5.     Etiam  in  trime* 
ftri   fetu   caput    majus  thorace   &  ventre 
Faber  ap.  Hernandez  p.  65 1 .     ln  alio  fe- 
ptem  Jineas  longo  ,  caput  uni  tertiae  parti 
corporis  aequaie  Dodart     Pulli  Gallinacei 
oculi  c^rcbro    &    reliquo  capit'  acquales, 
majores  corpore  &c.  Harvei  p%  56  .Oaput 
&  oculi  pullo  maxima  Arift*  hijl.  anim*  L. 
VI.  c^4«  de  %ener.  11   c.  6.  In  fetuapismole 
oculi  confpicui  Mauriceau obs.  1  o3.&  itl  pullo 
hora  quinquagefima  Maitrfjean  p.  14.77* 
minus    tamen ,    quam   oviparis  ,    magni 
funt  Harqjei  p.  232.     Tres  vero  illaebul- 
lae  lupra  ex  Platero  citatae    p.   238.  non 
ignoratae     Carpo ,     Pareo ,      Archangelo9 
Riolano  p.   384.    Malpighio   etiam  dicrae 
p.  86.  &  £%  Bourgeois  p.    26.    &    Drelin- 
ccurtio  adv.  dogm.  5.  &   in  dama  Har<vei9 
vifae  p.  56.  p.  232     fufius  a  Mahighw 
declarantur  in    utroque   opere.     Tres  ab 
initio    iunt,    etiam   in    homine  Malpigb* 
foftb.  p.  86.  cerebri    nempe   duo  lobi    & 
cerebellum  Drelincourt.  vel  oculi  potius.eo 
tempore  maximi  f  &   cerebrum   Malpigh 
de  form.fet.  p.  4.     Die    vero    quinto  in 
pullo  quatuor  vidit  bullas  Harvez    p.  57. 
quinque  autem  Ma/pigbius*    duas  cerebri* 
duas  oculorum,  cerebelh  unam  de  format* 
f». 
zz  Conf  DCLl.    Adparet  hora  fexta  Lancis 
p.  41     &  in  catella  fdie   rertio   Brendel  de 
tmbr.  praeexift,  p.  38.  denique  etiam  an- 
te  incubationem  ,    fi  fides   Malpighio  di 

incub* 


54*  DE  CONCEPTU; 

iubercula  adftrufta  carinae.  Ex  eo  delnde 
fetu  enafcitur  cavum  roftrum  ,  &  cor  ta% 
&  reliqua  ex  ordine  vifcera ;  &  primum 
omnes  tres  vcntres  apertl  funt,  ipfumque 
cor  ad  fpinam  dorfi  firmatum  nudurn  abs- 
que  coftis  haeret.  !d  ipfum  cor  in  his  pri- 
rais  initiis  eft  canalis  in  arcum  flexus,  qui  in 
«quatuor  finus  intumeicit,  nempe  aures,  & 
ventriculos,  qui  in  longa  ferie  ordinantur 
diftindti.  Haec  deinde  firtula  quotidie  ma- 
gis  intorquetur ,  doncc  duae  cavitates  cor- 
dis,  &  duae  aures,in  unum  cor  conferveant* 
Tunc  coftae  accedunt  bbb,  &  thorax  clau- 
ditur  &  pulmo  ccc,  atque  jecur  dd* 
adparere  incipiunt  ,  quae  haclenus  nul- 
la  apparuerant.  Apparct  adeo,  haec  vi- 
fcera  in  primordiali  fetu  quidem  nonadefle, 

ma- 

tncub.  p.  9.    Recle  olim  Cofumbus  fpinam 

primam  generari,    id  fe  in  embryone  vid 

difle  p.  247,  Adhuc  21.  die  embryo  fimi- 

lis  vermis  Dodart.    hift*  de  V  dcad.ijoi. 

p.  26.  27. 

aaa  Hora   vigefima  oclava  in    pullo  Lancis. 

p.  40.  ante  30.  Malpighius  de  incub.   p.4. 

Die  vigefimo  primo  in  fetu  humano  cor 

apparuit  Dodart%  1.  c. 

bbb  Tcrtia  feptimana  crater  coftarum  adpaJ 

ret  Kerkring.    anthrop,  C.  4. 
ccc  Die  fexto  apparent  in  pullo  Harvei  p,6r. 
&  quarto  abfoluto  Maitrejean  p.  115.  121« 
Die  quadrageiimo  in  homine  V  aroL 

ddd  In  cuniculo  die  decimo  quarto  Graafp* 
312.  In  fetu  humanoquadraginta  dierum 
VaroL  I.  c.  In  pullo  demum  die  fexto 
IMalpivh.  p.  9.  Maitrejean  p.  i^i.magno, 
pofl  cor  ,  intervallo  Har<vei  p  63*  Etiam 
gcnitalia  ante  hepar  diftincla  funt  Harnjti 

p.143. 


DE   CONCEPTU.  54J 

materiamtamen  adefli^exqua  generentur  ec*j 
Hoc  ipfum  cor  unicum  quaii  ventriculuoi 
habet,  quamdiu  pullus  non  refp  rat ,  nam 
communicationes  cavac  venae  cum  pulmo- 
nali ,  &  artcriae  pulmonalis  cum  aorta  fa- 
ciunt,  ut  cor  quafi  univentre  iit,  uti  cft 
in  amphibiis  ,  &  ctiam  bombyci  unicum 
cor  elt   ,   fed   in   particulas  divifum,  quod 

COntra  MALPIGHIVM    SWAMMERDAMIV^ 

demonitravit  f  f  f.  Ettamcn  inutilis  &  fu- 
perfluus  in  pullo  pulmo  increfcit  ,  &  vafis 
fuis  omnibus  ornatur  «**.    Haftenus  enim 

homoai 

p.  143.  quae  in  homine  die  vigefimo  ap- 
parent  Pinaeus  p.  137.  Male  adeo  jecur 
ante  cor  generari ,  &  in  ovo  incubato 
fe  expertum  efle  Sanfiorius  in  Jen.  h 
Ayic.  p.  756,  Seduxerat  optimun* 
virum  Galeni  au&oritas  ,  qui  hepar  antc 
cor  ,  die  rrgefimo  fecundo,  hoc  ante  ce« 
rebrum  generari  dixerat  de  f*rm  fetu>  & 
Ariftotelem  de  gener.  11.  c.  6.  fitque  Chry* 
fppum ,  qui  cor  primo  loco  generari  dw 
xerant,  refutat  de  fcrm.  fet. ' 
cee  Conf.  not.  c .  Non  bene  adco  Hippocrates, 
partes  omnes   fimul  formari  m^g  //jU. 

fff  CCLXI.  not.«* 

ggg  Hoc  inprimis  argumentum  ad  demon- 
ftrandum  praevifes  fines  elegans  cft.  Alae 
&  probofcis  in  eruca  reperiuntur  ,  infer- 
viturae  papilioni ,  erucae  inutiles,  In 
homine  pulmo,  cerebrum  ,  fetui  inutilia. 
neceftaria  adulto  ;  contra  fbramen  ovale 
duclus  arteriofus ,  venofus,  utilia  fetui  pe* 
reunt  cum  aetate.  Sic  branchiac  ramarum 
«ccidunt ,  quarado  definunt  piices  efle  &c. 


544         DE  CONCEPTU, 

homo ,  qui  vermiculus  fuerat,  anphibion 
animal  eft,  quod  in  rreHiis  aquis ,  absque 
pulmonis  ufu  vivere  poteit*  Donec  ultimo 
in  animal  refpirans  abeat,  cui  duo  corda 
funt  ,  &  nulla  vita  eft,  fi  ab  aere  per  fep- 
tem  vel  o<Ho  horae  minuta  arceatur.  ln 
utero  vero  nondum  refpirat  ,  apparct  ex 
vesalii  hhh  experimentis  „  Sumatur  ex 
jnortua  praegnante  vacca  totum  ovum,  re- 
ponatur  in  menfa,  adparet  vitulum  intus 
Jtfiris  modis  moveri  ,  &  niti  ,  ut  prodeat 
(uti  etiam  pulli  pipiunt ,  ovumque  rodunt, 
ut  exeant  ).  Quarn  primum  chorion  & 
amnion  difcidifti  ,  continuo  fetus  refpirat  , 
&  tunc  quictem  agit.  Qui  in  utero  va- 
giunt  mfantrs,  plerurrque  moriuntur  :  nili 
cnim  continuo  in  a^rem  excludantur  ,  fa- 
cile  fieri  poter  t ,  ut  al;qua  pars  membrana- 
rum  ori  adplicetur,  fetumque  fuffocet. 

15.  Et  cur  non)  A  mundo  condito  nun- 
quam  ,  nam  evolvi  obfervationes,  in  clau- 
fo  titero  ,  intra  caveam  a.mnii  faecesni  re- 
perta^  funt ,  cum  tamen  in  refto  inteftino 
abunde  fit  npeconii.  Ratio  eft,  quod  absque 
aerisope  ,  fphintfer  ani  nequit  fuperari. 

Mortem  )  Quando  fetus  in  lucem  editur* 
puriflrrta  prodit  aqua ,  in  partu  nempe  na- 
turali ,  neque  infans  ,  in  validis  ,  quos  edit, 
fiixubus,  alvum  deponit ,  nifi  aer  appulfus 
nterum  fubeat ,  infantem  feriat ,  &  refpiret 
idem,  tunc  enim  continuo  ,  in  tantis  an- 
guftiis,  alvum  deponit.  Ex  hoc  effluente 
ftercore  indicatur  kkk   i.  ruptas  cffe  mem- 

bra- 

hhh  Confer  DCLXXXll. 

i  i  i  Contraria  experimenta  prctuli  DCLXXXHL 

kkk    Ib, 


DE    CONCEPTU.  s45 

bfanas,  aquas  effluxifle  ,  infantem  jam  re- 
fpirafle.  z.  kum  in  apertura  uteri  haerere> 
ita,  ut  per  eam  aperturam  faeces  exire  pos- 
iint.  Tunc  fetus  in  fummo  periculo  ver- 
fatur  ,  &  inter  viginti  fetus ,  quibus  alvus 
ante  partum  folvitur  ,  vix  unus  vitalis  eft. 
Si  enim  aer,  qui  femel  in  thoracem  irrupit, 
fuppreffus  fuent  vel  per  exiguum  tempus, 
neque  infans  infpirare  potuerit,continuo  ip- 
ii  pereundum  eft.  Non  ideo  certum  eftpe- 
tufib  U1  fetum  ,  iaepe  cnim,  cum  huic  unE 

iigno 

111  Ex  prioribils,  fed  ruptas  raembranas  efTe  , 
&  fetu  undique  conpreffo  in  his  viarum. 
anguftiis  ,  elifaa  fuifTe  faeces  Dionis  des 
accoueb.  p  234.  la  motte  obs.iz\  Duo- 
decim  horis  ante  partum  editum  meco- 
nium  mauriceau  p.  324.  Caeterunx 
figna  mortui  fetus  ommno  difficilia  funt. 
Plerique  pulfum  in  fonte  iincipitis ,  &  ia 
funiculo  dencientem  adducuht  dionis 
des  accouch  p,  298 .3 zO.$ #)>/<•/> apud  E-ndl. 
p.  90  &c.  Verum  hoc  fignim  debilita- 
tem  {ummam  perinde  ac  mortem  demon- 
flrat,  monente  J .  van  Horne  ,  Sc  faepe 
Fallit  la  motte.L.  11.  c,  <j.  ldem  obs. 
228,  funicuio  non  puKatiti  fingus  ejus- 
dem  funiculi  addit  pro  certiffimo  figno. 
Sed  y%  von  Horne  fchwediffbe  Wehmut* 
ter  p.  25  )  epidermidis  feceffum;  alii,quos 
refutat  saviard  obs.  97.  ^utridum  li<* 
quorem  ex  ore  fetus  exeuntem  pro  certo 
leti  indicio  habent.  Verum  hic  humorpu- 
fcredinem  fubponit  ,  quod  idem  de  fece- 
dente  cuticula  &  fetore  verumeffc.  D.Sala 
tangebat  fetum  frigida  ,  &  mortuum  aje* 

ba£ 
Tom.  F.  Pars  1L  M  m 


526  DE  CONCEPTU. 

figno  fidferent  chirurgi ,  milerum  fetum  fpi- 
rantem  &  viventem  haniis  &  uncis  dilania- 
tum  extraxerunt  mmin  ,  quale  exemplum 
habet  mauriceau  nnn,  in  \>ob/ervatiom 
fur  la  groj/iffe  ^qucm  longe  praefero  altenope- 
ri  la  pratique de accdiuhemens^ijiz.OyXdXnXt 
certe  foret,  ut  vel  bonas  obitetnces  habere- 
mus  9  vel  omnino  nullas.  Quando  fa- 
mam  aliquam  habent  ,  femper  feitinant,  & 
rumpunt  aquas ,  ut  cito  fetum  extrahant: 
cum  contrarium  bonae  obftctricis  officium 
jit,  aquas,  quantum  fieri  poteft,  diotiflime 
fervare  claufas  ooo^  Si  invitae  contigerit,ut 
meconium  effluat  ,  manu  fetui  liberum  ae- 
rem  procuret  ,  ne  fuffocetur  :  didudo  digi- 
tis  uteri  oftio. 

16«  Superfoetatio  }  Non  credo  hanc  fieri 

pofle, 

bat,  quando  fc  non  retraheret  barthol. 
hift.  7 8.  Cent  V4  p,  barbette  fontem 
minime  tenfum.  Verum  haec  figna  etiam 
pejora  funt. 
mmm  Nimis  frequentes  funt  diriffimae  hifto* 
riae.Vivofetui  refeclum  brachium  habetla 
motte  obs.  565.  &  totum  laniatum  obs* 
185,  187.  infenfus  unco  mauricaei 
ob  has  funeftas  operationes ,  &  saviard 
obs.  84.  Unicum  cafum  admittit  laMOT- 
te,  inquocaput  aperiri  debeat,  fetusque 
violari  „  capitis  nempe  crafii,  Sc  intrans* 
itu  per  os  uteri  inpacti  &  haerentis  vi- 
tium  L.  111.  c.  20.  21.  In  eo  calu  ipfe 
coa&us  unco  ufus  eft  obs*  456.  forflce  ve- 
ro  obs,  221.  aliisque  violentis  remediis. 

nrm  Gbs.  DCLXXXiV.  vivi  fetus  uncolania- 
ti ,  &  occifi  ,  cum  pro  mortuo  haberetur. 
000  DCLXXXy,  not  > 


DE    COiNCEPTU.  547 

pofTe,  nifi  co  tempore  ,  quo  ovum  in  ute- 
rum  receptum,  adeo  parvurn  eft,  ut  non- 
dum  undique  accreverit  ppp  uteri  cavae  fu- 

per- 

p  p  p  Superfttationem  in  homine  admittit  h  i  p- 
pocRATEs,quando  os  uteri  non  claudi* 
tur  #zrgf/  ZTTiKuvie''  n.  2.  pro  raro  vero 
cafu    ARisTOTELES  bift*  anim.  L.  VII. 

0  4.  de  getier.  L.  IV.  c,  5.  &  in  lepore 
de  gener,  anim*  1.  c.  ds  bijl.  I.  c.  Deinde 
plinius  exempla  habet  L.  Vll  c.  2.  Sc 
magna  feries  eft  hiiioriarum  ,  quae  addu- 
cuntur  Veram  ergo  fupeifetationem  pri* 
mo  necefle  eft  diftinguere.  Eam  dicimus, 
quando  ,  poft  fecundam  venerem  ?  aliquot 
elapfis  diebus  ,  altera  fecunda  venus  fuc« 
cedit ,  &,  poft  ovum  in  uterum  jam  rece* 
ptum  ,  aiterum  ovum  in  uterum  ferius 
devolvitur.  Hujusmcdi  fuperfetatio  om  • 
nino  iieripoteftj^etfi  raram  eifeCl.  goe« 

1  1  k  1  o  non  negaverim^,  non  folum  a  die 
fexto  ad    trigelimuni  ,      manningham 

p.  41.    MAURlCEAUp,  IC7.   COELICKE 

&c.  quod  prius  fecundum  femen  primo  fe 
admifceat,  ferius  uterus  plenus  fit  &  clau- 
fus.  Nam  etiam  fatis  maturo  fetu ,  eoque 
mortuo  9  &  in  utero  haerente ,  concipi 
potcft,  Experimenta  non  in  vaccis  folum 
fadla  funt ,  quae ,  praeter  marcidos  ,  quos 
gerebant  utero  fetus ,  vivos  alios  conce- 
perunt  fuysch  Ad<v.\\>  n.  10.  de  mufc. 
ut.  p.  14.  Sed  in  homine  fimilia  exem- 
pla  lego.  Ita  prosocer  meus  teich- 
mey  erus  ,,  fetu  loco  partus  retento,poft 
faetida  elapfa  lochia  ,  vidit  feminam,poli 
aliquod  tempus  toncepiile,  peperifle  fe- 
tum  vivum  ,  poft  quem  demum  prior  ille 
M  m  z  & 


J4*  DE    CONCEPTU. 

fuperficiei.  Quae  alio  tempore  contingunt 
fuperfoetationes  ,  nomen  non  merentur, 
nequeenim  funt  „  duae  inpraegnationes  % 
quarum  fecunda  aliquo  tempore  poftprimam 
fafta  eft.  Quando  enim  ovum  totum  ute- 
rum  replet ,  tunc  non  video  >  quomodo  fe- 
men  ingredi  poffit  uterum,  nili  harveivm 

fequaris, 

&  marcidus  incifionefacla  exceflit,in  epiflo/a 
prepria.  Ita  harveius  in  femina ,  poft 
graviditatem  veram  aliquot  nvenfibus  e- 
lapfis  ofia  prioris  fetus  edi  vidit  de  partu 
p.  264.  &  Albucafts>  &  Marcellus  Donatus 
L.  IV.  c  22.  Sc  Schenk  ex  Gabelcbwero , 
&  Bonnetus  fepulcbr.  111.  S.  37,  app.  p.  99. 
&  Mattb.  CornaXy  &  Barthtlinus  hifl.i^., 
L.  IV.  &  de  infoUpart.  <vtu  c.  iS%  Zm*« 
rivenhoeckzus  penitus  fimilem  obfervatienem 
adducit  exper.  &  cont.  p  406.  Manife- 
fturn  eft  adeo,f«tum,  etiam  magnum,  qui 
olfeus  fit  ,  in  utero  haerentem  ,  novam 
conceptionem  non  inpedire.  Sic  etiam 
Rou/Jetus  vidit  pefTarium  in  uterum  infer- 
turn  conceptum  non  inpediville  Seft.  VI. 
c.  8.  fnifi  forte  non  fatis  certum  eft,  pes- 
fos  in  utero  fuilTe  ),  Non  ideo  repugno 
Cl.  &  humaniflimoD.Gr^Wfuperfetatio- 
nem  facilius  fieri  ,  fi  uterus  forte  duplex 
f  uerit.  Verum  fuperfetatio  vera  ,  mihi 
per  exempla  paulum  difficilis  videtur  co- 
gnitu.  £a  quidem  egregia  nota  eft ,  fi 
fetus  alter  parenti ,  aker  adultero  fimilis 
fuerit,  quale  exemplum  Hercules  praeilitit 
&  IphicluSy  &  alind  Artfwteles  habet  hifl. 
anim.  L.  Vll-  c.  4.  &  Plimus  L,  VII.  C. 
2.  &  Gordonus\  fcd  hoc  raruro  eft.  Su- 
pereft ,  ut  ex    tempore  aeftiroetur  fuper- 

feta- 


DE  CONCEPTU.  549 

fequaris ,  ftatuentem  leminis  vim  fecundan- 
tem  non  per  cavum  uteri  tubum  ,  fed  per 
maflam  fanguineam  in  ovarium  venire ;  ea 
vero  hypotheli  admiffa  ,  non  video ,  quare 
non  perpetuo  contingant   fuperfoetationesj, 

nifi 

fetatio  ,  quando  nempe  „  poft  vivunr, 
perfeclum  puerum ,  aliquot  leptimanis,  & 
menlibus  ehpfis  ,  aher  vivus  &  fanuspuer 
partu  editur.  Tribus  feptimanis  a  priori 
partus  RouJJit  S.  VI.  &  aliquot  feptimanis 
Salmutb  Centur.  111.  obs,  33.  Quatuer 
fcptimanis  Francus  p.  227.  Viginti  no- 
vem  diebus  a  priori,  vivus  utcrque  Venette 
p-  71.  Poft  debilem  odHmeftrem  fanus  fe- 
tus  novimeftris  tditus  Zaccbias  L.X.  c.  66. 
Quadraginta  diebus  a  fana  puella  filius 
fanus  c.  b.  app*  rousset  p.  222.  Ex 
paulo  1.  c.  video  citari  quintum  fe- 
tum  quadragefimo  die  poft  quadrimellos 
cditum  ,  oftenfum  hadriano  augu- 
sto,  Sex  feptimanis  poft  priorem  filius 
bl anca ard«  obfervante  apud  franm 
cum  fatur.  p.  227.  Sex  feptimanis  ab 
altero  fetus,  vivus  uterque  c.  b.  poft: 
rousset  p.  222«  Ariftoteles  partum 
alium  feptimo  ,  alium  nono  menfe  vidit 
fucceflifle  bift.  anim.  L.  VU.  c.  4.  Tribas 
menfibus  fecundus  a  priori  partus  Nico/us, 
Ifraldfchmid  progr.  de  <valet*  med%  Partus 
odlodecim  feptimanis  poft  priorem  par- 
tum  Comm,  Nor.  1732.^.37.  Septembre 
&  Decernbre  Harveius  p.  261.  Quarto 
&  odlavo  menfe  Kerkring  obs.  2.  Ex 
Pereda  citari  lego,alium  fetum  quarto, 
alium  nono  menfe  editum  fuifle. 
Septembre  &  Aprile  eamdem  fe- 
M  m  3  minam 


5$o  DE   CONCEPTU. 

nifi  fortc,  liberali  ccrte  adfumtionCjUtcrum 
poit  fetum  conceptum  nullis  venis  bibulis 
pracditum  efle  ajas  ,  aut  nullum  femen 
genitale  reforbcre.  Si  vero  tertio  menfe 
poft  editum  fctum  ,  alius  partus  fcquatur  , 
ut  aliquando  contigit «,  &  ipfe  vidi ,  is  ma- 
cer  erit,    mifer  ,    &    femimarcidus    «m. 

Nempc 

minam  peperifle  T  Bartholinus  Cent.  IV. 
ep.  56.  Valisnerius  reccnfet  tres  partus,  qui 
inciderint  in  13.  menfis  diem  Junii,24.  ejus- 
dem,  10  vero  Julii  c.  17.  n.  14.  fed  ille 
propinquos  nimistcrminos  habet*Conf.alia 
excmpla  Bresl.  17«!.  M.  Aug.  &  colle- 
clionem  apud  Francum  ,  Scburtgium  S.  111. 
c.  2.  &  Waldjcbmidium  in  afp.  ad  e.n«c.- 
VoL  11.  tum  apud  Cl.  Grauel.  Hi  omni- 
no  partus  ,  quotics  uterque  fanus  &  per- 
fe&us  eil  ,  demonftrant  fuperfetationem. 
Qui  vero  paucis  diebus  diftant ,  quales  ci- 
tat  Francus  1.  c.  &  e.  n.c.  Cent.X. 
obs.  16.  aut  boris,  ut  Saviardi  trigemini 
obs.  83.  \\  pofltint  ad  fimplices  gemellos , 
peculiaribus  placentis  praeditos  referri,ne* 
que  necefle  eft  diverfo  tcmporc  cenceptos 
fuifle. 
qqq  Nempe  hae  hifloriae  vuJgo,  fed  praeter 
meritum  ,  ad  fuperfetationes  trahuntur, 
in  quibus  cum  maturo  fetu  alter  imma- 
turus  &  minor  editur.  Fetus  alter  matu- 
rus,  abortivus  alter  e.n.  c.  Vol.  4.  obs 
98.  Gemeili  non  aeque  perfec"H  Treav. 
Comm.  Lit.  1738.  hebd.  13.  Alter  ge 
roellorum  perexiguus  Zod.  GalL  ann.  I. 
M.  Jan.  Cum  maturo  fetu  alter  minimus 
*•  N.  c.  Dec.  11.  ann.  V.  ohs.  243.  &  rra 
nui  acqualis  marcidus  ,   durusquc  Jcurva/ 

des 


D£  CONCEPTU.  551 

Ncmpe  gerrielli  fuerunt ,  fed  alter  viguit 
cximie  ,  &  excluditur  maturus,  alter  in 
utero  fqualuit ,  uti  placentae  exficcantur, 
quae  per  aliquot  raenfes  in  utero  retinentur. 

17.  Uni 
des Savans  1679.  Cum  fetu  maturo  alter 
induratus  digitalis  Sta/part  Cent  I.  n.  74. 
Scburig  embryo/og,  p.  560,  Jylleps  p.  29^. 
&  paulo  ante  maturum  fetum  digitalis 
puellus  c.  b.  1.  c.  p.  2*6.  Peft  em« 
bryonem  poftridie  perfedtus  fetus  editus 
Hift.  de  V Acad.  1729  obs>  3.  Fetuuin 
duorum  alter  minor  &  tenerior  b.  n.  c. 
Vol.W.  obs.  108.  Cum  perfe&o  fetu  al- 
ter  quadrimeftri  vel  quinquemeftri  non 
major  Dodonams,  Maurueau  p.  108.  obs. 
pftr.izT).  Gemeilorum  alter  faba  non 
major  ZOD.  GALL.  II.  p.  133.  Porro 
fex  horis  a  fano  puero  abortivus  cum  hy* 
datidibus  RUYSCH  in  obs.  Biduo  poft  ia« 
nam  filiatn  fetus  mortuus  integro  ova 
LENTIL.  mifceil.  Nono  die  a  partu  fetus 
parvi  digiti  longitudine  editus  E.  N.  C* 
W.  2.  obs.  124.  &  WELSCH,  feptimo 
vero  E*  N  C.  Dec.  11.  ann.  7  obs.  166«; 
Tres  pueri  eadern  feptimana  editi  B1ER« 
LING.BARTHOUN  hift.  62.  Cent.Wl. 
Poft  partum  iegitimum  alter  minimus 
emaciatus  BRESL  1723.  p.  553  Fetus 
fescunce  non  longior  poil  maturum  fetum 
natus  Ruyfcb  Thes.  VI.  n.  120.  &  denuo  poft 
maturum  fetum  fex  elapfis  horis  cmbryo 
nuciaequalis0&M4.Hucetiam  pertinentfe- 
tus  inaequali  perfeclione  reperti  in  leporibus 
hardek  apiar.  obs,q>&  pro  frequenti  ob- 
fervatione  relati  apud  LEIGH  Lancafbire 
L.  11.  p.  5-  (quae  caufa  veteris  famae  eit, 
a  PAULINO  renovatae,lepores  plurimura 
fuperfetare  )  &in  cnmculo  COSMOP.p, 
M  m  4  54» 


55*        DE    CONCEPTU. 

17.  Uni  placentae)  Hoc  perpetuo  in  hi. 
floria  naturali  germinum  hoc  modo  reperi- 
tur,  &  confirmatur  per  ruyschjanam 
fctuum  colledtionern.  Quando  nempe  ge- 
rneilt  concipiuntur,  tunc  prirrio  gravidita- 
tis  menfe  fernper  duas  orb/culares  rrr  pla- 
centas  habent:  eae  vero  fenfim  feiniorbi- 
cularcs  fiunt,  donec  fere  in  unam  coeant, 
non  tarren  unqu  rr  unicam,  fed  duas  coa- 
ptatas,&,li  tres rrr*  fetus  fuerint,tres  erunt S53 

piacen- 

jS.  &  !n  porca  e,  n.  c.  Def    11  &nn    VII. 

flls  3*,   Canis  feptcm  catellos    pcrfe&os 

Sc  totidem  inptreclros  cdidit   Lauthier  \\x 

colicclionc   Muflipontana  p.  43-    Vcrum 

in  his  cafibus  omnino  nihil  demonftratur, 

nifi  duos  fetus  non  aeque  reliciter  a  nu- 

trimento   finnli    pdolevifle,    uti    minime 

iarum  eft  cum  vivo  fetu  alterum    geniel- 

lum  mortuum   utero  geri  not    sss.  Yide 

fatentem  Mauricaeum  p   108.  Sc  confen- 

tientem     Bergerum     ad     obfervationem 

Kuyfchianum 

rrr  Ex  amici    procul   dubio    relatione.      In 

Uuyfchianis  enim  non  repcrio 

m*  Homo  naturaliter  animal  uniparum  eft. 
Gemclli  tamcn  non  rari  funt.  Tergc- 
minos  etiam  in  patria,  &  adfinitate  mea 
novi  editos.  Habent  etiam  T.  Bar- 
thelinus  hift.  8*  Cent  IV.  de  infol.  partus 
*viis  c  18,  Rhodius  Cent.  111.  obf.  f6. 
Mauriceau  obf  146.  Lanzonus  obf,  18. 
Dionis  des  accouch.  p.  135.  Brendel  in  obf 
BresL  1721,  M.  Febr.  1723.  p- f  f4-  ^f^. 
Comm.  Nort  1  1.  h.  6.  Scburig  embryoL 
p.  602.  Quadrigemini  rari  funt.     Exem- 

pla 


DE    COMCEPTU;        5*1 

placentae,  quae  cum  temporc  eodem  modo 

in 

pla  tamen  reperio  apud  Solinum,  Borellun 
Cent-  11  obf  44.  Rhodium  1,  c.  Mauri- 
ceau  p.  103,  qui  addit  vitales  fuiffe,  enc. 
D«,  11.  #tf#,  4  cfo.  69.  ###  2.  obs.  9«, 
#«0.3,  ohf  201.  Dec  111.  fl«7Z,  5.  6  <?£/*• 
198. 157.  1  M.  Hofmann  e  n.  c  C<?h/\  X. 
app  ohf  3  o.  Scheuchzer  Berol.  Mifcell^ 
Cont  11.  Bm/.  1722  M  Sept.  171$: 
M.  Junt  &  p.  197.  A,  Suecic  1725.  p. 
82.  Colleciionem  habet  Marc.  Vonatus  p, 
448. &  Schurig  fyllepf.  p  203.  :  in  Ae-< 
gypto  trigeminos  8c  quadrigeminos  tre- 
quentes  efle  Arifloteles  au&or  eft  hifl. 
anim.  L.  VUr  c.  4,  Quinquege  nini  zhAri* 
flotele  pro  re  in  Aegypto  non  rara  exhibiti 
funt  1  c  Hftbet  etiam  Herophilus  apud 
Taulum  L.  $  c,  76,  &  A.  Gellius  L,  X. 
ZzSerapio  ex  relatione.-4/^«^Zjexemplursi 
recenfet  L.  V.  c.  56.  tum  pro  certa  re 
fibique  obfervata  Carpus  in  Mundinum 
p.  CCXXI.  Exemplum  etlam  Bartho- 
linus  refert  de  infoL  partus  c,  i8~ 
Lanzonus  pro  re  fibi  bene  nota 
propofuit  ohs.  152*  £,  n.  c.  De*. 
/*»#,  9,  06*  <;o.  &  denuo  ohss%Nigrifolus 
&  Welsch  fimilia  repctunt  p.  3  f  •  tum  exem* 
plum  profert  Schwalhe  E.N.c.Dec  \\\0ann,2* 
ohs.  175.  fed  ex  alio  &  exftat  aliud  in. 
Comm  Nor.  *71* .  fpect  <5,  pariter  exrc- 
latione,  ut  &  ib  n.  19.  tuni  Bresl.  1721! 
M  Fehr.  1725.  p  5-5-4,  Certana  denique 
fidem  tacit  Mauriceau  ohsr  $  29.  Hic  nu« 
merus  videtur  ultimus  terminus  cHk  hu* 
roanae  fecunditatis.  Sexgemini  di6li 
ftresl.  Apr.\7ii*  &  feptemgeminiaCar/* 
M  m  5  confi. 


SS4  DE  CONCEPTU. 

in  unam  maifam  concrefcunt.     Non  ideo 

verum 

comldenter  propofiti  l.c  tum  a  Ereslti7\2. 
M  Jan.  &  IVelschio,  8c  a  Biancho  de 
generat.  p.  249.  o&imelli  deniquc  Bore//i 
1  c  Breslt  17-53.  p.  65-2. &  farrago  schen 
kiana  p,  fftp.  ex  confiderata  paucitate 
corporum  luteorum,  utcri  rotunditate,  6c 
conftantia  in  nurrscro  fetuum,  quos  bruta 
edunt,  mihi  fufpc&i  funt 

Caufa  vero   gcmeliorum  procul  dubio 
cft,  quoties  plus  uno  luteum  corpus  una 
nnturum  eft,  &  rari  funt,  quia  plcrum- 
que  haec    maturitas  unico  horum  corpo- 
runi  contingit.     Hmc  in  inultiparis  muiti 
corpora  iutea,  ut  in  porcis,  canibus,ovibus 
spud    Valifnerium  &  Gra&fium  DCLXlX^ 
not  m  wo.Non  ergo  necefic  cft  recurrere 
ad  plures  uteri  finus,  ut   Hipp$crates    vriyt 
Qvtrios  ctvQpaTov  n»  44.  neque  ad  femen 
bis  effufum  in  uno  coitu    ut  Schurig  1.  c. 
p.  19 f..  A  duobus  ovis  una  rcforbtis  recte 
Hartfceker  fuite  des  c»n)ectr  p.  \\90 
sss  lJraece}toris    fententia    omnino    vera    eft  : 
demonftrant     trequentia  excmpla  gemcl- 
loruru,    quorum    alter    in  utero  materno 
periit,    olter    vitali    partu  editus  eft  not. 
ppp.  His  enim  neceffe  eft,  placentas  pro 
prias  fuiftc,   fepiratas,  &,     fi   eac   quam 
roaximc  coaluerint,  levem  fuiffe  coalitum, 
neque  vafa  communia  fui-fte  utrique^mani* 
feftum  cnim  eft,mortui  fangnincm,ad  vita  < 
lem  fctum  adlatum  cito  vitae  fincm  fuifle  fa- 
•fturum  mifero.ltafctumaliquaeunum  abc« 
gerunt,   alterum  pepercrunt  Arifiotcles  hijlm 
anim.  L   Vil#  c,  4.  Poft  fanam  flliam   bi- 
ctuo    fecus  mortuus ,    ftpanttis    fecundis 

Len* 


DE   CONCEPTU.         55S 

verum  cft,  quod  vulgo  reopitur,  gemellis 

unatn 

Lentil.  in  mifcellVo&  mortuum  fctuni  vt- 
vus  Comm.  Nor^  1731.  hebd.  21.  Gcmcl 
lorum  unum  dudum  antc  partum  fodalis 
vitalis  exflinclum  Roujfetus  habct  byftero* 
tomotok.  S.  VI,  p.  149.  &  pcr  quatuor 
menfes  E.  N.  C.  Dec.  L  ann.  9.  10.  obf. 
16 z,  &  fimilia  excmpla  fant  apud  L,  Bo* 
urgeois  L,  I.  p.  190.  Dionisl.  ct  p,  154« 
Chapmann  c-  27.  Z<?/  G«//.  *»#.  I.  p. 
173.  Mauriceau  els.  fiS.  8c  Drake  ,  & 
Manningham  p.  27,  &  Schurig  fyllepf.  p. 
286.  in  agno  vero  in  jffi/f,  del'Acad. 
170;.  Trigeminorum  denique  duo  lucent 
adfpexcrunt,  tertlus  in  tuba  conputruit,  &Z 
in  ei  poft  quindecim  annos  repertus  cfl:, 
Hift.  de  Ydcadt  1722.  obf  j:  atque  fimile 
excmplum  habet  J/7.  Superville  Vhy  trans. 
n.  4$-o\  Porro  placentas  geminorum,quae 
fimplices  videntur,  dupiifes  omnino  efie, 
neque  vafculis  communicare  Ruyfchius 
audor  eft  Tfre/.  IX  11,  21.  &  Graaf  p.  293. 
&  Mauriceau  p.  125.  226  &  Tauvry  p. 
109,  etiam  cxperimento  fado  „  aqium 
in  unum  fumcuium  injcclam  per  altcrum 
non  cxire  ,  rurn  Cel.  Hei/ler  not.  36.  & 
demonftrant  hiftoriae/m  quibus.cum  una 
placenta  effet,  gemellorum  tarnen  alter 
iolus  periit  e.  n.  c.  Dec  111.  ann.  7,  8,  obf 
4$.  Mauriceau  obs%  fil.  Huc  etiam  refcro 
trigeminos  cum  duabus  placentisla  Mou 
te  ohf.  197.  £t  tnbus  pene  integre  fejun- 
c*ris  Saviard  ohs.  82.  Ita  fepto  leparatas 
placentas  Riva  pinxit  in  /V0&».  /w*/f .  & 

10  F.  N.  C.  DW.  I.  4»».  I.  *j&£  39.  &    futU- 

ra  C0////W  p,  630.  &  proprla  linea  dtvidi 

ubi- 


5S6  DE  CONCEPTU. 

unam  placentam  «*  cfle  ,  duos  funiculos. 
Sed  duae  vcrae  placentae  funt.  Singula 
vero  placenta  fuum  funiculum  habet, 
neque  unquam  aliter  vifura  eft  ,  licet  vete- 

res9 

ubicunque  pfures  fetus  funt  Whnrtonus 
do:e  \\  i$8.  6c  conjun&as  fed  vere  duas 
refert  Stalpart  Cent  l.  obf  77.  Devemer 
ic.  s  p.  5o.  contsguas  vero  Zdimb4  Soc9 
IV.  p-  1S0,  MAURICEAU  L.  1  It  n  3; 
f.  3.  Denique  duplices  gemellorum  pla< 
centas  lego  apud  fyfASSAM  p,  4$.  b,  im 
k.  n  c.  Dec  1.  a»»  4.  ofc/.  5p.  Der.ll. 
ann-^ohf  2$3.apud  BLANCAARD  anata 
fraft  n.  $0  SlEGMUNDlN  p  510. 
MAURiCEAU  *£/  166.  la  MOTTK 
ofo.  106.  VlARDEL,  CHAPMAN  1  c  & 
*a/e  ih.  BRESL,  1717.  Mj«l,  COMM. 
NOR.  i71ir  foW.  21.  Ci  SCHAAR*. 
SCHMID  Berl.  nachr.  1.  n,  17.  6c  utrum* 
que  cafum.  hic  8c  not.  ftf  propofitum, 
obrinereexerrplis  demonftrat  Cl„  eehrens 
e.  n.  c.Cew.  IV,  *fo  1 59  &  ROUH  AVLT 
obs  p.  6.  &  RUYSCH  adv  11.  n,  ioj 
Ter^eminos  denique  diftin&is  placentis 
vidit  MAURICEAU  obs.  146.  &  r  i  v  a, 
&  in  e  n,  c.  De£r  111.  /*«/*.  7,  8,  afo  45. 
ut  non  bene  mauricaeus  a  feparatis 
placentis  ad  fuperfetationem  concluferit 
p.  225,  216' 

ttt  Plerique  veterum  pro  unica  gemellorum 
phrenta  militant  ,  ut  HIPPOCRATES 
de  fuperfetat.  n.  7,    Ea  ratione  fe  habere 

Vldit   COLLINS   11.   p,      630-      SENNERT 

1.  c  p.  196.  drelincourt   de  umhiU 
*.  17.  e.  n.  c.  iw/J.  *&*•   77»    MAURI- 

CEnU 


DE    CONCEPTU.  557 

CEAU  oh.  143  i7<>4  25:9.  646-  h  mottk 
ch:.  8$  etc  Comm.  Nor.  1731.  hehd,  37% 
inquc  cane  UUCHNER  mifi-  173 h  p. 
1013  etiam  in  tngeminis  BFSLER, 
DRELINCOURT  l  c,  BARTHOU- 
HVS  mm.  p,  304.  BRESL.  1721.  M. 
Febr.  IzMotte  obs*  298.  Brendet^  E.  n.  c, 
C*0/„  IJI.  obs  65.  F'>*^  *fe  a/*r,  Scplac. 
Saviard  1  c.  &  quadrigeminis  Scheuchzer 
Mifc.  BeroL  Cent.  1J.  Ipfe  Rnyfchius  fate- 
tur  ,  duas  aliquando  gemellis  clacentas 
>cfle  *d<v*  II,  n.  10,  &  Roubaulti  eadem 
obfervatio  efl  1.  c.  idemque  de monftrant 
obfervationes  a  Cl.  Behrens  colleclac  l.c. 
Zc  Schurigii  conpiiatio,  hancque  fabricam 
frequentem  efle  /•  <von  Hoorne  ivebmutter 
p.6o  &  perinde  frequentemut  piior  e.n.c. 
Cent.  3.  ann  7.  8«  obs.  45.  frequentiorem 
demum  efie  adfirmat  Siegmundin  p.  220. 
Chapman  cafe  18.  Drelincourt  lt  c.  Ita 
etiam  in  brutis ,  chorion  &  allantois  dua- 
bus  ovibus  communis  didla  efl  Cl.  Lang- 
ley  p.  164.  &  in  vaccinis  chorion  &  coty- 
ledones  Chefelden  p.  28  u  Hinc  ,  c»«m 
rarius  duae  placentae  reperirentur,  fcclum 
efl ,  ut  priores,  k  Needhamus  neg?rent 
unquam  duas  repcriri  c,  2.  Neque  diffi- 
mulari  debet,  aliquando  va>a  utriuque 
placentae  per  pollicem  irtricata  fuiile, 
ctiam  Ruyfchio  fatente  ad<v.  11.  n.  io# 
funiculos  denique  conjunftos  in  unum 
BRENDEL  e  n.  c.  Cent.  111.  ohf.  6Y  & 
unicum  funiculum  BRESL  1721  M  OB^ 
atque  I.  PER.  Nl  VOLETTI  apuri 
VOGLl  11  p.  69.  70.  &  trilocularem 
unura  funiculum  pro  trigeminis  bresl. 
1724.  p,  633.  atquehoc  ipiurn  argumen* 
tum  contra  ova   urgeri  a   CL  VOGLI. 

Qui 


55&  DE  CONCEPTU. 

res ,  nunus  in  minutiis  curiofi  ,  ita  credi- 
dcrint  fieri.  Et  nunquam  in  eodem  ovo  uuu 
duo  fetus  vifi  funt.     mauricaei  obfer- 

vatio- 

Qui  enim,  inquit  ,,  diftin&a  inovis  toti^ 
dem  gcrmina  ponuntur,  cum  placentae 
geminorum,  &  trigeminorum  minime 
diftinclae  fint?  11.  p.  6g.  Verum  adco  rara 
funt  cxempla  vcrae  conjundtionis  &  uuius 
funiculi,  ut  ad  monilra  referri  queant, 
&  conferventiam  adco  familiarcm  parti* 
bus  corporis  huroani  absque  medio  ie 
conjungentibus ,  ut  omnino  pro  fclita 
fabrica  hominum  rccipere  poflimus  „ 
cHftinclam  ruique  fetui  placentam  efte, 
fed  rarius  fcparatam  ,  frequentius  conti- 
(niam. 
uuu  Exempla  pmnii  unius  utrique  fetui 
conmunis  adeo  rara  funt ,  ut  pro  nullis 
i  aberi  poffint.  Sollicite  monent,  qui 
unam  pbcentam  pro  duotus  fetubus 
viderunt ,  amnia  tanien  feparata  fuifTe 
Harvei  ex.  f8.  Maurkeau  p.  220.  Deven* 
ter  p,  fo.  Siegmundin  p  220.  1.  von 
Heorne  ,  Chapman  cafe  18.  Rouhaultj*.  6. 
Handley  effags  p.  62.  Noortwyk  pr  177, 
Manningham  p.  6.  in  trigeminis  Brende- 
lius  1.  c  e.  n,  C  Cent.  IV.  chs.  \6f.  & 
Riedlinus  ,  &  in  vacca  Chefelden  p-  2S1. 
Aquae  unius  inter  gcmellos  biduo  ante 
partum  eruperunt  Mauriceau  obs.  481, 
Et  rariffimum  efle  monet  uni  caecuni 
geminis  amnii  7.  Siegmundn  p.  $7. 
ioc.  Exemplum  tamcn  babet  gcmi- 
norum  in  cidem  amnio  Meryus  1.  c.  & 
huc  videtur  rcferri  dcbcre  ovum  Dackii^ 
in  quo  duo  rudes  embryones  reperti 
Mo^.  p.  42,  &  forte  trigeminorum  duo 

apud 


DE  CGNCEPTU,  559 

vationes  hic  audiendae  funt  ,  ditifliroae, 
quia  parisiis  xxx  ftipcndiis  regiis  fcmi- 
nis  licet  parere  ,  ut  non  alibi  (hirurgi 
partus  ncgotium  accuratius  teneant. 

Calyd )  Ova    gallinacca    faepe   habent 
duos  vitellos ;  fi  vcro  duo  Hry  vitelli  fue- 

rint, 

apud  Superville  Thii  irans.  n.$f6,  p.  jo;. 
Biioculare  amnion  dcfcribitur  e.n  c.  voL 
4..  ohs,  104.  Halei  vero  non  unam  ,  ut 
crcdit,  kd  duas  fuifie  amnios,  earumque 
alteram  hmc  viro  inpofuiflc  pro  allantoide, 
fatls  probabilc  redduiit  CL  Noortwyck. 
Rarum  vero  eiTe  ,  ut  gemelli  in  eadem 
amnio  habitent,  non  mirum  eft,  Ponit 
enim  vei  duos  vcrmiculos  in  unum  irrc- 
pfifle  ovum,  vei  ovum  biloculare  fuifTe, 
quod  Ctoiijfcit  dionis  des  acccuchemff.i^d^ 
vel  dernum  vita  fuperftite  duo  ova  conl 
fra&a  in  unum  abiille. 
xxx  In  nofodochio  Vhoteldieu  feminae  quiu- 
dccim  ante  partum  diebus  admittumur  & 
ibi  parere  permittuntur  lbi  optima 
fchola  obfferricur»,  quas  per  tres  menfes 
opere  defungi  permittitur  dionis 
p.  41;.  tum  Chirurgorum  obftetriciomm 
p.  44(5, 

yyy  Ovagemellis  vitellis  non  rara  funt  aru 
stoteles  hift  anim.  L.  VI.  c,  $  & 
habet  exempla  Vabricius,  &  Harveius  ,'tum 
duobus  vitellis,  tum  connatis  p  7;.  Porro 
lego  in  e  n.  c.  De  .  1«  ann.  t.  olf.  241 
apud  Schurig    fyhepf0  ?r  ,8p    &c      Tre; 

demum  vitellos  vidit  Malpighius  de  ov. 
w*  p  1  Manifeftum  eft  duo  vera  ova 
cx  vitelhrio  feceiTiTe  in  hoc  cafu  ,  & 
circumfufa    cffe  albumine  ,    &   demum 

com. 


-*,■• 


56o  DE    CONCEPTU. 

rint ,  duo  etiam  colliquamenti  zzz  faccuii 
aderunt ,  &  duo  pulli  ,  eum  duabus  uti- 
que  placentis.  Et,  fi  unicus  vitellus  ad- 
fuerit ,  etiam  pullus  unicus  eft. 

i84  Naufeae  &c.)  A  mutata  circulatione 
fanguinis.      Nam  eadem  phaenomena  a!i- 

quan- 

communi  cortice  obdu&a  fuifle,  ob  loci 
anguftiam  &c  uti  ova  praegnantia  Valh* 
nerius  explicavit 
%zz  Ex  ovis  gemino  vitello  nafcuntur  duo 
pulli  harvei  p,  41  malp.  de  ov, 
incub  p,  2,  brendel  de  emhryone  prae* 
exfift*  p.  27,  habent  enim  duplicem  nu- 
ruerum  chalazarum,  et  facculorum  colli* 
quamenti  harvet  1  c,  faber  tamen 
ex  gallina  ova  vitellis  geminis  frequen- 
ter  pariente  ,    fimplices  pullos  edi    vidit 

p,  77». 
aaaa  Gemelli  faefe  concreti)    Monftra  concreta 
in  pulis  ovium  valde  frequenfia  funt  *  ut 

apitd    VAL1SNERIUM     &    ALDROVAN- 

dum  videre  eft.  Haec  ergo  monftra 
geminis  vitellis  tribuit  aristoteles 
de  gener,  L,  IV,  c  4,  &  f  a  b  r  i  c  1  v  s  de 
form.  fet  c.$,  &  hakveivs  exerc,  24. 
p.  ^4  fi  unum  albumen  fuerit,  &  pofTet 
liuc  referri  hiftoria  thrustoni,  ubi 
femiua  »  quae  bis  pepererat  gemellos,  ter- 
tio  partu  conna^as  filias  edidit  phil. 
trans.  n,  6>.  Vide  longum  gemellum 
ovum  monftro  fetum  bicipite  ,  femidu- 
plice  breslav.  1716.  p,  7i  .  717.  Sed 
re£te  haieus,  non  videri  medio 
humore  lubrico  duos  fetus  connafei 
poflej  8c  acute  pariter  t.  c.  scaliger  „ 
ova  geminis  vitellis  monllra  dare,  quan- 
do  vitelli  confufi  funt,  geminos,  quando 

diftina 


DE  CONCEPTU,  561 

fcMin&i  de  fubtil  exerc.  188.   Gemclli  in 
eadcm  placenta  contortis  funieulis  fufro» 
eati  ,  minime  vcro  connati  fucrunt ,  in. 
exemplo    meryano.     In   eodem  pcri- 
cardio  duo  corda  vide  apud  n-  massam 
Jfag.   c,  28.  &   in    Memoir%   de  dekis 
p.151.  8cc.  Si  vero  utique  evenerit,  fuper- 
ficiales  aliquas  cohaefiones  inde  dcduce^ 
rem.     Ita  fa&um  credo,  ut  gemelli   ali- 
quando     frontcm     ironte     conprclTerint 
k.  n.  c,  Cent.  II.  ois.  172.     Hinc  frontu 
bus  connatos    pucllos    habet    parews 
L.-*j.   C.  GEMMA  p.  91.    LICETV3, 
CARDANVS  de  fuhtilit.  L-f*.  aut  dor* 
fis>      PAREUS,     aut     verticibus  , 
COMM.  NOR,  1734,  bebd.ix.  Alii  Iiaec 
snonfira    coalefcentibus  ovis   tribuunt,  uc 
VALTSN.  c    17.  n,   ft  MARCOT  L  c. 
Et  omnino  ova  quatuor  in  unum  ftipata* 
cum    rudimcnto    fetus     MALPIGHIVS 
vidit  pofth.  p.  88.  T.  Xll,  &  duoovacon- 
ncxa  BLAS,  ebf  n.  4.  L.  V.  &  quinque 
in  fcmina   e.  n,  c.    Dec,  II.  ann,  9.  obs. 
2-4.  Alii  vcrmiculos  connatos  advocant, 
ut  Cl.  TRJJMMIG  verfuch  n.  f .  super- 
ville    1   c     Clar.    burggrav    vem 
erzeugen  p€   5*0,   aut  conjun&os  homun- 
cioncs,  ut  perrauit   mecan.  des  anim* 
J>.  491.  &  olim  democritus  duabus 
feminis  portionibus  ,    cito  fe  fubfequen- 
tibus  &:  coalitis   monflra  tribuit ,    apud 
aristotelem  de  gener.   L.   IV.  c.  4. 
Vcrum   demonftravi  ,   ni   fallor ,    nimis 
fundas  efie  huius  coalitus  radiccs  f   £c 
ipfis  radicari  primordiis  animalis,  neque 
cafui  tribui  pofTe  de  monfir.  Diff,  I,  &  II. 
&    video    ill.    wolfium  confentien- 
tem  ,    perfuafum  cx  abundantibus  non- 
nunquam  animalium  &  plantarum  parti- 
bus  IVrkungcn  der  natur  n.  443, 
Tom.KFJL  Nn 


56z        D£  CONCEPTU. 

quando  virginibus  bbbb  accidunt,  unlce  ob 
fuppreflbs  menfes.  Poft  tres  enim  fepti- 
manas  ovum  jam  uteri  magnitudinem  ad- 
tigit  ,'atque  adeo  fanguis  primorum  rnen- 
iium  inpeditur  5  ne  cffiuat.  Verum  eo 
tempore  fetus  vix  pendet  duas  uncias,  ergo 
co  tempore  mulieres  plus  habent  fanguinis 

in 

bbbb   Non  eadem  omnium  caufa  eft.    Naufca 

carnium  ,  vencris  averfio  pechlin  ohs. 

45,  L-   I,  boirores  ,  vomitus  ,    continuo 

&  primo   die    mauriceau    p.   1 29. 

dionis  p.147.  iubinitia  iaeviores  nen- 

ter  phyf  p.  540.   a  conceptu  fuccedere 

jfolent ,  ante  primam  menfium  periodum, 

Sed    a   menfibus    quidem  fuppreflis,   £c 

regurgitante  cx  utero   femiputrido    fan- 

guine  ,    picas  ridiculas ,     &     teniionem 

lumborum  explico,   quam  diftentis  liga- 

mcntis  adfcribit  MAURICEAU   p.  1  3 f- 

&     dionis    p.    lfi.     Ab    utero    vero 

mechanice    va{*    nervosque    &    veatri* 

culum     vfcinos     conprirnente     oriuntur 

ilupores  pedum  ,    inpotentia  ambulandi, 

unius  inpriftus  cruris ,    &  oedemata,   et 

fcmoruro  tumores  dionis  p#  ico.  160« 

et   varices    MAUHICSAU    p/  H4     ofa. 

159.  venae  tumcntes  in  fcmore  ,  fignum 

nonnunquam    uteri    feti      panakolvs 

fentec-  V*  ohs  40*.    et  ecchymofes  sai. 

MUTii    Cenf*   h    ohs.  $0     eturinneaut 

molefta     ftiroulatio  ,      aut     fupprefl*o, 

DCLXXXV.  et  alvus  ficca  ,    hinc  hae- 

morrhoides     dionis  p.  62.  mauric 

p.     147.      et     dolentiflimae    inflationes 

colicac  ,    &    anhelatio ,       a    conprcflb 

diaphragmate     MAURIC    p-  147*    et. 

vomitus    fub  finem    eraviditatis  molefti 

MAURICEAU  p.ijo.  conf.laMOTTfc 

ohf.ij. 


DE  CONCEPTU.        563 

in  utero,  quam  pro  fetus  neceflitate.  Hinc 
abortus  ferc  tertio  cccc  menfe  fit,  quando 
tertia  vice  menfes  erant  redituri ,  &  eo 
majus  abortus  penculurn  eft,  quo  plus  ftngui- 
nis  femina  per  men/es  eftundere  comIuc- 
verit.  Hjnc  naufea,  anhelitus  &c.  ab  hoc 
fanguine  redeunte  in  ianguinenvmaternum. 
Adde  ,  uterum  extenfum ,  &  ex  piriformi 
figura  in  fphaeram  mutatum  ,  &  adlcen- 
dentem ,  atque  perfe&o  incremento ,  quod 
furfum  fit ,  etiam  deorium  audum,  vari- 
cesfacere,  haemorrhoides ,  iiccam  alvum, 
urinam  aegre  fluentem.  NeceiTecnim  eft, 
vafa  majora  &  viicera  vicina  conprimi. 
Inde  mulieres,  quibus  ofla  planiora  funt, 
&  venae  nudae  ,  maxime  varicibus  adfli- 
guntur,  &  inflationibus  labiorum  vulvae, 
&  tumohbus  crurum  ,  fenorum.  Com- 
munis  caufa  eft  in  conpreflis  venis,  &  fan- 
guinis  inpedito  circuitu  :  variant  autem 
ffmptomata  ,  prouti  major  aut  minor 
femina  eft,  quae  huic  conpreffioni  exponi- 
tur  ,  &  felices  funt  femin2e,  quibus  pelvis 
amplifliroa  eft.  Porro  fcybala  in  matre 
durjflima  adgeruntur  in  colo,  ut  faepe  per 
totam  vitam  infarftus  f»;perlit. 

Ma?nmarum)  Succus  nutritius  &  fangufs 
ob  contra&um  uterum  furfumrepercutitur. 

Varices]  Venae  iplis  faepe  pbllice  maiores 
fittnt ,  &  rumpuntur  dddd,  eventu  lethali, 
nifi  provideatur  feminae  ,  facile  tamen  con- 
primi  poflunt.  Sed  etiam  urinae  ftiUi- 
cidium  a  conprefla  vefica  moleftum  eft. 

Lap/us) 
cccc  DCLXXVlll  not  u 
ddcld    Exeniph  venarum   m  gravidis  fponte 
ruptarum  excitavi  ad  DCLXVIL  not.  m* 

Nn  z 


554      i    DE  CONCEPTU. 

Lapfus)  Qu?a  ccntrum  gravitatis  loco 
motuni  cit,  &in  anteriora  receffit.  Hilapfus 
periculurti  pro  fetu  habent. 

19*  Foetus)  Pulcherrimum  vesalii  ce€ft 
experimentum  eft,  quod  conftanter  verum 
ciTe  repertum  eit  nuperioribus  periculis.- 
Aperitur  canis  femina  ,  iub  ultima  gcita- 
ticnjs^tempora,  brevi  ante  partum ,  quic- 
fcunt hadtenus  catuli,  Quamprimum  veio 
mafer  penitus  mortua  eft  ,  omnes  conti- 
nuo  incipiunt  moveri ,  ctfi  nihil  intcr  fe 
feabeant  commune:  caufa  vero  cft  in  com- 
merciocurn  matre  fublato.  Ita  in  fue,  fi 
srnnion  unius  fetus  fccueris,  quieicct  ille, 
dum  reliqui  pergunt  moveri,  doncc  coruni 
ctiam  difcindas  membranas. 

20.  Hora)  Experimentum  Parifiii  faflum 
cft ,  &  ratio  cft ,  quod  ope  patuli  hadtenus 
ovalis  foraminis  duplicem  circulationem 
1  uftinere  poflit :  vivit  adeo ,  non  tamen  cum 
cadem  facilitate  ffff. 

dddd*  fica>  tn  textu)  Defidcrium  ciborum 
abfurdorum  ,  intcnfiMimun:.  Pipcri$ 
libram  gravid*  dcvorat  buchner.  mifc. 
1717.  p.  55-4,*  Pica  linteorum  ZOD. 
GALL»  I.  p  107*  ftercoris  e.n  c  DecM. 
ann.  V.  ohf.  10.  borfll.  Cent.  111. 
ebf  2.  calcis  salmuth.  Cent. II.  ohfCz. 
corii  id.  n.  63  panarol.  fentec.  IIIfc 
ohf.  jfc.  Conf  varias  hiftorias  e.n.  c.  Decl 
Ur  afrn.  9.  ohs.  10!.  ann.  8.  obs.  1%^. 
BllESL.  171 9  M.  Maj-  ct  smpliiTimam 
conpUationcm  apud  schurigium  in 
cbylologia. 

*eee  DCLXXXII. 

ffft  DCLXXVIII.  not.  k  DCXCL 
not   k 

F   I    N  I   S. 


-o*  « 


"   fV 

■■1 


*H 


*  >« 


v.-fcl  '•  'S*'- 


1  '     l  •     •  -V     -*v'        -    •  t*-Ztt£t<&*'*  *V* 


*/^£ 


^^Si 


<   * 


''",'  rtV5\' 

/>.«"-*  #■  -   '*;  •